Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дэн Симмонстың ғылыми фантастикалық сериясы
Science fiction series by Dan Simmons
«Гиперион әндері» – Дэн Симмонстың ғылыми фантастикалық романдар сериясы. Бұл атау бастапқыда сериядағы алғашқы екі кітап – «Гиперион» және «Гиперионның құлдырауы» жинағына қолданылған, бірақ кейіннен «Эндимион», «Эндимионның көтерілуі» және бірнеше қысқа әңгімелерді қамтитын бүкіл сюжетке қатысты қолданылатын болды. Аңыз бойынша, бірінші томнан кейін «Гиперион әндері» – Мартин Силеннің кейіпкері жазған, алғашқы екі кітаптың оқиғаларын өлең түрінде баяндайтын эпикалық поэма. Төрт романның ішінде «Гиперион» 1990 жылы «Хьюго» және «Локус» сыйлықтарын алды; «Гиперионның құлдырауы» 1991 жылы «Локус» және Британдық ғылыми-фантастика қауымдастығы сыйлықтарын жеңіп алды; ал «Эндимионның көтерілуі» 1998 жылы «Локус» сыйлығына ие болды. Барлық төрт роман да түрлі ғылыми-фантастикалық сыйлықтарға үміткер болды.
The Hyperion Cantos is a series of science fiction novels by Dan Simmons. The title was originally used for the collection of the first pair of books in the series, Hyperion and The Fall of Hyperion, and later came to refer to the overall storyline, including Endymion, The Rise of Endymion, and a number of short stories. More narrowly, inside the fictional storyline, after the first volume, the Hyperion Cantos is an epic poem written by the character Martin Silenus covering in verse form the events of the first two books. Of the four novels, Hyperion received the Hugo and Locus Awards in 1990; The Fall of Hyperion won the Locus and British Science Fiction Association Awards in 1991; and The Rise of Endymion received the Locus Award in 1998. All four novels were also nominated for various science fiction awards.
Гиперион (1989)
Алғаш рет 1989 жылы жарық көрген «Гиперион» Джеффри Чосердің «Кентербериялық ертегілер» және Джованни Боккаччоның «Декамерон» сияқты шеңберлік құрылымға ие. Оқиға Гипериондағы Уақыт қабірлеріне қажылыққа жіберілген әртүрлі саяхатшылардың өзара байланысты әңгімелерін қамтиды. Саяхатшылар Хегемония (адам жұлдыз жүйелерінің үкіметі), «Барлық Нәрсе» және Ақырғы Кешірім шіркеуі, сондай-ақ Шрике шіркеуі деп белгілі бір ұйым, Шрикеден тілек тілеу үшін жіберілген. Сапар барысында әрбір қажы өз әңгімесін айтады.
First published in 1989, Hyperion has the structure of a frame story, similar to Geoffrey Chaucer's Canterbury Tales and Giovanni Boccaccio's Decameron. The story weaves the interlocking tales of a diverse group of travelers sent on a pilgrimage to the Time Tombs on Hyperion. The travelers have been sent by the Hegemony (the government of the human star systems), the All Thing, and the Church of the Final Atonement, alternately known as the Shrike Church, to make a request of the Shrike. As they progress in their journey, each of the pilgrims tells their tale.
Гиперионның құлдырауы (1990)
Бұл кітап Гиперионда басталган оқиғаны аяқтайды. Ол бірінші романның баяндаушылық құрылымын қалдырып, негізінен Джон Китстің түстері ретінде беріледі.
This book concludes the story begun in Hyperion. It abandons the storytelling frame structure of the first novel, and is instead presented primarily as a series of dreams by John Keats.
Эндимион (1996)
Оқиға алдыңғы романның оқиғаларынан 274 жыл өткен соң басталады. Бірінші екі кітаптағы басты кейіпкерлердің азы ғана соңғы екі кітапта кездеседі. Басты кейіпкер – Рауль Эндимион, әділетсіз соттан кейін өлім жазасына кесілген бұрынғы солдат. Оны Мартин Силен құтқарып, өте қиын бірқатар тапсырмаларды орындауды сұрайды. Басты міндет – уақыт арқылы алыс өткеннен келген мессия Анеяны құтқару және қорғау. Католик шіркеуі адамзат әлемінде басым күшке айналып, Анеяны өкіметіне қауіп төндіретін мүмкін күш деп санайды. Анея, Эндимион және А. Беттик (андроид) тобы бірнеше әлемде шіркеу күштерінен жасырынып, оқиға Жерде аяқталады.
The story commences 274 years after the events in the previous novel. Few main characters from the first two books are present in the later two. The main character is Raul Endymion, an ex soldier who receives a death sentence after an unfair trial. He is rescued by Martin Silenus and asked to perform a series of rather extraordinarily difficult tasks. The main task is to rescue and protect Aenea, a messiah coming from the distant past via time travel. The Catholic Church has become a dominant force in the human universe and views Aenea as a potential threat to their power. The group of Aenea, Endymion, and A. Bettik (an android) evades the Church's forces on several worlds, ending the story on Earth.
Эндимионның көтерілуі (1997)
Бұл сериядағы соңғы роман "Эндимион" романында басталган оқиғаны аяқтайды, "Эндимион" романындағы тақырыптарды одан әрі дамытады, Рауль мен Анея Шіркеумен күресіп, әрқайсысы өз тағдырымен кездеседі.
This final novel in the series finishes the story begun in Endymion, expanding on the themes in Endymion, as Raul and Aenea battle the Church and meet their respective destinies.
Даму
Гиперион ғалам Симонс бастауыш мектеп мұғалімі болған кезде пайда болды, ол жас оқушыларына үзіліс-үзіліс айтқан ұзақ хикая ретінде; бұл "Кентаврдың өлімі" және оның кіріспесінде қалдырылған. Содан кейін ол "Сириді еске алу" атты қысқа әңгімесін жазды, ол ақырында Гиперион мен Гиперионның құлауының негізіне айналды. Төрт кітап жарық көргеннен кейін "Геликс жетімдері" атты әңгіме жарыққа шықты. "Жетімдер" қазіргі уақытта Cantos-тың хронологиялық және мазмұндық тұрғыдан соңғы туындысы болып табылады. Алғашқы Гиперион әндері екі томдық роман ретінде сипатталған, олар көлеміне байланысты бастапқыда бөлек жарық көрген. "Геликс жетімдері" кітабының кіріспесінде Симмонс былай дейді:
The Hyperion universe originated when Simmons was an elementary school teacher, as an extended tale he told at intervals to his young students; this is recorded in "The Death of the Centaur", and its introduction. It then inspired his short story "Remembering Siri", which eventually became the nucleus around which Hyperion and The Fall of Hyperion formed. After the quartet was published came the short story "Orphans of the Helix". "Orphans" is currently the final work in the Cantos, both chronologically and internally. The original Hyperion Cantos has been described as a novel published in two volumes, published separately at first for reasons of length. In his introduction to "Orphans of the Helix", Simmons elaborates:
Кейбір оқырмандар менің "Гиперион ғаламшарында" орын алған төрт роман жазғанымды білуі мүмкін – Гиперион, Гиперионның құлауы, Эндимион және Эндимионның көтерілісі. Осы оқырмандардың бір бөлігі – мүмкін, көпшілігі – осы эпос деп аталатын туындының екі ұзын және бір-біріне байланысты хикаядан тұратынын біледі. Екі Гиперион хикаясы және екі Эндимион хикаясы біріктіріліп, баспагерлік жағдайларға байланысты төрт кітапқа бөлінген.
Some readers may know that I've written four novels set in the "Hyperion Universe"—Hyperion, The Fall of Hyperion, Endymion, and The Rise of Endymion. A perceptive subset of those readers—perhaps the majority—know that this so called epic actually consists of two long and mutually dependent tales, the two Hyperion stories combined and the two Endymion stories combined, broken into four books because of the realities of publishing.
Әсерлер
Сериалдың тартымдылығының көп бөлігі оның кең ауқымды сілтемелері мен аллюзияларында, Тейльяр де Шарден, Джон Мьюр, Норберт Винер сияқты ойшылдардың, сондай-ақ Джон Китстің поэзиясында, 19 ғасырдағы белгілі ағылшын романтикалық ақыны, сонымен қатар норвег мифологиясы мен монах Уммоннан алынған нәрселерде жатыр. Симмонс көптеген технологиялық элементтердің "Out of Control: The New Biology of Machines, Social Systems, and the Economic World" еңбегінен шабыттанғанын мойындайды. "Гиперион" сериясында Джек Вэнстің көптеген іздері бар, олар кейінгі кітаптардың бірінде тікелей мойындалған. Бірінші романның "Гиперион" атауы Китстің аяқталмаған "Гиперион" эпосынан алынған. Үшінші романның атауы да Китстің "Эндимион" поэмасынан алынған. Романдардың арасында Китстің нақты өлеңдерінен үзінділер мен Мартин Силеннің құрастырған әндері кездеседі. Симмонс осы сериалда Джон Китстің екі жасанды реинкарнациясын ("кибридтер": адам денесіндегі жасанды интеллекттер) маңызды рөлдерде пайдаланады.
Much of the appeal of the series stems from its extensive use of references and allusions from a wide array of thinkers such as Teilhard de Chardin, John Muir, Norbert Wiener, and to the poetry of John Keats, the famous 19th century English Romantic poet, Norse mythology, and the monk Ummon. A large number of technological elements are acknowledged by Simmons to be inspired by elements of Out of Control: The New Biology of Machines, Social Systems, and the Economic World. The Hyperion series has many echoes of Jack Vance, explicitly acknowledged in one of the later books. The title of the first novel, "Hyperion", is taken from one of Keats's poems, the unfinished epic Hyperion. Similarly, the title of the third novel is from Keats' poem Endymion. Quotes from actual Keats poems and the fictional Cantos of Martin Silenus are interspersed throughout the novels. Simmons goes so far as to have two artificial reincarnations of John Keats ("cybrids": artificial intelligences in human bodies) play a major role in the series.
Орнату
Сериалдағы оқиғалардың көбісі Гиперион планетасында өтеді. Оның гравитациясы Жердегіден беспен бір бөлікке кем деп сипатталған. Гиперионда ерекше жергілікті флора мен фаунаның көптеген түрлері бар, оның ішінде Тесла ағаштары ерекше көзге түседі, олар негізінен үлкен электр энергиясын бөліп шығаратын ағаштар. Бұл планета сонымен қатар "лабиринттік" – яғни, мақсаты белгісіз ежелгі жер асты лабиринттеріне толы. Ең маңыздысы, Гиперион – Уақыт қабірлерінің орналасқан жері, олар "антиэнтропиялық" өрістермен қоршалған алып артефакттар, бұл оларға уақыттың артына жылжуға мүмкіндік береді. Гиперион әндерінің фантастикалық әлемінде Адамның гегемониясы 200-ден астам планетаны қамтиды. Жарықтан жылдам байланыс технологиясы, Fatlines, тахиондық импульстар арқылы жұмыс істейді деп айтылады. Бірақ, кейінгі кітаптарда олардың Бос Орынды Біріктіру арқылы жұмыс істейтіні анықталады. Farcaster желісі TechnoCore-дан адамзатқа сыйлық ретінде берілген, және осы әлемдер арасындағы жылдам сапарға дайындау үшін Бос Орынды Біріктірудің тағы бір мүмкіндігі пайдаланылды. Хокинг драйвын адам ғалымдары жасаған, ол жарықтан жылдам саяхаттауға мүмкіндік берді, нәтижесінде Хижра (араб тілінен алынған, "көші-қон" деген мағынаны білдіреді) оқиғасы болды. Гидеон драйвы, Ядромен жабдықталған жұлдыздық драйв, адамдар мекендейтін кеңістіктегі кез келген екі нүкте арасында дерлік бірден саяхаттауға мүмкіндік береді. Драйвты пайдалану Гидеон драйвымен қозғалатын ғарыш кемесіндегі кез келген адамды өлтіреді; сондықтан бұл технология тек қашықтан басқарылатын зерттеушілермен немесе Пакстың қайта тірілу технологиясымен бірге қолданылуы мүмкін. Қайта тірілу ошағы, айқыш пішіндес нысанды алып, адамның қалдықтарынан оны қайта жарата алады. Ағаш кемелері – кеңістікте эргтер (күш өрістерін шығаратын, құбылыс тәрізді, қатты күйдегі шегінді жәндіктер) арқылы қозғалатын тірі ағаштар.
Much of the action in the series takes place on the planet Hyperion. It is described as having one fifth less gravity than Earth standard. Hyperion has a number of peculiar indigenous flora and fauna, notably Tesla trees, which are essentially large electricity spewing trees. It is also a "labyrinthine" planet, which means that it is home to ancient subterranean labyrinths of unknown purpose. Most importantly, Hyperion is the location of the Time Tombs, large artifacts surrounded by "anti entropic" fields that allow them to move backward through time. In the fictional universe of the Hyperion Cantos, the Hegemony of Man encompasses over 200 planets. Faster than light communications technology, Fatlines, are said to operate through tachyon bursts. However, in later books it is revealed that they operate through the Void Which Binds. The Farcaster network was given to humanity by the TechnoCore and again it was another use of the Void Which Binds that allowed this instantaneous travel between worlds. The Hawking Drive was developed by the Human scientists, allowing the faster than light travel which led to the Hegira (from the Arabic word هجرة , meaning 'migration'). The Gideon drive, a Core provided starship drive, allows for near instantaneous travel between any two points in human occupied space. The drive's use kills any human on board a Gideon propelled starship; thus, the technology is only of use with remote probes or when used in conjunction with the Pax's resurrection technology. The resurrection creche can regenerate someone carrying a cruciform from their remains. Treeships are living trees that are propelled by ergs (spider like solid state alien being that emits force fields) through space.
Шрике
Қабірлер аймағы сонымен қатар Шрайктің мекені, серияда маңызды рөл атқаратын, төрт қолға ие, жартылай механикалық, жартылай органикалық қауіпті жаратылыс. Ол төрт Hyperion Cantos кітабында да кездеседі және алғашқы екеуінде жұмбақ болып қалады; оның мақсаты екінші кітапқа дейін ашылмайды, бірақ бәрібір түсініксіз болып қалады. Шрайк автономды түрде де, белгілі бір күштің немесе жандардың қызметшісі ретінде де әрекет етеді. Алғашқы екі Гиперион кітабында ол Гиперион планетасындағы Уақыт қабірлерінің маңында ғана кездеседі. Оның бейнесі соңғы екі кітапта, «Эндимион» мен «Эндимионның көтерілуі» романдарында айтарлықтай өзгерді. Бұл романдарда Шрайк толығымен шектеусіз болып көрінеді және қаһарман Анеяны қарсы Технокордың өлтірушілерінен қорғайды. Құпияға оранып, Ақырғы Кешірім шіркеуінің (Шрайк культі) мүшелері қорқынышпен, жек көрумен және тіпті құлшыныспен қарайтын Шрайктің шығу тегі белгісіз деп сипатталады. Ол тікенекті сымнан, тікендерден, пышақтардан және кескіш жиектерден құралған, саусақтары скальпельдей, аяқтарында ұзын, иілген пышақтары бар. Ол уақыт ағынын басқару қабілетіне ие, сондықтан шексіз жылдамдықпен саяхаттай алады. Шрайк құрбандарын бір сәтте өлтіруі немесе оларды Хиперионның шалқары болашағындағы алып жасанды «Тікендер ағашына» немесе «Азап ағашына» мәңгілікке тіке қоюы мүмкін. Тікендер ағашы – адам санасына сыймайтын зор металл ағаш, ол барлық жастағы және нәсілдегі сансыз адамдардың азапты қимылдарымен тірі. Екінші кітапта Тікендер ағашының, адам миына күшті және импульстік (тірідей) сым арқылы қосылатын мистикалық интерфейс арқылы жасалған симуляция екені де айтылады. «Шрайк» деген ат, көрінеді, өз құрбандарын тікендерге, қызылқыл тікендерге немесе бұтақтарға тіккен шағын, қатыгез құс – Логгерхед Шрайкіне сілтеме жасайды.
The region of the Tombs is also the home of the Shrike, a menacing half mechanical, half organic four armed creature that features prominently in the series. It appears in all four Hyperion Cantos books and is an enigma in the initial two; its purpose is not revealed until the second book, but is still left nebulous. The Shrike appears to act both autonomously and as a servant of some unknown force or entity. In the first two Hyperion books, it exists solely in the area around the Time Tombs on the planet Hyperion. Its portrayal is changed significantly in the last two books, Endymion and The Rise of Endymion. In these novels, the Shrike appears effectively unfettered and protects the heroine Aenea against assassins of the opposing TechnoCore. Surrounded in mystery, the object of fear, hatred, and even worship by members of the Church of the Final Atonement (the Shrike Cult), the Shrike's origins are described as uncertain. It is portrayed as composed of razorwire, thorns, blades, and cutting edges, having fingers like scalpels and long, curved toe blades. It has the ability to control the flow of time, and may thus appear to travel infinitely fast. The Shrike may kill victims in a flash or it may transport them to an eternity of impalement upon an enormous artificial 'Tree of Thorns,' or 'Tree of Pain' in Hyperion's distant future. The Tree of Thorns is described as an unimaginably large, metallic tree, alive with the agonized writhing of countless human victims of all ages and races. It is also hinted in the second book that the Tree of Thorns is actually a simulation generated by a mystical interface which connects to human brains via a strong and pulsing (as if it were alive) cord. The name Shrike seems a reference to the Loggerhead Shrike, a small fierce bird that impales its victims on thorns, spines, or twigs.