Кіріспе

Канадалық саясаткер (1925–2005)

Луи Джозеф Робишо (21 қазан 1925 – 6 қаңтар 2005), халық арасында "Кіші Луи" немесе "П'титт Луи" деп белгілі, 1960 жылдан 1970 жылға дейін қызмет еткен Нью-Брансуиктің екінші (бірақ сайланған алғашқы) акадиялық премьер-министрі болды. "Тең мүмкіндіктер" бағдарламасы, 1969 жылғы тіл құқықтары заңы, Нью-Брансуикті ресми түрде екі тілді провинция етіп белгіледі, сондай-ақ Монктон университетін құрудағы рөлі үшін Робишо Нью-Брансуикте маңызды әлеуметтік реформалардың бастамасын жасаған деп есептеледі.

Өмір жолы және жетістіктері

14 жасында Робишо үйден шығып, Батерсттегі Сен-Жан-Эд Ювенатына білім алуға түсті. Мектепте үш жыл оқығаннан кейін ол саяси мансапқа ұмтылуға шешім қабылдады. Ол Колледж дю Сакре-Кёрге (қазіргі Монктон университетінің бөлігі) барып, 1947 жылы бакалавр дәрежесін алды. Содан кейін Лаваль университетінде экономика және саясаттану мамандықтарын оқыды. Ол Батерсттегі заң фирмасында үш жыл жұмыс істеді және адвокаттық алқаға қабылданғаннан кейін Ричибуктода қысқа мерзімге заңгер болып қызмет етті. 1952 жылы Нью-Брансуик заң шығарушы жиналысына сол уақытқа дейін жиналыстың ең жас акадиялық мүшесі ретінде сайланды. 1958 жылы провинциялық либералдық партияның жетекшісі болды және 1960, 1963 және 1967 жылдары партиясын жеңіске жеткізді, ал 1970 жылғы сайлауда Ричард Хэтфилдтің консерваторларына есе жіберді. Робишо Пьер Ж. Вениодан бері Нью-Брансуиктің алғашқы акадиялық премьер-министрі және сайлауда жеңіске жеткен бірінші адам болды. Ол провинцияның ауруханалары мен мемлекеттік мектептерін жаңғыртты және көптеген әлеуметтік реформаларды енгізді. Либералдық партия сонымен қатар Нью-Брансуик ресми тілдер заңын (1969) қабылдады, осылайша Нью-Брансуик ресми түрде екі тілді мемлекет болды. «Тілдік құқықтар – заңмен қорғалған құқықтар ғана емес. Олар – құнды мәдени құқықтар, олар терең тарихқа барып, халқымыздың тарихи дәстүрлеріне тиеді», деді ол заң жобасын ұсынғанда. Сонымен қатар, Робишо муниципалды салық жүйесін қайта құрылымдап, кәсіпорындардың ең төмен салық ставкалары үшін бір муниципалитетті екіншісіне қарсы пайдалану мүмкіндігін жойды. Ол 1963 жылы муниципалды капитал қарыз алу заңын және кеңесін енгізді, оның мақсаты ысырапшыл муниципалитеттерге тоқтау салу болды. Ол сондай-ақ үкіметті кеңейтті және денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік қызметтердің сапасы провинция бойынша бірдей болуын қамтамасыз етуге тырысты – ол бұл бағдарламаны «Тең мүмкіндіктер» деп атады, ол әлі күнге дейін Нью-Брансуиктегі саяси ұран ретінде қолданылады. «Мен Нью-Брансуикте тең мүмкіндік пен теңдік мүлдем жоқ екенін алғаш түсінгенде, бірдеңе жасау керек деген қорытындыға келдім», деп еске алды ол 1980-ші жылдары. Робишо үшін 1966 жылы Saint John Shipbuilding and Dry Dock Company жасаған және оған сыйға берілген, премьер-министр ретінде соңғы жылдары пайдаланған және оның ізбасары Ричард Хэтфилд қолданған үстел 2006 жылы Шон Грэм премьер-министр кеңсесіне қайтарды. Ол 1963 жылы Монктон университетінің құрылуына белсенді түрде атсалысты, ал 1969 жылы Нью-Брансуиктің Шедиак қаласындағы жоғары мектепке оның есімі берілді. 1971 жылы заң шығарушы жиналыстан кеткеннен кейін ол Канада орденінің серігі және Халықаралық бірлескен комиссияның канадалық төрағасы болып тағайындалды, ол 1973 жылғы 21 желтоқсанда Канада Сенатына шақырылғанға дейін осы лауазымды атқарды. 2000 жылғы 21 қазанда 75 жасқа толғандықтан Сенаттан міндетті түрде зейнеткерлікке шықты. Ол өзінің туған жері Сент-Антуанға жақын Сент-Анн де-Кенттегі Stella Maris De Kent ауруханасында қатерлі ісіктен қайтыс болған кезде Нью-Брансуик тұрғыны болды. Ол қайтыс болғанға бірнеше апта бұрын ғана қатерлі ісік анықталған. 2005 жылғы 6 қаңтарда дүние салды.