Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құстар туысы
Genus of birds
Типикалық сойқылар – «Ескі әлем сойқылары» (немесе сильвиид сойқылары) тұқымдасының Sylviidae туысына жататын шағын құстар. Бұл туыста 7 түр бар. Типикалық сойқылар Еуропаның, Батыс және Орталық Азияның, Африканың қоңыржай және тропикалық аймақтарында кездеседі, түрлердің ең жоғары әртүрлілігі Жерорта теңізі маңында шоғырланған. Олардың дене бітімі күшті, аяқтары мықты, көптеген басқа сойқыларға қарағанда мүңкісі сәл жуан. Қауырсынының түсі сұр және қоңыр түстердің әртүрлі жаңдалында болады, әдетте жоғары жағы қараңғырақ, ал төменгі жағы ашық, кейбір түрлерінде көкшіл немесе қызғылт реңдері бар; ал кейбіреулерінде қызғылт қоңыр немесе қызыл қоңыр жиекті қанат қауырсындары кездеседі. Көптеген түрлерінде құйрығы тік бұрышты, ал кейбіреулерінде сәл дөңгелек, ал бірнеше түрлерінде ақ жақтары болады. Көптеген түрлерде жыныстық диморфизм байқалады, ерекше еркек және әйел қауырсындарымен, көптеген еркектерде басы қара немесе ашық сұр түсті, ал әйелдерде қоңыр, қоңыр сұр немесе ұқсас күңгірт түстермен алмастырылады; түрлердің шамамен үштен бірінде еркектерде көзге көрінетін қызыл көз айналысы болады. Салқын қоңыржай аймақтарда көбейетін түрлер қысқа көшіп-қонып жүреді, ал жылы аймақтарда өсетін түрлердің көпшілігі жартылай көшіп-қонып жүреді немесе тұрақты түрде мекендейді. Олар көбінесе ашық орманды, бұталы, тікенекті немесе бұталы жерлермен байланысты белсенді сойқылар. Олардың тамақтануы негізінен жәндіктермен, бірақ бірнеше түрлері жемістерді де көп жейді, әсіресе жаздың соңынан қыстың соңына дейін, мысалы, қарағаш және астрагал сияқты кішкентай жидектерді; бір түр (қара басқақ) қыста құстарға арналған үстелдерде адам берген әртүрлі тағамдарды жиі жейді.
The typical warblers are small birds belonging to the genus Sylvia in the "Old World warbler" (or sylviid warbler) family Sylviidae. There are 7 species in the genus. Typical warblers occur in the temperate to tropical regions of Europe, western and central Asia, and Africa, with the highest species diversity centred on the Mediterranean. They are strongly built, with stouter legs and a slightly thicker bill than many other warblers. The plumage is in varying shades of grey and brown, usually darker above and paler below, with bluish or pinkish tones in several species; several also have orange brown or rufous fringed wing feathers. The tail is square ended in most, slightly rounded in a few, and in several species has white sides. Many of the species show some sexual dimorphism, with distinctive male and female plumages, with the males in many having black or bright grey on the heads, replaced by brown, brownish grey or similar dusky colours in females; about a third of the species also have a conspicuous red eye ring in males. Species breeding in cool temperate regions are strongly migratory, while most of those in warmer regions are partially migratory or resident. They are active warblers usually associated with open woodland, scrub, hedges or shrubs. Their diet is largely insectivorous, though several species also eat fruit extensively, mainly small berries such as elder and ivy, particularly from late summer to late winter; one species (blackcap) also frequently takes a wide variety of human provided foods on birdtables in winter.
Таксономия және жүйелеу
Сильвия туысын 1769 жылы итальяндық натуралист Джованни Антонио Скополи енгізді. Скополи типтік түрді көрсетпеді, бірақ 1828 жылы Чарльз Люсьен Бонапарт оны Еуразиялық қарашақшы (Sylvia atricapilla) деп белгіледі. Туыс атауы қазіргі латын тілінен алынған silvia сөзінен таратылған, ол орман рухын білдіреді және silva сөзімен байланысты, яғни "орман". Типикалық сойқылар енді тотықұйрықтар мен бұрын Ескі әлемнің сойқылары деп саналған кейбір таксондарды қамтитын кладтағы маңызды тармақ құрайтыны белгілі болды. Басқа "Ескі әлемнің сойқылары" өздерінің дербес отбасыларына көшірілді, бұл Sylviidae-ні толығымен қайта анықтады. 2011 жылы жарияланған митохондриялық ДНК тізбегін пайдалана отырып жүргізілген молекулалық филогенетикалық зерттеу, Sylvia туысының түрлері екі ерекше кладты құрайтынын көрсетті. Осы нәтижелерге сүйене отырып, орнитологтар Эдвард Дикинсон мен Лесли Кристидис "Әлем құстарының толық тізімі" кітабының төртінші басылымында туысты бөліп, көптеген түрлерді қайта жандандырылған Curruca туысына көшірді, ал Sylvia-да Еуразиялық қарашақшы мен бақша сойқысын қалдырды. Тағы бір өзгеріс ретінде Африка тау балдырмасы мен Дохрнның балдырмасы Sylvia туысына қосылды. Британдық орнитологтар одағы "екі туысқа бөлу номенклатураны қажетсіздей тұрақсыздандырады және филогенетикалық ақпараттың аз ғана артуына ғана әкеледі" деген себеппен бұл бөлініске келіспеді.
The genus Sylvia was introduced in 1769 by the Italian naturalist Giovanni Antonio Scopoli. Scopoli did not specify a type species but this was designated as the Eurasian blackcap (Sylvia atricapilla) by Charles Lucien Bonaparte in 1828. The genus name is from Modern Latin silvia, a woodland sprite, related to silva meaning "a wood". The typical warblers are now known to form a major lineage in a clade containing also the parrotbills and some taxa formerly considered to be Old World babblers. The other "Old World warblers" have been moved to their own families, entirely redelimiting the Sylviidae. A molecular phylogenetic study using mitochondrial DNA sequence data published in 2011 found that the species in the genus Sylvia formed two distinct clades. Based on these results, the ornithologists Edward Dickinson and Leslie Christidis in the fourth edition of Howard and Moore Complete Checklist of the Birds of the World, chose to split the genus and moved most of the species into a resurrected genus Curruca retaining only the Eurasian blackcap and the garden warbler in Sylvia. In an additional change they moved the African hill babbler and Dohrn's thrush babbler into Sylvia. The split was not made by the British Ornithologists' Union on the grounds that "a split into two genera would unnecessarily destabilize nomenclature and results in only a minor increase in phylogenetic information content."