Кіріспе
Американдық актер және АҚШ теңіз күштері офицері (1909–2000)
Дуглас Элтон Фэрбенкс кіші (9 желтоқсан 1909 – 7 мамыр 2000) – американдық актер, продюсер және Екінші дүниежүзілік соғысының марапатталған теңіз күштері офицері. Ол "Зенда тұтқыны" (1937), "Гунга Дин" (1939) және "Корсика бауырлары" (1941) сияқты фильмдердегі рөлдерімен танымал. Ол Дуглас Фэрбенкстің ұлы және Мэри Пикфордтың келіншегі, ал оның бірінші некесі актриса Джоан Кроуфордпен болған.
Ерте өмір
Дуглас Элтон Фэрбенкс кіші Нью-Йорк қаласында дүниеге келді. Ол актер Дуглас Фэрбенкс пен Анна Бет Саллидің, бай өнеркәсіпші Дэниел Дж. Саллидің қызының жалғыз баласы болды. Фэрбенкс әкесі киноның алғашқы иконаларының бірі болды және ол «Зорроның белгісі», «Робин Гуд» және «Бағдат ұрысы» сияқты оқиғалы фильмдермен танымал болды. Фэрбенкс әкесі түсірген «Американдық аристократия» (1916) және «Үш мушкетер» (1921) фильмдерінде шағын рөлдерде ойнады. Оның ата-анасы ол тоғыз жасқа толғанда ажырасып, екеуі де қайтадан үйленді. Ол анасымен Нью-Йорк, Калифорния, Париж және Лондон қалаларында тұрды. Фэрбенкс білімін Лос-Анджелестегі жігіттерге арналған эксклюзивті Голливуд мектебінде бастады. Анасы мен әкесі Нью-Йоркке көшкеннен кейін, ол Бови мектебінде, жеке грамматикалық мектепте оқыды. Бовиде оқығанда, ол «Knickerbocker Greys» деп аталатын сабақтан кейінгі жаттығу академиясына қатысты, онда бір жыл бойы барабан корпусына бекітілді. Содан кейін Пасаденадағы Политехникалық мектепте оқыды. «Менің ойымша, баланың осылай істеуі дұрыс емес», - деді әкесі. «Мен оның білімін жалғастыруын қалаймын. Ол әлі 13 жаста ғана». Жас актер 1923 жылдың маусым айында Голливудқа келді және көптеген адамдармен қоршалды. «Том Сойер» фильмі түсірілмеді. Оның орнына Фэрбенкс кіші «Стивен шығады» (1923) фильмінде ойнады. Фильм сәтті болмады. «Paramount» компаниясымен өзара келісім бойынша жолдары ажырасып, Даг оқуын жалғастыру үшін Парижге кетті. Бір жылдан кейін ол студияға қайта оралды, Фэрбенкс «ашаршылық жалақысы» деп атаған жұмысқа орналасты және камера ассистенты болып жұмыс істеді. «Мен актерлік мансабымды баяу және ұқыпты түрде құруға ниеттендім», - деді ол 1928 жылы. «Мен жас, сары шашты, жылтыр ақ тісті, бүркіт мұрынды басты рөлде ойнағым келмейді». «Paramount» компаниясы оған «The Air Mail» (1925) және «Wild Horse Mesa» (1925) фильмдерінде қосалқы рөлдер берді.
Стелла Даллас пен Янг Вудли
Сэм Голдуин оны «Стелла Даллас» (1925) фильміндегі жас жігіттің рөліне қарызға алды, бұл оның алғашқы кассалық табысы болды. Ол Paramount студиясының «Американдық Венера» (1926) және «Құлыпталған» (1926) фильмдерінде қосалқы рөлдерде ойнады. Warner Bros. студиясында Фэрбенкс «Голливудтың қираған жүректер» (1926) фильмінде болды, содан кейін Metropolitan Pictures студиясында «Жақсы көретін еркектерге арналған» (1927) фильмінде ойнады. MGM студиясында ол Эдмунд Гулдингтің «Әйелдер алмазды жақсы көреді» (1927) фильмінде, ал Fox студиясында Альфред Э. Гриннің «Осылай ма?» (1927) фильмінде түсті. Ол Уилл Роджерстің «Техас тұқымы» (1927) фильмінде де ойнады. Сондай-ақ 1927 жылы Фэрбенкс Джон Ван Друтеннің кітабы негізінде сахналық «Жас Вудли» қойылымында тұңғыш рет сахнаға шықты. Фэрбенкске жоғары баға берілді және қойылым сәтті аяқталды – бұл пьеса Голливудтағы оның беделін жақсартуға көп көмектесті. Көрермендердің тұрақты мүшесі болған Джоан Кроуфордпен Фэрбенкс романтикалық қарым-қатынасқа түсті. Ол сондай-ақ «Saturday's Children» қойылымында да ойнады. Ол First National студиясының «The Barker» (1928) фильміндегі қосалқы рөлдерге оралды, бұл оның алғашқы «сүреті бар» фильмі, сондай-ақ MGM студиясының «Істері бар әйел» (1928) фильмінде Грета Гарбо мен Джон Гилбертпен бірге ойнады. Фэрбенкс FBO студиясының «Джаз дәуірі» (1929) фильмінде тағы бір басты рөлді ойнады және Warner Bros. студиясының «Шапшаң өмір» (1929) фильмінде Лоретта Янгтан жоғарырақ мәртебеге ие болды. Ол «Our Modern Maidens» (1929) фильмінде Кроуфордпен бірге ойнады.
Бірінші Ұлттық және Warner Bros.
First National Фэрбенкске «The Careless Age» (1929) фильмінде басты рөл берді, ал ол Янгпен «The Forward Pass» (1929) фильмінде қайта жұптасты. Ол «Шоу-шоу» (1929) фильміндегі көптеген актерлердің бірі болды. 1929 жылдың қыркүйегінде ол «The Youngest» қойылымында сахнаға оралды. Виктор Халперин Фэрбенксті «Party Girl» (1929) фильмінің басты рөліне шақырды. Содан кейін ол қайтадан First National студиясына оралды. Ол үшінші рет Янгпен «Loose Ankles» (1930) фильмін түсірді. 1930 жылы Фэрбенкс кіші Warner Bros. студиясына «Moby Dick» (1930) фильміндегі екінші рөлге кастингке барды. Ол бұл рөлді жеңіп алмаса да, өндіріс жетекшісі Даррил Ф. Занук Дугластың экрандық сынағынан әсерленді және оны Говард Хоукс режиссерлік еткен «The Dawn Patrol» фильмінде маңызды рөлге алды. Universal оны «Little Accident» (1930) фильмінде басты рөлге шақырды, ал Warner Bros. студиясында «The Sin Flood» (1930) фильмінде басты рөлді сомдады. Ол беделді «Outward Bound» (1930) фильмінде Лесли Ховардты қолдады және Билли Доувтың «One Night at Susie's» (1930) фильміндегі басты жігіт болды.
Кішкентай Цезарь
1930 жылы тамызда түсірілген «Кішкентай Цезарь» (1931) фильмінде Фэрбенкс Эдвард Г. Робинсонға көмекші рөлде ойнады. «Біз оны түсіріп жатқанда жақсы болатынын білдік, бірақ оның классикаға айналатынын білмедік», – деді ол кейін. Француз тілін білгендіктен, ол «Авиатор» (1931) фильміне алынды. Голливудқа оралған соң, ол Янгпен бірге «Шанс» (1931) және «Мен сіздің батылдығыңызды ұнатамын» (1931) фильмдерінде ойнады. 1931 жылдың маусым айында ол Сид Грауманмен бірге «Иеленушідегі адам» атты тағы бір пьесада ойнады, сонымен қатар оны өндірді де. Фэрбенкс әкесімен байланысты костюмдік шытырман оқиғалардан қашып жүргісі келетінін айтты. Ол Альфред Э. Гриннің «Бір күндік джентльмен» (1932) фильмінде, Джоан Блонделлмен бірге ойнаған мелодрамада, және «Атақты болу қиын» (1932) комедиясында түсті. Ол француз тілінде түсірілген «L'athlète incomplet» (1932) фильмінде де ойнады. Ол Уильям Веллманның «Махаббат – алаялық» (1932) және Уильям Дитерленің «Скарлет таңы» (1932) фильмдерінде түсті. Фэрбенкс Гринмен тағы бір фильмде – «Парашютші» (1933) фильмінде түсті, ол Бетт Дэвисқа ертедегі бірлескен рөл берді. Фэрбенкс Янгпен бірге «Джимми Доланның өмірі» (1933) және Гринмен бірге «Тар көше» (1933) фильмдерінде қайтадан ойнады. RKO Фэрбенксті Кэтрин Хепбернге «Таңғы даңқ» (1933) фильмінде көмектесу үшін қарызға алды, бұл үлкен жетістікке ие болды. Фэрбенкс Хауардпен «Тұтқынға алынды!» (1933) фильмінде қайта қосылды. 1934 жылы «Уорнер» барлық жұлдыздарынан экономикалық дағдарысқа байланысты жалақыны 50%-ға төмендетуді сұрады. Фэрбенкс кіші бас тартты және студиядан шығарылды. Ол Ұлыбританиядан жұмыс ұсынысын алды және келесі бірнеше жылды Лондондағы Парк-Лейнде тұрып өткізді.
Британия және Criterion фильмдері
Фэрбенкс Алекс Корданың "Ұлы Екатеринаның өрлеуі" (1934) фильмінде Элизабет Бергнердің қарсысында Ұлы герцог Петр рөлін ойнау үшін Ұлыбританияға барды. "Голливуд маған жалықтырып бара жатты", - деді ол сол кезде. "Мені жылына бес-алты фильмге түсіруге мәжбүр етті. Кейбіреулері қағаз бетінде жақсы көрінетін, бірақ олар екінші сортты фильмдерге дейін төмендеп кетіп, әдетке айналды. Үш жылдың ішінде бір ғана рөл маған ұнайтын еді. Мен баспалдақпен жоғары-төмен жүріп, ешқандай нәтижеге жете алмадым. Голливудтағы мансабым тұрақсыз болды". Ол "Design for Living" фильміне түсу үшін Голливудқа қайтуға ниеттенді, бірақ ауырып қалды және оның орнына Гари Купер тартылды. Кейін ол RKO студиясының "Success at Any Price" (1934) фильмі үшін Голливудқа оралды, содан кейін Лондонға "Mimi" (1935) фильміне қайта оралды. Онда Гертруда Лоуренс түсті, ол Фэрбенкс-күлдімен романтикалық қарым-қатынаста болды. Ол әкесімен бірге "Зорро тағы да келеді" фильмін түсемін деп хабарлады. Фэрбенкс өзінің "Criterion Films" кинокомпаниясын құрды, оның директорлар кеңесіне Пауль Циннер де кірді. "Criterion" компаниясының фильмдерінің арасында "Мұңғазаттың адамы" (1935), "Әуесқой джентльмен" (1936), "Айыпталушы" (1936) және "Даңқ үшін секіру" (1937) фильмдері бар еді. Ол "Ланселот" фильмін жариялады, бірақ оны түсірмеді.
Голливудқа оралып , актерлік рөлдерге назар аудар
Фэрбенкс-младший вернулся в Голливуд, когда Дэвид О. Селзник предложил ему роль Руперта Гентцау в фильме «Пленник Зенды» (1937). Он не спешил соглашаться на роль, но его отец настоял на том, чтобы он ее принял, сказав, что она «не требует от актера особых способностей». Фильм имел большой успех. В декабре 1937 года он подписал с RKO неисключительный контракт на съемки двух фильмов в год в течение пяти лет, по 75 000 долларов за фильм. RKO использовала его в качестве партнера Айрин Данн в фильме «Радость жизни» (1938). На Universal он был партнером Даниэль Даррье в фильме «Ярость Парижа» (1938) и Джинджер Роджерс в фильме RKO «Прекрасное время» (1938). Селзник снова использовал его в фильме «Молодые сердцем» (1938) вместе с Джанет Гейнор. Затем Фэрбенкс добился своего самого большого успеха с фильмом RKO «Гунга Дин» (1939) вместе с Кэри Грантом и Виктором Маклагленом. Он начал все больше работать в фильмах в жанре экшн и приключений: «Солнце никогда не заходит» (1939) на Universal; «Правители моря» (1939) на Paramount; «Зеленый ад» (1940) для Джеймса Уэйла на Universal, который провалился; и «Сафари» (1940) на Paramount. Он сменил обстановку, когда снялся и выступил в качестве сопродюсера фильма «Ангелы над Бродвеем» (1940), написанного и снятого Беном Хектом на Columbia. Его последний фильм перед призывом в армию был «Корсиканские братья» (1941), боевик, созданный в память об отце Фэрбенкса. Фэрбенкс не верил в фильм во время съемок («Я думал, мы экономим»), но он имел огромный успех. В 1941 году президент Франклин Д. Рузвельт назначил его специальным посланником в Южную Америку. Фэрбенкс служил на крейсере «Вичита» во время катастрофической операции «Конвой PQ 17». Лейтенант Фэрбенкс впоследствии был переведен в Вирджиния-Бич, где он подчинялся адмиралу Х. Кенту Хьюитту, который готовился к вторжению в Северную Африку силами ВМС США. Фэрбенкс убедил Хьюитта в преимуществах подразделения военной дезинформации, а затем по просьбе Хьюитта повторил предложение адмиралу Эрнесту Кингу, начальнику военно-морских операций. Кинг затем издал секретное письмо 5 марта 1943 года, поручив вице-начальнику военно-морских операций набрать 180 офицеров и 300 рядовых для программы «Пляжные прыгуны». Задача «Пляжных прыгунов» заключалась в имитации десантных операций с использованием очень ограниченных сил. Действуя в нескольких милях от фактических пляжей высадки и используя свое дезинформационное оборудование, «Пляжные прыгуны» должны были заставить противника поверить, что это основная точка высадки. Первое боевое применение военно-морских «Пляжных прыгунов» США состоялось в ходе операции «Хаски», вторжения на Сицилию. На протяжении всей войны «Пляжные прыгуны» проводили свои опасные операции на мелководье по всему Средиземноморью. За планирование диверсионных дезинформационных операций и участие в десантной операции на юге Франции лейтенант-коммандер Фэрбенкс был награжден Легионом Почета ВМС США с бронзовой буквой «V» (за храбрость), Итальянским Военным крестом за военную доблесть, французским орденом Почетного легиона и Военным крестом с Пальмой, а также британским Дистинктивным крестом за выдающиеся заслуги. Фэрбенкс также был награжден Серебряной звездой за храбрость, проявленную при службе на торпедных катерах, и в 1942 году стал офицером Национального ордена Южного Креста, врученного бразильским правительством. Среди его других подвигов было потопление корвета UJ 6083 (ранее Regia Marina Capriolo) во время командования смешанным подразделением американских и британских торпедных катеров, а также других небольших судов. Фэрбенкс оставался в резерве ВМС США после войны и в конечном итоге вышел в отставку в звании капитана в 1954 году. В 1982 году Фэрбенкс был награжден немецким Федеральным крестом за заслуги за его вклад в оказание помощи нуждающимся в оккупированной Германии.
Голливуд
Фэрбенкс екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Голливудқа оралды. Ол екі жыл бойы мансабын қайта жандандыратын фильм іздеді және үлкен сәттілікке ие болмаған "Синбад - теңізші" (1947) фильмін таңдады. Одан кейін Фэрбенкс өзі жазған және продюсерлік еткен тағы бір шабуылдық фильм – "The Exile" (1947) фильмін түсірді, оның режиссері Макс Офюльс болды. Бұл фильм Фэрбенкс продюсерлік еткен үш тәуелсіз фильмнің біріншісі еді, қалғандары – Терри мен Пираттардың үлкен экранға көшірілген нұсқасы және "Happy Go Lucky" атты фильм. Бұл да кассада сәтсіздікке ұшырады. Ол Бетти Грейблмен түскен "Эрминедегі әйел" фильмімен мансабын жаңартпақ болды, бірақ режиссер Эрнст Любич түсірілім барысында қайтыс болды және оның орнына Отто Премингер келді; нәтижесіндегі фильм сәтті болмады, ал Фэрбенкс-кіші бұл оның мансабының қарқынын жоғалтқанына себеп болды деп есептейді. Фэрбенкс өзінің компаниясы үшін тағы бір шабуылдық фильм – "The Fighting O'Flynn" (1949) фильмін жасады.
Кейінгі мансап
Сахнада Фэрбенкс 1968 жылы «My Fair Lady» және бірнеше рет «The Pleasure of His Company» қойылымдарында ойнады, соның ішінде 1970–72 жылдары АҚШ-та гастрольдік сапарлар және 1977 жылы Стэнли Холлоуэй, Дэвид Лэнгтон, Кароль Рэй және Кристин Амормен бірге Австралиядағы өнер көрсетуі. Ол «Қисық жүректер» (1972), «Қорбандық мұнарасы» (1980) және «Махаббат кемесі» сияқты бірқатар телефильмдер мен телесериалдарда ойнады. Оның соңғы көркем фильмі – «Келген бақи» (1981). Оның соңғы теле рөлдері – «Күшті дәрі» (1987) атты мини-сериалда және «B. L. Stryker» телесериалында. 1989 жылы ол «Бұл сіздің өміріңіз» бағдарламасының кейіпкері болды, ол Темза теледидарының Теддингтон студиясының вестибюлінде Майкл Аспелмен күтпеген кездесуге тап болды. Фэрбенкс бірнеше табысты бизнес-жобалармен айналысты. Оларға шарикті қаламдарды өндіру, жылжымайтын мүлікпен айналысу, авторлық құқықпен қорғалған театрлық туындыларды басқару және кино өндірісі кірді. Фэрбенкс 19 жаста болса, Кроуфорд одан 3-4 жас үлкен еді. Олардың куәгерлері оның анасы Бет Салли және актер Джек Уайтинг болды. Ажырасуға қарамастан, Фэрбенкс Кроуфордтың асырап алған қызы Кристина Кроуфордтың Кроуфордтың жеке өміріне қатысты жанжалды биографиялық кітабы «Анашым, ең жақсым» жарық көрген кезде оны қорғауға асықты. Ол: «Мен «Анашым, ең жақсым» кітабында естіген Джоан Кроуфорд, сол кездегі мен білген Джоан Кроуфорд емес» деді. Өзінің өмірбаянында ол үйленген кезде Кроуфордтан ешқандай айқын ашудың көрінгенін көрмегенін, оның ашуланғаннан гөрі ренжуге немесе дауласуға бейім екенін айтты. 1939 жылдың 22 сәуірінде Фэрбенкс Мэри Ли Хартфордқа (туған тегі Мэри Ли Эплинг), А&P супермаркеттерінің мұрагері Хантингтон Хартфордтың бұрынғы әйеліне үйленді. Ол оның 1988 жылы қайтыс болғанша адал болды. Олардың Дафна, Виктория және Мелисса деген үш қызы, сегіз немересі және он шөбересі болды. 1991 жылдың 30 мамырында Фэрбенкс QVC Network Inc. компаниясының тауар сатушысы Вера Ли Шелтонға үйленді. 1963 жылы Маргарет Кэмпбеллдің ажырасу ісінде дәлел ретінде пайдаланылған кінәлі фотосуреттердегі жалаңаш адам деп Даглас Фэрбенкс-кене айтылды. Алайда 2013 жылы Маргарет Кэмпбеллдің келіні Леди Колин Кэмпбелл фотодағы адамның Pan American Airlines компаниясының сату директоры Билл Лайонс екенін мәлімдеді. Фэрбенкс сондай-ақ Профумо жанжалымен байланыстырылды. Фэрбенкс Лоренс Оливьемен дос болды және The South Bank Show-дың «Лоренс Оливье: Өмір» атты деректі фильміне үлес қосушылардың бірі болды. Ол сондай-ақ сэр Рекс Харрисонның жақын досы болды және Нью-Йорктегі Харрисонның естелік жиынында сөз сөйледі. 1988 жылы ол «Салат күндері» атты өмірбаянын жазды. Сонымен қатар, Фэрбенкс Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі өмірін баяндайтын «Қанды соғыс» атты кітабы 1993 жылы жарық көрді. Екі томдық өмірбаянынан басқа, Фэрбенкс Ричард Шикелмен бірлесіп Фэрбенкс ағасы мен кішісінің суреттерінен құралған «Фэрбенкс альбомы» (1975) атты кітабын жазды, ал Джеффри Вэнс Фэрбенкс ағасының сын тұрғысынан зерттелген өмірбаянын «Дуглас Фэрбенкс» (2008) деген атпен жариялады.
Despite their divorce, Fairbanks was quick to defend Crawford when her adopted daughter Christina Crawford published Mommie Dearest, a scathing biography of Crawford's personal life. He firmly stated, "The Joan Crawford that I've heard about in Mommie Dearest is not the Joan Crawford I knew back then." In his autobiography, he stated that he never saw a hint of any significant anger outbursts from Crawford during their marriage, and that she was more likely to sulk or argue than become angry. On April 22, 1939, Fairbanks married Mary Lee Hartford (née Mary Lee Epling), a former wife of Huntington Hartford, the A&P supermarket heir. He remained devoted to her until her death in 1988. They had three daughters: Daphne, Victoria, and Melissa, and eight grandchildren and 10 great grandchildren. On May 30, 1991, Fairbanks married Vera Lee Shelton, a merchandiser for QVC Network Inc.
Douglas Fairbanks Jr. was claimed to be the naked man in the incriminating photos used as evidence in the divorce trial of Margaret Campbell, Duchess of Argyll in 1963. However, in 2013, Lady Colin Campbell, Margaret Campbell's stepdaughter in law, revealed that the man in the photo was actually Bill Lyons, sales director of Pan American Airlines. Fairbanks was also named in connection with the Profumo Scandal. Fairbanks was a friend of Laurence Olivier and was among the contributors to a documentary by The South Bank Show titled Laurence Olivier: A Life. He was also a close friend of Sir Rex Harrison and was a presenter at Harrison's New York City memorial service. He wrote his autobiography The Salad Days in 1988. In addition, Fairbanks wrote a chronicle of his experiences during the Second World War, A Hell of a War, published in 1993. Beyond his two volumes of autobiography, Fairbanks collaborated with Richard Schickel on the illustrated survey of Fairbanks Sr. and Jr. called The Fairbanks Album (1975) and Jeffrey Vance with a critical study/biography of Fairbanks Sr. ultimately published as Douglas Fairbanks (2008).
Өлім және мұра
2000 жылы 7 мамырда таңертең Фэрбенкс 90 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды және Калифорния штаты, Голливудтағы «Голливуд мәңгілігі» зиратында әкесімен бірге жерленді. Фэрбенкс Голливуд Даңқ аллеясында үш жұлдызға ие: 6318 Голливуд бульварындағы кино үшін, 6665 Голливуд бульварындағы теледидар үшін және 6710 Голливуд бульварындағы радио үшін. 1969 жылы ол Халықаралық ең жақсы киінгендер тізімінің Даңқ залына енгізілді. Академия киноархивінде сақталатын Дуглас Фэрбенкс кішінің бейнежазбалар жинағында 90-нан астам үй бейнефильмі бар.
Мүліктік
Фэрбенкстің жеке заттары 2011 жылдың 13 қыркүйегінде «Дойл Нью-Йорк» аукцион үйімен сатылды, күтілгеннен асып 500 000 доллардан астам пайда әкелді.