Дублин дәуірі: 1714-1830 жылдардағы сәулет өркендеуі

Кіріспе

Дублиндегі 1714–1830 жылдар аралығындағы кезең қаланың аудандарын сипаттау үшін қолданылады. «Грузин Дублині» термині Дублин тарихында екі байланысты мағынаны білдіреді:

1. 1714 жылдан (Ұлыбритания және Ирландия королі Георг I-нің билігінің басталуынан) 1830 жылға дейін (король Георг IV-нің қайтыс болуына дейін) Ирландияның Дублин қаласының дамуындағы тарихи кезеңді сипаттау. Осы кезеңде төрт Георгтың билігі болғандықтан, бұл кезең «грузин» деп аталады және Палладиан сәулетінен алынған ерекше біртұтас стильді қамтиды, ол мемлекеттік және жеке ғимараттарды салуда қолданылған.

2. Осы кезеңде салынған және сол сәулет стилін бөлісетін Дублиндегі қазіргі уақытта сақталған ғимараттарды сипаттау.

Шын мәнінде, грузин сәулеті төрт Георгтың билігі кезінде ғана болуы мүмкін болса да, оның алғышарттары 1714 жылға дейін, ал құрылыс стилі 1830 жылдан кейін де жалғасты, содан кейін сол кездегі монарх, королева Викторияның есімімен аталған стильдермен алмастырылды, яғни Виктория стилімен.

Дублиннің дамуы

Дублин өзінің тарихының көп бөлігінде ортағасырлық қала болды, бұл тар, ирек ортағасырлық көшелерге салынған ерекше стильдегі ғимараттармен ерекшеленді. Осы үлгідегі алғашқы маңызды өзгерістер король Карл II билік құрған кезде болды, ол кезде Ирландияның Лорд-лейтенанты, Ормонд графы (кейін Ормонд герцогы атанды) қаланың бүгінгі күйіне үлкен әсер ететін нұсқау берді. Қала ғасыр бойы Лиффи өзенінің бойында өскенімен, көптеген басқа ортағасырлық қалалар сияқты, ғимараттар өзенге қабырғаларымен қарап тұрды. Бұл тұрмыстық қоқысты тікелей өзенге төгуге мүмкіндік берді, нәтижесінде ұжымдық кәріз пайда болды. Дублиннің кемежайлары жаңартылғанда, Ормонде үйлердің артқы емес, алдыңғы жағы кемежайға қарауы керектігін, ал әр кемежай бойында көше салынуын талап етті. Осы бір ғана ережемен Ормонде қаланың келбетін өзгертті. Енді өзен ғимараттар арасында жасырылған кәріз емес. Оның орнына ол қаланың орталық бөлігіне айналды, кемежайлары үш және төрт қабатты үлкен үйлермен, сондай-ақ Төрт сот, Баж үйі (1707) және кейінірек, одан да сәнді Баж үйімен (екеуі де шебер сәулетші Джеймс Гандонның жобасы бойынша салынған) көркейді. Осы бастамасы үшін Ормондтың есімі қаланың кемежайларының біріне берілді. Дегенмен, бұл бірден-бір маңызды өзгеріс емес еді. Қаланың көлемі, мәртебесі, халқы мен байлығы арта келе, екі өзгеріс қажет болды: 1) қазіргі тар көшелі ортағасырлық қаланы күрделі қайта құру және 2) жаңа тұрғын үй аудандарын салу.

Дублиннің өзегін қайта құру

Ескі ортағасырлық қаланы қайта жаңарту үшін Кең көшелер комиссиясы деп аталатын жаңа орган құрылды. Ол ескі көшелерді кеңейту арқылы немесе толығымен бұзып, жаңа көшелер салып, маңызды бағыттардың желісін жасады. Қаланың солтүстік жағында бірнеше тар көшелер біріктіріліп, едәуір кеңейтіліп, Саквилл көшесі (қазір О'Коннелл көшесі деп аталады) атты жаңа көше құрылды. Оның ең төменгі бөлігінде жаңа көпір (қазір О'Коннелл көпірі деп аталады) салынды, одан кейін "V" әрпіндей екі жаңа көше – Вестморленд көшесі мен Д'Олиер көшесі пайда болды. Вестморленд көшесі бұрынғы Хогген Гринге алып келді, ол Тринити колледжіне қарап тұрғандықтан Колледж Грин деп аталды. Эдвард Ловетт Пирс салып жобалаған жаңа Ирландия парламенті де Колледж Гринге қарады, ал Колледж Гриннен басталатын кеңейтілген Дам көшесі тікелей Дублиндегі ортағасырлық Крайстчерч соборына, Дублин қамалы мен Корольдік биржаға дейін жеткізді, соңғысы жаңа ғимарат болды. Қамалда қайта құру процесі басталды, ол ортағасырлық қамалдан грузин сарайына айналдырылды.

18 ғасырдағы құрылысшылар

Wide Streets Commission қайта құруы Дублиндегі көшелердің көрінісін түбегейлі өзгерткенмен, жылжымайтын мүлік бумы орталықтан тыс қосымша құрылысқа әкелді. Дублиндегі 20-ғасырдағы құрылыс бумынан айырмашылығы, 18-ғасырдағы даму мұқият бақыланды. Даму аймақтары әрқайсысы әртүрлі құрылыс салушыға берілген учаскелерге бөлінді. Алайда олардың даму аясы шектеулі болды, тұрғын үй құрылысының стиліне, ғимараттардың дизайнына және орналасуына қатаң бақылау жасалды, сондықтан «Грузия Дублині» деп аталатын біртұтас көрініс жасалды. Бастапқыда құрылыс жұмыстары қаланың солтүстік жағына бағытталған. Алғашқы құрылыстардың бірі – Генриетта көшесі, екі жағында сарай сияқты салынған алып Грузия үйлерімен әсемделген кең көше. Көшенің жоғарғы жағында 1795-1816 жылдар аралығында жаңа Джеймс Гандон ғимараты – Король қонақүйлері салынды. Бұл ғимаратта адвокаттар білім алып, академиялық дәрежелерін алды. Көшенің беделі соншалық болды, Ирландияның «элиталық» қоғамының көптеген жоғары лауазымды өкілдері, пэрлер, судьялар, адвокаттар, епископтар мұнда үй сатып алды. Католиктерге қарсы жазалау заңдарына сәйкес, Ирландиядағы католиктер басым көпшілік болғанымен, 1793 жылға дейін меншік құқығына ие болудан немесе парламенттік сайлауда дауыс беруден қатал түрде шеттетілді. Осылайша, Грузия Дублинінің үйлері, әсіресе 1829 жылы католиктерге эмансипация берілгенге дейінгі кезеңде, көбінесе Ирландия шіркеуінің кішкентай англикан элитасына тиесілі болды, ал католиктер үйлерге тек қызметшілер ретінде кіре алды. Солтүстік жақ аймағы екі негізгі алаңға – Ратланд алаңына (қазір Чарльз Стюарт Парнелл атымен Парнелл алаңы деп аталады), Саквилл көшесінің жоғарғы жағында және Маунтджой алаңына бағытталған. Алаңның беделі соншалық болды, оның көптеген көрнекті тұрғындарының арасында Дублиннің Ирландия шіркеуінің архиепискобы болды. Жаңа аудандардағы көптеген көшелерге меншік иелерінің есімдері берілді, көбінесе құрылыс салушылар өздерінің есімдерімен және пэрлік атақтарымен (егер алған болса) аталып өтті. Құрылыс салушылардың есімдерімен аталған көшелердің қатарында Капель көшесі, Маунтджой алаңы және Аунжер көшесі бар. Георгий дәуірінің алғашқы жылдары қаланың солтүстік жағы өмір сүруге лайықтырақ аймақ деп есептелді. Алайда, Килдар графы бұрын төмен деп саналған оңтүстік жаққа өзі үшін салынған жаңа, үлкен герцог сарайына көшуді шешкенде, бұл оқиға сенсация тудырды. Оның Дублин қаласындағы үйі, Килдар үйі (кейін Лейнстердің герцогы болған кезде Лейнстер үйі деп аталды) аяқталған кезде, Дублин сарайынан басқа ең үлкен аристократтық резиденция болды және зор қызғанышпен қарсы алынды. Граф өзінің көшуі ілесіп келеді деп болжаған еді, және осылай болды. Оңтүстік жақта үш жаңа тұрғын алаңы пайда болды: Меррион алаңы (оның резиденциясының бақшасына қарап тұрады), Сент-Стефан жасыл жемі және Дублиннің бес Грузия алаңының ең кішкентайы және соңғысы – Фицвильям алаңы. Аристократтар, епископтар және байлар солтүстік жақтағы үйлерін сатылып, жаңа оңтүстік жақтағы құрылыстарға көшіп кетті, тіпті көптеген құрылыстар, әсіресе Фицвильям алаңындағы ғимараттар, Генриетта көшесіндегі ғимараттардай әсерлі болмаса да. Бай адамдар алаңдардағы үйлерде тұрса, қаражаты аз және атағы төмен адамдар негізгі алаңдардан алыс, үлкен емес, бірақ әлі де әсерлі құрылыстарда, мысалы Жоғарғы және Төменгі Маунт көшесінде және Лисон көшесінде тұрды. Осы кезеңде Дублиннің қайта құрылуына қарамастан, қала үшін санитария мәселесі шешілмей қалды. Кәріздің жоқтығынан қала әлі де шұңқырларға тәуелді болды. Бұл кезең зираттардың толығуымен де ерекшеленді. 1809 жылы шамдарды орнату, көшелерді тазалау және төсеу, сондай-ақ канализация жүйесін орнату үшін Асфальт төсеу кеңесі құрылды.

While the rebuilding by the Wide Streets Commission fundamentally changed the streetscape in Dublin, a property boom led to additional building outside the central core. Unlike twentieth century building booms in Dublin the eighteenth century developments were carefully controlled. The developing areas were divided into precincts, each of which was given to a different developer. The scope of their developments were restricted, however, with strict controls imposed on style of residential building, design of buildings and location, so producing a cohesive unity that came to be called Georgian Dublin. Initially developments were focused on the city's north side. Among the earliest developments was Henrietta Street, a wide street lined on both sides by massive Georgian houses built on a palatial scale. At the top end of the street, a new James Gandon building, the King's Inns, was erected between 1795 and 1816. In this building, barristers were (and continue to be) trained and earned their academic qualifications. Such was the prestige of the street that many of the most senior figures in Irish 'establishment' society, peers of the realm, judges, barristers, bishops bought houses here. Under the anti Catholic Penal Laws, Roman Catholics, though the overwhelming majority in Ireland, were harshly discriminated against, barred from holding property rights or from voting in parliamentary elections until 1793. Thus the houses of Georgian Dublin, particularly in the early phase before Catholic Emancipation was granted in 1829, were almost invariably owned by a small Church of Ireland Anglican elite, with Catholics only gaining admittance to the houses as skivvies and servants. Ultimately the north side was laid out centred on two major squares, Rutland Square (now called Parnell Square for Charles Stewart Parnell), at the top end of Sackville Street, and Mountjoy Square. Such was the prestige of the latter square that among its many prominent residents was the Church of Ireland Archbishop of Dublin. Many of the streets in the new areas were named after the property developers, often with developers commemorated both in their name and by their peerage should they have received one. Among the streets named after developers are Capel Street, Mountjoy Square and Aungier Street. For the initial years of the Georgian era, the north side of the city was considered a far more respectable area to live. However, when the Earl of Kildare chose to move to a new large ducal palace built for him on what up to that point was seen as the inferior southside, he caused shock. When his Dublin townhouse, Kildare House (renamed Leinster House when he was made Duke of Leinster) was finished, it was by far the biggest aristocratic residence other than Dublin Castle, and it was greeted with envy. The Earl had predicted that his move would be followed, and it was. Three new residential squares appeared on the southside, Merrion Square (facing his residence's garden front), St Stephen's Green and the smallest and last of Dublin's five Georgian squares to be built, Fitzwilliam Square. Aristocrats, bishops and the wealthy sold their northside townhouses and migrated to the new southside developments, even though many of the developments, particularly in Fitzwilliam Square, were smaller and less impressive than the buildings in Henrietta Street. While the wealthier people lived in houses on the squares, those with lesser means and lesser titles lived in smaller, less grand but still impressive developments off the main squares, such as Upper and Lower Mount Street and Leeson Street. Despite the rebuilding of Dublin during this time, sanitation continued to be an issue for the city. With the lack of sewers, the city continued to rely on cesspits. The period was also marked by overcrowding in cemeteries. In 1809, the Paving Board was established to erect lamps, clean and pave the streets, and install sewers.

Біріккен акт және Грузияның Дублині

Ирландия парламенті тек Англия-Ирландия аристократиясының өкілдерінен тұрса да, Ирландиядағы үстем протестант азшылығының өкілі ретінде, тәуелсіздікке қатысты маңызды белгілер көрсетті, ең бастысы – 1782 жылы толық заңнамалық тәуелсіздікке қол жеткізуі, онда Колледж Гриндегі жаңа парламенттің өкілеттіктерін шектеген барлық ережелер, әсіресе Пойнинг заңы жойылды. Бірақ бұл заң шығару еркіндігі ұзаққа солмады. 1800 жылы, британдық үкіметтің, мистер Питтің қысымымен, ғасырдың соңындағы көтерілістен кейін, оған француз басқыншылығы көтерілісшілерге көмектесіп, қолдау көрсетті. Ирландияның Лорд-лейтенантының Дублин қамалындағы әкімшілігіндегі Ирландияның Төменгі және Жоғарғы палаталары Ирландияның Одақ заңын қабылдады, осы арқылы Ирландия Корольдігі мен оның Парламентін Ұлыбритания Корольдігімен және Лондондағы Парламентімен біріктірді. Нәтижесінде, 1801 жылдың 1 қаңтарынан бастап Дублин жүздеген пэрлер мен епископтарды, олардың мыңдаған қызметшілерін қамтитын Парламентсіз қалды. Көптеген адамдар әлі де Дублинге әлеуметтік маусымға келді, онда Лорд-лейтенант әр жылдың қаңтар айынан бастап 17 наурыздағы Сент-Патрик күніне дейін дебютанттар балдарын, мемлекеттік қабылдауларын және салондық жиындарын өткізді, бірақ олар Колледж Гриндегі Парламент сессияларына қатыса алатын кездерге қарағанда оларды аз тартымды деп санады. Лейнстер герцогы және Виконт Пауэрскорт сияқты көптеген жетекші пэрлер дерлік бірден Дублиндегі сәнді үйлерін – Пауэрскорт үйін және Лейнстер үйін сатты. Көптеген адамдар әр әлеуметтік маусымда Дублинге келгенімен, көптеген адамдар Лондонға бармады немесе бармады. Олардың кірісінің және кең штаттарының жоғалтылуы Дублин экономикасына ауыр соққы берді. Оңтүстік жақтағы «жаңа» грузин орталықтары гүлденуін жалғастырғанмен, солтүстік жақтағы грузин алаңдары тез арада құлдырап, ғимараттардың жаңа иелері бұрынғы графтар мен епископтардың резиденцияларына кедейлерді тығыз орналастырды, кейбір жағдайларда бір отбасын бір ескі салонға сығып тастады. Mountjoy Square әсіресе нашарлап кетті, 1980 жылдары оның жағдайы мен қирау дәрежесі соншалық, ол Лондонға жасалған бомбалау шабуылынан кейінгі және соғыстан кейінгі Берлиндегі оқиғаларға түсірілім алаңы ретінде пайдаланылды. 1980 жылдары бұзылғанға дейін санитарлық талаптарға жауап бермейтін тұрғын үйлерге айналған әсем үйлердің бос қабықтары U2 рок-видеосының түсірілімдерінде декорация ретінде пайдаланылды.

Although the Irish Parliament was composed exclusively of representatives of the Anglo Irish Ascendency, the established ruling minority Protestant community in Ireland, it did show significant sparks of independence, most notably the achievement of full legislative independence in 1782, where all the restrictions previously surrounding the powers of the new parliament in College Green, notably Poynings' Law were repealed. This period of legislative freedom however was short lived. In 1800, under pressure from the British Government of Mr. Pitt, in the wake of the rebellion of the last years of the century, which was aided and abetted by the French invasion in support of the rebels Dublin Castle administration of the Lord Lieutenant of Ireland both the House of Commons and the House of Lords passed the Irish Act of Union, uniting both the Kingdom of Ireland and its parliament with the Kingdom of Great Britain and its parliament in London. As a result, from 1 January 1801 Dublin found itself without a parliament with which to draw hundreds of peers and bishops, along with their thousands of servants. While many did come to Dublin still for the Social Season, where the Lord Lieutenant hosted debutantes balls, state balls and drawing rooms in a period from January until St. Patrick's Day (17 March) every year, many found them less appealing than in the days when they could sit in parliament for a session in College Green. Many of the leading peers, including the Duke of Leinster and Viscount Powerscourt, almost immediately sold their palatial Dublin townhouses, Powerscourt House and Leinster House. Though many still flocked to Dublin every social season, many did not or went to London. The loss of their revenue and that of their extensive staff hurt the Dublin economy severely. While the 'new' Georgian centres southside continued to flourish, the northside Georgian squares soon fell into squalor, as new owners of the buildings crammed in massive numbers of poor into the former residences of earls and bishops, in some cases cramming an entire family into one old drawing room. Mountjoy Square in particular became run down, until such was its state and degree of dereliction in the 1980s that it was used as a film set for stories set in post blitz London and post war Berlin. The empty shells of the graceful houses, reduced to unsanitary tenements before being demolished in the 1980s, were used as a backdrop for a U2 rock video.

Грузияның Дублині бүгінгі күні

1922 жылы тәуелсіздік алғаннан кейінгі жылдары тәуелсіз Ирландия грузин Дублиніне құрметпен қараған жоқ, оны британдық үстемдік пен ирландтық санаға жат унионисттік идеологияның символы деп есептеді. Осы кезге дейін оларда тұрған көптеген ақсүйектер басқа жерге көшіп кетті; кейбіреулері бай Виктория дәуіріндегі Ратмайнес және Ратгар, Киллини және Баллсбридж қалаларының маңындағы жерлерге қоныс аударды, онда Виктория стиліндегі үйлер үлкен жер учаскелеріне салынған, бақтарға орын берді, грузин дәуіріндегі тарлықтан айырмашылығы. Көптеген жағдайларда көшіп кетпегендер ХХ ғасырдың басында Дублиндегі үйлерін сатып жіберді. 1922 жылы Дублин қамалының әкімшілігі мен Лорд-лейтенанттың таратылуы Дублиннің дәстүрлі "әлеуметтік маусымының" – маскарадты кештердің, қабылдау бөлмелерінің және қамалдағы ресми шаралардың аяқталуына әкелді. Көптеген аристократиялық отбасылар Бірінші дүниежүзілік соғыста мұрагерлерін, елдегі үйлерін ИРА өрттегенде (Ирландияның тәуелсіздік соғысы кезінде) және қалалық үйлерін 1929 жылғы қор нарығының күйреуінен жоғалтты. Фингалл графинясы Дейзи, өзінің жиі қайта басылатын естеліктерінде "Жетпіс жас" атты кітабында 1920 жылдары осы әлемнің жоғалуы және Дублиндегі үлкен таунхаустан, қызметшілерге толы үйден, бір қызметшісі бар шағын пәтерге көшу туралы жазды. 1920-ші және әрине 1930-шы жылдары Меррион алаңындағы бұрынғы үйлердің көптегені компаниялардың кеңселеріне айналды, барлық бес алаңның тек Фицвильям алаңында ғана тұрғындар қалды. (Қызығы, 1990-шы жылдары сэр Тони О'Райли және Дермот Десмонд сияқты жаңа бай бизнесмендер бұрын сатып алған және үйге айналдырған кеңселерде тұруды бастады.) 1930 жылдары Эмон де Валераның үкіметінде Меррион алаңының барлығын, бес алаңның ең жақсы сақталған алаңын, үйлердің "ескіргеніне" және "ұлттық еместігіне" байланысты бұзу жоспарлары талқыланды. Бұл жоспарлар 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан және капитал мен инвестициялардың жетіспеуіне байланысты тоқтатылды және 1945 жылға қарай ұмытылды. Көптеген үйлер пәтерлерге бөлінді және иелері жиі нашар күтіп-ұстады. 1963 жылдың маусым айында 10 күн ішінде екі пәтерлі үй құлады. Біріншісі 2 маусымда Болтон көшесіндегі үйдің құлап, екі қарт тұрғыны қаза тапты. 12 маусымда Фениан көшесіндегі 4 қабатты екі тұрғын үй көшеге құлап, екі жас қызды қаза қылды. Бұл жергілікті тұрғындарды билікті "қаланың шалапты жерлерін тазалауға" және ұқыпсыз үй иелеріне қарсы күресуге шақырды, сонымен қатар құрылыс салушыларға ескі ғимараттарды олардың жағдайына қарамастан бұзуға жол ашты. Шалапты жерлер Дублиннің қалалық кедейлігін бейнелеуге айналды, олардың басты мақсаты – қаланың ішкі бөктерінен босқындарды тазарту және құрылыс кодексі бойынша қауіпті деп саналатын осы грузин құрылыстарын бұзу. Осы жағдайларға қарамастан, грузин ғимараттарының бұдан әрі жойылуы орын алды. Маунтджой алаңы, 1960 және 70-жылдары оңтүстік жағындағы көптеген мүлікті мүлікті шұғылданғандар қиратып тастаған кезде қауіп төндірді; соған қарамастан, кейіннен оның орнына факсимильді қасбеттермен ғимараттар салынды, бұл алаңның біркелкі сыртқы түрін толықтырады. Меррион алаңының бұрышынан Лисон көшесіндегі көпірге дейін созылып жатқан әлемдегі ең ұзын грузин үйлер қатары 1960-шы жылдардың басында қатардың бір бөлігін қиратып, оларды заманауи стильдегі кеңсе блогымен алмастыру үшін бөлінді. 1990 жылдары көзқарастар күрт өзгерді. Жаңа қатаң жобалау ережелері қалған грузин ғимараттарын қорғауға тырысты. Осы кезеңде құрылыс рұқсатынан бас тартқан, жөндеуден өткен бірнеше ескі үйлер өртеніп, өртеніп, қайта жаңғыртуға жол ашты. Алайда, Ирландияда ондаған жылдар бойы қолданылған дамудың әлсіз бақылауынан айырмашылығы, 1990 жылдары саясаткерлер, жоспарлаушылар мен Дублин қалалық кеңесінің (бұрынғы Дублин корпорациясы) басшылары арасындағы ой-пікірлер өзгерді. Кейбіреулер үшін ең үлкен ирония – бұл аристократтардың солтүстік жағынан оңтүстік жағына көшуін белгілеген резиденция (онда бай Дублиндіктер осы күнге дейін қалды), және ол кейбір жағынан грузиндік Дублинді, Лейнстер герцогының үйі Лейнстер үйін, тәуелсіз республикалық Ирландияның парламенті ретінде аяқтады; бірақ оның отбасы республика көшбасшысы лорд Эдвард Фицджеральдты да шығарды. 1950 жылдардың соңында Кильдер Плейс қаласында грузин үйлерінің қатарын қиратып, оларды кірпіш қабырғамен ауыстыру туралы шешімді сол кездегі республикалық министр Кевин Боланд қуанышпен қарсы алды, ол олар өзі қарсы тұратын барлық нәрсенің символы екенін айтты. Грузин ғимараттарын қорғауға жаңадан құрылған Ирландиялық Грузин қоғамының мүшелерін "белдік графы" деп атады.

In the years after independence in 1922, independent Ireland had little sympathy for Georgian Dublin, viewing it as a symbol of British rule and of the unionist identity that was alien to Irish identity. By this time, many of the gentry who had lived in them had moved elsewhere; some to the wealthy Victorian suburbs of Rathmines and Rathgar, Killiney and Ballsbridge, where Victorian residences were built on larger plots of land, allowing for gardens, rather than the lack of space of the Georgian eras. Those that had not moved in many cases had by the early twentieth century sold their mansions in Dublin. The abolition of the Dublin Castle administration and the Lord Lieutenant in 1922 saw an end to Dublin's traditional "Social Season" of masked balls, drawing rooms and court functions in the Castle. Many of the aristocratic families lost their heirs in the First World War, their homes in the country to IRA burnings (during the Irish War of Independence) and their townhouses to the Stock Market Crash of 1929. Daisy, the Countess of Fingall, in her regularly republished memoirs Seventy Years Young, wrote in the 1920s of the disappearance of that world and of her change from a big townhouse in Dublin, full of servants to a small flat with one maid. By the 1920s and certainly by the 1930s, many of the previous homes in Merrion Square had become business addresses of companies, with only Fitzwilliam Square of all the five squares having any residents. (Curiously, in the 1990s, new wealthy businessmen such as Sir Tony O'Reilly and Dermot Desmond began returning to live in former offices they had bought and converted back into homes.) By the 1930s, plans were discussed in Éamon de Valera's government to demolish all of Merrion Square, perhaps the most intact of the five squares, on the basis that the houses were "old fashioned" and "un national". These plans were put on hold in 1939 due to the outbreak of World War II and a lack of capital and investment and had been essentially forgotten about by 1945. Many of the houses had been subdivided into tenement flats, and were often poorly maintained by the owners. In June 1963, two tenement houses collapsed within 10 days. The first happened in early on 2 June, when a house collapsed on Bolton Street, killing to elderly occupants. Then, on 12 June two young girls were killed when two 4 storey tenement houses on Fenian Street collapsed on to the street, crushing them. This led to local residents to call on the authorities to "clear the slums" and crack down on negligent landlords, but also is viewed as clearing the way for developers to demolish thee older buildings regardless of their condition. The tenements came to symbolise Dublin's urban poverty, with the focus being on clearing the inner city slums and demolishing these Georgian structures under the building code as dangerous. Further destruction of Georgian buildings did occur despite these circumstances. Mountjoy Square, was under threat when a large amount of property on the south side was demolished by property speculators during the 1960s and 70s; even so, buildings with facsimile facades were subsequently built in place, re completing the square's uniform external appearance. The world's longest row of Georgian houses, running from the corner of Merrion Square down to Leeson Street Bridge, was divided in the early 1960s to demolish part of the row and replace them with a modern styled office block. By the 1990s, attitudes had changed dramatically. Stricter new planning guidelines sought to protect the remaining Georgian buildings. During this period, a number of old houses in poor repair, which had been refused planning permission, caught fire and burnt to the ground, paved the way for redevelopment. However, in contrast with the lax development controls applied in Ireland for many decades, by the 1990s a changed mindset among politicians, planners and the leaders of Dublin City Council (formerly Dublin Corporation) desired to preserve as much as possible of the remaining Georgian buildings. Perhaps the biggest irony for some is that residence that marked the move of the aristocrats from the northside to the southside (where the wealthier Dubliners have remained to this day), and that in some ways embodied Georgian Dublin, Leinster House, home of the Duke of Leinster, ended up as the parliament of independent republican Ireland; but his family also produced the republican leader Lord Edward Fitzgerald. The decision in the late 1950s to demolish a row of Georgian houses in Kildare Place and replace them with a brick wall was greeted with jubilation by a republican minister at the time, Kevin Boland, who said they stood for everything he opposed. He described members of the fledgling Irish Georgian Society, newly formed to seek to protect Georgian buildings, of being "belted earls".