Кіріспе
Киборгтардың ойдан шығарылған нәсілі, «Доктор Кто» жаулары.
the Doctor Who villains
Кибер-адамдар – негізінен британдық ғылыми-фантастикалық телесериалы «Доктор Кто» бағдарламасында бейнеленген киборгтардың ойдан шығарылған нәсілі. Кибер-адамдар – ғарыш кеңістігінде саяхаттайтын киборгтардың бір түрі, олар көбінесе адамдарды (немесе басқа ұқсас түрлерді) күшпен және ауырсынумен өздерінің қатарын толықтыру үшін, сонымен қатар олардың эмоцияларын және жеке тұлғаларын жою үшін Кибер-адамдарға айналдырады. Олар жазушы Кит Педлер (осы сериалдың ресми емес ғылыми кеңесшісі болған) және сюжет редакторы Джерри Дэвис есімді авторлардың туындысы болып табылады және алғаш рет 1966 жылы «Доктор Кто» сериалының «Оныншы планета» атты эпизодында пайда болды. «Доктор Кто» сериалының ұзақ тарихында Кибер-адамдар көптеген рет қайта жаңартылып, костюмдері өзгертілді, сондай-ақ олардың шығу тегі туралы сан алуан әңгімелер айтылды. Олардың алғашқы пайда болуы, «Оныншы планета» (1966) эпизодында, Мондастан келген адамдар туралы баяндайды, бұл Жердің дерлік толықтай ұқсас «екі планетасы» еді, олар өздерін сақтау үшін киборгтарға айналдырды. Қырық жыл өткен соң, «Кибер-адамдардың көтерілуі» және «Темір дәуірі» (2006) атты екі бөлімдік эпизодта Кибер-адамдар параллель әлемдегі Лондон қаласында бизнес-корпорацияның адамзатты жаңартуға жасаған әрекеті ретінде қайтадан ойлап табылды. «Доктор Кто» аудиодрамалары, романдары мен комикс кітаптары да осы шығу тегін кеңейтіп түсіндірді немесе басқа нұсқаларын ұсынды. 2017 жылғы «Доктор құлдырауы» атты эпизод әртүрлі шығу тегін адамдар мен адамға ұқсас түрлердің технология арқылы өздерін жаңартуының қажеттілігінен туындаған параллель эволюция ретінде түсіндіреді; бұл көзқарас Кибер-адамдар тарихындағы тұжырымдамалық қарама-қайшылықтарды шешеді. 1960 жылдардан бері «Доктор Кто» сериалының тұрақты бөлігі болған Кибер-адамдар, сонымен қатар осымен байланысты бағдарламаларда және романдар, аудиокітаптар, комикстер мен бейне ойындар сияқты медиада да пайда болды. Кибер-адамдар туралы әңгімелер 1989 және 2005 жылдар аралығында, телешоу эфирден шыққан кезде, ресми лицензияланған «Доктор Кто» өнімдерінде жарық көрді, онда авторлар тарихи олқылықтарды толтырды немесе олар мен Доктор арасындағы жаңа кездесулерді бейнеледі. Бұл түр «Доктор Кто» телехикаясының спин-оффы – «Torchwood» сериалында да пайда болды, ол төртінші эпизодта «Cyberwoman» (2006) атауымен көрсетілді.
Жасау
"Киберман" атауы Норберт Винердің "Кибернетика немесе жануарлар мен машиналардағы басқару және байланыс" (MIT Press, 1948) кітабында қолданылған кибернетика терминінен шыққан. Винер бұл терминді жануарлар мен машиналардағы күрделі жүйелерді, әсіресе өздігінен реттелетін басқару жүйелерін басқаруға қатысты пайдаланды. 1960 жылы дәрігерлер ғарышта машиналарды басқару үшін адамдар мен жануарлардың хирургиялық немесе механикалық түрде күшейтілуін зерттеді, нәтижесінде "кибернетикалық организм" үшін "киборг" деген жаңа сөз пайда болды. 1960 жылдары "қосалқы бөлшектермен" жасалатын хирургия жүрек-өкпе машиналарын жасаумен бірге басталды. Қоғамдық талқылауда ампутацияланғандардың жүйке ұштарын тікелей машиналарға қосу мүмкіндігі де қарастырылды. 1963 жылы Кит Педлер әйелімен (ол да дәрігер) бір адамда сонша протез болса, ол енді өзін адамнан ажырата алмаса не болады деген сұрақ талқылады. 1966 жылы BBC-нің "Tomorrow's World" және "Horizon" ғылыми бағдарламаларында сөз сөйлегеннен кейін, BBC оны "Doctor Who" сериалының "The War Machines" (1966) эпизодына кеңесші ретінде шақырды, осылайша ол бұл идеяны дамытуға мүмкіндік алды. Соңынан ол Джерри Дэвиспен бірлесіп "Doctor Who" үшін "Оныншы планета" (1966) сценарийін жазды. Дэн Дейр комиксіндегі логикалық ойға негізделген Треендердің ықпалымен Педлер бастапқыда Киберманды "ғарыш монахтары" ретінде көріп, бірақ Дэвис оны қосалқы бөлшектермен жасалатын хирургия туралы алаңдаушылығына назар аударуға көндірді. Кибермандар бастапқыда адам ретінде жоспарланған, бірақ пластик және металл протездерімен. "Оныншы планета" сериалындағы Кибермандардың қолы әлі де адамның қолы болған, ал олардың бет пішіні киетін маскаларының астынан көрінетін, бірақ уақыт өте келе олар металлдан жасалған, толық механикаландырылған дизайнға айналды. Кибермандардың түрлі мамандандырылған формалары көрсетілді, әсіресе басқа Кибермандарға бұйрық беруге құқылы Кибержетекшілер мен Кибербақылаушылар.
Классикалық сериялар (1963-1996)
Киберкешперлер алғаш рет 1966 жылы «Оныншы планета» сериалында, 1986 жылғы оқиғаларда пайда болады. Бұл сериал миллиондаған жыл бұрын Жердің Мондас атты егіз планетасы болғанын, ол Күн орбитасынан шығарылып, терең ғарышқа кеткенін түсіндіреді. Мондасиялықтар Жердің технологиясынан әлдеқайда озық болғандықтан және өз нәсілінің аман қалуынан қорқып, денелерінің көп бөлігін кибернетикалық бөліктермен алмастырды. Соңында, миларынан барлық эмоцияларды жойғаннан кейін (ақыл-есін сақтау үшін), олар планетаны ғарыш арқылы жүргізу үшін қозғалтқыш жүйесін орнатты. Алғашқы нәсілдің саны шектеулі болғандықтан және олар үнемі азайып бара жатқандықтан, Мондасиялықтар – енді Киберкешперлер – басқа ағзаларды күштеп Киберкешперлерге айналдырып көбейетін жаулап алушыларға айналды. Бірінші Доктор (Уильям Хартнелл) Мондастың Күн жүйесіне оралуына жол ашу үшін Жердің энергиясын тартып алуға тырысқан Киберкешперлерге қарсы тұрады. Осы кездесуде Мондас Жерден тым көп энергия сіңіріп алып, оны және Жердегі барлық Киберкешперлерді жояды. Бұл оқиға Докторға физикалық әсер етеді, ол бірінші рет регенерацияға түсіп, Екінші Докторға (Патрик Траутонға) айналады. Киберкешперлер сол телесезонның соңында «Ай базасы» (1967) фильмінде Екінші Доктормен қайтадан пайда болады. 2070 жылы Киберкешперлер Жерді гравитрон деп аталатын құрылғы арқылы ауа райына әсер етіп, қашықтан жоюға тырысады. Бірақ гравитрон оларға қарсы қолданылып, оларды ғарышқа лақтырады. Келесі маусымда «Киберкешперлер қабірі» фильмінде 25-ші ғасырдан келген адамдар экспедициясы Телос планетасында қыстап жатқан Киберкешперлерді қамтитын саркофагтарды табады, олар оянып, шабуылдайды. Бұл эпизодта Киберкешперлер қолданатын кішкентай механикалық барлаушылар – киберматтар, сондай-ақ Кибербақылаушы таныстырылады. «Ғарыштағы доңғалақ» (1968) фильмінде Доктор мен оның экипажы 21-ші ғасырдағы Жердегі ғарыш станциясында Киберкешперлерге қарсы тұрады. Бұл эпизодта Киберкешперлерді басқаратын қозғалмайтын бірлік – Кибержоспарлаушы таныстырылады. Киберкешперлер ғарыш станциясын басып алуды жоспарлап, содан кейін олардың флоты Жерді жаулап алады. Доктор Киберкешперлерді жою үшін рентген лазерін қолданады. Келесі маусымда «Басқыншылық» фильмінде Доктор мен оның серіктері 20-шы ғасырдың соңында Англияға барады, онда ол Жерде жасырынып жүрген Киберкешперлер армиясы магнат Тобиас Вонмен (Кевин Стоуни) бірлесіп Жерді басып алуға дайындалып жатқанын біледі. Олардың басқыншылығы Доктор мен жаңадан құрылған Біріккен Ұлттар Ұйымының барлау тобының әскери қолдауымен жеңіледі. Киберкешперлер Үшінші Доктормен (Джон Пертуи) оның дәуірінде кездеспеді, бірақ біреуі «Карнавал монстрлары» (1973) көрмесінің бөлігі ретінде көрсетілді. Бірақ Үшінші Доктор 20 жылдық мерекелік «Бес дәрігер» (1983) фильмінде Киберкешперлермен кездеседі. Төртінші Доктор (Том Бейкер) келесі кездесуінде «Киберкешперлердің кек алуы» (1975) фильмінде Киберкешперлер тобымен кездеседі. Бұл Киберкешперлер Киберкешперлердің алтынға деген әлсіздігін пайдаланып, жеңіске жеткен адамзатпен соғысқан, құлаған империяның адасқан қалдықтары ретінде бейнеленеді. Олар алтынға бай Вога астероидін жойып, өз нәсілінің даңқын қайтаруға тырысады. Киберкешперлер «Earthshock» (1982) фильмінде қайтадан пайда болады, онда Бесінші Доктор (Питер Дэвисон) 2526 жылы Жерде Киберкешперлермен кездеседі. Киберкешперлер Жерге келген шетелдік делегаттардың Киберкешперлер соғысы туралы талқылауы кезінде планетаны үлкен бомбамен жоюды жоспарлайды. Доктор бұл жоспарды бұзғаннан кейін, олар сол нәтижеге жету үшін жүк кемесін планетаға құлатуға шешім қабылдайды. Бірақ жүк кемесі уақытқа кері қайтарылады, ал Доктордың серігі, бала ғалым Адрик (Мэтью Уотерхаус) жүк кемесі тарихқа дейінгі Жерге құлағанда қаза табады, бұл КТ жойылу оқиғасын тудырады. Киберкешперлер Бесінші Доктордың дәуірінде, алдыңғы төрт Доктормен бірге «Бес дәрігер» (1983) фильмінде пайда болады, оларды Уақыт Лордының президенті Боруса (Филип Латэм) Доктордың Галлифрей планетасына тасымалдайды. «Киберкешперлер шабуылы» (1985) «Қабір» оқиғасынан кейін түсірілді. Киберкешперлер Мондастың жойылуын болдырмау үшін уақыт машинасының көмегімен Галлей кометасын Жерге құлатуға тырысады. Олардың жоспары сәтсіз аяқталады, ал Алтыншы Доктордың (Колин Бейкер) араласуына байланысты олар өзінің асырап алған Телос жерін оның бастапқы тұрғындарына, криондарға жоғалтады. Киберкешперлер классикалық серияда соңғы рет «Silver Nemesis» (1988) фильмінде пайда болады, онда Киберкешперлердің соғыс кемелерінің флоты Жерді жаңа Мондасқа айналдыруға жиналады. Киберкешперлердің барлау тобы Жерге «тірі металдан» жасалған, зор күші бар Time Lord артефактісі – Nemesis мүсінін іздеуге жіберіледі. Бірақ жетінші Доктордың (Сильвестр Маккой) және оның серігі Эйстің (Софи Алдред) араласуының арқасында Nemesis бүкіл Киберкешперлер флотын жояды. Сериал тоқтатылғаннан кейін және қайта жандану кезінде Киберкешперлер 1993 жылғы «Children in Need» арнайы бағдарламасы «Dimensions in Time» фильмінде, зұлым Time Lady Ранидің (Кейт О’Мара) Докторды аулау үшін қолданған көптеген жаулардың бірі ретінде қысқаша пайда болады.
Қайта жаңғыртылған сериялар (2005 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
Доктор Кто 2005 жылы жаңа шоураннер Рассел Т. Дэвис ұзақ үзілістен кейін қайта жаңғыртты. Сол кезде CGI-дың дамуы сценарий жазушыларға көптеген кибер-адамдарды немесе Далектерді сюжеттерге қосуға мүмкіндік берді. Қайта жаңғыртылған бағдарламаның бірінші сериясында, "Далек" эпизодында Жердегі шетелдік артефактілердің жеке мұражайларында көрінетін кибер-адамдардың белсенді емес басын қоспағанда, кибер-адамдар пайда болмайды. 2006 жылы 2-серияда кибер-адамдар параллель әлемде орын алған жаңа шығу тарихымен қайта таныстырылды. "Кибер-адамдардың көтерілуі" және "Темір дәуірі" екі бөлімді әңгімесінде Оныншы Доктор (Дэвид Теннант) және оның серіктері Роза Тайлер (Билли Пайпер) және Микки Смит (Нойл Кларк) қазіргі Жер бетінде кибер-адамдар құрылып жатқан параллель Лондонға апатқа ұшырады. Кибер-адамдарды Cybus Industries компаниясының иесі, трансгуманистік ақылсыз ғалым Джон Люмик (Роджер Ллойд Пэк) жаратқан. Люмиктің кибер-адамдары әлем халқының көп бөлігін робот қабықшаларына адам миын салып, табысты түрлендірді. Доктор мен оның достары Лондонды олардың бақылауынан босатты. Адамдардың қарсылық тобы, уағыздаушылар, әлемдегі қалған Люмик фабрикаларын тазартуға кіріседі. Кибер-адамдар 2006 жылы екі бөлімнен тұратын "Арулар әскері" және "Қиямет күні" финалында қайта пайда болады, олар ғаламдар арасындағы бұзылысты пайдаланып, Доктордың Жеріне басып кіреді. Бұл бұзылудың себебі - Далектерге тиесілі көлік құрылғысы, олар өздерін ашып, екі түрдің арасындағы соғысты бастайды. Доктор бұзылуды қайта ашады, соның салдарынан кибер-адамдар мен бірнеше Далектерден басқалары оның ішінде тұтқындалып қалады. Кибер-адамдар келесі 2008 жылы Doctor Who Рождестволық арнайы "The Next Doctor" сериясында пайда болады, ол 1851 жылы Лондонда Далектер өткен эпизодтағы "Сапардың соңы" сериясында шындық қабырғаларына зақым келтіргеннен кейін пайда болды. Олар кезең технологиясын қолдана отырып, Жер бетінде жаңа әскер құруға тырысады, бірақ Доктор оларды қайтадан бұзады. Стивен Моффат 2010 жылы атқарушы продюсердің рөлін алғаннан кейін, Дейвис енгізген дизайнның кибер-адамдары пайда бола берді. Олардың шығу тегіне нақты сілтеме жасалмаған, бірақ әдетте олардың көкірек қалқасындағы стильді "c" (Cybus Corporation) қарапайым шеңбермен ауыстырылды, бұл олардың параллель әлемнен емес екенін білдіреді. Олар "Пандорика ашылады" (2010) фильмінде Доктордың көптеген қайталанатын жауларымен бірге оны тоқтатуға арналған одақтың бөлігі ретінде пайда болады, олар біздің заманымыздың 102 жылы кибер кемелерге келіп жетті. Олар "Жақсы адам соғысқа аттанады" (2011) фильмінде қайтадан көрінеді, онда Он бірінші Доктордың (Мэт Смит) серігі Рори Уильямс (Артур Дарвилл) 52-ғасырда бақылайтын ғарыш квадрантында құпия астероид базасының орналасуын талап етеді. Доктор олардың үлкен ғарыш кемесін жойып, олардың шынайы екендігін көрсетеді. "Қалпына келтіру уақыты" ролигінде 2011 жылы Колчестерде көне ұйықтап жатқан кибер кеме оянады, ал Доктор және оның досы Крейг Оуэнс (Джеймс Корден) кибер-адам шабуылдарын теріске шығару үшін бірлесіп жұмыс істейді. Бұл эпизодта циберматтар серияға қайта қосылады. Нил Гайманның "Күміс түнектегі түнек" (2013) эпизодыда кибер-адамдардың алыс болашақта қайта пайда болуы, олардың адамзаттың толық жойғанынан кейін. Бұл қайта жасалған кибер-адамдар көптеген шектеулерін тастап, жылдамдықты арттырды, әлсіз жерлерін жеңу үшін тез жаңарту және кез-келген биологиялық организмді өз қатарына айналдыру қабілеті. Он бірінші Доктор ішінара кибер-өңдеуден өтеді және кибер-жоспарлаушымен оның денесін басқару үшін ақыл-ойымен күреседі. Галактика императоры (Уорвик Дэвис) кибер-кешті жою үшін планетаны жоюға бұйрық береді, бірақ кейінірек ғарышқа бір тұтас (жаңа, шағын кибермат нұсқалары) жүзіп бара жатқанын көреді. Өлі кибер-адам басы "Дәрігердің күні" атты фильмде қысқаша UNIT Black Archive-де көрсетілген, ал "Дәрігердің уақыты" атты фильмде олар ғасырлар бойы Трензалор планетасын қоршап тұрған көптеген түрлердің бірі. Соңғы эпизодта Доктор организмнен айырылған кибер-адам басын қолданады; "Хендлс" деп аталады, ол бірнеше ғасырлар бойы Доктордың жеке көмекшісі және сенімді адамы ретінде қызмет етеді, содан кейін оның "өлімі" Докторды көз жасына жеткізеді. 2014 жылғы сериалдың "Қараңғы су" және "Жаратылыс" екі бөлімдік финалында Он екінші Доктор (Питер Капальди) кибер-адамдар шебердің әйел инкарнациясы Мисси (Мишель Гомес)пен одақ құрғанын кеш біледі, ол ұрланған өліктердің денелерін әскерге айналдырып жатыр. Бұл процесс Жер бетіндегі барлық өліктерге басталады. Мисси Докторға кибер-адам әскерін басқару құқығын ұсынады, осылайша олар бірге ғаламды билей алады, бірақ оның жоспары Дэнни Пинк (Сэмюэл Андерсон), Доктордың серігі Клара Освальдтың (Дженна Коулман) кибер-өңдеуден өткен жігіті, бағдарламасына қарсы тұрып, өзімен бірге барлық кибер-адамдарды жояды. Кибер-адамдар келесі 2015 жылы "Жүзді қарай" фильмінде, Лондонда жасырынып жүрген түрлі шетелдік қашқынның арасында көрінеді, ал сериал финалында "Тозаққа түсуде" тот басқан кибер-адам Галлифрейдің монастырьларында түрмеге қамалады. Кибер-адамдардың тағы бір тобының шығу тегі 10-серияның финалында "Уақыт жеткілікті және Жылына" және "Дәрігер құлайды" фильмдерінде айтылады, онда Мондасиандық колония кемесі қара құдыратын тартылысынан көп жылдар бойы қашып барады. Мондасиандықтар, білмейтінше шебердің (Джон Симм) көмегімен, кемедегі өмірге бейімделу үшін халықтарын жаңартуды бастайды. Доктор кибер-адамдарды құрған барлық қоғамдар туралы ойланады және кибер-адамдар параллель эволюцияның мысалы екенін түсінеді; кибер-адамдар әрқашан пайда болады және ғалам бойынша адам сияқты түрлерде дамиды. Нәтижесінде, осы кибер-адамдармен болған кездесу қатыгез болады: Доктордың серігі Билл Поттс (Пэрл Мэки) ; шебердің екі инкарнациясы (Симм және Гомес) Доктордың жанында тұру үшін келіспеушілікке байланысты бір-бірін өлтіреді; ал Доктордың серігі Нардол (Мэтт Лукас) адам отарлаушыларын қарау үшін кемеде қалдырылады, олар үшін болашақ белгілі болған, бірақ болдырмауға болмайды, бірақ Доктор көптеген кибер-адамдарды үлкен жарылыспен жояды. Доктор шаршап, өлімге жуық жараланғаннан кейін, TARDIS-інде оянады және жаңаруды бастайды. Сонымен қатар, Билл өзінің бұрынғы жалыны Хизердің көмегімен құтырылады, ол оны Хизердің сұйық инфекциядан кейін айналған сияқты нәрсеге айналдырады. Кибер-адамдар 12-серияда (2020) кеңінен пайда болады. "Жюдоннан қашқын" фильмінде тәжірибелі серік Капитан Джек Харкнесс (Джон Барроумен) Онын үшінші Докторға (Джоди Уиттакер) хабарлама жібереді: "Жалғыз кибер-адамға қажеттіні бермеңіз". "Вилла Диодатиның алдауы" фильмінде Доктор осы кибер-адаммен, Кибер соғыстарының жалғыз аман қалғанымен, жартылай түрленген Ашадпен (Патрик О'Кейн) кездеседі. Ол Жекстің ескертуін елемейді және оған Кибериумды береді, жеңілген Кибер империясының толық білімін, адам тарихын сақтау үшін. Бұл Ашадтың маусым финалында "Кибер империяның көтерілуі" және "Уақытсыз балалар" фильмдерінде Кибер империясын жаңартуына әкеледі, ол барлық органикалық өмірді ғаламнан жою үшін "Өлім бөлшегімен" айналдыруды жоспарлайды. Алайда, шебер (Саша Дхаван) одақтасуды ұсынады, бірақ Ашадты жедел түрде сатқындап, Кибериумды тартып алып, өлтірілген Уақыт Лордтары цивилизациясын "Кибер шеберлерге" айналдырады - шексіз жаңаратын кибер-адамдардың жаңа түрі. Бұл әскер көшбасшылықтың кіші нұсқасымен жеңіледі. Кибер-адам 2021 жылғы Жаңа жылдық арнайы "Далектер революциясы" фильмінде Доктордың Жюдон түрмесіндегі түрмелес әріптесі ретінде көрінеді. Кибер шеберлер және Ашадтың клоны шебермен бірге Доктордың денесін ұрлау үшін қауіпті жоспармен бірге Далектермен бірге қайта оралады. "Дәрігер күші" (2022) фильмінде, Доктордың серіктері оны қайта тірілтуге сәттілікке жеткенге дейін олар тартысқа түседі. Жаңару сериясында, кейбір кибер-адамдар D...
Бөлек кәсіпорындар
Киберкешпірлер түрлі туынды медиаларда пайда болды.
Романдар
Киберкеудестер актер Дэвид Бэнкстің «Айсберг» романында да пайда болды, ол «Earthshock»-тан «Silver Nemesis» телесериалдарында Кибержетекші рөлін ойнаған. Бұрын 1988 жылы Банкс «Кибермендер» романын жазған, ол Кибермендердің ойдан шығарылған тарихын және олардың «болашақ» дизайнын қамтыды. «The Missing Adventure» романы «Killing Ground» Кибермендердің «Кері тарту» түріндегі Кибермендерін де көрсетеді. Роман барысында Алтыншы Доктордың жаңа серігі Грант Маркхэм туған планетасына оралып, онда ғасырлар бойы жасырынған Киберкеудестер тобы бар екенін біледі. Оның робофобиясы Киберкеудестің анасын өлтіргенін көріп, қашып құтылу кезінде басып тастаған естелікке байланысты. Крейг Хинтонның екі «Жоғалған оқиғалар» романында Киберкеудестер тарихының бір кезеңінде Киберлордарға айналады. Олар Хинтонның «Кристалл Буцефал» романында еске алынады, онда Кибергегемония – Киберкеудестердің Галактикадағы империясы бар бейбіт болашақ нұсқасы; олардың сипаттамасы Банкстің эскиздеріне сәйкес жасалған. «Кванттық Архангел» романында Киберлорлардың өте дамыған нәсіл екендігі туралы көптеген түсініксіз сілтемелер бар. Бір кезде олар Мыңжылдық соғыста Уақыт Лордтарының ең үлкен одақтасы ретінде танылады, бірақ бұл соғыс қазіргі заманға дейін өте ұзақ бұрын болғандықтан, Кибертарихтың бұл бөлігі қалай үйлесетіні немесе олардың уақыт саяхатының озық қабілеттерін дамытқан-дамытпағаны белгісіз. Нақты айтылмағанмен, Хинтон бұл идеяны Роберт Холмстың (сценарист) «Бес доктор» сценарийінен алған болуы мүмкін, онда Киберкеудестер жоғары деңгейге жету үшін Уақыт Лордтарының ДНК-сын қабылдайтын еді. «The Past Doctor Adventures» романы «Illegal Alien» Лондондағы бомбалау кезінде Киберкеудестер мен Киберматтарды көрсетеді. Сол оқиғадан қалған кибертехнология кейіннен сол авторлар жазған «Ананы сүйген» романында дұрыс емес қолданылды. Терренс Дикстің «Бесінші доктор» повесі «Соғысшы» Киберкеудестерді Морбиусқа қарсы Доктордың одағына қосады. Саймон Герриердің «Бірінші доктор» әңгімесінде Киберкеудестер (олардың есімдері аталмайды) Оңтүстік полюсте өмір сүріп, Оңтүстік Африкаға озық технологиямен сауда жасайды. Сегізінші доктордың «Hope» романы Марк Клэпхамның Сильвератти тобын көрсетеді, бұл Киберкеудестерді қатты еске түсіретін кибернетикалық жағынан күшейтілген адамдар, ғаламның соңы жақындаған кезде алыс болашақта өмір сүреді, кейбір деректер Сильвераттидің қазіргі Киберкеудестердің қалдықтарынан бейімделгенін көрсетеді.
Аудиодрамалар
Киберкешпірлер Доктормен күресетін бірнеше Big Finish аудио-драмаларында пайда болды, олардың алғашқысы – «Орионның семсері» (2001 жылы CD-де шығарылды және 2005 жылы BBC 7-де көрсетілді). Онда Сегізінші Доктор өз жақтарын жақсарту үшін Кибер технологиясын іздейтін соғысқа қатысқан адамдар мен андроидтармен айналысады. 2002 жылы «Запас бөлшектер» пьесасында Киберкешпірлердің шығу тегінің аспектілері зерттеліп, олардың дизайны олардың жаратушысы Докторман Аллан Бесінші Доктордың биологиясын зерттегеннен кейін ғана жетілдірілгені және оның дене функцияларын басқаратын дәрігердің миына үшінші жағын қосып, қайта жасай білгені көрсетілді. Олар 2002 жылдың желтоқсан айында тек аудио түрінде шығарылған компанияның BBCi веб-трансляциясындағы жауластырушылар болды. 2005 жылдың қыркүйек айында «Кибермен» атты төрт дискілік серияның алғашқы бөлігі жарық көрді. «Орионның семсері» және «Кибермен» сериясы 26-ғасырдағы «Ұлы Орион Киберсоғыстарының» айналасында орналасқан. Онда андроидтар Орион жүйесінде адамзатқа қарсы көтеріліп, адам мен андроидтар әскери артықшылық алу үшін Киберкешпірлерге бет бұрды. «Орионның семсерінде» Киберкешпірлер әлі де Телоста жерленген және негізінен ұмытылған, осылайша оқиға «Earthshock»-тен бұрын өтеді. «Кибермен» кезінде Телос астероидтың соқтығысуынан жойылды, осы серияны «Киберкешпірлердің шабуылынан» кейін орналастырады. Киберкешпірлер «Жемістілік» (2004), «Жемістілік» (2006) және «Жығу» (2006) атты трилогияда пайда болды, онда олардың шағын топтары Жер бетінде конверсиялық фабрикалар құруға адамдарды итермелейді. Бернис Саммерфилдтің «Кантустың кристалы» пьесасында Киберкешпірлерге айналған бұрынғы адам колониясы көрсетілген, ал Ирвинг Браксиатель оларды жеке армия ретінде пайдалануды жоспарлап отыр. Киберкешпірлердің қабірі Бернис Саммерфилдтің «Күміс қабырға» пьесасында да пайда болды, ол Doctor Who Magazine #351 журналымен бірге тегін шығарылды. Олар Big Finish-тің BBC 7 радиосы үшін шығарған және кейін CD-де жарық көрген «Адам ресурстары» аудио-романында пайда болады, онда Сегізінші Доктор жаңа қару жүйесін басып алу жоспарына тосқауыл қояды. Алтыншы Доктор Екінші Доктордың серіктері Джейми мен Зоимен бірігіп, екі түрлі Киберкешпірлер шабуылына қарсы күреседі: «Киберкешпірлер туралы аңыз» және «Киберкешпірлердің соңғысы». «Аңызда» Зои Фикция жерінің жаңа қожайыны болып тағайындалады, Алтыншы Доктор мен Джеймидің ойдан шығарылған нұсқасы Киберкешпірлердің жерді жаулап алуын тоқтату үшін шақырылады. «Соңғысында» Алтыншы Доктор жас Доктор Киберкешпірлердің Кибер соғыстарының соңғы шайқасының нәтижесін өзгерту жоспарын ашар алдында Екінші Доктормен орын ауыстырады. Төртінші Доктордың аудио-әңгімелерінде «Крелостың тағдыры / Телосқа оралу» Төртінші Доктор, Лила және K9 Киберкешпірлердің Телосқа өткен сапарында Джеймиге наноботтарды отырғызғанын біледі. Бұл наноботтар Киберкешпірлерге K9-ды жұқтыруға және кейіннен TARDIS-ті қолданып Крелос планетасының машиналарын басып алуға мүмкіндік береді. Бірақ Доктор робот-дронды қолданып, Телосқа алғашқы сапарына оралып, Джеймидің наноботтарға ұшырауын болдырмайды, осылайша оқиғаны өзгертеді. 2018 жылдың наурызында Киберкешпірлер үшінші Доктормен (осы жолы Тим Трелор ойнады) алғаш рет Big Finish-тің «Үшінші Доктордың оқиғалары» сериясының 4-томындағы «Логиканың тирандары» әңгімесінде кездеседі. Оқиғада Доктор мен серігі Джо Грант (Кэти Мэннинг) Жалынды тұз планетасындағы Порт-Анвил қаласына келеді. Олар құпия жәшікті кездестіреді, оны Киберкешпірлер қайтарып алуға тырысады, себебі оның ішінде «Кибер-деңгейлеуші» бар – Кибер-басқарушыға ұқсас тактик. Оқиға барысында Доктор «Кибер түтініне» ұшырайды, ол кибер түрленуге дене дайындау үшін қолданылатын улы газ. Доктор инфекциямен біраз уақыт күресіп, емдеуді табады, содан кейін оны Киберкешпірлерге қарсы қолданып, жеңіске жетеді. Киберкешпірлер «Киберкешпірлердің азабы» аудио-романында Үшінші Доктор мен Сара Джейн Смитпен шайқасады. Дэвид Бэнкс «Киберкешпірлер сағатында» Алтыншы Доктор мен UNIT-ке қарсы және «Earthshock»-тің жалғасы болған «Түрленуде» Киберлидер рөлін қайта ойнайды.
Комикстер
Олар сондай-ақ әр түрлі «Доктор Кто» комикстерінде пайда болды, бастапқысы «TV Comic» комиксіндегі «Кибермендердің келуі» (#824–#827). «TV Comic» 1960-шы жылдардың аяғында телесериалдағы олардың жиі пайда болуын пайдаланып, оларды үнемі көрсететін «Flower Power» (TVC #832–#835), «Cyber Mole» (TVC #842–#845), «The Cyber Empire» (TVC #850–#853), «Eskimo Joe» (TVC #903–#906), «Masquerade» (TVC Holiday Special 1968), «The Time Museum» (TVC Annual 1969), «The Champion» (TVC Holiday Special 1969) және «Test Flight» (TVC Annual 1970) сияқты туындыларды ұсынды. 1970-ші жылдардың көп бөлігінде телешоуда олардың болмауы, комикстерде де көрінбеуіне әкелді: олар 1980-ші жылдардың басында «Doctor Who Monthly» комиксіндегі «Junk Yard Demon» (DWM #58–#59) арқылы қайта оралды. Олар «Doctor Who Magazine» басылымында «Exodus/Revelation/Genesis» (DWM #108–#110), «The World Shapers» (Grant Morrison жазған, DWM #127–#129, онда Voord-тың Киберге айналған тайпа екені және Мондас бұрын Марин планетасы болғаны ашылды), «The Good Soldier» (DWM #175–#178) және «The Flood» (DWM #346–#353) тағы да пайда болды. Сонымен қатар, «Throwback: The Soul of a Cyberman» (DWW #5–#7) және «Ship of Fools» (DWW #23–#24) атты бірнеше «Doctor Who Weekly» комиксінде пайда болған Кротон есімді Кибермен, «Unnatural Born Killers» (DWM #277) арқылы қайтадан енгізілді және қысқа мерзімге Сегізінші Доктордың серігі болды – «The Company of Thieves» (DWM #284–#286) және «The Glorious Dead» (DWM #287–#296). Кибермендерге арналған бір беттік комикстер «DWM» журналының #215–#238 санында, Алан Барнс жазып, Адриан Салмон суреттеген. 1996 жылы «Radio Times» «Доктор Кто» комиксін жариялады. Бірінші оқиға, «Dreadnought» атты, 2220 жылы адамның жұлдыздық кемесіне Кибермендердің шабуылын көрсетті және комикстің серігі Стейси Таунсендті таныстырды. 2006/2007 жылдары «Trading Cards» журналы «Doctor Who Battles in Time» 8–11 санында Стив Коулдың жазып, Ли Салливан суреттеген және Алан Крэддок түс берген, Кибермендерді бейнелейтін төрт байланысты оқиғадан тұратын он алты беттік комиксті жариялады. «Doctor Who/Star Trek» кроссоверінде «Assimilation2» Кибермендер Боргтармен күш біріктіріп, Он Бірінші Докторды оларды тоқтату үшін «Enterprise D» экипажымен одақтасуға мәжбүр етті. Боргтар мен Кибермендер ескертусіз әлемдерге шабуыл жасап, түрлендіруді бастады, ал олардың көрінетін «жетекшісі» Борг компоненттері бар Кибербақылаушы болды. Доктор сонымен қатар өзінің төртінші түрінде Федерацияның аванпостына Кибермендердің кіргенін жеңуге көмектескен алғашқы «Enterprise» экипажына көмектескен өткен оқиғаны еске алады, бірақ бұл оның тарихына соңғы қосымша болып көрінеді, өйткені Он Бірінші Доктор да сол кездесуді еске алмағанын айтады. Кибермендер Борг Ұжымын бұзуға және басып алуға тырысады, Доктор мен «Enterprise» экипажы Кибермендерді тоқтатып, Ұжымды қалыпқа келтіру үшін Боргпен одақтасады. Кибермендер сондай-ақ «Titan Comics» 2016 жылғы көп Докторлық оқиғасы «Supremacy of the Cybermen» оқиғасында да пайда болады, онда ғаламның соңындағы соңғы Кибермендер «Hell Bent» эпизодында Он Екінші Доктор Галлифрейден қуылғаннан кейін Рассилонмен одақтасады, Галлифрейді жаулап алып, ғаламды Кибербақылауына келтіру үшін Уақыт Лордының энергиясын пайдалануды көздейді. Рассилонның көрегендігі Кибермендерге тарихты жаулап алуға және барлық өткен Докторларды жеңуге мүмкіндік берсе де, Он Екінші Доктор Кибермендер Рассилонды сатқындық жасағаннан кейін оған көмектесуге көндіреді, екеуі Кибермендердің жабдығын оларға қарсы бұрып, ғаламды Кибермендер Галлифрейді жаулап алғанға дейінгі күйге қайтаруға мүмкіндік береді, тек Он Екінші Доктор (және мүмкін Рассилон) осы оқиғаларды еске алады.
Бейне ойындар
2010 жылғы "Кайберқұмарлардың қаны" видеоойынында 2006 жылғы дизайндағы Кибер-адамдар, Cybus Industries көкірек тақтасысыз бейнеленген. Бұл Кибер-адамдар 2010 жылы Арктикада қазылып алынады; олардың кемесі уақыт дауылдың салдарынан зардап шегіп, 10 000 жыл бұрын құлаған деген хабар бар. Ойыншы Он бірінші Доктор мен оның серігі Эми рөлінде Кибер-адамдарды жеңу үшін күш біріктіреді. Олар "Doctor Who: The Mazes of Time" және "Doctor Who and the Dalek" андроид ойындарында Телос планетасында да пайда болады. Кибер-адамдар "Lego Dimensions" ойынында жау ретінде кездеседі, ал біреуі 3-ші толқында ойналатын кейіпкер ретінде қосылды.
Физикалық сипаттамалары
Доктордың басты жауы, Далектер, түпнұсқалық серияның 26 маусымы бойында көбінесе өзгермегенімен, Кибер-адамдар әр кездесуде өзгеріске ұшырады. Кибер-адамдар адам тәрізді, бірақ олардың азаматтық бөліктері қалғанша өзгертілді. Олар тірі адам миын сақтайды. Сериядағы алғашқы пайда болуларында, олардың денелерінен адам сипатты сақтап қалған жалғыз бөліктері – қолдары болды; ал «Ай базасы» (1967) фильміндегі келесі пайда болуларында, олардың денелері толығымен металл костюмдерімен жабылған, қолдары үш саусақты қызыл тырнақтармен ауыстырылды, бірақ «Басқыншылық» (1968) фильмінде бес саусақты қолдарына қайта оралды. Олардың саны салыстырмалы түрде аз болғандықтан, Кибер-адамдар жасырын әрекеттерге бейім, жасырын түрде жоспар жасайды және олар пайда болғанға дейін адам құралдары немесе роботтарды өз орнында қолданады. Олар басқаларды Кибер-адамдарға айналдыру арқылы санын арттыруға тырысады («кибер түрлендіру» немесе ескі эпизодтардағы «киберлендіру» және жаңа эпизодтардағы «жаңарту» деп аталатын процесс), бұл дене бөліктері алынып тасталғандықтан және кибернетикалық алмастырулармен ауыстырылғандықтан көбінесе ауыртпалықты процесс. Бұл олардың костюмдерінің астында әлі де азаматтық компоненттер бар екенін білдіреді, яғни олар робот емес, киборгтар: «Оныншы планетада» Кибер-адам бір топ адамдарға «біздің миымыз сіздердікідей» дейді, бірақ «Кибер-адамдарға шабуыл» (1985) кезінде олардың миы электроникамен ауыстырылған сияқты көрінеді. Сондай-ақ, осы оқиғада Бейтс және Страттон есімді екі адам, Кибер-адамдардың Телос планетасындағы тұтқындары, олардың азаматтық қолдары мен аяқтары Кибер-адамдармен алынып тасталғанын және олардың орнына кибер-алмастырғыштар орнатылғанын көрсетеді. «Жер дүмпілі» (1982) фильмінде актерлердің жауырыны қалпақтың мөлдір бөлігі арқылы көрінеді, бұл азаматтық материалдың бар екенін көрсетеді. «Кибер-адамдардың қабірінде» (1967) Кибер-бақылаушының күмбезді басы арқылы тамырлар мен милар көрінеді, сондай-ақ «Кибер-адамдарға шабуыл» (1985) және «Темір дәуірі» (2006) фильмдерінде Кибер-бақылаушының миы күмбез арқылы көрінеді. Біріншісі – Мондас Кибер-бақылаушысы, ал екіншісі – Жердің баламасы Джон Лумик. Алайда, «Кибер-адамдардың кек алуы» (1975) фильмінде Доктор олардың «толыққанды машиналық жаратылыстар» екенін айтады. Аудио-спектакль «Реалды уақыт» түрлендірілген құрбанның беті Кибер-адам бетінің астында сақталатынын көрсетеді, бірақ аудио-спектакльдер, барлық телешоу емес медиа сияқты, телесериалға қатысты белгісіз канондыққа ие. 2014 жылғы «Жәннаттағы өлімде» Дэнни Пинк бетін көрсеткен пластинканы алып тастайды. Дэвид Бэнкстің «Virgin New Adventures» романы «Айсберг» кейбір Кибер-адамдар түрленуге дейінгі кездерінен эмоционалды естеліктердің сирек жарқырауларын сезінетінін, бірақ бұл жарқыраулар көбінесе басылады деп жазады. Жаңартылған сериядағы Кибер-адамдар әдетте Кибер-адам экзоскелет қабығына жасанды түрде өсірілген жүйке жүйесімен қосылған адам миынан жасалады («Темір дәуірі»), бірақ кибер-компоненттердің тікелей трансплантациясы басқа түрлендіру әдісі («Кибер-әйел»). «Пандорика ашылады» эпизодында Кибер-адам басы ашылып, ми ғана емес, бүкіл адам бас сүйегі көрінеді. Кибер-адамдар көбінесе адамдық эмоциялардан бас тартқанын мәлімдесе де, олар Доктормен болған қақтығыста ашудан бастап, өздеріне қанағаттанғанша сезімдерді көрсетті. Кейбір Кибер-адамдар ертедегі оқиғаларда «Кранг» сияқты жеке есімдермен аталады (бірақ бұл есімдер тек «Оныншы планета» эпизодының тізімінде ғана пайда болды және экранда айтылмады). Кейбір параллель Жердегі Кибер-адамдар өздерінің түрленуге дейінгі өмірінен естеліктерді сақтап қалды, бірақ олардың эмоционалдық реакциясы әртүрлі болды. «Кибер-әйел» эпизодында Лиза Халлеттің ішінара түрленуі оның ақыл-ойының біршама бұзылуына әкелді, ол тіпті оның миын толыққанды адам денесіне көшіргеннен кейін де сақталды. «Қиямет күні» эпизодында Ивон Хартман өзінің кейіпкерлік ерекшеліктерін сақтап қалады (оның ішінде оның дауысы әдеттегі Кибер-адам дауысынан естіледі) басқа Кибер-адамдар тобының алға жылжуына жол бермеу үшін және соңғы рет май тәрізді зат немесе қан сияқты көрінетін нәрсені жылап жатқанын көреді. Сол эпизодта Кибер-жетекші адамдардың берілуден бас тартуына айқын реніш білдіреді, бірақ кейінірек сахнада Докторды эмоциясын көрсеткені үшін сынға алады. «Темір дәуірінде» Доктор Кибер-адамдарды олардың эмоциялық тежегіштерін сөндіріп, олардың қандай болғанын «көруге» мүмкіндік береді. Олар өздерінің қандай адам болғанын түсінгенде, қорқыныштан жай ғана тоқтап қалады немесе жартылай жарылады. Соңғыда, алғашқы Кибер-жетекшісі өлтірілгенде, оның басы жарылып, денесінен ақ сұйықтық ағып шығады; сол эпизодта миды сақтау үшін қолданылатын Cybus Industries химиялық қоспасы туралы сілтемелер бар. «Жәннаттағы өлімде» Дэнни Пинк өзінің кейбір мінез-қалпын сақтап қалады, оның ішінде өз бейнесін көргендегі шок және оның қандайға айналғаны, сондай-ақ Клара Освальдқа деген махаббаты. Доктор оның интеллектін алу және Кибер-адамдар өлі адамның денесін түрлендірудің жолын тапқанын ашу үшін оны қосады. Содан кейін ғана Доктор Дэннидің өзінің мінез-қалпын сақтап қалуын, тіпті тежегіштің астында да, Кибер-армияны басқару үшін пайдаланады. «Доктор құлайды» эпизодында Доктордың серігі Билл өзінің толық сезімін және сәйкестігін сақтап қалады, тіпті өзінің Кибер-адам екенін бастапқыда көре алмайды, бұл оның өткен оқиғадағы сананы бақылауға және телепатиялық ұсыныстарға қарсы тұру тәжірибесінің нәтижесі. Алайда, Кибер-адам бағдарламасы оның ашудың шақыруларында көрінеді және оның санасы мәңгілікке ұстап тұра алмайтынын айтады. Стив Лионстың «Virgin Missing Adventures» романы «Killing Ground» кейбір Кибер-адамдар құрбандарын қорқыту және алаңдату үшін эмоцияларды имитациялайтынын ұсынады. Big Finish Productions аудио-спектаклі «Spare Parts» (Мондаста Кибер-түрлендірудің ерте кезеңінде) Кибер-адамдар Кибер-адамға айналудың физикалық және эмоционалдық жарақатын басу үшін түрлендіру процесінің бөлігі ретінде эмоцияларын әдейі алып тастайтынын ұсынады. Эмоцияларды алып тастаудың осы мотиві «Темір дәуірінде» одан да нақтырақ айтылады, онда бұл эмоциялық тежегіш арқылы жасалады. Сол эпизодта олардың эмоциялық тежегіштерін деактивациялау түрлендірілген Кибер-адамдардың олар қандай болғанын түсінуіне әкеледі, оларды ақылдан шығарып, өлтіреді.
Кемшіліктері
Кибер-адамдар пайда болғаннан бері түрлі әлсіз жақтары болған. Алғашқы кибер-адамдардың ең байқалатын әлсіздігі – алтын. Олардың алтынға деген қарсылығы алғаш рет 1975 жылғы «Кибер-адамдардың кек алуы» фильмінде Вога планетасын (сонымен қатар «Алтын планетасы» деп те аталады) жоюға тырысқан кезде айтылды. Бастапқыда, алтынның коррозияға ұшырамайтын қасиетінің салдарынан, ол олардың тыныс алу жүйесін бітеді деп түсіндірілді. Мысалы, болашақтағы кибер-соғыстарда қолданылған «Glittergun» қаруы нысанаға алтын шаңын атып жіберді. Бірақ кейінгі сериалдарда алтын оларға қасқырға күміс әсер ететіндей әсер ететін болды, ал алтын монеталар немесе алтын ұштары бар оқтар да сондай әсерді тудырды. Жаңартқан сериядағы кибер-адамдардың мұндай әлсіздігі жоқ, бірақ эпизодтың веб-сайтында осы туралы айтылады. Кибер-адамдар өз қаруларымен немесе далектермен атылғанда да тиімді түрде жойылды. Ертегілердегі басқа да әлсіздіктерге еріткіштер, гравитациялық технология және радиацияның жоғары деңгейі кірді. «Темір дәуірінде» ЭМП гранатасы кибер-адамды іс-қимылсыз қалдырып, оның эмоционалдық тежегішін өшіреді. Алтынға деген осалдық кейбір алғашқы кибер-адам түрлерінде болмаған, мысалы, 1968 жылғы «Басқыншылық» сериалында көрсетілген түрде ол болуы мүмкін емес, немесе әлсіздік белгілі болмаған болуы мүмкін, әйтпесе Доктор/UNIT оны жай ғана пайдаланған болар еді және ресейлік зымыран базасының және кибер-адамдардың қуыршақ одақтасы Тобиас Вонның көмегіне мұқтаж болмас еді. «Күміс түнектегі қорқынышта» Доктор алыс болашақтағы жоғары технологиялық кибер-адамдардың тізбектерін толығымен жоймаса да, баяулату үшін алтынды қолданады. Қанша кибер-адам түрлері және қайсысы алтынға осал екені белгісіз. Олардың қару-жарағы көбінесе иілгіш және оқтарға төзімді деп бейнеленеді, бірақ алтын жебелермен және алтыннан жасалған снарядтармен тесілуі мүмкін. Cybus кибер-адамдары оқтан қорғалған және өте төзімді, бірақ олар жойылмас емес – олар жоғары жарылғыш заттарға, электромагниттік импульстарға, арнайы қару-жараққа және далектердің қаруларына осал. «Доктордың күші» (2022) фильмінде Теган Джованка мен Эйс кибер-адамдар тобына алтын оқтарды атып, олардың алтынға деген әлсіздіктен асып кеткенін естіді.
Киімдер
The Tenth Planet үшін Кибермендердің бастапқы костюмдерін, соның ішінде олардың басындағы "қолдаушы" пішіндерін Сандра Рид жасаған. Маскалар мен бір бөліктен жасалған бодистокингтер винилмен жиектелген тесіктері бар джерси матасынан жасалған, Кибермендердің "көздері" мен "аузы" орналасқан жерде; актерлердің бет-әлпеттері олардың беттерін жасыру үшін қараңғыланды. Костюмдердің матасы ақ-қоңыр телекамераларда жақсы көрінуі үшін көк түске боялған. Шұлықтардың үстіне Кибермендер металл қанаттары бар полиэтилен костюмдер, металлдан жасалған эполеттер және пластикалық құбырлар киген. Олардың аяқ киімдері күміс түспен боялған қысқа Веллингтон ботинкалары еді. 2016 жылғы сұхбатында, сол кезде Александра Тинан атымен таныс болған Рид, өзінің дизайнының себебін былай түсіндірді: "Мен жоспарлау кездесуіне қатысуым керек еді, менде дизайн эскизі болуы керек еді. Мені сағаттың уақыты қысымға салды!" Сценарийде Кибермендердің адам қолдарын сақтауы керек болса да, Рид олардың қолғап киюін қалады. Алайда Рид студиядағы алғашқы күні Кибермендерге арнайы қолғаптар жасайтынын ұмытып кетті. Оның орнына, макияж жасаушы Джиллиан Джеймс актерлердің қолдарына асығыс күміс бояу жақты. Көкірек бөлімдері мен "қолдаушылар" Уксбридж қаласындағы Shawcraft компаниясымен жасалған. Қолдаушылар жүк көлігінің фараларынан бейімделген, ал көкірек бөлімдері көп мөлшерде мөлдір пластиктен жасалған және батареямен жұмыс істейтін шамдармен жабдықталған. Қолдаушылар шамдарды жарықтандыратын сымдарға арналған, бірақ сынақ түсірілімінде шам жарылып, идеядан бас тартылды. 2016 жылы Тинан түсіндірді: "Мен көкірек бөлімі болатынын көрсеттім, бірақ мен олар үшін ешқандай дизайн жасамадым, өйткені бірліктер реквизит болатынын білдім". Продюсер Иннес Ллойдтың өндірістік тобы "Ай базасы" үшін Кибермендерді жаңартып, оларды көбірек жетілдірілген және робот тәріздес етуді қалады. Сандра Рид осы сериал үшін жаңа костюмдерді жасады. Бұл винил матасынан жасалған бір бөліктен тұратын күміс костюмге негізделген, ал Кибермендерге үш саусақты қолғаптар берілді. Олардың аяқ киімдері күміс түспен боялған әскери ботинкалар еді. Алюминийден жасалған шыны талшықтан жасалған бас киімдер мен көкірек бөлімдерін тәуелсіз реквизитшілер Джек пен Джон Ловелл жасады. Көз және ауыз айналасына күміс таспа қосылды, ал Ридтің нұсқауы бойынша Ловеллдер вакуум тазартқыш өндірушісінің түтіктері мен пластикалық жаттығу гольф доптарынан тұратын "гидравликалық буындарды" бекітті. Костюм дизайнері Дафна Дейр Ридпен телефон арқылы кеңес алып, Рид операциядан кейін жазылған кезде "Ай базасы" фильмінің өндірісін жартылай қолға алды. Сегіз костюм "Кибермендердің қабірі" үшін қайта қолданылды, Ридтің Doctor Who сериалындағы соңғы жұмысы, және Кибер бақылаушы үшін жаңа костюм жасалды, қызыл күмбезді бас сүйегі жасалды, ол жарық беруі керек еді, бірақ жарық беру механизмі сәтсіз аяқталды. "Ғарыштағы доңғалақ" фильміндегі түсірілген бөліктер үшін Мартин Бо костюмдерді, бір бөліктен жасалған, жұқа материалдан жасалуын қадағалады. Буындарда және мойынның жанында ағаштан жасалған қораптар "Ай базасы" мен "Кибермендердің қабірінде" көрінгеннен гөрі технологиялық және функционалдық көрініс беру үшін пайдаланылды. Бұрынғыдай бірліктер қолданылды, шам бірліктің төменгі жағында орналасқан. Жаңа бас киімдердің тұтқалары қарапайым, ал тұтқалары бас жағынан жоғары қарай созылған. Бұл Кибермендердің көздеріне "көз жасы" пішінін берді. "Кибермендердің қабіріндегі" өзгертілмеген Кибермендердің костюмі де ғарышқа шығу сахнасында Кибермендердің санын көбейту үшін қолданылды және басқа екі костюмнен айырмашылығын жасыру үшін артқы жағына орналастырылды. Өндірістің ортасында костюмдер студияда "The Wheel in Space" әнін кеңінен түсіру үшін қайтадан қайтадан жасалды. Баудың шешімі екі төсемді ылғалды костюмді көбірек көрінуі үшін бояуды бүрку болды, ал бас киімдер, түйіспе қораптар және түсірілген бөліктердегі таяқшалар актерлердің еркін қозғалуы үшін өзгертілді немесе алынып тасталды. Бұрынғы "Көңілді дөңгелек" костюмдерінің қолдары кесіліп алынып, жаңа костюмдерге қолғап ретінде пайдаланылды. Көкірек бөлімдері кері бұрылды, сондықтан Кибермендердің жақ сүйегінің астына орнатылған шамдар қатаң ату кезінде қару ретінде атылуы мүмкін. "Басқыншылық" үшін костюм дизайнері Боби Бартлетт актерлердің бас кеңістігін кеңейтіп, Trading Post компаниясының сыртқы жасауына бас киім қалыптарын қайта жасауды тапсырды. Бұл екі үлкен "құлаққапты" кесуді қамтиды. Бас киім жеңіл шыны талшықтан жасалған. Костюмдерде әскери ботинкалар және енді үш емес, бес саусақты қолғаптар болды. Ылғалды костюмдер осы сериал үшін қайта қолданылды, ал көкірек бөлімдерінің қарапайым және берік нұсқасы, шам бірліктің үстінде орналасқан, тапсырыс берілді. Әр буынның түйіскен жерінде қабырғалы таяқшалармен байланысқан дөңгелектер болды. Doctor Who Magazine журналындағы Гавин Риммил бұл Киберменнің "Кибермендердің қабірінен" алынған Кибер бақылаушы костюмі екенін жазды. Пру Хэндли "Кибермендерден кек алу" сериалының костюм дизайнері болды. "Ай базасынан" алынған көкірек бөлімдері қайтадан пайда болды.
Earthshock дизайны Дина Коллинмен жасалған, онда салқындату үшін құбырлары бар Mk 2C RAF ұшқыш костюмдері жиынтығы болды. Ричард Грегори "Кек алу" сериалындағы Кибермендердің бас киімін Imagineering тәуелсіз компаниясымен қайта жасап, оған көбірек егжей-тегжей қосты. Бетінде актердің қозғалмалы жағы көрінетін мөлдір бөлім болды. Жаңа көкірек бөлімдері шыны талшықтан жасалған, олар оқ-дәрі лотоктарымен безендірілген. Костюмдермен бірге төселген молниялы қолғаптар мен Tecnica Moon Boots киілген. "Бес доктор" және "Кибермендерге шабуыл" үшін жақ аймағы күміс түспен боялды, ал көбірек еңкейтілген аяқ киімдер киілді. Анушия Ниерадзик "Кибермендерге шабуыл" сериалының костюм дизайнері болды. "Кибермендерге шабуыл" үшін биік күміс күмбезі бар ерекше өзгертілген Кибер бақылаушы костюмі жасалды; "Кибермендердің қабірінде" қолданылған бақылаушы костюмі сияқты, оның бас киімінде тұтқалар болмады. Silver Nemesis үшін бас және көкірек бөлімдері қайтадан пайда болды, мөлдір пластикалық жақ және оқ-дәрі лотоктары алынды. Дене үшін құбырлары жоқ қарапайым ұшқыш костюмі қолданылды, ал егжей-тегжей үшін аяқ-қолдарға пластикалық түтіктермен байланысқан кабельдік қораптар қосылды. Костюмдер күміс түспен боялған крикет қолғаптары және Dr. Martens ботинкаларымен толықтырылды. Шыны талшықтан жасалған әр бөлік Джо Гловер жинаған қарапайым лайкра костюміне бекітілді. Қолғаптар мен мойын Хелен Роу және Алекс Уэтхей жасаған жұмсақ күміс түсті силиконнан құйылды. Кибер бақылаушыны қоса алғанда, он Кибермен костюмі жасалды, оның ішінде көрінетін миы мен тіріктейтін жүйелеріне қосылған құбырлары болды. "Жақсы адам соғысқа барады" эпизодында костюмдерде "Көтеріліс" сериалында енгізілген Cybus Industries "C" логотипі болмады. "Күміс қорқыныш" сериалындағы жылтырап, әдемі дизайн Millennium FX тобымен жасалған, икемді полиуретан резеңкесінен жасалған, автокөлік өнеркәсібі үшін әзірленген жаңа технологиямен металлға ұқсас боялған. The Tenth Planet Кибермендері қолғапсыз болғанына қарамастан, режиссер Рэйчел Талалай 10-шы серияның екі бөлігіндегі Мондасиан Кибермендеріне оларды қосу себебін "ішімдік тонның мәселесі" деп түсіндірді, сонымен қатар "қорқынышты сезімді күшейту және қолғаптарды кию арқылы жасандырақ көрінуге қол жеткізу" үшін. Ол The Tenth Planet-те олардың тері тонды қолғаптары бар-жоқ екенін анықтау қиын болғанын түсіндірді. Doctor-дың басқа жауларынан айырмашылығы, Кибермендер костюмдері жылдар бойында сыртқы түрінде айтарлықтай өзгерістерге ұшырады, көбірек заманауи көрініс алды, бірақ Кибермендердің бас киімдеріне бекітілген "қолдаушылар" сияқты белгілі бір дизайн элементтерін сақтап қалды. Содан кейін вокодер, сөйлеуді өзгертіп, оны жасандырақ ету үшін пайдаланылды. Бастапқы серияның кейінгі эпизодтарында және аудио пьесаларда дауыс жолының екі көшірмесі алынып, төмендетілді...
Нұсқалар
Кейбір киберкеңестерге "Кибер көшбасшы" (немесе оның түрлері), "Кибер лейтенант", "Кибер скаут" немесе "Кибер бақылаушы" деген атақтар беріледі. Кибер көшбасшы әдетте қара тұтқалы Кибер адам ретінде бейнеленеді. "Кибержоспарлаушы" деп аталатын қозғалмайтын компьютер "Көңілдегі доңғалақ" және "Шабуыл" сериалдарында кездеседі. Кибержоспарлаушы "Күміс түстердегі қасірет" эпизодында да Он бірінші Доктордың денесін иеленеді. Алғашқы Бақылаушы екі сериалда, "Киберкеңдердің қабірі" және "Киберкеңдердің шабуылы" сериалдарында көрінеді (және жойылды), әрқайсысында әртүрлі денелердегі бірдей сана болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін; ол Докторды бұрынғы кездесулерден таниды және еске алады. Virgin New Adventures романында, "Айсберг" романында, алғашқы Кибер бақылаушы Кибер директорды немесе Кибержоспарлаушыны жақында киберге айналған Кибер адамның бас сүйегіне имплантациялау арқылы құрылады. "Темір дәуіріндегі" параллель әлемдегі Кибер бақылаушы сол параллель әлемдегі Кибер адамдарды жаратқан Джон Люмиктің миын пайдаланады. "Қиямет күні" эпизодында Кибер көшбасшы пайда болады, ал ол жойылған кезде оның дерек файлдарын басқа Кибер адам бірлігіне жүктеу туралы айтылады, содан кейін ол Кибер көшбасшы болып жаңартылады. 2008 жылғы Рождестволық арнайы эпизод "Келесі дәрігер" Кибершад деп аталатын жаңа, епті нұсқаны ұсынады. Доктор олардың Кибер адамның примитивті нұсқасы екенін, мысықтың миын пайдаланатынын және олар төрт аяқпен жүре алмайтын және сөйлей алмайтын жануарларға ұқсайды деп болжайды. Сол әңгімеде "Кибер Король" пайда болады; Доктордың айтуынша, ол "Dreadnought класы" кемесі, ол жүздеген фут биіктігі бар Кибер адамға ұқсайды және оның көкірегінде Кибер фабрикасы бар. Оны аузынан басқарады. Оның оң қолы зеңбірекке, сол қолы лазерге айналады. "Доктордың уақыты" эпизоды бірегей Кибер адам прототипін ұсынады, ол Папалық Бас компьютердің шіркеуінің байқалмауы үшін ағаштан жасалған және оттықтармен жабдықталған. Билл Поттс Мондасиялық колониялық кеменің көпірінде жараланғаннан кейін, хирургиялық жөндеу үшін кеменің лифтілерімен түсіріліп, жартылай түрлендірілген Мондасиялықтарға кездеседі, олар тек "Науқастар" деп аталады. Олар сұйықтарды беруге арналған мұрындықтан басқа, барлық бетін матадан жасалған қаптармен жауып, сұйықтарды ішуге арналған ішектерге қосылған. Олардың көпшілігі қозғалмай, "сыртқы бөлімде" мүгедек арбасына сүйеніп, ал кейбіреулері аурухана аумағын аралап жүрді; қосымша операцияға дайындалып, қаладағы адамдарды жинап, ауруханаға алып барады. Бұл эксперименттердің алғашқы кезеңдерінде (кибер түрлендіруге дейін), Науқастар осы процестен туындаған ауырсынуды сезінеді, кейбіреулері тіпті өлімге жалбарынып, орындықтарында бұрылып, сөйлеу пернетақталарын соғады. Олар шабуыл жасауға қабілетті, бұйрықтарды орындауға (мысалы, Биллді ұстап тұру) және үлкен күшке ие болды. Оларды қарудан өлтірмей, әрекетсіз қалдыруға болады. "Киберадамның көтерілуі" (2020) эпизодында Кибержауынгерлер таныстырылады, олар Кибер адамның "Жауынгерлік класы". Олардың қару-жарағы ортағасырлық стильде жасалған, ортағасырлық жауынгердің бейнесін береді. Кеуде 2013 жылғы Кибер адамның кеудесіне ұқсас, бірақ аз детальды, ал олардың қалқандары "Шабуыл" сериалдағы Кибер адамдарға ұқсас. Сонымен қатар, олардың білектерінде шағын энергиялық зеңбіректер бар. Келесі эпизодта "Уақытсыз балалар" эпизодында Қожайын "Кибер шеберлерді" жасайды, олар Кибер және Уақыт иелерінің денелерінен құрылған жаңа түр. Бұл Кибер адамдар Кибер жауынгерлерге ұқсаса да, олардың қару-жарақтарына, мысалы бас киімдеріне Уақыт иелерінің киімдері енгізілген. Бұл Кибер адамдар Қожайынға адал болды және қайта жаңғыру қабілетімен, оларды тоқтату мүмкін емес қауіпке айналдырды. Олар "Доктордың күші" эпизодында жаңартылған дизайнмен пайда болды.
Технология
Кибер-адамдардың технологиясы негізінен олардың денелерінен басқа қару-жараққа бағытталған. "Оныншы планетада" алғаш рет көрсетілгенде, олардың кеуделеріне ірі энергиялық қарулар бекітілген. "Ай базасында" Кибер-адамдар екі түрлі қару-жарақ қолданды: қолдарынан шығатын электр разряды, ол нысананы басып тастады, және бір түрлі мылтық. Олар базаға шабуыл жасау үшін үлкен лазерлік зеңбірекке де ие болды. "Киберкештің қабірінде" де қол разряды болды, сонымен қатар рентген лазері ретінде сипатталған, пистолет сияқты кішкентай қолда ұсталатын кибер қаруы бар еді. "Ғарыштағы дөңгелекте" Кибер-адамдар разрядты машиналарды басқару үшін де пайдалана алды, ал кеуде бөлімдеріне өлім сәулелері орнатылған. Олар "Шабуылда" да осындай құрылғыларды көрсетті, сонымен қатар орта қашықтықтағы шайқас үшін үлкен мылтықтарды алып жүрді. "Киберадамдардың қайырымында" және "Real Time" аудио ойынында олардың қарулары қалқандарына орнатылған. "Қиянат алаңы" мәліметтеріне сәйкес, Кибер-адамдардың осы түрі қол қаруын да күштірек пайдаланады. Кейінгі көрсетілімдерде олардың тек қолға ұсталатын қарулармен қаруланғаны байқалды. Кибер-адамдардың кобальт бомбалары деп аталатын, жаппай қырып-жою қаруларына қол жеткізе алады, кейде оларды Кибер-бомбалар деп те атайды, олар галактикалық Армагеддон конвенциясымен (Кибер-адамдардың қайырымы) тыйым салынған. "Инвазияда" "Кибер мегатрон бомбасы" туралы айтылған. "Ғарыштағы дөңгелекте" көрсетілген Киберматтың екінші моделі саботаж үшін қолданылды, ол адам миының толқындарына қосыла алатын. Олар "Төңкеріске" шағын, бірақ жоғары тығыздықты қаптарда жеткізілді, олар ғарыш станциясының корпусына сіңіп, ауа қысымын төмендетті. Бұл Киберматтардың кристаллдардың орнына қатты фоторецепторлары бар көздері болды. Екінші Доктор дыбыс жиілігін қолданып, оларды бұзды, олардың айналып, құлап, ыдырауына себепкер болды. "Киберадамдардың қайырымында" көрсетілген үшінші модель, жылан сияқты үлкен Кибермат болды, оны қашықтан басқаруға болады және ол құрбандарына у укол салуы мүмкін. Оның көздері немесе басқа ерекшеліктері болған жоқ, және ол Кибер-адамдар сияқты алтын шаңына сезімтал болды. Оригиналды модель кейіннен "Тәулікші ет" эпизодында Доктор мен оның көшірмесі арасындағы әңгімеде еске алынды, бұл модельдің ми толқындарымен қоректену арқылы өлтірілгені расталды. Киберматтың төртінші моделі қайта жаңғыртылған серияда 2011 жылғы "Қалпына келтіру уақыты" эпизодында алғаш рет пайда болды, онда оның өткір тістері бар органикалық аузы бар екені және апатқа ұшыраған кибер кемеге қуат бергені көрсетілді. "Spare Parts" аудио ойынында "маттар" кибернетикалық жағынан жетілдірілген жаратылыстар, кейде оларды үй жануарлары ретінде ұстайды. Монданың Орталық Комитеті басқа үлгідегі Киберматтарды бақылау үшін пайдаланады. Кейде жануарлар құртқа айналып, қуат көздерін жеп қояды, сондықтан оларды "мат ұстаушы" ұстап алуға мәжбүр болады. Майк Таккер мен Роберт Перридің 1940 жылдары жазылған "Өткен дәрігердің оқиғалары" романында Кибер-адамдар жергілікті жануарларды, мысықтарды немесе құстарды кибер түрлендіру арқылы Киберматтар жасайды, мүмкін технологиялық ресурстардың жетіспеуіне байланысты. Бернис Саммерфилдтің "Кантустың кристалы" аудио саяхатында Кибер-адам кішкентай балалардың мүшелері Киберматтарды құру үшін қолданылатынын ашады. Киберматтар "Киберадамның қаны" видео ойынында пайда болды, онда олар адамдарды өлтірудің орнына, құлға айналдырды. Құлдардың көпшілігі адам денелерінен, бірақ Кибер-адамдардың бастары мен қолдарынан тұрады. Кибер-адамдар оларды төмен санап, мақсаттарына жеткен соң жояды. "Күміс түнектегі қасіретте" Киберматтардың жаңартылған түрі пайда болды. Олар өте кішкентай механикалық жәндіктер еді, олардың мүмкіндіктері көп және басқа тіршілік түрлерін Кибер-адамдарға айналдыра алатын.
The second model of Cybermat seen in The Wheel in Space was used for sabotage, able to tune in on human brainwaves. They were carried to the "Wheel" in small but high density sacs that sank through the hull of the space station, causing drops in air pressure. These Cybermats had solid photoreceptors for eyes instead of crystals. The Second Doctor used an audio frequency to jam them, causing them to spin, crash and disintegrate. The third model, seen in Revenge of the Cybermen, was a much larger, snake like cybermat that could be remotely controlled and could inject poison into its victims. It had no visible eyes or other features, and was as vulnerable to gold dust as the Cybermen were. The original model was later mentioned in a conversation between the Doctor and his double during The Rebel Flesh, reaffirming that that model of Cybermat killed by feeding on brainwaves. The fourth model of cybermat appears for the first time in the revived series in the 2011 episode "Closing Time", where it is shown to have an organic mouth full of sharp teeth, and transmits power to a crashed cyber ship. In the audio play Spare Parts, "mats" are cybernetically augmented creatures, sometimes kept as pets. Cybermats of a different design are used for surveillance by Mondas' Central Committee. The creatures occasionally go wild, chewing on power sources, and must be rounded up by a "mat catcher." In the Past Doctor Adventures novel Illegal Alien by Mike Tucker and Robert Perry, set in the 1940s, the Cybermen create cybermats by cyber converting local animals like cats or birds, possibly because of lack of technological resources. In the Bernice Summerfield audio adventure The Crystal of Cantus, a Cyberman reveals that the organs of children who are too small to be fully cyber converted are used in the creation of cybermats. The cybermats appeared in the video game "Blood of the Cybermen" where instead of killing, they turned individuals into The slaves have mostly human bodies, but have Cyberman heads and arms. The Cybermen see the as inferior, and delete them once they have served their purpose. An upgraded form of cybermats, referred to as , appeared in "Nightmare in Silver". They were incredibly small mechanical insects that were more versatile and were able to partially convert other lifeforms into Cybermen.