Кіріспе

Қарсылас команданың гол соғуына кедергі жасау

Көптеген командалық спорт түрлерінде қорғаныс (америкалық орфография) немесе қорғаныс (Британдық орфография) – қарсылас команданың гол соғуына кедергі жасау әрекеті болып табылады. Бұл термин қорғаныс тактикасын немесе қорғанысқа негізгі жауапкершілігі бар топтың бір бөлігін де білдіруі мүмкін. Сондай-ақ, қорғаныс ойыншысы немесе қорғаушы – қарсы команданың шабуылшыларының өз командасының қақпашысымен тікелей бетпе-бет кездесуіне жол бермейтін ойыншы болып саналады. Мұндай позициялар футбол, хоккей, су полосы және көптеген басқа спорт түрлерінде кездеседі.

Бат-эн-болл спорт түрлері

Бат және доппен ойналатын спорт түрлерінде қорғаныс командасы алаңда болады, ал шабуыл жасайтын команда бір уақытта ұпай табуға тырысатын бірнеше ойыншыны ғана алаңға жібереді. Мұндай спорттарда әдетте қорғаныс командасының бір ойыншысы допты шабуыл жасайтын команданың бір ойыншысына лақтырады, ол допты соғып, ұпай табу үшін алаңның әртүрлі қауіпсіз аймақтарына қашып баруға тырысады. Егер допты дұрыс соқпаса немесе шабуылшы алаңның қауіпсіз аймақтарына доп қолданылмас бұрын жетпесе, ол ұпай таба алмай қалуы мүмкін.

Крикет

Крикетте, алаңдағы команда – қорғаныс, ал соққы беру командасы – шабуыл; соққы беру командасы бір уақытта алаңға екі ойыншыны ғана шығара алады. Соққы беру командасының ойыншыларын допты шекараға дейін соққы беруге немесе екі ойыншының алаңы арасында жүгіріп үлкермес бұрын аут етсе, алаңдағы команда соққы беру командасының ұпай жинауына кедергі келтіре алады. Ойыншылар допты ауада соғып, қорғаныс ойыншысы оны жерге тигенге дейін ұстаса немесе доп ойыншының қақпасына тисе, боулер допты лақтырғанда немесе ойыншы өз алаңында болмағанда аут болуы мүмкін. Соққы беру командасының барлық ойыншыларын, біреуін қоспағанда, аут еткеннен кейін алаңдағы команда қарсыласының ұпай жинау кезегін аяқтайды және өзінің ұпай жинау кезегін бастауы мүмкін (бірақ қарсыласының ойынын жалғастыру жағдайында бұлай істемеуге құқылы).

Су полосы

Су полосында егер шабуылшы ойыншы, мысалы орталық шабуылшы, қақпа алдында допты ұстаса және қорғаушы допты ұрлай алмаса, ол қасақана бұзушылық жасауы мүмкін. Содан кейін шабуылшыға еркін лақтыру беріледі, бірақ қақпаға соққыдан гөрі, допты басқа шабуылшыға беруі керек. Қорғаушы ойыншылар да қасақана бұзушылық жасап, содан кейін шабуылшыдан қашықтап, қақпаға қарай жылжи алады, ал шабуылшы еркін лақтыру орындауы тиіс. Бұл тәсіл "sloughing" деп аталады, ол қорғанысқа орталық шабуылшыға екі ойыншымен бірдей шабуылдауға және мүмкін кіріс допты ұрлауға мүмкіндік береді. Су полосы төрешісі қорғаушы ойыншы жасаған бұзушылықты жарияламауға құқылы, егер оның пікірінше бұл қорғаушы командаға артықшылық берер еді. Бұл Артықшылық Ережесі деп аталады.

Мұз үстінде жүзу командалық спорт түрлері

Дүние жүзінде, олардың түрлерін есептемегенде, ресми түрде құрылған мұз үстінде сырғанау арқылы ойналатын төрт командалық спорт түрі бар. Олар: банди, мұз хоккеі, рингет және ринкбол.

Мұз үстіндегі хоккей

Мұз үстіндегі хоккейде, әдетте, мұзда екі қорғаушы болады. Қорғаушы ойыншы қорғаныстағы мықты ойынға қарағанда, нәтижелі пас беруге және гол соғуға қабілетті шабуылшы болуы мүмкін. Мұндай ойыншылар шабуылдық қорғаушылар деп аталады. Екіншісі көбінесе қорғанысқа баса назар аударады, есеп тақтасында сирек көзге түседі, бірақ қорғаныстағы шеберлігімен маңызды; олар "үйден шықпайтын" қорғаушылар деп танылады. Сонымен қатар, екі жаққа да жақсы ойнай алатын қорғаушылар да бар, олар екі жақты қорғаушылар деп аталады. Хоккейде қорғаныс – командалық ойын. Команда шайбаны иеленбеген кезде (шайбаны бақылау деп те айтуға болады), мақсат – қарсыластардың шайбаға жасаған қысымын тиімді түрде тоқтату.

Топтама

Бандиде бір уақытта мұзда болатын қорғаушылардың саны ойналатын форматқа қарай өзгереді, атап айтқанда, алаң форматы бар "үлкен мұз" бандисі немесе ринк бандисі.

Сақина

Рингетте кез келген қалыпты ойын жағдайында мұзда екі белгіленген қорғаушы болады (команда ешқандай жаза тартпаса). Дегенмен, рингеттегі «алғашқы үш ойыншы» ережесіне байланысты бұл жағдайлар өзгеріп отыруы мүмкін; қорғаныс аймағында ойнайтындардың барлығы да белгіленген қорғаушылар болып табылмайды.

Ринкбол

Линкболда, мұздағы қорғаушылардың саны ойналып жатқан форматқа қарай өзгереді.

Скейтсіз қысқы командалық спорт түрлері

Әлемде қарға қатысты ұйымдастырылған шайқас емес, үш белгілі ұйымдастырылған, доңғалақсыз қысқы командалық спорт түрлері бар. Олар: шүмерек, Спонжи ("көбікті хоккей") және Мәскеу шүмерегі.

Қазан шашы

Брумболда, мұздағы қорғаушылардың саны ойналып жатқан форматқа қарай өзгереді.

Спендж

Спанжида ("спанж хоккейінде") мұздағы қорғаушылардың саны ойналып жатқан форматқа қарай өзгереді.

Мәскеу көпіршігі

Мәскеудегі бромболда, мұздағы қорғаушылардың саны ойналып жатқан форматқа қарай өзгереді.

Атия патия

Атья-патияда қорғаушылар шабуылдағы ойыншыларды белгілеп, оларды ойыннан шығарып, ұпай алуларына бөгет етуді мақсат етеді.

Қабәди

Кабаддиде қорғаушылар қарсыластың рейдкеріне тигізілмеуді мақсат етеді; егер қорғаушылар рейдкерді ұстаса немесе оны алаң шегінен тысқары "шашыратып" жіберсе, осылайша рейдкердің алаңның екінші жартысына қайта оралуына мүмкіндік болмаса, қорғаушылар 1 ұпай алады.

Қой , құй !

Хо-хо ойынында қорғаушылардың мақсаты – таңбаланбау. Қорғаушылар үштік топтармен алаңға шығады, таңбаланған қорғаушылар ойыннан шығарылады, ал бұрынғы топтың барлығы алаңнан кеткеннен кейін жаңа топ алаңға кіреді.