Шон Майкл Грэм: Нью-Брансуик премьер-министрі және саяхатшысы

Кіріспе

2006 жылдан 2010 жылға дейін Нью-Брансуик провинциясының премьер-министрі, барбадос крикетшісі Шон Майкл Грэм (22 ақпан 1968 жылы туған) – канадалық саясаткер, 2006 жылдан 2010 жылға дейін Нью-Брансуик провинциясының 31-ші премьер-министрі қызметін атқарды. Ол 2002 жылы Жаңа Брансуик либералдық партиясының жетекшісі болып сайланды және 2006 жылғы сайлауда партиясы көпшілік мандаттарды жеңіп алғаннан кейін премьер-министр болды. Сайланғаннан кейін Грэм провинциялық саясатта, әсіресе денсаулық сақтау, білім беру және энергетика салаларында бірқатар өзгерістерді бастады. Оның партиясы 2010 жылдың 27 қыркүйегінде өткен Нью-Брансуик провинциялық сайлауында жеңіліске ұшырады, ал Грэм 2010 жылдың 9 қарашасында либералдық партия жетекшісі лауазымынан қанағаттану себебімен кетті.

Ерте мансап

Грэхам Канаданың Нью-Брансуик провинциясының Рекстон қаласында дүниеге келді және саяси отбасында өсті. Оның әкесі Алан Р. Грэхам Нью-Брансуик провинциясының заң шығарушы жиналысының ең ұзақ қызмет еткен депутаты болды. Отбасының Бес өзен және Негізгі өзен ауылдықтарында 19 ғасырдың басына дейін жететін тамырлары бар ата-бабалық үйлері сақталған. Шон Грэхам әкесі алғаш рет Кент округынан депутат болып сайланғаннан кейін бір жыл өткен соң дүниеге келді. Грэхам Харрисон Хаус және Нилл Хаус түлектері ретінде Нью-Брансуик университетін бітірді, содан кейін Фредериктондағы Сент-Томас университетінде білім беру мамандығын аяқтады. Грэхам сайлауға түскенге дейін мансабының көп бөлігін провинцияның мемлекеттік қызметінде жұмыс істеуге арнады. 1998 жылы әкесі заң шығарушы жиналыстан отставкаға кеткен кезде, Шон Грэхам премьер-министр Камиль Терио тағайындаған сайлауда Либералдық партияның мүшесі ретінде оның орнына сайланды. 1999 жылғы жалпы сайлаудан кейін либералдар 45 орыннан 10 орынға дейін азайды, ал 2001 жылдың басында бірнеше бұрынғы министрлердің отставкаға кетуінен кейін 7 орынға дейін төмендеді. Бұл жас саясаткерге көзге түсуге мүмкіндік берді.

Басшылық науқаны

Либералдық партияның жетекшісі Камиль Терио 2001 жылдың наурыз айында отставкаға кетті, және 2002 жылдың 12 мамырына көшбасшылық конвенция белгіленді. Бұл сайлауға кандидаттар аз шықты, және бұрынғы министр Пол Даффи қарсылықсыз жеңіске жететіндей болды. Грэхамды сайлауға түсуге шақырып, соңында ол бұрынғы көшбасшылыққа үміткер болған Грег Бёрн мен, Терио отставкаға кеткеннен кейін уақытша жетекші болған, сондай-ақ бұрынғы көшбасшылыққа үміткер Бернард Ричардтың көптеген қолдаушыларының қолдауымен жарысқа қатысты. Көптеген сарапшыларды таң қалдырғандай, Грэм 2002 жылдың ақпан және наурыз айларында делегаттарды іріктеу жиналыстарында сенімді үстемдікке ие болды, нәтижесінде Даффи жарыстан бас тартты.

2003 жылғы сайлауға қарай

Басшы ретінде Грэмді сарапшылар мен үкімді Прогрессивті консервативтік партия жеңіл салмақты деп есептеді, және 2003 жылғы сайлауда оның жеңіске жететініне көңіл көбісі болмады. 2003 жылғы сайлау кезінде Грэм сарапшыларды қайта таң қалдырды, қарқынды науқан жүргізіп, 55 орынның 26-сын жеңіп алды, консерваторлардан екі орын кем, сондай-ақ халықтың дауыс беруі бойынша консерваторлардан 1% қана артта қалды. Сарапшылар Грэм мен Лорд ағылшын тіліндегі тартысты тең деп бағаласа, француз тіліндегі тартыста Грэм жеңіске жеткенін айтты. Бұл Лордтың франкофон болғанына және Грэмнің француз тілін меңгеруі оның үлкен кемшілігі саналғанына қарамастан болды. Либералдар науқанның күн тәртібін бақылап, үш маңызды мәселені әрдайым алға шығарды: мемлекеттік автокөлік сақтандыруы, мемлекеттік денсаулық сақтау және мемлекеттік энергетика. Грэм жиі Кеннебекасис сайлау округінде консерваторлардан либералдарға 10 дауыс ауысқанда 27-27 есеппен теңдік орнап, бұл либералдық азшылық үкіметіне жол ашуы мүмкін екенін, оны Жаңа демократтар қолдап, олардың бір депутаты билік тепе-теңдігін ұстап тұруы мүмкін екенін айтты. Сайлау түні Грэм: «Бес минут бұрын мен премьер-министр боламын деп ойладым» деді.

2006 жылғы сайлауға қарай

Грэхемнің либералдары 2004 жылғы 4 қазанда Шедиак-Кэп-Пеледе өткен қосымша сайлауда жеңіске жетті. Грэхемнің үдемелі қарқыны 2004 жылғы 9 желтоқсанда жарияланған сауалнамада либералдардың консерваторларға қарағанда 46%-дан 36%-ға дейін басымдық танытуымен жалғасты, сонымен қатар Грэхем жетекші болғаннан бері алғаш рет Жаңа Брансуик тұрғындарының арасында облыс әкіміне арналған басты кандидатқа айналды, бұрынғы әкім Бернард Лордты 34%-қа қарсы 27% дауыспен басып өтті. Заң шығарушы органның көктемгі сессиясында Грэхем бюджет туралы сөйлеген сөзі кезінде сенімсіздік білдіру туралы ұсынысты қабылдауға тырысты. Либералдық қатарда қысқа ғана қызығушылық оянды, себебі Грэхемнің сөйлемін үкіметтік фракцияның жартысынан да аз бөлігі тыңдады, алайда спикер дауыс беру келесі аптаның соңында негізгі бюджеттік ұсыныспен бірге өткізілетінін шешті. Грэхемге қарсы оның екі депутаты дауыс беру кезінде қатыспағаны үшін сын айтылды. Грэхем олардың қатыспауын қорғап, Жаңа демократиялық партияның жетекшісі Элизабет Вейр де қатыспағанын еске салып, үкіметті жеңу мүмкін емес екенін және өз депутаттарын қатаң тәртіпке салудың қажеті жоқ екенін айтты. Грэхемнің 2005 жылғы 14 қарашада кандидат Эд Доэртимен бірге Сент-Джон портында өткен қосымша сайлаудағы жеңісі, сондай-ақ сауалнамалардағы оның үздік көрсеткіштері, оның жетекшілігіне қатысты сынды біраз уақытқа тоқтатты. Алайда, 2006 жылы Майкл Малли 6 аптаға үкіметтік фракциядан шыққаннан кейін туған қысқа мерзімді үкіметтен кейін Грэхем сайлауды күштеп өткізуге өте белсенді көзқарас танытты. Заң шығарушы органның жұмыс істеуіне қатысты ұзаққа созылған дау-дамайлар болды, бұл палатаның көп бөлігінің жұмысын тоқтатты. Грэхем мен либералдар осы үшін сынға ұшырады және 2006 жылдың маусымында екі жылдан астам уақыттан бері алғаш рет консерваторлар сауалнамаларда көшбасшылықты қайта иеленді, ал Лорд облыс әкіміне үміткерлердің арасында екі таңбалы басымдыққа ие болды. 2003 жылғы сайлаудан кейін басталған мерзім ішінде Грэхем өзін және оның фракциясын "күтіп тұрған үкімет" ретінде көрсету үшін көп еңбек етті. Лорд үкіметі 2004 жылдың көктемінде денсаулық сақтау саласындағы даулы реформаларды ұсынғаннан кейін Грэхем мүмкіндігінше ертерек сайлау өткізуге уәде берді. Оның стратегиясы саясатқа баса назар аудару болды және оның партиясы оппозициялық партия үшін рекордтық сандағы заң жобаларын ұсынды. Заңнамалық күнтәртібінен өзге, Грэхем мен либералдар 2005 жылдың күзінде саяси конвенцияға дейін жететін аймақтық саясат бойынша бірқатар кездесулерді ұйымдастырды. Грэхем сонымен қатар теңіз провинцияларының барлық либералдық басшыларын ортақ саяси мақсаттарды талқылау үшін шақырды, провинция бойынша бірнеше сапарлар жасады және түрлі мәселелер бойынша федералды министрлермен кездесу үшін Оттаваға бірнеше рет барды. 2006 жылдың басында Грэхем АҚШ-тың Солтүстік-Шығысына, Вашингтонға және Теңіз провинцияларына Нью-Брансуикті "энергиялық орталық" ретінде және Пойнт-Лепреу ядролық электр станциясында екінші реактор салу идеясын насихаттау үшін сапарға шықты. 2006 жылғы 17 ақпанда Майкл Малли тәуелсіз депутат ретінде отыру үшін фракциядан шыққаннан кейін Бернард Лордтың үкіметі азшылыққа айналды. Грэхем Малли либералдарды қолдаса, 2006 жылғы 7 сәуірдегі бюджет дауысына қатысып, үкіметті құлатып, мерзімінен бұрын сайлау өткізуге мәжбүр болар еді деді. Бірақ кейін Малли спикер болып сайланды, бұл үкімет пен оппозиция депутаттарының теңдігін қамтамасыз етті; 7 сәуірдегі дауыс тең түсті, бірақ дәстүрге сәйкес Малли үкіметтің пайдасына шешім қабылдады. Осыдан кейін Малли спикерліктен бас тартып консерваторлық фракцияға қосылды. Бұл кейбір дау-дамайларға себеп болды және Грэхемнің либералдары бірнеше апта бойы процедуралық тұйықталуға байланысты палатадағы кейбір мәселелерді тоқтатты. Ақырында консерваторлар мен либералдардың палата басшылары 2006 жылғы 31 мамырда келісімге келді, онда палатаның жұмысын жүргізу жоспары егжей-тегжейлі сипатталды және келесі сайлау Лордтың қалаулы күні 2007 жылғы 15 қазанда өткізіледі деп кепілдік берілді. Бұл ұзаққа созылған процедуралық күрес либералдардың мүддесіне орай келмеді, себебі 2006 жылғы 12 маусымда жарияланған сауалнамада консерваторлар 2003 жылғы тамыздан бері алғаш рет либералдардан басымдық танытты.

Graham's Liberals captured a by election victory on October 4, 2004, in Shediac Cap Pelé. Graham's upward momentum continued when, in an opinion poll released on December 9, 2004, the Liberals expanded their lead over the Conservatives to 46% to 36%, but also, for the first time since Graham became leader, he was the preferred choice of New Brunswickers for premier beating the incumbent Bernard Lord 34% to 27%. In the spring session of the legislature, Graham attempted to pass a snap motion of no confidence during his speech on the budget. There was brief excitement on Liberal benches as less than half of the government caucus was present for Graham's speech, however the speaker ruled that the vote would be held along with the main budget motion at the end of the following week. Graham was criticised because when the vote was held two of his members were absent. Graham defended their absence arguing that, because New Democratic Party leader Elizabeth Weir was also absent, it was impossible to defeat the government, and he did not see the need to whip his members. Graham's victory in a subsequent by election on November 14, 2005, in Saint John Harbour with candidate Ed Doherty, as well as his continued lead in opinion polls, quieted any criticism of his leadership for a time. In 2006, however, following the brief minority government when Michael Malley left the government caucus for 6 weeks, Graham took a very aggressive stance towards forcing an election. A prolonged dispute over the functioning of legislature was undertaken, crippling most of the business of the House. Graham and the Liberals were criticized for this and, for the first time in over 2 years, in June 2006 the PCs regained the lead in opinion polls and Lord took a double digit lead in preference for Premier. Throughout the term that began following the 2003 election, Graham has worked hard to portray himself and his caucus as a "government in waiting". From the Lord government's introduction of controversial health reforms in the spring of 2004, Graham said he would force an election at his earliest opportunity. His strategy was to focus heavily on policy, and his party introduced a record number of pieces of legislation for an opposition party. In addition to his legislative agenda, Graham and the Liberals launched a series of regional policy meetings culminating in a policy convention in the fall of 2005. Graham also convened a meeting of all of the Liberal leaders of the Maritime provinces to discuss common policy objectives, engaged in several tours of the province on particular policy issues and took several trips to Ottawa to meet with federal ministers on various issues. In early 2006, Graham set out on a tour of the northeast United States, Washington, D. C. and the Maritimes to promote New Brunswick as an "energy hub" and his idea of building a second reactor at the Point Lepreau Nuclear Generating Station. On February 17, 2006, Bernard Lord's government was reduced to a minority when Michael Malley crossed the floor to sit as an independent. Graham said, if Malley would support the Liberals, he would have brought down the government on an April 7, 2006 budget vote forcing an early election. Malley was subsequently elected speaker however, creating an equality of government and opposition members; the April 7 vote came to a tie which was broken in favour of the government by Malley in accordance with tradition. Following this, Malley rejoined the Conservative caucus from the speaker's chair. This created some controversy and Graham's Liberals held up some business in the House as a procedural stalemate ensued for some weeks. Finally the Conservative and Liberal House Leaders signed an agreement on May 31, 2006, which laid out a detailed plan for the conduct of the business of the House and which seemingly guaranteed that the next election would be held on Lord's preferred date of October 15, 2007. This protracted procedural battle did not seem to go well for the Liberals when, in an opinion poll released on June 12, 2006, the Tories took the lead over the Liberals for the first time in any poll since August 2003.

Сайлау науқаны

Бернард Лорд 2006 жылдың 10 тамызында консервативті депутат Питер Месхоның заң шығарушы органнан кетуіне байланысты, бұл оның орнына тағы бір азшылық үкіметін құруға әкеп соғар еді, сондықтан сайлау 2006 жылдың 18 қыркүйегінде өтетінін жариялады. Грэм 8 тамызда өзінің энергетикалық платформасын жариялап, бірнеше үміткерді тіркегеннен кейін, науқанды белсенді түрде бастаған еді. Сайлау туралы шешім қабылданған соң, партия оған қайта сайлануға ниетті 25 депутатты үміткер ретінде тағайындау құқығын берді, осылайша либералдық партияның тіркелген үміткерлерінің саны 55-тен 30-ға жетті. Грэм науқан барысында білім беру, экономикалық даму және энергетиканы үш маңызды мәселе ретінде қарастыратынын айтты. Грэм сайлауда жеңіске жетпесе, либералдық партияның жетекшісі лауазымынан кететінін мәлімдеді. Грэм 2006 жылғы сайлауда либералдық партия халықтың дауысы бойынша прогрессивті консервативтерден шамалы артта болғанына қарамастан, заң шығарушы органның 55 орызының 29-ын жеңіп алды.

Жаңа Брансуиктің премьер-министрі

Грэхам "Өзгерістер жарғысы" деп аталатын платформа бойынша премьер-министр болып сайланды және "үш Е" – энергия, білім беру және экономикаға назар аударуға уәде берді. Сондай-ақ ол 2026 жылға қарай провинцияны өзін-өзі қамтамасыз етуге, яғни федералдық теңестіру төлемдеріне тәуелді болмауға уәде берді. Олар сайлауды халықтың дауысының шамалы артықшылығымен жеңіп алғанмен, билікке келгеннен кейін либералдардың үлкен қолдауына ие болды. 2006 жылдың желтоқсанындағы сауалнама либералдардың 65-27 есебімен алға шыққанын көрсетті, содан кейінгі сауалнамалар либералдарды кемінде 17%-ға алда екенін көрсетті. Грэхамның либералдары жоғары білім реформасы, француз тіліндегі екінші тіл білімі, несиелік кооперативтерді құтқару және провинцияның мемлекеттік денсаулық сақтау әкімшілігін қайта құру сияқты бірқатар күрделі мәселелерді қарастырғандарына қарамастан, көптеген сауалнамаларда көшбасшылықты сақтап қалды.

Өтпелі кезеңдегі және бірінші күнгі іс-шаралар

2006 жылдың 20 қыркүйегінде Грэм Дуг Тайлер басшылығымен билікті беруді бастау үшін ауысу тобын тағайындады. Грэм, Нью-Брансуиктің 31-ші премьері ретінде, және қалған министрлер кабинеті 2006 жылдың 3 қазанында генерал-губернатор Герменгильда Чиассонның алдында ант берді. Өкімет басындағы алғашқы күні Грэм сайлау алдындағы бес уәдесін орындады. Оның үкіметі бензинге салынатын акциз салықты литріне 3,8 центке төмендетті, зейнеткерлер үйіне төлемдерді мүліктік негізде есептеуден табысқа негізделген есептеуге көшірді, студенттерге университеттегі бірінші жылға 2000 долларға дейін оқу ақысын жеңілдетті, Сент-Джон қаласына Сент-Джон портын тазалауға қажетті қаржының үштен бір бөлігін беру туралы келісімге келді және Ауыл шаруашылығы мен су шаруашылығы, Балық шаруашылығы, Тұрғын үй және зейнеткерлер ісі жөніндегі жеке министрлерді тағайындады. Бұдан өзге, өкімет басындағы алғашқы күні Сент-Джоннан Новая Шотландияның Дигби қаласына жүретін паром қызметін сақтауға 2 миллион доллар жұмсалатынын уәделеді. Премьер-министр және үкіметаралық қатынастар министрі лауазымын атқарғаннан (Канадада бұл лауазымды көбінесе премьер-министрлер атқарады) өзге, Грэм денсаулық сақтау, мәдениет және спорт министрінің міндетін де қоса атқарды. 1985 жылы Канада ойындарында Нью-Брансуик атынан жеңіл атлетикадан қатысқан Грэм, балалардың семіздігімен күресу мақсатында осы салаға басымдық беру үшін портфельді өз қолына алуды жөн көрді, себебі еліңдегі ең жоғары көрсеткіш осы провинцияда тіркелген.

Бірінші жыл (2006-07)

2006 жылдың 12 қазанында Грэм бірнеше жоғары лауазымды тағайындаулар жасады. Ол NB Liquor президентінің және Энергетика министрлігі мен Әділет және тұтынушылар істері министрлігінің вице-министрлерінің тағайындауларын жариялады. Бұл тағайындаулар Грэм қызметке келген кезде қызметінен кеткен консервативті саяси тағайындамаларды алмастыру үшін жасалды. Сонымен қатар, ол бұрынғы кабинет министрі Бернар Терьольтті өзінің бас штаб басшысы етіп, ал бұрынғы оппозициялық бас штаб басшысы Крис Бейкерді Кабинеттің саясат және басымдықтар комитетінің хатшысы етіп тағайындады. Өкілеттігінің басында үкімет зейнеткерлер үйі мен үйден күтім алатын азаматтарға көрсетілетін көмекті арттырды. Бұған қоса, 2005 жылы құрылғаннан бері бос тұрған Балалар мен жастардың құқық қорғаушысы лауазымына Бернард Ричард тағайындалды, бұл лауазымды құруға либералды оппозиция демеушілік еткен заң жобасының нәтижесі болды. 2006 жылдың желтоқсан айында провинция жеке автокөлік сақтандыру компанияларымен келісімге келді, нәтижесінде 2007 жылдың 1 наурызына дейін сақтандыру тарифтері орташа есеппен 13,5% төмендеді. Провинция сонымен қатар ірі мәселелерді зерттеу үшін бірнеше комиссия құрды: Қоғамдық коммерциялық емес ұйымдар жөніндегі жұмыс тобы, Өзін-өзі қамтамасыз ету жөніндегі жұмыс тобы және Жоғары білім беру жөніндегі комиссия. Алайда, либералдар бұрынғы үкімет ұсынған және сақтап қалатындарын айтқан энергия шығындарына салық жеңілдігін жойды. Либералдар бұл шешімді консерваторлар провинцияның қаржысын "төмендеу спираліне" түсіргенін және бағдарлама энергияны үнемдеуге ықпал етпегендіктен жаман саясат болғанын айтып қорғады. 2007 жылдың 13 наурызында Грэмнің қаржы министрі Виктор Будро үкіметтің алғашқы бюджетін ұсынды. Бюджет теңгерімді болғанымен, тәуелсіз аудитор провинцияның үлкен тапшылығына тап болатыны туралы алдын ала ескерткеніне және басымдықтарға бағытталған шығындардың өскеніне қарамастан, оппозиция кейбір салықтарды көтергені үшін сынға алды. Будро бұл өсімді "біздің барлығымыз төмен салықтарды ұнатамыз, бірақ салық деңгейі маңызды мемлекеттік қызметтерді қамтамасыз ету үшін жеткіліксіз болған жағдайда, оны түзету қажет" деп қорғады. 2007 жылдың көктемінде либералды көпшілік алтыға өсті; Крис Коллинс Монктонның шығысындағы сайлауда жеңіске жеткен кезде бір орын қосылды, бұл орын бұрынғы премьер-министр Бернард Лорд провинциялық саясаттан кеткеннен кейін бос қалды. Біраз уақыттан кейін, консерваторлық депутаттар мен олардың жұбайлары Уолли Стайлз және Джоан МакАльпин Стайлз либералды партияға өтіп, олардың саны 32-ге жетті, ал оппозиция 23 орынға ие болды. Мамыр айында "Өзін-өзі қамтамасыз ету" жөніндегі жұмыс тобының есебі жарияланды. Бұл есепте 11 тақырыпты қамтитын 91 ұсыныс болды, олардың 80-і бір жыл ішінде іске асырылуға тиіс болды. 79 күндік көктемгі сессияда Грэмнің үкіметі "Балалар бірінші орында" деп аталатын білім беру жоспарын ұсынды, оның мақсаты Канададағы ең жақсы білім беру жүйесін құру болды. Үкімет Point Lepreau ядролық электр станциясын жаңартуды бастады, онда екінші реактор салудың мүмкіндігін зерттеуді бастады және провинцияның электр желісіне 300 мегаватт жел қуатын қосу жобаларын іске қосты. Сонымен қатар, үкімет қолжетімді тұрғын үйге 40 миллион доллар инвестициялады және 125 жаңа зейнеткерлер үйінің төсектерін ашты. Бұған қоса, Грэм және оның Қоршаған орта министрі Роланд Хаше провинциядағы парниктік газдар шығарындыларын азайтуға бағытталған бес жылдық іс-қимыл жоспарын іске қосты. Жаз бойы Грэм бірқатар ірі экономикалық жобаларды жариялады, соның ішінде Суссекс маңындағы 1,7 миллиард долларлық калий кеніші және Мирамичидегі 21,5 миллион долларлық болат құрылыс жоспары мен орталық. Тамыз айында Грэм Монктонда Федерация кеңесінің төрағасы ретінде Канаданың барлық 13 премьер-министрі мен аумақтық басшыларын қабылдады. Кездесуде энергия және климаттың өзгеруі мәселелері талқыланды. Қыркүйек айында Жоғары білім беру жөніндегі комиссияның есебі жарияланды. Бұл есепте кең ауқымды реформалар пакеті ретінде қарастырылуға тиіс көптеген ұсыныстар қамтылған. Авторлар үкіметке берген өтінішінде: Бұл құжаттың күрделілігі мен өзара байланысы оны оңай қарастыруға болмайтындығын ескеру қажет. Оқырман көтерілген мәселелердің динамикасы мен маңыздылығын түсіну үшін уақыт жұмсауы керек. Ашығынан айтқанда, ұсыныстар да тығыз байланысты және оларды жеке кеңес ретінде қарастыруға болмайды. Мұндай тәсіл есептің мәнін дұрыс түсіндіруге әкелуі мүмкін. Есеп үкіметке ұсынылған күні Жоғары білім беру министрі Эд Доэрти баспасөз хабарламасында: "Бұл тәуелсіз комиссияның ұсыныстары ғана, біздің үкіметіміз әлі соңғы шешімдерді қабылдаған жоқ" деді және үкімет оларды кез келген шешім қабылдамас бұрын бағалау үшін уақыт алатынын мәлімдеді. Ең даулы ұсыныс Сент-Джон қаласындағы Нью-Брансуик университетінің және Эдмундстон мен Шиппаган қалаларындағы Монктон университетінің кампустарын "политехникалық институттарға" айналдыру болды. Сент-Джон мектебіне қатысты әсіресе дау туды. Бір айдан кейін үкімет UNB Сент-Джонның "университет" мәртебесін жою мүмкіндігін қарастырмайтынын және есепті одан әрі зерттеу үшін жұмыс тобына жіберуін мәлімдеді. Үкімет қаңтар айында UNBSJ өзінің гуманитарлық бағдарламасын және UNB-мен байланысын сақтайтынын жариялады, ал жұмыс тобы мамыр айында үкіметке өз қорытындыларын ұсынды, оның үкіметтің жауабы маусым айында жарияланды.

On October 12, 2006, Graham announced several senior appointments. He appointed a president of NB Liquor and deputy ministers for the Department of Energy and the Department of Justice and Consumer Affairs to replace Conservative political appointees who had resigned when Graham took office. He also appointed former cabinet minister Bernard Thériault as his chief of staff and his former Opposition chief of staff Chris Baker to be secretary of the Policy and Priorities Committee of Cabinet. Early in its mandate, the government implemented increases to the amount of care received by nursing home and homecare clients. It also appointed Bernard Richard as Child and Youth Advocate, a position which had been vacant since its creation in 2005 as a result of a then opposition Liberal sponsored bill. In December 2006, the province announced an agreement with private auto insurance companies that would see some restructuring of regulations and an average decrease of 13.5% in insurance rates by March 1, 2007. The province also appointed several commissions to investigate larger issues: a Community Non Profit Task Force, a Self Sufficiency Task Force and a Commission on Post Secondary Education. The Liberals however cancelled a tax rebate on energy costs brought forward by the previous government which they had said they would maintain. The Liberals defended the move saying that the Conservatives had left the province's finances "in a downward spiral" and that the program was bad policy because it didn't encourage energy conservation. On March 13, 2007, Graham's Finance Minister Victor Boudreau introduced the government's first budget. While the budget was balanced, despite warnings months earlier from an independent auditor that the province was facing a massive deficit, and increased spending in priority areas, it was criticized by the opposition for having raised some taxes. Boudreau defended the increases saying "we all enjoy lower taxes, but when the level of taxation is insufficient to ensure the continued provision of essential public services, it needs to be addressed." The spring of 2007 saw the Liberal majority grow by six; they added a seat when Chris Collins won a by election in Moncton East, the seat vacated when former Premier Bernard Lord stepped down from provincial politics. A short time later, Tory MLAs and spouses Wally Stiles and Joan MacAlpine Stiles crossed the floor to give the Liberals 32 seats, compared to 23 for the opposition. The report of the Self Sufficiency Task Force was released in May will 91 recommendations covering 11 themes, 80 of which were to be acted upon within one year. During a marathon 79 day spring sitting of the legislature, Graham's government unveiled an education plan called When Kids Come First the stated aim of which is to build the best education system in Canada. The government began a refurbishment of its Point Lepreau Nuclear Generating Station, launched a feasibility study into building a second reactor there, and began projects to add 300 megawatts of wind power to the province's electric grid. It also invested $40 million into affordable housing and opened 125 new nursing home beds. Additionally, Graham and his Environment Minister Roland Haché launched a Climate Change Action Plan, a five year strategy to reduce greenhouse gas emissions in the province. Over the summer, a number of major economic projects were announced by Graham including a $1.7 billion potash mine near Sussex and a $21.5 million steel fabrication plan and centre of excellence in Miramichi. In August, Graham hosted all 13 Canadian premiers and territorial leaders in Moncton as incoming chair of the Council of the Federation. The meeting focused on issues of energy and climate change. In September, the report of the Commission on Post Secondary Education was released. It contained a wide number of recommendations meant to be considered together as a comprehensive reform package. The authors indicated in their submission to government that:

Due to the complexities and interrelationships involved, this is a document that cannot be easily scanned. Readers will need to spend time understanding the dynamics and relevance of the issues raised. At the risk of stating the obvious, the recommendations are also highly interrelated and should not be considered discrete advice. Such an approach could result in the essence of the report being misinterpreted. The day the report was presented to government, Post Secondary Education Minister Ed Doherty was quoted at the top of a news release saying, "these are only recommendations from an independent commission and final decisions haven't been made yet by our government" and that government would take time to evaluate them before making any decisions. The most controversial proposal was to convert the Saint John campus of the University of New Brunswick, and the Edmundston and Shippagan campuses of the University of Moncton into "polytechnics." Controversy surrounded the Saint John school in particular. A month later the government said it would set aside the possibility of UNB Saint John losing its status as a 'university' and would refer the report to a working group for further study. The government would go on to announce in January that UNBSJ would retain its liberal arts program and its association with UNB and the working group reported back to government in May, with its findings and government's response being made public in June.

Екінші жыл (2007-08)

Сайлауының бірінші жылдығынан кейін Грэм кабинетін қайта құрды. Ол екі жаңа министрді қосты: отставкаға келе жатқан спикер Юджин МакГинли мен Уоли Стайлз. Тағы бес министрге бұл өзгеріс әсер етті. Екі министр, бірнеше ведомствоны басқарған, өздерінің бір бөлігін тапсырды: премьер-министр Денсаулық сақтау, мәдениет және спорт министрлігінен бас тартты; Қаржы министрі Виктор Будро жергілікті өзін-өзі басқару министрлігінен бас тартты. Тағы үш министр – Хедар Альберт, Кармель Робишо және Мэри Шрайер – портфельдерін ауыстырды, соның ішінде Шрайер мемлекеттік министрліктен толыққанды министрлікке көтерілді. 2008 жылдың қаңтар айында Роли Макинтайр кабинетінен кеткен соң, оның портфельдерін кабинеттегі басқа министрлер қабылдады. Қаңтар айында Грэм провинциялық шараларға біртұтас стиль беру үшін «Осы жерде бол» деген жаңа брендті таныстырды. Жаңа брендті құру – «Өзін-өзі қамтамасыз ету» жұмыс тобының бірінші ұсынысы болды. Ақпан айында провинция 2026 жылға қарай 100 000 жаңа адамды тарту жоспарын қарастырған «Біздің болашағымыз» атты халық санын арттыру стратегиясын жариялады. Наурыз айында үкімет денсаулық сақтау және білім беру бюджетін рекордтық деңгейде арттырған, сондай-ақ провинцияның төрт мемлекеттік университетіндегі студенттер үшін оқу ақысын тоқтатқан екінші теңгерімді бюджетін ұсынды. Наурыз және сәуір айларында провинция денсаулық сақтау саласындағы жоспарларын жариялады. Провинцияның мемлекеттік денсаулық сақтау жүйесін басқарудағы күрт өзгерістер провинцияны сегіз аймақтық денсаулық сақтау органынан екіге дейін азайтты, сондай-ақ екі органның атынан клиникалық емес функцияларды басқаратын жаңа мемлекеттік корпорация құрылды. Сонымен қатар, төрт жыл ішінде тұрақты инфляциялық өсімге қоса 154 миллион доллардан астам инвестиция салу жоспарымен жаңа провинциялық денсаулық сақтау жоспары іске қосылды. Бұл жоспарға жаңа қоғамдық денсаулық сақтау орталықтарын салу, есірткіге тәуелділікті емдеу қызметін кеңейту, мектеп оқушыларына адам қақысы вирусына қарсы вакцина салу, халықтық денсаулық сақтау жүйесіне акушерлік қызметті енгізу, фармацевттерге кейбір рецепттерді жазуға рұқсат беру және 100 жаңа дәрігер мен 40 медбике жұмысқа алу кірді. Грэхамның екінші жылдығының көктемі мен жазын француз тілінің екінші тіл ретінде оқытылу бағдарламаларына қатысты пікірталас биледі. Ақпан айында комиссия үкіметке бастауыш мектептегі ерте тебілуден бас тартып, барлық оқушыларға арналған бірыңғай оқу бағдарламасын енгізуді ұсынды. Бұл бағдарлама бойынша ағылшын тілді оқушылар балабақшадан бастап 4-сыныпқа дейін ана тілінде оқып, 5-сыныпта француз тілін қарқынды бағдарлама арқылы оқып, содан кейін тебілу немесе тебілмеу бағдарламасын таңдауы керек. Комиссия бұл ең дұрыс жол екенін айтты, өйткені қазіргі модель бойынша ерекше білім беру қажеттілігі бар оқушылардың 93% -тан астамы тебілмеу сыныптарына жіберіледі, бірақ сыншылар мәселені тебілу бағдарламаларында қалуға мүмкіндік беретін ресурстардың жетіспеушілігінде көрді. Наурыз айында Білім министрі Келли Ламрок үкімет комиссия мүшелері айтқан себептерге сәйкес ұсынымдарды жүзеге асыратынын мәлімдеді. Ламрок бұл өзгерістер барлық оқушыларға сапалы екінші тіл бағдарламасына қол жеткізуге мүмкіндік беретінін атап өтті, сондай-ақ ерте тебілу моделі екі тілділікке қарсылық болған кезде енгізілгенін және ол тек шағын топтар үшін жақсы жұмыс істегенін, енді екі тілді болуға қызығушылық танытқан үлкен топтар үшін емес екенін айтты. Бұл қадамға провинцияның ресми тілдер жөніндегі комиссары мен омбудсмені де қарсы болды. Маусым айында Корольдік сот өзгерістерге қарсы шыққандардың шағымын қарап шешім шығарды. Сот қарсыластардың жағына шығып, үкімет комиссия есебін екі ай талқылаймыз деп уәде берген, бірақ тек екі апта ғана болғанын мәлімдеді. Сот тағы екі негіз бойынша үкіметтің пайдасына шешім шығарғанмен, ол шешімді жоққа шығарды, үкімет өзгерістерді бұрынғыдай жалғастыра алатынын, бірақ алдымен халықпен кеңесуі керек екенін айтты. Алты апталық кеңесуден кейін, 5 тамызда үкімет 2008 жылдың қыркүйегінде іске асырылатын қайта қарастырылған модельді жариялады, ол «жалпы білім беру ортасын» қамтамасыз етеді, соның ішінде француз мәдениетімен балабақшадан бастап 2-сыныпқа дейін таныстыру (2009 жылы басталады), 3-сыныпта ерікті тебілуге қатысу (2010 жылы басталады), 3-сыныптан 5-сыныпқа дейін тебілмеген оқушылар үшін француз тілін оқыту және 6-сыныпта кеш тебілуге ерікті қатысу. Жаңа бағдарлама жалпы алғанда жақсы қабылдады. Маусым айында жоғары білім беру комиссиясын қарау үшін тағайындалған жұмыс тобы үкіметке есеп берді. Грэм үкімет политехникалық институттар құру туралы ұсынымдардан бас тартатынын, бірақ провинциядағы университеттер мен колледждерді одан әрі интеграциялау туралы ұсынымдарды жүзеге асыратынын және кем дегенде 90 миллион доллар көлемінде жаңа қаржыландыруды уәделеді. Шілде айында Грэм Petitcodiac өзенін қалпына келтіруге 20 миллион доллар бөлді. Өзен жүйесі 1960 жылдары салынған бөгет салдарынан өзгертілген.

Shortly after the first anniversary of his election, Graham shuffled his cabinet. He added two new ministers: outgoing speaker Eugene McGinley and Wally Stiles. Five other ministers were affected by the shuffle. Two ministers who had multiple portfolios ceded some of their responsibilities: the premier ceded his responsibility for the Department of Wellness, Culture and Sport; and Finance Minister Victor Boudreau gave up responsibility for the Department of Local Government. Three other ministers, namely Hédard Albert, Carmel Robichaud and Mary Schryer changed portfolios, including a promotion for Schryer who moved from minister of state to full minister. There was another minor adjustment to cabinet in January 2008 when Roly MacIntyre resigned from cabinet, his portfolios were taken on by other ministers in the cabinet. In January, Graham unveiled a new brand called Be in this place to give a common look and feel to provincial activities. A new brand was the first recommendation of the Self Sufficiency Task Force. In February, the province unveiled its population growth strategy called Be Our Future setting out the plan to attract 100,000 new people to the province by 2026 as part of achieving self sufficiency. In March, the government tabled its second balanced budget which included record increases to the health and education budgets and a tuition freeze for students at the province's four public universities. In March and April, the province unveiled its plans for healthcare. A dramatic change to the administration of the province's public healthcare moved the province from eight regional health authorities to two with a new crown corporation to handle non clinical functions on behalf of both authorities. A new provincial health plan, was also launched with plans to invest over $154 million in addition to regular inflationary increases over four years. The plan included plans for new community health centres, broader addiction treatment services, HPV vaccinations for school children, the introduction of midwifery to the public health system, enabling pharmacists to write some prescriptions and the hiring of 100 new doctors and 40 nurse practitioners. Much of the spring and summer of Graham's second year in office was dominated by the debate of French second language programs. In February, a commission recommended that government should scrap early immersion in favour of a universal curriculum in elementary school which would see anglophone students learn in their mother tongue from kindergarten through Grade 4 and then all study French through an intensive program in Grade 5 before choosing between an immersion or non immersion program. The commission said that this was the best route because under the existing model, over 93% of those students with special learning needs were being streamed into non immersion classrooms, though critics argued the problem was a lack of the type of resources that would enable more students to stay in immersion programmes. In March, Minister of Education Kelly Lamrock announced that the government would move forward with the recommendations for the reasons stated by the commissioners. Lamrock said the changes would further promote bilingualism by giving all students access to a quality second language program noting that the early immersion model had been implemented in a time when there was resistance to bilingualism and that it only worked well for small groups of students, not the large groups that were now interested in becoming bilingual. There was considerable opposition to this move, including from the province's official languages commissioner and ombudsman. In June, the Court of Queen's Bench ruled on a case brought forward by opponents to the changes. The court sided with the opponents on one ground that the government had implied that there would be two months of consultation on the commission report, when there had only been two weeks. Though the court ruled in favour of the government on two other grounds, it quashed the decision saying that the government could go forward with the changes as is but first must consult the public. Following an additional six weeks of consultation, on August 5 the government announced a revised model to be implemented in September 2008, which would provide a "universal learning environment" including exposure to French culture from kindergarten through Grade 2 projected to start in 2009, an optional entry to immersion in Grade 3 projected to start in 2010, further French instruction for non immersion students in grades 3 through 5 with another optional entry to late immersion in Grade 6. The revised program has been generally well received. In June, the working group that had been appointed to review the Commission on Post Secondary Education reported back to government. Graham announced that the government would forgo the recommendations about creating polytechnics, but would follow through on recommendations to greater integrate the universities and colleges in the province, and promised at least $90 million in new money. In July, Graham committed $20 million to the restoration of the Petitcodiac River. The river system had been changed by the construction of a causeway in the 1960s.

Үшінші жыл (2008-09)

Грэхам өзінің үшінші жылды 2008 жылдың қазан айында бастады. 17-19 қазан аралығында Квебек қаласында өткен 12-ші франкофониялық саммитке қатысқан Грэхам төрт негізгі мәселені талқылады: демократия және заң үстемдігі; экономикалық басқару және ынтымақтастық; қоршаған орта (суды және орманды басқару); және француз тілі. Ресми талқылаулардан басқа, Нью-Брансуик Мадагаскар, Франция, Вьетнам, Квебек және Нью-Брансуик суретшілерін қамтыған «Passion Francophonie» атты мәдени шараны ұйымдастыруға көмектесті; сондай-ақ Нью-Брансуик үкімет басшылары үшін Нью-Брансуик азық-түлік өнімдерінен дайындалған таңғы ас ұйымдастырды. Грэхам 2-7 қараша аралығында Қытайға Федерация Кеңесінің сауда миссиясына қатысты. Миссияның Қытайдағы алғашқы күні Нью-Брансуик компаниялары үшін 75,5 миллион долларлық жаңа бизнес мүмкіндіктері пайда болды. 2008 жылдың 3 қарашасында Нью-Мэриленд Sunbury West консервативті округінде қосымша сайлау өтті. Либералдар дауыс үлесін шамамен 3%-ға арттырғанмен, округті жеңіп ала алмады. 12 қарашада Грэхам екінші үкіметтік қайта құруды жариялады. Екі министр – Юджин МакГинли және Кармель Робишо – қызметтен босатылды, ал үкіметке үш жаңа тұлға қосылды: Рик Брюэр, Брайан Кэнни және Бернард ЛеБланк. Үш министр портфельдерін ауыстырды, олардың ішінде: Дональд Арсено, Эд Доэрти және Уоли Стайлс. Грэхам үкіметінің үшінші заң шығару сессиясы 2008 жылдың 25 қарашасында тақ сөзбен басталды. Сөз сөйлегенде «ұсынылған міндеттемелерді орындау, қазіргі экономикалық төмендеуді сақтап басқару және өзін-өзі қамтамасыз етуге жаңаша назар аудару» туралы айтылды. Сессияның екінші күні Грэхам үкіметі «Пайдалар мен міндеттемелерді жаңғырту туралы» 100 беттік заң жобасын ұсынды. Бұл заң провинциялық заңдардың барлығын өзгертіп, 1999 жылғы Канада Жоғарғы Сотының M. v. H. шешіміне сәйкес, бір жынысты азаматтық некеде тұрған жұбайларды қарама-қарсы жынысты жұбайлармен теңестірді. Алдыңғы консервативті үкімет 1999-2006 жылдар аралығында мұндай заңнаманы енгізбеген. 2008 жылдың 3 желтоқсанында Грэхамның қаржы министрі Виктор Будро экономикалық жағдайға байланысты экономикалық және фискалдық жаңарту жасады. 2008-2009 қаржы жылында жоспарланған 19 миллион доллардың орнына 285 миллион долларлық тапшылық болатыны көрсетілді. Экономиканы ынталандыру мақсатында үкімет екі жылдық капиталдық шығындар жоспарын ұсынатынын мәлімдеді, оның құны 1,2 миллиард доллардан аспайды, соның ішінде 2009-2010 жылдарға арналған провинция тарихындағы ең ірі капиталдық бюджет 2008 жылдың 9 желтоқсанында ұсынылады. Экономикалық жағдайды ескере отырып, шығындарды бақылау және экономикалық өсімді қамтамасыз ету үшін жарияланған басқа шаралар: барлық мемлекеттік бағдарламаларды қайта қарау, шағын, орта және ірі бизнеске капитал беру, «жеке және корпоративтік табыс салығын төмендетуді» қамтитын салық реформасына деген міндеттемелерді жаңарту. Бұдан бөлек, Будро заң шығарушы органдар мүшелерінің жалақысы бір жылға тоқтатылатынын «үлгі көрсету үшін» мәлімдеді. Грэхамның 2009 жылғы провинцияның жағдайы туралы мәлімдемесінде ол экономиканы үкіметінің басты басымдығына айналдыруға уәде берді және сайлауалды платформасындағы үш Е әрпін (бұрынғы білім, энергия және экономика) «экономика, экономика және экономика» деп өзгертті. Ол сондай-ақ салық жүйесіне енгізілетін өзгерістер келесі жылы Нью-Брансуик тұрғындарына 100 миллион доллардан астам үнемдеу әкелетінін уәделеді. Наурыздың басында Грэхам партиясы Рестигуш-Ла-Валледе өткен қосымша сайлауда шамамен 15 пайыздық дауыспен жеңіске жетті. Бұрынғы сайлаудан бері бұл үшінші қосымша сайлау болды, барлығы бұрын консервативті оппозиция иеленген округтерде өтті. Грэхамның либералдары барлық үш округте көрсеткіштерін жақсартты және осының нәтижесінде екеуінде жеңіске жетті. 17 наурызда Грэхам өзінің қаржы министрі Виктор Будромен бірге 2009-2010 қаржы жылына арналған бюджетті ұсынды. Бюджетке жеке және корпоративтік салықтарды азайту үшін 144 миллион доллар, төрт жыл ішінде салықты 380 миллион доллардан астам төмендетуге уәде беру және 741 миллион долларлық бюджет тапшылығы кірді. Ол салықты қысқартуды, провинцияны теңгерімді бюджетке қайтарудың төрт жылдық жоспарын, желтоқсан айында жарияланған инфрақұрылымдық шығындардағы 1,2 миллиард долларды, басқа салаларда «жауапты басқаруды» қамтамасыз ету үшін басымдық салаларға инвестицияларды қысқартуды қамтитын «Мықты экономика үшін жоспар» деп аталды. Барлық мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын екі жылға тоқтату, 700 мемлекеттік қызмет орнын жою және кейбір қызметтерді тоқтату арқылы үнемдеуге қол жеткізілді, ең көп дау тудырғаны – Төменгі Сент-Джон өзені аймағындағы үш паромды жою болды. Кейін білім беру қызметтеріне енгізілген кейбір қысқартулар да дау тудырды, бірақ білім беру министрлігіне қаржыландыру ұлғайтылған болатын. Алайда, провинцияның салық реформасы Канада Тәуелсіз Бизнес Федерациясы, National Post газеті және Атлант нарық зерттеу институты сияқты ұйымдардың оң пікірін алды. 2009 жылдың мамырында Мирамичи аймағындағы ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген Atcon компаниясы қаржылық қиындыққа тап болды. Заң шығарушы органдардың екі саяси партиясы компанияға қандай да бір көмек көрсету керек екеніне келісті, бірақ бұл көмектің мәліметтері бойынша келіспеушіліктер болды. 2009 жылдың маусымында Грэхам үкіметі 50 миллион долларлық қарыз кепілдігін берді, бұл компанияға бұрынғы үкіметтердің екі партиясының да жылдар бойы берген шамамен 20 миллион долларлық көмегіне қосымша болды. Алайда, компания ақыры банкротқа ұшырады және Прогрессивті консерваторлар Грэхамға қатысты мүдделердің қақтығысы туралы шағым түсірді, бірақ бұл мәселе оның үкіметі кеңсесін тастағаннан кейін ғана шешілді. 2009 жылдың 22 маусымында Грэхам тағы бір үкіметтік қайта құру жүргізді. Офис табалдырығынан өте берісіндегі ең маңызды қайта құруда Грэхам өзінің барлық маңызды министрлерін ауыстырды. Үкіметтегі үш ірі министрлік – Денсаулық сақтау, Білім беру және Әлеуметтік даму – үшін жаңа министрлер тағайындалды, сондай-ақ Қаржы, Бас прокурор және New Brunswick Business сияқты маңызды портфельдер де жаңа иелеріне өтті.

Graham began the third year of his mandate in October 2008. From October 17 to 19, Graham attended the 12th Francophonie Summit in Quebec City to discuss four major issues: democracy and rule of law; economic governance and solidarity; environment (water management and forest management); and the French language. In addition to the official deliberations, New Brunswick helped organize a cultural event called Passion Francophonie which featured artists from Madagascar, France, Vietnam, Quebec, and New Brunswick; New Brunswick also hosted a breakfast for heads of government that featured New Brunswick food products. Graham participated in a Council of the Federation trade mission to China from November 2 to 7. The mission yielded $75.5 million in new business for New Brunswick companies on its first full day in China. A by election was held in the conservative riding of New Maryland Sunbury West on November 3, 2008. Although the Liberals increased their share of the vote by nearly 3%, they were unable to capture the riding. On November 12, Graham announced a second major cabinet shuffle. Two ministers Eugene McGinley and Carmel Robichaud were dropped from cabinet, while three new individuals joined the cabinet Rick Brewer, Brian Kenny and Bernard LeBlanc. Three other ministers changed portfolios, including: Donald Arseneault, Ed Doherty and Wally Stiles. The third legislative session of Graham's government began with a throne speech on November 25, 2008. The speech focussed on "keeping commitments, carefully managing through the current economic downturn, and a renewed focus on and commitment to achieving self sufficiency." On the second day of the session, Graham's government introduced a 100 page bill called the Modernization of Benefits and Obligations Act to change all provincial laws making same sex common law couples equal to opposite sex couples, in accordance with the M. v. H. decision of the Supreme Court of Canada in 1999. The previous Conservative government, in office from 1999 to 2006, did not introduce such legislation. On December 3, 2008, Graham's finance minister, Victor Boudreau, gave an economic and fiscal update in light of the economic situation. The statement indicated that the 2008 09 fiscal year would likely see a $285 million deficit, instead of the $19 million surplus that had been projected. In order to stimulate the economy, the government announced it would bring forward a two year capital spending plan that would total more than $1.2 billion, including the largest capital budget in the province's history for 2009–10 to be tabled on December 9, 2008. Other measures announced to control spending and ensure economic growth in light of the economic situation were: a review of all government programs, providing capital to small, medium and large businesses, renewing a commitment to tax reform that will include "lowering personal and corporate income taxes". Additionally, Boudreau indicated the salaries for members of the legislature would be frozen for one year "to lead by example." In Graham's 2009 state of the province address, he pledged to make the economy his government's top priority and amended the three Es from his campaign platform (formerly education, energy and the economy) to read, "the economy, the economy, and the economy." He also pledged that his promised changes to the tax system would mean more than $100 million in savings to New Brunswickers in the coming year. In early March, Graham's party won a by election in Restigouche La Vallée on a swing of nearly 15 per cent. Since the previous election, this was the third by election, all held in ridings previously held by the Conservative opposition. Graham's Liberals improved their showing in all three ridings, and won two counting this one. On March 17, Graham joined his finance minister Victor Boudreau to introduce the budget for the 2009 10 fiscal year. The budget included $144 million in personal and corporate tax reductions and a pledge to lower taxes by a total of over $380 million over four years, and budget deficit of $741 million. It centred around the so called Plan for a Stronger Economy which included the tax cuts, a four year plan to return the province to balanced budgets, the $1.2 billion in infrastructure spending previously announced in December, investments in priority areas with cuts in other areas to ensure "responsible management" of government expenditure. Savings were released by instituting a two year wage freeze for all government employees, the elimination of 700 civil service positions and the elimination of some services, most controversially the elimination of three ferries in the lower Saint John River Valley. Later there was also controversy surrounding some cuts to education services—despite an increase of funding to the education department, The province's tax reforms attracted positive national attention, however, with the Canadian Federation of Independent Business, the National Post newspaper, and the Atlantic Institute for Market Studies all spoke on it favourably. In May 2009, Atcon, a long standing business in the Miramichi region, fell into financial difficulty. Both political parties in the legislature agreed that some sort of assistance should be made to the company, though there was disagreement on the details. In June 2009, Graham's government granted $50 million in loan guarantees, which was in addition to previous assistance granted to the company totalling about $20 million which had been provided by governments of both political stripes over the years. The company eventually failed anyway and the Progressive Conservatives filed an allegation of conflict of interest against Graham which was not resolved until after his government left office. On June 22, 2009, Graham undertook another cabinet shuffle. In the most significant shuffle since taking office, Graham moved all of his major ministers. There were new ministers for the three largest departments in government – Health, Education and Social Development – as well as the important portfolios of Finance, Attorney General and Business New Brunswick.

Төртінші жыл (2009-10 жж.)

2009 жылдың қазан айында премьер Грэм Нью-Брансуик және Квебек провинциялары арасындағы түсіністік туралы меморандумды жариялады, онда Нью-Брансуик Электр қуатын өндіру, беру және тарату желісін Квебек үкіметіне тиесілі Hydro Québec электр корпорациясына сату ұсынылды. Бұл жоспар бойынша Hydro Québec компаниясы NB Power компаниясының 4,8 миллиард долларды құрайтын қарызын төлейді және Нью-Брансуик тұрғындарына арналған электр энергиясы тарифтерін бес жылға қатыру арқылы 5,6 миллиард доллар көлемінде үнемдеуге мүмкіндік береді, сондай-ақ бес жылға өнеркәсіптік тарифтерді Квебек деңгейіне теңестіреді, ал одан кейін инфляция деңгейінде өсіреді. Бұл жоспар Нью-Брансуикте қолдау және қарсылық танытты. Саяси сауалнамалар либералдардың аталған келісімге байланысты қолдауын жоғалтып жатқанын көрсетті. Грэм 2010 жылдың 31 наурызына дейін келісімді аяқтауға үміттенді, осы күні 3% тарифтік өсім күтіліп отырды. Оппозициядағы консерваторлар бұл ұсынысты қатты сынға алды, бірақ кейбіреулер оларды билікте болған кезде NB Power-дің маңызды активтерін сатуға тырысқандары үшін екіжүзділікпен айыптады. 2009 жылдың 1 желтоқсанында Грэмнің жаңа қаржы министрі Грег Бёрн өзінің алғашқы бюджетін ұсынды. Ол 2009-10 жылдарға арналған дефициттің күтілгендей болғанын және 2010-11 жылдарға арналған дефициттің шамамен 750 миллион доллар көлемінде болатынын көрсетті. Провинция теңгерімді бюджетке оралу мерзімін 2012-2013 жылдардан 2014-15 жылдарға дейін қайта қарады және екі жылдық ынталандыру пакетін 1,2 миллиард доллардан 1,6 миллиард долларға дейін арттырды. 2010 жылдың 4 қаңтарында әділет министрі Майк Мерфи жеке себептермен кабинетінен кеткеніне байланысты шағын кабинеттік өзгерістер болды. Жергілікті басқару министрі Бернард ЛеБлан Мерфидің орнына әділет министрі болды, ал оның басқа міндеттері – бас прокурор және үкімет үйінің басшысы – тиісінше Келли Ламрок пен Грег Бёрнге жүктелді. Парламент мүшесі Крис Коллинз ЛеБланның орнына жергілікті басқару министрі болып кабинетке қосылды.

Кейінгі мансап

Либералдық партияның жетекшісі лауазымынан кеткеннен кейін Грэм 2013 жылға дейін заң шығарушы жиналыстың мүшесі болып қызмет етті. Грэхам қызметінде қалу себебін саяси қарсыласы "Atcon" компаниясына қаржылай қолдау көрсету туралы бастаған тергеуді аяқтау үшін айтты. Жаңа Брансуик депутаттарының мүдделер конфликтісі туралы заң тек қана қызметте жүрген саясаткерлерге ғана қатысты, ал басқалары тергеу аяқталуына дейін қызметтен кетіпті. Шамамен үш жылдық тергеуден кейін, 2013 жылдың ақпан айында провинциялық конфликт комиссары 80 беттік есеп жариялады. Есепте Грэмнің әкесінің "Atcon" компаниясында бизнес мүддесі болғаны және "әкесінің жеке мүддесін ілгерілету, болғанымен, Грэм үкіметінің "Atcon" компаниясына берген қаржылық көмегіне қосымша болды" деп қорытындыланды. Грэхам "Atcon" компаниясына көмек мәселесі талқыланған отырыстардан өзін шеттетуден бас тартқандықтан, комиссия оны 3500 долларға айыппұл салды, бұл комиссия кеңесі ұсынған 8000-16000 доллардан кем. Грэхам 2013 жылдың 11 наурызында Кент округінің депутаты лауазымынан кетіп, өзінің осыдан заңды түрде міндетті еместігін білдіргенімен, айыппұлды төледі. Грэмның либералдық партияның жетекшісі лауазымына тағайындалған Брайан Галлант, Жаңа Демократиялық партиядан 2:1 есебімен көп дауыспен жеңіске жетті, ал үстемдік ететін Прогрессивті консерваторлар сайлаушылар дауысының 14% -ынан да аз жинап, үшінші орынға шықты.