Кіріспе

Христиандық теологияда "заңгерлік" (немесе "номизм") – "жақсы амалдар жасау немесе заңды сақтау арқылы адам құтқарылуға қол жеткізеді" деген ойға қолданылатын қарапайымдау, сынға толы термин.

Шолу

Құрама Штаттардағы христиандық энциклопедиясы легализмді "құтқарылу мен Құдай алдында дұрыс тұру үшін мінез-құлықты, тәртіпті және амалдарды сенімге тікелей немесе жанама түрде байланыстыру" деп, жағымсыз сипаттама ретінде анықтайды, бұл "құтқарылуға қол жеткізу үшін белгілі бір істер жасау қажеттігін" көрсетеді (ізгі амалдар). Сонымен қатар, легализм христиандық куәлікке қайшы келетін деп саналатын әлеуметтік амалдарға қатысты, мысалы, құмар ойнау, билеу, спирттік ішімдік ішу, діни емес ойын-сауықтарды ұнату немесе ұятсыз киім кию; осылардан аулақ болу фундаменталист баптистер, консервативті анабаптистер және консервативті қасиеттілік ұстанушылары арасында кездеседі. "Заңшылдық" деп есептелетін нәрсе христиандық тағылымға байланысты болуы мүмкін; сенім арқылы ақталу доктринасын негіз ететін лютерандық теологиядан өзгеше, анабаптист дәстүріндегі христиандар ("ізгі амалдармен сенім" арқылы құтқарылуды үйретеді) Исаның шәкірті болу үшін Жаңа Өсиеттің бұйрықтарына ұқыпты бағынудың (мысалы, қасиетті сүйіспеншілік, крещение, қасиетті тамақ, бас кию және аяқ жуу) "адамның тәубе еткенін, сенгенін және Мәсіхке мойынсұнғанын көрсететін маңызды дәлел" екенін айтады. Анабаптист теологы Менно Симонс лютерандардың заңшылдық айыбын жоққа шығарды. Христиандық түсіндіруші Тони Кук, сілтеме келтіре отырып, "заңшыл" термині жиі дұрыс қолданылмаған, өйткені ол қасиеттілікке, мойынсұнуға және құдайға лайық өмір сүруге қатысты Киелі кітаптағы нұсқауларды ұстанатындарға қатысты екенін айтты, сонымен қатар "Құдайдың рақымы бізді мойынсұнуға бастайды, одан емес" деген қорытындыға келді. Жаңа өсиетте сипатталған парызшылдар мен саддукейлер христиандар тарапынан көбінесе заңшылдар деп есептеледі. Антиномианизм көбінесе легализмге қарсы тұратын нәрсе ретінде қарастырылады, ал жағдаяттық этика үшінші мүмкін ұстаным болып табылады.