Кіріспе

Регенттік би – шамамен 1790-1825 жылдар аралығындағы тарихи билердің атауы. Кейбір мамандар "Регенттік би" терминінің кең қолданысы техникалық тұрғыдан дұрыс емес деп санайды, себебі нақты ағылшын Регенттігі (келешектегі IV Георг, ақылсыз III Георгтың атынан билік еткен) 1811 жылдан 1820 жылға дейін ғана созылды. Дегенмен, "Регенттік" термині тарихи Регенттік мерзімінен әлдеқайда ұзақ кезеңді білдіру үшін көптен бері қолданылып келеді, әсіресе өнер және сәулет тарихы, әдебиет және киім-кешек салаларында. Мұның себебі – осы кезеңде стильдің тұрақтылығы, сондықтан бір терминнің болуы ыңғайлы. Бұл дәуірдегі билердің ең кең танылуы Джейн Остиннің шығармаларында кездеседі. Оның романдары мен хаттарында балдар туралы айтылады, бірақ нақты мәліметтер аз. Оның туындылары негізінде түсірілген фильмдерде көбінесе заманауи қайта жаңғыру ағылшын ел билері бейнеленеді, алайда олар сол дәуірдегі билерді сирек көрсетеді және оларды тиісті қимылдар мен әлеуметтік стильсіз орындайды, бұл оларды дәуірге сәйкессіз етеді. Бұл дәуірдегі билер фильмдердегі жылтыраған және әсем стильге емес, жанды және серпінді болды. Қарапайым секіруден бастап, күрделі балеттік қимылдарға дейін түрлі қадамдар қолданылды. Осы кезеңнің басында, 1810 жылдарға дейін, баль залында ел билері, котильон және шотландтық ролик үстемдік құрды. Ұзын қатарлы ел биінде жұптар бір-бірімен қатар жүріп, жоғары және төмен қарай қимылдар жасайды. Регенттік ел билері көбінесе жұптардың қысқаша маршымен басталып, содан кейін топтағы ең жоғары тұрған әйел және оның серігі биді бастап, қатардың төменгі жағына дейін билейтін. Әр жұп өз кезегінде жоғары көтеріліп, бүкіл топ бастапқы орнына оралғанша билейтін. Бұл процеске көп уақыт кетіп, ұзақ топта бір сағатқа жуық уақыт алатын. Биді жетекші әйелдің шақыруы (құрметті орын) маңызды әлеуметтік элемент болып саналды, ол билердің фигураларын, қадамдарын және музыкасын анықтайтын. Қалған бишілер би шеберінің нұсқауларын тыңдайтын немесе жетекші жұптан үлгі алып билейтін. Остин хаттарында өзі мен серігінің биді шақырған жағдайларын айтады. Котильон – француздық импорт, ол алаңда, аяқтармен орындалатын. Ол әр биге тән "хор" фигурасынан тұрады, ол онға дейінгі стандартты "өзгерістердің" сериясымен кезектесіп орындалады, олар котильонға тән оң қолмен айналу (жұлдыз) сияқты қарапайым фигуралар болып табылады. Сол дәуірдегі шотландтық ролик үш немесе төрт бишінің қатарында кезектесіп билеу (араласу) және орында билеу (әдемі қимылдар) түрінде болды. Күрделірек роликтік билер нұсқаулықтарда кездеседі, бірақ олардың танымал болғаны белгісіз. Алтылық ролик 1820 жылдардың басындағы шотландтық әдет-ғұрыптардың сипаттамасында айтылған, ал сегіздік роликтік билер (котильон сияқты шаршыларда биленген) сол дәуірдің кейбір би қолжазбаларында кездеседі. 1810 жылдары, Регенттік дәуірінде, ағылшын биі квадрилль мен вальстің енгізілуімен маңызды өзгеріске ұшырады. Вальс алғаш рет Англияға 1810 жылы әкелінді, бірақ Наполеон соғыстарынан кейінгі мерекелерде континенттік қонақтар Лондонда билегенше, ол әлеуметтік жағынан қабылданбады. Содан кейін де ол вальске қарсы сын-ескертулерге, карикатуралар мен әзілдерге ұшырады. Тіпті, декадент Лорд Байрон да би биінде адамдардың "құшақтасуына" наразылық білдірді. Регенттік нұсқасы салыстырмалы түрде баяу, аяқтардың ұштарында, әр түрлі нәзік поздарда қолдарымен орындалады. Саутэз – бұл секіре билейтін вальс, көбінесе 3/4 емес, 2/4 ретімен орындалады, үлгісі (секіру, сырғанау, жақындау) кейінгі 19 ғасырдағы Редова мен Вальс Галопқа ұқсас. 1815 жылы Франциядан алғаш рет Леди Джерси импорттаған Квадриль – ертеректегі котильонның қысқартылған нұсқасы. Жеке котильоннан алынған фигуралар бес немесе алты фигурадан тұратын жиынтықтарға біріктірілді, ал өзгерістер алынып тасталды, нәтижесінде әлдеқайда қысқа билер пайда болды. 1810 жылдардың аяғында кешкі уақытта квадриллер сериясын билеу жиі кездесетін, әдетте, бірдей алғашқы үш фигурадан және әртүрлі төртінші және бесінші фигуралардан тұратын. Джейн Остиннің немересі Фанни квадриль биледі және олардың хаттарында Джейн оларды өзінің жастық шағындағы котильоннан әлдеқайда нашар деп санайтынын айтады. 1810 жылдардың аяғында Квадрилльдің ықпалымен би шеберлері "жаңа" ел биін ойлап табуды бастады, көбінесе Квадрилльден алынған фигуралармен, оларға Danse Ecossoise және Danse Espagnuole сияқты экзотикалық атаулар берді, бұл жаңа билерді ұсынды, бірақ классикалық формадағы шағын өзгерістерді ғана қамтыды. Осы билердің кейбіреулері 19 ғасыр бойына сақталды. Мұндай мысал – винтаждық би үйірмелерінде танымал "Испан биі", ол Регенттік дәуіріндегі билердің толық жойылған түрінің жалғыз қалған өкілі.

Осы дәуірдің басқа да танымал билері

"Булаңгер" – Джейн Остиннің еңбектерінде аты аталған жалғыз би. Бұл жұптар тобына арналған қарапайым шеңбер би. Чарльз Диккенс есімдерін атаған Роджер де Коверли американдық Вирджиния рилінің алға бабасы. Регенттік кезеңнен сақталған көптеген нұсқаулықтар бар. Томас Уилсонның бірнеше еңбегі АҚШ Конгресс кітапханасының онлайн коллекциясында кездеседі. Scotch Reel биін Фрэнсис Пикок сипаттаған, оның нұсқаулығы да LC коллекциясында сақталған.

Жаңғыру

Регенттік бидің негізгі түрлерінің бірі – ағылшын ел биінің алғашқы маңызды қайта жаңғыруын 20 ғасырдың басында ағылшын Сесил Шарп жасады. Содан кейін тағы да бірнеше жанданулар болды, олардың көпшілігі Шарптың зерттеулерінің кем дегенде бір бөлігін пайдаланды. Бүгінде әлемде ағылшын дәуірінің билерін орындайтын көптеген топтар бар, олардың ішінде ағылшын регенттігі кезінде танымал болған би түрлері де кездеседі. Регенттік билер ғылыми фантастика конвенцияларында кең танымал болды, бұл Джон Герцтің еңбегінің нәтижесі. Осы дәуірдегі қайта құрылған билер жаңадан бастағандарға да, тәжірибелі бишілерге де үйретіледі. Кейбір авторлар, әсіресе Ларри Нивен, осы үрдіске жеке құлшыныстарын қосты. Силикон алқабында Bay Area English Regency Society жергілікті би сабақтарын және шіркеулерде, қоғамдық орталықтарда және басқа да жерлерде ресми кештер ұйымдастырады. Лос-Анджелесте, Калифорнияда Valley Area English Regency Society жергілікті шіркеуде шай кештері мен Регенттік би кештерін өткізеді. Екі қоғамның да негізін Лаура Бродиан Фреас Береха қалады. Кейбір әуесқойлар шектен шығады: Cisco Systems компаниясын құрған Сандра Лернер мен Лен Босак Джейн Остиннің ағасына тиесілі болған Регент дәуіріндегі ауыл үйін сатып алған қор құрды. Австралияда Earthly Delights Historic Dance Academy және John Gardiner Garden әр сәуір айында Jane Austen Festival Australia фестивалімен бірлесіп Регенттік би мектебін ашады.