Кіріспе

1900 жылғы Ұлыбритания авторлық құқық ісі

Уолтер против Лейн [1900] AC 539 ісі – Лордтар палатасының 1842 жылғы Авторлық құқық туралы заңға сәйкес авторлық мәселесі бойынша қабылданған шешімі. Бұл іс авторлық құқық саласындағы түпнұсқалық туралы түсінікке қатысты маңызды іс ретінде танылды және «маңдай тердің жемісі» доктринасының ерте мысалы ретінде бекітілді.

Фактілер

The Times газетінің тілшілері белгілі саясаткер, Розбери графының бірнеше сөздерін стенографиялық жазбалар түрінде жазып алды, кейін оларды түсіріп, сөздерді дәлме-дәл қайта жазу үшін тыныш белгілер, түзетулер мен өзгерістер енгізді. Бұл сөздер Артур Фрейзер Уолтердің меншігіндегі The Times газетінде жарияланды. Аталған істегі жауапкер Джон Лейн, Розбери лордының сөздері мен құттықтаулары атты кітап шығарды, онда The Times газетінде жарияланған сөздердің баяндамаларынан мазмұн көптеп алынған. Сот алдындағы мәселе – сөздерді жазып алған тілшілерді авторлық құқық туралы заңға сәйкес "автор" деп тануға бола ма екені болды.

Ойлау

Лордтар палатасы 4:1 көпшілік дауыспен Апелляциялық соттың шешімін кері қайтарды. Сот журналистерді 1842 жылғы Авторлық құқық туралы заң бойынша авторлар деп шешті. Олардың жұмсаған күш-жігері, шеберлігі және уақыты оларды түпнұсқалыққа жеткілікті етті. Лорд Брэмптон үшін, "есептерді дайындау жазудың қарапайым механикалық процесінен асып түсетін маңызды интеллектуалдық қабілет пен ми еңбегін қажет етті" дегені маңызды болды. Лорд Робертсон келіспей, журналистерді фонографтармен салыстырып, көп шеберлік талап етілгеніне қарамастан, авторлық еңбек болмағанын айтты.

Маңыздылығы

Авторлық құқық туралы 1842 жылғы заңда "түпнұсқалық" ұғымы болмаса да (1911 жылғы Авторлық құқық туралы заң қабылданғанға дейін "түпнұсқа" сөзі қолданылмады), Уолтер мен Лейн ісі бойынша қабылданған шешім кейіннен ағылшын авторлық құқығында "түпнұсқалық" ұғымының негізі ретінде қарастырылатын болды.