Кіріспе

Вестминстер қаласындағы жол, Лондон, Англия. Вестминстер қаласындағы ағылшын жолы.

Пикадилли – Англияның Лондон қаласындағы Вестминстер қаласында, Мейфэрден оңтүстікке қарай, батыстағы Хайд-парк бұрышы мен шығыстағы Пикадилли циркінің арасында орналасқан жол. Ол Лондонның орталық бөлігін Хаммерсмит, Эрлс-корт, Хитроу әуежайы және батысқа қарай M4 автожолымен байланыстыратын A4 жолының бөлігі болып табылады. Сент-Джеймс шығыс бөлімінің оңтүстігінде орналасқан, ал батыс бөлігі тек солтүстік жағында салынған. Пикадиллидің ұзындығы 2 шақырымнан сәл кем, ол Лондонның орталық бөлігіндегі ең кең және түзу көшелердің бірі. Көше кем дегенде орта ғасырлардан бері маңызды жол болып келген, ал орта ғасырларда "Редингке жол" немесе "Колнбруктан келетін жол" деп аталған. 1611 немесе 1612 жылдары Роберт Бейкер осы аймақта жер сатып алып, пикадилдер жасап сату арқылы өркендеген. Жерді сатып алғаннан кейін ол оны қоршап, бірнеше тұрғын үйлер, соның ішінде өзінің үйі – Пикадилли залын салған. Қазіргі Пикадилли көшесі 1663 жылы Чарльз II-нің әйелі Браганзаның Екатеринасының құрметіне аталған және 1668 жылы Грин-паркті құру үшін Чарлинг-Кросс пен Хайд-парк бұрышына дейінгі жол жабылғаннан кейін маңыздылығы артқан. Осы кезеңде көшенің солтүстік жағында Лондонның ең әсем үйлерінің кейбіреулері салынған, соның ішінде 1664 жылы Кларендон үйі мен Берлингтон үйі. Кларендон үйімен бір уақытта салынған Беркли үйі 1733 жылы өрттен қирап, 1737 жылы Девонширдің 3-ші герцогы Уильям Кавендиш тарапынан Девоншир үйі ретінде қайта жаңартылған. Кейіннен ол Виг партиясының бас штабы ретінде пайдаланылған. Берлингтон үйі содан бері бірнеше атақты қоғамдарға – Корольдік өнер академиясына, Лондонның геологиялық қоғамына, Линней қоғамына және Корольдік астрономиялық қоғамына үй болған. Ротшильдтер отбасының бірнеше мүшесі көшенің батыс жағында сарайлар салған. 1684 жылы Сент-Джеймс шіркеуі қасиеттендірілді және оның айналасындағы аумақ Сент-Джеймс приходына айналды. 18 ғасырдың соңында Англиядағы ең танымал қонақүйлердің бірі болған "Ескі ақ ат" жертөлесі, сол кезде көше кітап сатушылардың сүйікті орнына айналды. Бат қонақ үйі 1790 жылдары пайда болды, ал Уолсингхэм үйі 1887 жылы салынды. Бат және Уолсингхэм екеуі де сатып алынып, қиратылды, ал 1906 жылы олардың орнына беделді Риц қонақ үйі салынды. Көшенің шығыс жағындағы Пикадилли цирк станциясы 1906 жылы ашылды және 1925-1928 жылдар аралығында Чарльз Холденнің жобалары бойынша қайта жаңартылды. Симпсонның киім дүкені 1936 жылы Алек Симпсон тарапынан 203–206 Пикадиллиде ашылды. 20 ғасырда Пикадилли героин сатып алу орны ретінде танылды және 1960-шы жылдары Лондонның заңсыз есірткі саудасының орталығы ретінде белгілі болды. Бүгінде ол Лондонның басты сауда көшелерінің бірі саналады. Оның көрнекті нысандарына Риц, Парк-Лейн, Афинеум және Интерконтиненталь қонақ үйлері, Фортнум & Мейсон, Корольдік академия, RAF клубы, Хатчардс, Жапония елшілігі және Мальтаның жоғары комиссариаты кіреді. Пикадилли бірнеше көркем шығармаларға шабыттандырды, соның ішінде Оскар Уайльдтың "Асық болудың маңыздылығы" және П.Г. Водхаустың шығармаларына. Бұл Лондон монополиясы тақтасындағы алаңдардың бірі.

Ерте тарих

Көше ғасырлар бойы маңызды жолдың бір бөлігі болды, бірақ Оксфорд көшесінен айырмашылығы, оның римдік жолдың бөлігі болғанына ешқандай дәлел жоқ. Орта ғасырларда ол "Редингке жол" немесе "Колнбруктан келетін жол" деп аталды. Тюдор дәуірінде салыстырмалы түрде тұрақты жағдайлар Лондон қаласының қабырғасынан тыс жерлерді кеңейтуді қауіпсіз кәсіпке айналдырды. Жерді сатып алу пайдалы іске айналды, ал құрылыс қарқыны соншалықты жоғары болды, аурулар мен тәртіпсіздік қаупі үкіметті құрылысты тоқтатуға мәжбүр етті. Өсудің күшіне байланысты заңдардың нақты әсері болмады. 1559–60 жылдары Елизавета I Ковентри, Шервуд, Гласхаус және Руперт көшелерімен шектелген және Смит сотының бойындағы жерді Лондондық джентльмен Уильям Додингтонға берді. Бір жылдан кейін ол пиво қайнатушы Томас Уилсонға тиесілі болды. Бұл грантқа қазіргі Ұлы Жел тегершік көшесінің шығысына қарай 1 3/8 акр жер кірмеді. Бұл жер учаскесі ешқашан тәждің меншігіне тимеген болуы мүмкін, және Генрих VIII тұсында Энтони Коттонға тиесілі болды. Джон Коттон оны 1547 жылы Джон Голайтлиге берді, ал оның ұрпақтары оны шамамен 1611–12 жылдары киім тігуші Роберт Бейкерге сатты. Алты-жеті жылдан кейін Бейкер екінші некесінен түскен ақшаға Вильсонның 22 акр жерін сатып алды. Жерді сатып алғаннан кейін көп ұзамай ол оны қоршап алды (жергілікті тұрғындар Ламманың жайылымдық құқығына ие болды) және бірнеше тұрғын үйлер салды, соның ішінде өзі үшін үй мен дүкен; екі жыл ішінде оның үйі Пикадилли Холл деп аталды. Девоншир үйі 1921 жылға дейін сақталды, содан кейін Девонширдің 10-шы герцогы Эдвард Кавендиш оны қайта құру үшін 1 миллион фунт стерлингке сатты. Содан бері Берлингтон үйі Корольдік өнер академиясы, Лондон геологиялық қоғамы, Лондон Линнеев қоғамы, Корольдік астрономиялық қоғам, Британдық астрономиялық қауымдастығы, Лондон антиквариаттар қоғамы және Корольдік химия қоғамына орын берді. Пикадиллидің оңтүстігіндегі жер 1661 жылы Сент-Олбанс графының қоршыларына отыз жылдық мерзімге жалға берілді, кейіннен ол 1740 жылға дейін ұзартылды. № 162–165 үйлер 1674 жылы король сэр Эдвард Вильерске толыққанды меншікке берілді. 1680 жылға қарай Португалия көшесіндегі бастапқы тұрғын үйлердің көпшілігі бұзылды немесе қайта салынды. Пикадилли атауы 1673 жылы Сваллоу көшесінен шығысқа қарай көшенің бір бөлігіне қолданылды және ақырында Португалия көшесінің бүкіл ұзындығы үшін де-факто атауы болды. 1720 жылы Сент-Джеймс приходының айналасындағы ауданның жоспарында жол "Португалия көшесі, сондай-ақ Пикадилли" деп көрсетілген. 1746 жылы жарық көрген Джон Рокк Лондон картасында бүкіл көше Пикадилли деп аталды.

18-19 ғасырлар

Пикадилли қарқынды дамып, 18 ғасырдың ортасына қарай Хайд-парк бұрышына дейін созылды. Әсіресе Сент-Джеймс және Мейфэрдің дамуы Пикадиллиді Лондонның ең жұмақты көшелерінің біріне айналдырды. Хью Мейсон мен Уильям Фортнум 1705 жылы Пикадиллиде Фортнум және Мейсон серіктестігін құрды, олар Бэкингем сарайынан қайта өңделген шамдарды сатты. 1788 жылға қарай дүкенде құс еті, ыдыстағы ет, лобстер мен креветка, дәмді пирожки, шотланд жұмыртқасы, жаңа және кептірілген жемістер сатылатын болды. Осы кезеңде көше көптеген қонақүйлер мен барларға танымал болды. No. 155-тегі "Ескі Ақ Ат" жертөлесі Англиядағы ең танымал қонақүйлердің бірі болды, бірақ кейіннен қиратылды. "Қара Аю" мен "Ақ Аю" (алғашқыда "Флис") қоғамдық үйлері бір-біріне қарама-қарсы орналасқан, бірақ біріншісі шамамен 1820 жылы бұзылды. Сондай-ақ, Гамильтон алаңына батысқа қарай орналасқан Геркулес бағаналары, сарбаздар арасында танымал болған "Жеңіс Көлігі", "Ақ Ат" және "Жарты Ай" танымал болды. Бат қонақ үйі 1790 жылдары пайда болды, ал Уолсингэм үйі 1887 жылы салынды. Бат және Уолсингэм 1906 жылы Риц қонақ үйі ашылғанда бұзылды. No. 106, Пикадилли мен Брик-стриттің бұрышында, 1761 жылы Хью Хунлок үшін салынған. Кейіннен ол Ковентридің 6-шы графына тиесілі болды, ол оны 1765 жыл шамасында қайта жаңғыртты; осы жаңартудан қалған сәулеттің көп бөлігі бүгінге дейін сақталған. 1869 жылы ол 1978 жылға дейін болған джентльмендер клубы – Сент-Джеймс клубына үй болды. Қазір ғимарат Лондонның Лимкоквинг Шығармашылық Технология университетінің кампусы болып табылады. Ротшильдтер отбасының бірнеше мүшесі көшенің батыс жағында сарайларда тұрды. Нейтан Майер Ротшильд 1825 жылы өзінің банк кеңсесін No. 107-ге көшірді, ал басқа да ірі ғимараттардың салынуы, олардың ішінде бал залы мен мәрмәр баспалдақтары бар, көшенің "Ротшильд қатары" деп аталуына себеп болды. Фердинанд Джеймс фон Ротшильд әйелі Эвелинамен бірге No. 143-те тұрды, ал Лайонель де Ротшильд No. 148-де тұрды. Мельбурн үйін Уильям Чемберс Мельбурнның 1-ші виконты Пенистон Лэмб үшін жобалап, 1770 және 1774 жылдар аралығында салған. Ол 1802 жылы пәтерлерге айналдырылды және қазір ол Albany болып табылады. Бұл үй Ұлыбританияның премьер-министрлері Уильям Эварт Гладстон мен Эдвард Хиттің резиденциясы болды. Сент-Джеймс залын Оуэн Джонс жобалап, 1857 және 1858 жылдар аралығында салған. Чарльз Диккенс залда өзінің бірнеше романдарынан үзінділер оқыды, соның ішінде "Ұлы үміттер" және "Оливер Твист". Залда Антонин Дворжак, Эдвард Григ және Петр Ильич Чайковский концерттері өтті. Ол 1905 жылы бұзылып, оның орнына Пикадилли қонақ үйі салынды. 18 ғасырдың соңында Пикадилли кітап сатушылардың сүйікті орны болды. 1765 жылы Джон Алмон No. 178-де дүкен ашты, оны Лорд Темпл және басқа да вигтер жиі барып тұратын. Джон Стокдейл 1781 жылы No. 181-де дүкен ашты. Оның 1810 жылы қайтыс болғаннан кейін де бизнес жалғасты, оны 1835 жылға дейін оның отбасы басқарды. Қазір Ұлыбританиядағы ең көне кітап дүкені болып табылатын Хэтчардты Джон Хэтчард 1797 жылы No. 173-те ашты, ол 1801 жылы қазіргі орнына, No. 189-90 (қазір No. 187) көшті. Олдин Пресс 1842 жылы Чансери-Лейннен Пикадиллиге көшіп келді және 1894 жылға дейін сонда қалды. No. 195 қазір BAFTA-ның үйі, ал 1894 жылы Пикадиллиде ашылған Лионның алғашқы шайханасы 1909 жылдан бастап тізбекке айналды, соңында 200-ге жуық орынға ие болды, бұл фирма Ұлыбританияның Бас көшесінің маңызды бөлігіне айналды.

20 ғасырлар

1920 жылдарға қарай көшенің көптеген ескі ғимараттары бұзылып немесе мемлекеттік мекемелерге тиесілі болды; көлік шуы тұрғындарды қуды, бірақ бірнеше тұрғын үйлер сақталды. Альберт, Йорк герцогы 1936 жылы король Георг VI таққа отырған кезде №145 үйде тұрды. Алек Симпсон 1936 жылы Пикадиллидегі 203-206 нөмірде Simpson's киім дүкенін ашты, ол фабрикада жасалған ерлер киімдерін сатты. Ғимаратты архитектор Джозеф Амбертон арт-деко және Баухаус мектебінің стильдерін, сондай-ақ Луи Салливанның ықпалын біріктіре отырып жобалады. Ашылған кезде бұл Лондонның ең ірі ерлер киім дүкені деп мәлімделді. 1999 жылдың қаңтарында жабылып, қазіргі уақытта Waterstones кітап дүкенінің бас кеңсесі орналасқан. 20-шы ғасырда Пикадилли героин алуға танымал болды. Джаз трубашысы Диззи Рис 1940 жылдардың соңында Пикадиллидегі Boots филиалының алдында героин таблеткаларына кезекте тұрған адамдарды еске алады. 1960 жылдары көше және айналасы Лондонның есірткі саудасының орталығы ретінде белгілі болды, онда героин мен кокаинді қара нарықта адал емес дәріханалардан сатып алуға болады. 1982 жылы Шафтсбери авенюіндегі заңсыз есірткі сататын дәріханада 20-ға дейін адам кезекте тұрған. №144 үйін 1968 жылы баспанасыз адамдар басып алды, бұл бос ғимараттарды баспанасыз адамдарға шұғыл баспана ретінде пайдалануға рұқсат беретін заңнан пайдаланды. Соның нәтижесінде туған радикалды басып алу қозғалысы көп ұзамай есірткі сатушылардың және Hells Angels-тің пайда болуына байланысты күйреп кетті. 21 қыркүйек 1969 жылы үйлер бұзылды; оқиғалар бос үйлерді баспанасыз адамдарға баспана ретінде пайдалануға болатын басып алу ұйымдарына лицензия беруге әкелді. 1983 жылы British Journal of Addiction журналында А. Бёрр «Пикадилли есірткі көрінісі» деген мақала жариялады, онда автор белгілі дилерлердің үнемі болуы және есірткіге оңай қол жеткізілуі туралы талқылады. Бүгінде Пикадилли Лондонның маңызды сауда көшелерінің бірі саналады, онда бірнеше танымал дүкендер орналасқан. The Ritz қонақ үйі, Park Lane қонақ үйі, Athenaeum қонақ үйі және Intercontinental қонақ үйі, сондай-ақ басқа да сәнді қонақ үйлер мен кеңселер көшеде орналасқан. 20-шы ғасырда бұл джентльмендер клубының орныққан аймағы болды; бұл қолданыс күрт азайды, қазір тек Кавалерия және гвардия клубы мен Корольдік әуе күштері клубы ғана қалды.

Көлік

Пикадилли – Лондонның Батыс бөлігіндегі маңызды көше және бірнеше ірі жолдардың тоғысқан жері. Шығысқа қарай Пикадилли Циркі 1819 жылы ашылып, оны Реджент көшесімен байланыстырды. Ол Лондонның ең танымал орындарының біріне айналды, әсіресе 1893 жылы қиылыста Эрос мүсіні орнатылғаннан кейін және 1923 жылы ірі электр жарнама тақталары қойылғаннан кейін. Пикадиллидің батыс жағында Хайд Парк бұрышы орналасқан, ал көшеде Сент-Джеймс көшесімен, сондай-ақ Альбемарл көшесі, Бонд көшесі және Довер көшесімен маңызды жолдардың тоғысқан жерлері бар. Бұл жол A4 тас жолының бөлігі болып табылады, ол Лондон орталығын Хаммерсмит, Эрлс-корт, Хитроу әуежайы және M4 тас жолымен байланыстырады. Көшедегі тығындар 19 ғасырдың ортасынан бері байқалып келді, осыған байланысты оны кезең-кезеңмен кеңейтіп, Грин Парктің солтүстік бөлігін алып тастады. 1930 жылдары жол бағдаршамдары орнатылды. 1950 жылдардың соңында Көлік министрлігі батыс жақтағы Хайд Парк бұрышын қайта жаңартып, ірі айналма жол жүйесін құрды, соның ішінде Парк Лейннің аумағын кеңейтті. Ол 1962 жылдың 17 қазанында 5 миллион фунт стерлинг сомасында ашылды. Лондонның 6, 9, 14, 19, 22, 38, N9, N19, N22, N38 және N97 автобус бағыттары Пикадилли арқылы өтеді. 1976 жылдың қараша айында Олд Парк Лейн мен Беркли көшесі арасында шығысқа қарай автобус жолағы енгізілді. Лондон метросының Пикадилли желісінің бір бөлігі көше астынан өтеді. Грин Парк, Хайд Парк Корнер және Пикадилли Цирк станцияларының (барлығы Пикадилли желісінде) кіреберістері Пикадиллиде немесе оның жанында орналасқан. Музыкалық зал әні "Типперриге ұзақ жол" өлеңінде Пикадилли мен Лестер алаңын атайды. Ол 1912 жылы Лондонда тұратын ирланд туралы жазылған, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ирландтық Коннахт рейнджерлері қабылдағаннан кейін танымал болды. Көше Гилберт пен Салливанның 1881 жылғы "Егер жарқырауға құштар болсаң" операсындағы ән мәтінінде еске алынады. Эдвардтық музыкалық "Аркадиандар" (1909) қойылымының ең танымал әндерінің бірі – "All down Piccadilly" (Simplicitas and Chorus, Act III, қайта қарастырылған нұсқасы), музыкасын Лайонел Монктон жазды, ол сонымен қатар Артур Уимпериспен бірге сөздерін жазды. Пикадилли бірнеше көркем шығармаларда айтылады. Э. В. Хорнунгтың "жантельмен ұры" Раффлс, сондай-ақ Оскар Уайльдтың "Адал болудың маңыздылығы" романындағы Джек Вортинг Альбаниде тұрады. Жазушы Мэри Кингтің айтуынша, Уайльд осы көшені испан тіліндегі "кескен" немесе "тесілген" деген мағына беретін "пекадильо" сөзімен ұқсас болғандықтан таңдаған. Эвелин Уоның "Брайдсхед қайта қарастырылды" романында Пикадиллиге жақын Сент-Джеймс ауласының тығырықтарында орналасқан деп есептелетін Марчмен үйі бұзылып, пәтерлермен ауыстырылды. 1981 жылы Гранада теледидарындағы драматизацияда Кливленд Роудағы Бриджвотер үйі Марчмен үйінің сыртқы түрі ретінде пайдаланылды. Брам Стокердің "Дракула" романында Джонатан Харкер Пикадиллиде графты көріп, таңғалады, бұл оқиғалар тізбегін бастайды, нәтижесінде вампирлерді аулаушылар тобы құрылады. Кейін Дракула Пикадиллидегі үйінде вампирлерді аулаушылармен кездеседі, содан кейін қашып кетеді. Артур Маченнің 1894 жылғы "Ұлы құдай Пан" романында Хелен Воган, шайтандық зұлымдық пен Панның ұрпағы, Пикадиллидің сыртында, Ашли көшесінде тұрады. Марджер Аллингэмнің ойдан шығарылған детектив Альберт Кэмпионның 17А Боттл-стритте, Пикадиллиде, полиция бөлімшесінің үстінде пәтері бар, бірақ Боттл-стрит те ойдан шығарылған. Бірнеше П. Г. Водхаус романдары Пикадиллиді 20 ғасырдың соғыс аралық кезеңінде бай, босқыш ерлердің ойын алаңы ретінде бейнелейді. Мысалдар – Берти Вустер және оның Дрон клубының серіктері Джівс әңгімелерінде, сондай-ақ Джеймс Крокердің "Пикадилли Джим" әңгімесіндегі кейіпкерлері. Дороти Сейерстің ойдан шығарылған детектив Лорд Питер Уимси соғыс аралық кезеңде 110А Пикадиллиде тұрады деп сипатталады. 1963 жылғы "Ұлы қашу" фильмінде Дэвид Маккалумның кейіпкері Эшли Питт эскадрилья басшысы Роджер Бартлеттке "Скотттың барында Пикадиллиде кездесейік" дейді, ол туннельден қашып бара жатқанда. Көше – британдық Монополия тақтасындағы алаң, Лестер алаңы және Ковентри көшесімен бірге жиынтырды құрайды. 1992 жылы ойынның Еуропалық одақ нұсқасы шығарылғанда Пикадилли Оксфорд көшесі мен Парк Лейнмен бірге таңдалған үш Лондон көшелерінің бірі болды. 1996 жылы латыш әншісі Лайма Вайкуле "Я вышла на Пикадилли" ("Мен Пикадиллиде шықтым") атты альбом шығарды. 2019 жылы Call of Duty: Modern Warfare ойынында көшеге арналған ойын деңгейі болды.