Кіріспе
Бір немесе бірнеше құбылыстың негізінде жасалған қорытынды. Қате жалпылау – бұл формалды емес қателік, онда бір немесе бірнеше мысалдың негізінде құбылыстың барлық немесе көптеген жағдайлары туралы қорытынды жасалады. Бұл математикадағы мысалмен дәлелдеуге ұқсас. Бұл асығыс қорытындыға келтіретін мысал. Мысалы, адам бір немесе бірнеше адам туралы білгенінен барлық адамдар немесе топтың барлық мүшелері туралы жалпылау жасай алады: егер белгілі бір X елінен келген әдепсіз адаммен кездессе, X еліндегі адамдардың көпшілігі әдепсіз деп күдіктене алады. Егер адам тек ақ құстарды көрсе, барлық құстардың ақ екеніне күмән келтіруі мүмкін. Философиялық тұрғыдан қарағанда, ақаулы индукция – бұл әлсіз алғышарттарға негізделген немесе жеткілікті немесе бейтарап дәлелдермен расталмаған қорытынды. Маңыздылық қателіктерінен айырмасы, ақаулы индукцияда алғышарттар қорытындымен байланысты, бірақ оны әлсіз ғана қолдайды, сондықтан қате жалпылау туындайды. Бұл индукциялық қателіктің мәні жеткіліксіз үлгілерге негізделген аргументтің жоғары бағалануында, сондай-ақ қате маржасының болжамында жатыр. Көзге түсетін алдамшылық – сезімдерге сүйенетін асығыс жалпылаудың бір түрі. Статистикалық жеңілдіктер, егер тиісті статистиканы нәтижелердің бір бөлігінен деректерді қайта жіктеу немесе қайта бағалау арқылы "түзетуге" тырысса, бірақ басқа санаттарға да сол қатаңдықпен қараса, пайда болады. Бұл композиция қателігінің ерекше жағдайы болып есептелуі мүмкін, онда талқыланатын нысан – топ, ал қателік – осы топтың бір бөлігінен алынған мәліметтерден туындайтын нәрсе.
A faulty generalization is an informal fallacy wherein a conclusion is drawn about all or many instances of a phenomenon on the basis of one or a few instances of that phenomenon. It is similar to a proof by example in mathematics. It is an example of jumping to conclusions. For example, one may generalize about all people or all members of a group from what one knows about just one or a few people:
If one meets a rude person from a given country X, one may suspect that most people in country X are rude. If one sees only white swans, one may suspect that all swans are white. Expressed in more precise philosophical language, a fallacy of defective induction is a conclusion that has been made on the basis of weak premises, or one which is not justified by sufficient or unbiased evidence. Unlike fallacies of relevance, in fallacies of defective induction, the premises are related to the conclusions, yet only weakly buttress the conclusions, hence a faulty generalization is produced. The essence of this inductive fallacy lies on the overestimation of an argument based on insufficiently large samples under an implied margin or error. Misleading vividness is a kind of hasty generalization that appeals to the senses. Statistical special pleading occurs when the interpretation of the relevant statistic is "massaged" by looking for ways to reclassify or requantify data from one portion of results, but not applying the same scrutiny to other categories. This can be considered a special case of the fallacy of composition, where the item under discussion is a group, and the fallacy is what can be derived from knowledge of part of the item.
Тез тұжырымдау
Тез жалпылау – жеткіліксіз деректерге негізделген индуктивті жалпылау жасау қателігі болып табылатын, қате жалпылаудың бейресми қателігі. Оған қарама-қарсы қателік – индуктивті аргументтің негізді қорытындысын жоққа шығарудан тұратын жалқау индукция деп аталады (мысалы, "бұл тек қана кездейсоқтық болды").