Канаданың 25-ші генерал-губернаторы Ромео Леблан

Кіріспе

Канаданың 25-ші генерал-губернаторы

Ромео Адриен ЛеБлан (18 желтоқсан 1927 – 24 маусым 2009) – канадалық журналист және саясаткер, 1995 жылдан 1999 жылға дейін Канаданың 25-ші генерал-губернаторы қызметін атқарған. ЛеБлан Нью-Брансуик провинциясында туып, білім алған, сондай-ақ мұғалім болып жұмыс істегенге дейін Францияда оқыған және Radio Canada телерадиокомпаниясының тілшісі болған. Ол 1972 жылы Халықтар палатасына сайланды, одан кейін 1984 жылға дейін Корольдік министр ретінде қызмет етті, сосын Сенатқа ауыстырылып, сол палатаның спикері болды. 1995 жылы Канаданың премьер-министрі Жан Кретьеннің ұсынысымен королева Елизавета II оны Рамон Джон Хнатышиннің орнына вице-король ретінде генерал-губернатор етіп тағайындады. Ол 1999 жылы Адриен Кларксон оны алмастырғанға дейін осы лауазымды атқарды, денсаулығының нашарлауын қызметтен қалу себебі ретінде көрсетті. Оның королеваның өкілі ретінде тағайындалуы саяси жақындықтарға байланысты кейбір пікір қақтығыстарын тудырды, бірақ ол акадиялықтар мен франкофондардың беделін көтергені және Ридо Холлды Оттава қаласының өмірінің орталығына қайтаруы үшін жоғары бағаланды. 1974 жылдың 8 тамызында ЛеБлан Канаданың Корольдік кеңесіне ант берді. Ол 2009 жылдың 24 маусымында 81 жасында Альцгеймер ауруынан қайтыс болды.

Жастар және саяси мансап

1927 жылдың 18 желтоқсанында дүниеге келіп, Нью-Брансуик штатының Мемрамкук қаласында өскен ЛеБланк, Париж университетінде француз өркениетін оқығанға дейін Санкт-Жозеф колледжінен өнер және білім саласында бакалавр дәрежесін алды. Содан кейін ол 1951 жылдан 1953 жылға дейін Драммонд орта мектебінде тоғыз жыл бойы, ал 1955 жылдан 1959 жылға дейін Фредериктондағы Нью-Брансуик мұғалімдер колледжінде сабақ берді. Кейін 1960 жылдан 1967 жылға дейін Канада радиосының француз тіліндегі хабар таратушысы, Radio Canada-да журналист болып жұмыс істеді. Оттава, Ұлыбритания және АҚШ-тағы бюроларда қызмет етті. Оның алғашқы некесі 1966 жылдан 1981 жылға дейін жалғасты. 1994 жылы бұрынғы некеден екі баласы бар Диана Фаулермен үйленді. ЛеБланк саясатқа қадам басқанда, ол премьер-министрлер Лестер Б. Пирсон мен Пьер Трюдоның баспасөз хатшысы болды. Содан кейін ол одан әрі барып, 1972 жылғы федералды сайлауда Вестморленд-Кенттен Либералдық партияның өкілі ретінде Парламентке сайланды, бұл Трюдо төрағалық ететін үкіметте Балық шаруашылығы және мұхиттар министрі болып тағайындалуына жол ашты. ЛеБланк Канаданың 200 мильдік балық аулау аймағын енгізуде, жаңа балық аулау лицензиясы жүйесін құруда, канадалық балықшыларды ірі компанияларға тиесілі траулерлердің бәсекесінен қорғау үшін квоталар мен аймақтарды кеңінен пайдалануда, лицензия иелерінің кемелерді өздері басқаруын талап ететін меншік иесі-оператор ережесінде, корпорациялардың 65 футтан төменгі флотаға лицензия алуына кедергі келтіретін бөлек флота ережесінде және балық аулауды басқаруда балықшыларға көбірек дауыс беруге мүмкіндік беретін консультативтік комитеттердің қосымша жүйесін құруда маңызды рөл атқарды. Бірде ЛеБланк Трюдоны Канада порттарын совет балықшыларына жабу туралы кеңес беруге көндірді, бұл дипломатиялық жетістікке ие болды, нәтижесінде ынтымақтастық жақсарды және барлық шетелдік корпорацияларға Канадада коммерциялық балық аулау лицензиясын алуға тыйым салды. Тынық мұхит жағалауында ЛеБланк лосось өнімін екі есеге көбейтуге бағытталған лосось тұқымдастарын жақсарту бағдарламасын құруды қадағалады және сол кезде лосось өзендеріне қауіп төндіретін деп саналған Alcan компаниясының жоспарларын тоқтатты. 1982 жылдың соңында ЛеБланк екі жыл бойы қоғамдық жұмыстар министрі болды, содан кейін 1984 жылдың 29 маусымында Сенатқа тағайындалу үшін Трюдо оны генерал-губернатор Жанн Совеге ұсынды. 1993 жылы премьер-министр Жан Кретьен оны генерал-губернатор Рэй Хнатышиннің Сенат спикері ретінде таңдады. Алайда, ол акад қауымдастығынан мақтау алған акад тегінің алғашқы генерал-губернаторы болды, сондай-ақ ол Канаданың теңіз жағалауынан вице-король болып тағайындалған алғашқы адам болды. ЛеБланкты тағайындауға арналған комиссия 1995 жылдың 16 қаңтарында жарияланды. ЛеБланк мансабында ең көп танымал болған кез – оның генерал-губернатор болып тағайындалғаны туралы хабарланғаннан кейін болды: бұрынғы құрметке ие болғандар вице-корольдік қызметтен бұрын және кейін саясатта жұмыс істеген болса да, белгілі Либералдық партияның саясаткері мен ұйымдастырушысының ұсынысы премьер-министрдің адал партия мүшесіне жасалған сыйлықтан артық емес деп сынға түсті. 1993 жылғы федералды сайлауда ЛеБланк Либералдық партияның сайлау стратегиясының негізгі жасаушыларының бірі болды және партияға берілгендігімен көзге түсті. Наразылық ретінде Канаданың Реформалық партиясының жетекшісі Престон Мэннинг және Квебек блогының жетекшісі Люсьен Бушар ЛеБланктың қабылдану рәсіміне қатысудан бас тартты. Сонымен қатар, 1996 жылы ЛеБланк Канада тарихын оқытудағы үздіктерге генерал-губернатор сыйлығын құрды, 1999 жылы Канада өнер кеңесімен бірлесіп, бейнелеу және медиа өнері саласындағы генерал-губернатор сыйлығын құрды, мыңжылдық үшін генерал-губернатордың Канада тарихы медалін беруді қадағалады және 1999 жылы Джули Пайетт ғарышқа алып кеткен Канада картасының мыңжылдық нұсқасын жасады. ЛеБланк Канаданың барлық аймақтарына сапар шекті және шағын қалалар мен қалаларға ерекше қызығушылық танытты, 1995 жылы провинцияның тәуелсіздік туралы референдумынан кейін Квебектің сол бөліктерінде өте көзге түсті. Ол 2000-нан астам іс-шараға қатысты, соның ішінде жыл сайынғы Жаңа жылдық қабылдау, ол оны елдің әртүрлі аймақтарына көшірді, 1996 жылы Оттавада, Онтариода, 1997 жылы Квебек қаласында, Квебекте, 1998 жылы Виннипегте, Манитобада және 1999 жылы Сент-Джонс, Ньюфаундленд және Лабрадорда өткізді. Сол жылдары ЛеБланк Rideau Hall-ға және оның аумағына қоғамдық қол жеткізуді кеңейтті және жақсартты, 1997 жылы арнайы келушілер орталығын ашты, нәтижесінде келушілердің саны үш есеге өсіп, жылына шамамен 125 000 адамды құрады. Оған барлық қазіргі және бұрынғы генерал-губернаторларға арналған мемлекеттік аза тұру рәсімі жасалды, ол сол жылдың 3 шілдесінде Мемрамкукте өтті. Қабірдің қауымдастық арқылы өту жолы Балық шаруашылығы және мұхиттар министрлігінің қызметкерлерімен безендірілді, ол осы портфелдегі министр ретінде ЛеБланкқа құрмет көрсетті, ал қазіргі генерал-губернатор Михаэль Жан, премьер-министр Стивен Харпер және ЛеБланктың бұрынғы премьер-министрі Жан Кретьен қатысты. 2010 жылдың 8 ақпанында Canada Post ЛеБланкты бейнелеген пошта маркасын шығарды.

Born on December 18, 1927, and raised in Memramcook, New Brunswick, LeBlanc obtained bachelor degrees in arts and education from the Collège St Joseph before studying French civilization at the Université de Paris. He then moved on to teaching for nine years at Drummond's high school from 1951 to 1953 and the New Brunswick Teachers' College in Fredericton from 1955 to 1959 after which he obtained work between 1960 and 1967 as a journalist with the Canadian Broadcasting Corporation's French language broadcaster, Radio Canada, serving in the bureaus in Ottawa, the United Kingdom, and the United States. His first marriage, to Joslyn "Lyn" Carter, with whom LeBlanc had two children (Genevieve and Dominic), lasted from 1966 to 1981; in 1994, he married Diana Fowler, who also had two children from a previous marriage. LeBlanc stepped into the realm of politics when he became the press secretary for successive prime ministers Lester B. Pearson and Pierre Trudeau. He then went further, winning in the 1972 federal election a seat in the House of Commons as the Liberal Party representative for Westmorland Kent, paving the way for his appointment as the Minister of Fisheries and Oceans in the Cabinet chaired by Trudeau. LeBlanc was a key figure in Canada's imposition of a 200 mile fishing zone; the establishment of a new fisheries licensing system; the widespread use of quotas and zones that protected Canadian fishermen from overexpansion and competition from trawlers owned by large companies; the owner operator rule, requiring licence holders to operate vessels themselves; the separate fleet rule, preventing corporations from obtaining licences for an under 65 foot fleet; and for creating an additional system of advisory committees that permitted fishermen a larger voice in fisheries management. On one occasion, LeBlanc also persuaded Trudeau to advise the Governor General to close Canadian ports to Soviet fishing vessels, a headline grabbing diplomatic thrust that resulted in better co operation, and forbade all foreign corporations from holding commercial fishing licences in Canada. On the Pacific coast, LeBlanc oversaw the creation of the Salmonid Enhancement Program, which aimed at doubling salmon production, and quelled plans by Alcan that were deemed to threaten salmon rivers at the time. Late in 1982, LeBlanc became Minister of Public Works for two years before being nominated by Trudeau to then Governor General Jeanne Sauvé for appointment to the Senate on June 29, 1984. He was then selected in 1993 by Prime Minister Jean Chrétien as Governor General Ray Hnatyshyn's appointee as that chamber's speaker. He was, however, the first governor general of Acadian heritage, which earned praise from the Acadian community, and he was also the first from the Canadian maritimes to be appointed as viceroy. The commission appointing LeBlanc under the royal sign manual and Great Seal of Canada was issued on January 16, 1995. The greatest publicity LeBlanc attracted in his career came immediately after the announcement of his appointment as Governor General: although previous honorees had worked as politicians prior to and after serving as viceroy, the recommendation of a prominent Liberal Party politician and organiser was criticised as being little more than a patronage gift from the Prime Minister to a loyal party member. In the 1993 federal election, LeBlanc had been one of the chief architects of the Liberal Party's election strategy, and was a strong party loyalist. In protest, both Reform Party of Canada leader Preston Manning and Bloc Québécois leader Lucien Bouchard refused to attend LeBlanc's installation ceremony. As well, in 1996 LeBlanc formed the Governor General's Award for Excellence in Teaching Canadian History, in 1999 partnered with the Canada Council for the Arts to create the Governor General's Awards in Visual and Media Arts, oversaw the issuance of the Governor General's Canadian History Medal for the Millennium, and established the Governor General's Millennium Edition of the Map of Canada, which was taken into space in 1999 by Julie Payette. LeBlanc travelled to all parts of Canada and had a special affinity for small towns and cities, making himself particularly visible in those parts of Quebec after the province's referendum on secession in 1995. He participated in more than 2,000 events, including the annual New Year's Levée, which he moved to various locations around the country, seeing the party organised at Ottawa, Ontario, in 1996; Quebec City, Quebec, in 1997; Winnipeg, Manitoba, in 1998; and St. John's, Newfoundland and Labrador, in 1999. Over the same years, LeBlanc also had public access to Rideau Hall and its grounds expanded and improved including opening a dedicated visitors' centre in 1997 so that the number of visitors increased threefold to approximately 125,000 people per year. He was, as is protocol for all incumbent and former governors general, accorded a state funeral, which took place on July 3 of the same year, in Memramcook. The casket's path through the community was lined with officers from the Department of Fisheries and Oceans, paying homage to LeBlanc's time as minister of the Crown with that portfolio, and the sitting governor general, Michaëlle Jean, her prime minister, Stephen Harper, and LeBlanc's former prime minister, Jean Chrétien, all attended. Canada Post featured LeBlanc on a postage stamp released on February 8, 2010.