Кіріспе

Сербиялық шахматшы Милан Р. Вукчевич (туған аты Милан Радое Вукчевич; 11 наурыз 1937 жыл - 10 мамыр 2003 жыл) - югославтық-америкалық химик, шахматтық композиция гроссмейстері және жазушы.

Өмірбаян

Милан Радое Вукчевич Белградта дүниеге келген. 1955 жылы Югославияның жасөсперімдер чемпионатында жеңіске жетті, сондай-ақ сол жылы Бент Ларсенмен алты партиядан тұратын матчта тең түсті. 1960 жылы Лейпцигте өткен Шахмат Олимпиадасында Югославия құрамасы үшін ойнады және Ленинградтағы студенттер шахмат Олимпиадасында жалпы есеп бойынша екінші орын алды. 1963 жылы АҚШ-қа көшіп, Огайо штатында қоныстанды және тегін батыстық үлгіде өзгертті. Вукчевич шахматтан гөрі ғылым саласында мансап жасауды жөн көрді, және АҚШ-қа көшкен жылы MIT-ге түсті. Ол алты жыл бойы Кейс-Уэстерн Резерв университетінде оқытушы болып жұмыс істеді, содан кейін General Electric компаниясына ауысты, онда 1989 жылдан бастап бас ғалым қызметін атқарды. Ол ғылым туралы екі кітап жариялады. Вукчевич шахмат ойнауды тоқтатпады. 1969 жылы Пал Бенко және Роберт Бёрнмен бірге АҚШ-тың ашық шахмат чемпионатында жеңіске жетті. 1975 жылы АҚШ чемпионатында үшінші орынды иеленді, Самуэль Решевский, Роберт Бёрн, Ларри Эванс және Артур Бискуер сияқты шахматшылардан озып кетті. 1976-1979 жылдары Ұлттық Телефон Лигасында ойнап, 22 партияда 16,5 ұпай жинады, оның ішінде Бискуер, Ясер Сейраван, Ник Де Фирмиан және Леонид Шамковичке қарсы жеңістер де болды. Вукчевич 2003 жылы Огайо штатының Кливленд қаласында қайтыс болды және Шагрин-Фолс қаласындағы Эвергрин-Хилл зиратына жерленді. Оның ұлы Марко Кливлендтегі Mushroomhead тобының бұрынғы гитарисі. Оның құрметіне қайтыс болғаннан кейін жақын арада "Вукчевич Суперкубогы" құрылды.

Шахмат композициялары

Вукцевич шахматшы ретінде емес, шахмат проблемаларының авторы ретінде көбірек танымал, алайда FIDE тарапынан Халықаралық композиция гроссмейстері атағын алған алғашқы американдық резидент. 1981 жылы ол «Милан шахматы: Доктор Милан Р. Вукцевичтің проблемалары мен ойындары» деген кітабын жариялады, ал 1998 жылы АҚШ Шахмат Даңқы залына енгізілді, проблемалық композициядағы жетістіктері үшін енгізілген екінші адам (Сэм Лойдтан кейін). Вукцевичтің композициялары «Менің шахмат композицияларым» (2003) жинағында топтастырылған. Ол барлық жанрларда шығармалар жазды, оның ішінде тікелей маттар, өздігінен шешілетін маттар, көмектесетін маттар, фантастикалық фигуралары бар проблемалар және аз ғана ойын соңының этюдтары. Сол жақта Вукцевичтің танымал проблемаларының бірі келтірілген. Шешім – 1. Bb6, қауіп 2. Qg6! және 3. Ne4# және 3. e4#. Егер 2. Rxf3 болса, онда 3. Rxf3#, бұл шешімді таңдау себебін түсіндіреді. Негізгі варианттарда қара патшаны ашып, содан кейін жаңа батареялар құра алады: 1. Rf5 2. Qf4!! (қауіп 3. Ne4#) Re5+ 3. Be4#; 2. Rxf4+ e4#. 1. Nf5! 2. Qh4!! (қауіп 3. Ne4#) Nxe3+ Rg6#; 2. Nxh4+ 3. e4#. Қосымша вариант 1. e5 2. Qf5! Qxf5+ 3. e4#.