Кіріспе

Британдық лейборист партиясының саясаткері, канадалық актер Стивен Джон Байерс (13 сәуір 1953 жылы туған) – британдық лейборист партиясының саясаткері, 1992-1997 жылдары Уолсенд округінен, ал 1997-2010 жылдары Солтүстік Тайнсайд округінен парламент депутаты болды. 1998-2002 жылдары үкіметте қызмет етті және депутаттық қаражатты пайдалану ісінде кінәлі деп танылды. 2010 жылы саясаттан кетті. Байерс министрлік қызметі барысында Қаржы министрлігінің бас хатшысы, Сауда және өнеркәсіп министрі, сондай-ақ Үкімет кабинетінде Көлік, жергілікті басқару және аймақтар министрі болып жұмыс істеді.

Ерте мансап

Стивен Байерс Вулвергемптон қаласында дүниеге келген. Ол Уимондхам колледжінде, мемлекеттік күндізгі және интернатта оқыған, сондай-ақ Честер Сити грамматикалық мектебінде және Честер қосымша білім беру колледжінде білім алған. Кейін Ливерпуль Джон Мурс университетінде заң мамандығын бітірді және 1977 жылы Ньюкасл политехникалық институтында (қазіргі Нортумбрия университеті) заң оқытушысы болып жұмыс істеді. Ол 1992 жылы Парламент мүшесі болып сайланғанға дейін осы лауазымда қалды. Байерс 1980 жылы Солтүстік Тайнсайд аудандық кеңесіне кеңесші болып сайланды және 1985 жылдан 1992 жылы депутат болғанға дейін кеңес басшысының орынбасары болды. Еңбек партиясында бұрын белсенді болған, бірақ ол бұл туралы мәлімдемені жоққа шығарған жаушыл топтың бұрынғы қолдаушысы болды. Байерс 1986 жылға қарай бұл топтың ұстанымдарын жария түрде қабылдамады. 1983 жылғы жалпы сайлауда ол консерваторлардың бекінісі саналатын Хексам округінен сайлауға түсті, үшінші орынды иеленді және бұрынғы министр Джеффри Риппоннан 14 000 дауыспен қалып қойды. Ол алғаш рет 1992 жылғы жалпы сайлауда Тед Гарретт зейнеткерлікке шыққаннан кейін Лейбористердің бекінісі болған Уолсенд округінен парламентке сайланды және 19 470 дауыспен жеңіске жетті. 1993 жылы Байерс Ішкі істер жөніндегі ықпалды комитетке қосылды. Ол солтүстік-шығыстан шыққан, Лейбористік партияны «жаңартуды» қолдаған Тони Блэрдің жақтасы болды. Блэр оппозиция жетекшісі болғаннан кейін оған жұмыс берді және Байерсті Парламенттік дисиплиналық комитетке (Whips' Office) орналастырды. 1995 жылы Білім және жұмыспен қамту министрлігінің өкілі болды және өзін «Жаңа Лейбористік» жобасының алға басушысы ретінде таныстырды.

Оның Уолсенд сайлау округі 1997 жылы таратылды, және ол 26 643 дауыспен жеңіске жетіп, сол сияқты қауіпсіз Солтүстік Тайнсайд сайлау округінен сайланды.

Министрлер кабинетінің тағайындалуы

1998 жылы шілдеде ол министрлер кабинетіне Қазынашылықтың бас хатшысы ретінде қосылды және Тайлық Кеңестің мүшесі атанды. Питер Манделсонның күрт отставкаға шығуынан кейін Байерс 1998 жылдың желтоқсан айында Сауда және өнеркәсіп министрі болып тағайындалды. 2001 жылғы жалпы сайлаудан соң ол Көлік, жергілікті өзін-өзі басқару және аймақтар министрі болды.

MG Rover

Байерс MG Rover Group компаниясының құлдырауына қатысқандығы үшін ауыр сынға ұшырады. Сауда және өнеркәсіп жөніндегі мемлекеттік хатшы ретінде Байерс 2000 жылы Alchemy Partners компаниясының ұсынысын қарастырмай, Финикс консорциумымен келісім жасауды қолдады. Alchemy Partners – табысты қайта құруды жүзеге асыратын жеке капитал инвесторы, ол бизнесті қысқартуға бағытталған еді. Бұл келісім топтың өмір сүру мерзімін бес жылға ұзартты, бірақ ақырында британдық салық төлеушілерге зор шығын келтірді, ал сатушы BMW берген сыйлықтан Финикс консорциумы үлкен пайда тапты. Байерс Сауда және өнеркәсіп комитетіне ұсынған жауабында, өзінің әрекеттері көбінесе үкімет саясатына сәйкес болғанын және MG Rover Group компаниясының ұзақ, баяу құлдырауы, қысқа мерзімді, күрт құлдыраудан жақсырақ болғанын мәлімдеді.

Темір жол

Railtrack оқиғасындағы даудың бастапқы себебі – реттеуші Том Винсорды ескермей, шұғыл түрде қабылданған және демалыс күндері іске асырылған шешім болды. Осы шешім бойынша 2001 жылғы 7 қазанда Жоғары соттан жекешелендірілген теміржол инфрақұрылымы компаниясы Railtrack-ты теміржол басқаруына беру туралы өтініш жасалды. Бұл, нәтижесінде Network Rail компаниясының құрылуына алып келді, ол Британияның теміржол инфрақұрылымын тиімді түрде қайта ұлттықтандырды. Ұлыбритания Ұлттық Статистика Офисі Network Rail-ді жеке секторға жатқызудың дұрыс екенін мәлімдеді. Байерс кейіннен шындықты айтпағанын мойындады. Байерстің бұл шешімі ақшасын жоғалтқан жеке инвесторларды наразылыққа толтырды, ал қаржы орталарының қысымы салдарынан үкімет ақырында өтемақы төлеуге мәжбүр болды. Бұл әрекеттің нәтижесінде Ұлыбритания соттарында бұрын-соңды көрілмеген ең ірі топтық сот процесі басталды.

Министрлер кабинетінен шығу

2001 жылдың соңында Байерстің саяси кеңесшісі Джо Мур 2001 жылдың 11 қыркүйегінде электрондық хат жібергені белгілі болды, онда 11 қыркүйектегі теракттер "біз жасыруға тырысқан жаңалықты жариялауға өте қолайлы күн" деген пікір білдірілген. Мур мен Байерс осыдан туындаған наразылықтан құтылды, бірақ 2002 жылдың ақпан айында халықтың наразылығы қайтадан күшейді. Транспорт, жергілікті басқару және аймақтар департаментінің баспасөз қызметінің жетекшісі, бұрынғы BBC тілшісі Мартин Сикссмит, Мурды принцесса Маргареттің қосылу күні жағымсыз жаңалықтарды "жасырмауға" шақырғандай болды, бұл оның мұндай әрекет жасауға тырысқанын көрсетеді. 15 ақпанда Мур мен Сиксмиттің екеуі де отставкаға кететіні жарияланды. Кейіннен Сикссмит, ол келіспегенін, бірақ Байерстің Мурды жоғалтудың құны ретінде баспасөз қызметі жетекшісінің кетуін талап еткенін мәлімдеді. Мамыр айында Департамент Байерстің Сиксмиттің мерзімінен бұрын отставкаға кетуін жариялағанын растады, бірақ Үкімет бұл түсініспеушілік салдарынан болғанын және ол ешқандай қателік жасаған жоқ деді. Байерстің қиындықтары келесі айларда да жалғасты. Лейбористер басымдығы бар Парламенттің Көлік комитеті партияның көлік стратегиясын сынады, ал Байерстің Сауда министрі ретінде порнографиялық журналдарды шығарушы Ричард Десмондқа Daily Express газетін сатып алуға рұқсат беруі туралы ұзаққа созылған дау қайтадан талқыға түсті. Байерске жасалған қысым артық болды; ол 2002 жылдың 28 мамырында отставкаға кетті, ал оның орнына Аластер Дарлинг тағайындалды.

Арқалық орындықтарға оралу

Арқадағы орындықтарда Байерс Лейбористік партиясының орталық саясатты ұстануын талап етті. 2006 жылдың тамызында ол Лейбористік партияның күткен мұрагері Гордон Браунның "Жаңа Лейбористік" беделін Орталық Англияға дәлелдеу үшін мұра салығын жою керектігін айтты. Бұл ұсыныс көптеген депутаттар тарапынан қатты сынға ілікті, олар Байерстің жоспарына байланысты жарияланым "жоғары бағалы оңтүстіктегі сайлаушыларды қорқытып, көпшілігінің өлім салықтарын төлеуге мәжбүр болады деген сенімге итермелейді, ал көптеген адамдарға бұл қажет емес" деді. 2009 жылдың 14 қарашасында ол 2010 жылғы жалпы сайлауда Парламенттен кететінін жариялады. 2007 жылғы бюджетке байланысты Премьер-министрге жасалған сыннан кейін, ол кіріс салығының 10 пайыздық бастапқы мөлшерлемесін, сондай-ақ 2008 жылғы жоспарға енгізілген жанармайға салынатын салықтың 2 пайыздық өсімін сынға алды. Байерс Гордон Браунды салық жүйесін "тактикалық үстемдік" үшін манипуляциялауда айыптап, автокөліктің иелеріне салынатын салықты көтеру жоспарларын "дер кезінде тоқтатуға" шақырды. Ол сондай-ақ, оппозицияның салық реформасы туралы ұсыныстарына жауап ретінде басталган үкімет ұсынған мұралық салық реформасын да айыптады. Ол үкіметке салық саясатын түбегейлі қайта қарауды ұсынды.

Шығыстар

Депутаттардың шығындарына қатысты бірнеше хабардың бөлігі ретінде 2009 жылғы 10 мамырда The Sunday Telegraph газеті Байерстің серігіне тиесілі Лондондық пәтер үшін екінші үйге арналған жәрдемақыдан көп сома талап еткенін жариялады, онда депутат жалға төлемей тұрды. Оның шығындарына пәтерді қайта жаңарту, күтіп ұстау және тұрмыстық техника сатып алуға жұмсалған 27 000 фунт стерлинг кірген деген күдік бар.

Лоббистерді тергеу

2010 жылдың наурыз айында Байерс халықаралық компанияның лоббистері болып көрінген жасырын журналистердің құрбаны болған саясаткерлердің бірі еді. Журналистер «Санди Таймс» газетінен және «Диспетчерлер» телеарнасының төртінші арнасының тергеулік бағдарламасы үшін түсірілім жасап жатқан. Ол өзін «жалдамалы такси» деп сипаттап, ойдағы компанияны қолдау үшін парламенттік байланыстарын лоббилеуге күніне 3000-нан 5000 фунт стерлингке дейін төлем алуға дайын екенін айтты. Байерс Лорд Адонис, Көлік министрі, және Лорд Мандельсон, Бизнес хатшысымен байланысы арқылы «National Express» және «Tesco» компанияларының нәтижелеріне ықпал еткенін мәлімдеді. Ол «Tesco» компаниясынан хабарласқаннан кейін Мандельсонға телефон соғып, «өте бюрократиялық» тағам таңбалау ережелерін тоқтатуды сұраған. Кейін ол электрондық пошта арқылы өзінің кандидатурасын нақты емес лоббистік компаниядан қайтарып алды, рөлін жоғары бағалағанын мәлімдеп, «Мен Эндрю Адонис немесе Питер Мандельсонмен айтқан мәселелер туралы сөйлеспедім» деп жазды. Оқиға жарияланғаннан кейін «National Express» және «Tesco» компаниялары Байерстің мәлімдемесінде шындық жоқ екенін мәлімдеді. Байерс өзін Парламенттік Стандарттар жөніндегі комиссар Джон Лионға жіберді. Байерс Лионның өзін ақтауына сенімді екенін білдірді, бірақ нәтижесінде парламентке кіруіне тыйым салынды. 2010 жылдың 22 наурызында Байерстің Парламенттік Лейбористік партиясының мүшелігінен уақытша шеттетілуі Патрисия Хьюит, Джефф Хун және Маргарет Моранмен бірге жарияланды. Алайда, төртеуі де Еңбек партиясының мүшелігін сақтап қалды. 2010 жылдың 9 желтоқсанында Джефф Хун, Стивен Байерс және Ричард Кэборн парламенттен шеттетілді. Стандарттар және артықшылықтар комитеті Джефф Хунды ең кемі бес жылға шеттетуге үкім шығарды, өйткені оның бұзушылығы ең ауыр болды, ал Байерс екі жылға, Кэборн алты айға шеттетілді.