Кіріспе

Ертегі кейіпкері

Үлкен жаман қасқыр – бірнеше насихаттық әңгімелерде, оның ішінде Гримм ағай-інілердің ертегілерінде кездесетін құрамындағы қасқыр. Осы кейіпкердің түрлері көптеген туындыларда пайда болды және ол қорқынышты жыртқыш қарсыластың жалпы архетипіне айналды.

Түсіндірме

"Қызылшапан", "Үш шошқа", "Қасқыр мен жеті қозы", "Қасқыр деп айқайлаған бала" және орыс ертегісі "Петр және қасқыр" жыртқыш қасқыр және оның құрсағынан зардапсыз босатылған жануар тақырыбын көрсетеді, бірақ қалпына келтірудің жалпы тақырыбы өте ерте заманнан келеді. Қасқыр мен Қызылшапан арасындағы әңгіме Ескі Эддадағы норвегтердің "Тримсквида" дастанымен салыстырылады; алып Тримр Тордың балғасы Мьёльнерді ұрлап, оны қайтару үшін Фрейяны әйелі ретінде талап етеді. Оның орнына, құдайлар Торды келіншектің киімімен кигізіп жіберді. Алыптар Тордың әйелге тән емес көздерін, тамақтанып, ішетінін байқағанда, Локи бұл Фрейяның үйлену тойын күтіп, ұйықтамағандықтан, жемегендіктен және ішпегендіктен болғанын түсіндіреді. 19 ғасырдың фольклоршылары мен мәдени антропологтары, мысалы П. Сентивес және Эдвард Бернет Тайлор, Қызылшапанды күн мифтері және басқа да табиғи циклдар тұрғысынан қарастырды, қасқырдың күнді жұтатын түннің символы екенін, ал Қызылшапанның қасқырдың ішінен босатылатын нұсқалары таңның символы екенін айтты. Осы түсіндіруде, осы ертегідегі қасқыр мен солтүстік мифологиясындағы күнді жұтатын Skoll немесе Fenrir қасқыры арасында байланыс бар. Альберта штатындағы Калгари университетінің этологы, доктор Валериус Гайст, бұл аңыз сол кезде қасқырлардың шабуылдау қаупіне негізделген болуы мүмкін деп жазды. Ол қасқырлардың шын мәнінде қауіпті жыртқыштар екенін және аңыз қасқырлар мекендейтін орманға кірмеу және олардан сақ болу туралы ескерту ретінде қызмет еткенін айтады. Сол аймақта және сол уақытта қасқырлар да, жабайы табиғат та адамзаттың жауы ретінде қарастырылды.

Дисней нұсқасы

Үлкен жаман қасқыр, сондай-ақ Зик Мидас қасқыр немесе Бр'ер қасқыр деп те аталады, Уолт Диснейдің "Үш кішкентай шошқа" атты қысқаметражды мультфильмінің көркем кейіпкері, режиссері Бёрт Гиллетт, алғаш рет 1933 жылдың 27 мамырында көрсетілді. Қасқырдың дауысын Билли Блетчер берген. Халық аңызындағыдай, ол айлакер және қауіпті жау болды. Мультфильмде "Кім үлкен жаман қасқырдан қорқады?" атты әні де ұсынылды, авторы Фрэнк Черчилл. Қасқырдың бас киімі, қызыл шалбары, жасыл ілгектері және ақ қолғаптары бар екені көрсетілген. Бірақ ол көйлек және аяқ киім кимейді. Қасқырдың өздігінен маскировка жасауға бейімділігі бар, бірақ көрермендер де, Практикалық шошқа да оның маскировкасын оңай көреді. Әрбір кезекті мультфильмде қасқыр әйелдер киімін киюге құштарлық танытады және тіпті Фидлер мен Файфер шошқаларын "алдайды", олар оның маскировкасына қатысты одан да жаңылғыш бола бастайды, мысалы "Алтыншашты фея патшайым", Кішкентай Бо Пип және теңіз қызы сияқты кейіптерде. 1980 жылдардың басында Мелвин Брэггпен сұхбаттасқан британдық актер Лоренс Оливье Диснейдің Үлкен жаман қасқыры Джед Харрис атты американдық театр режиссері мен продюсерінен үлгі алғанын айтты. Оливье Шекспирдің "Ричард III" пьесасының фильмдік нұсқасын қойғанда, кейіпкерлік мінез-құлқын Харриске, ал сыртқы келбетін қасқырға негіздеді. Мультфильмнің үлкен сәттілікке ие болуына байланысты Уолт Дисней бірнеше жалғасын шығарды, онда да қасқыр жаман рөлде болды. Олардың біріншісі оның атымен аталды: "Үлкен жаман қасқыр", режиссері Бёрт Гиллетт, алғаш рет 1934 жылдың 14 сәуірінде көрсетілді. Келесісінде, "Үш кішкентай қасқыр" (1936) онымен бірге үш сондай етінше қанағаттандыратын ұлы болды. (Бұл үш ұл кейін біреуге дейін азайтылды, ол әкесінен өзгеше, жақсылық пен сүйкімділікке толы және Үш кішкентай шошқаның досы болды.) Үш шошқа мен қасқыр туралы төртінші мультфильм, "Практикалық шошқа", 1939 жылы жарық көрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Канаданың Ұлттық кино кеңесі шығарған соңғы, үгіт-насихат мультфильмі "Экономды шошқа" (1941) жарық көрді. Әрбір мультфильмнің соңында қасқыр Практикалық шошқаның тапқырлығы мен еңбекқорлығының құрбаны болды. Түпнұсқа мультфильмде ол шошқалар дайындаған қайнаған қазанға түседі. "Үлкен жаман қасқыр" мультфильмінде Практикалық оның шалбарына попкорн мен ыстық көмір құяды. Соңғы екі мультфильмде Практикалық қасқырға қарсы құрал ойлап табады, ол қасқырмен күресу үшін, ол заманауи технологияның ғажайыптарына қарсы әлсіз болып көрінеді. "Үш кішкентай қасқыр" мультфильміндегі "Қасқырды тыныштандырушы" оны тұтқындап, бұрқақпен қуып, басына иілгішпен соғады, аяқ киіммен құлпылайды, бетін бокс қолғаптарымен ұрады және ақырында оны қазғышпен қаптап, зеңбірекпен атып шығарады, бәрі автоматты түрде және "Кім үлкен жаман қасқырдан қорқады?" әнінің үнімен орындалады. "Практикалық шошқа" мультфильмінде қасқыр Практикалық шошқаның тұзағына түсіп, өтірік анықтағышқа ұшырайды, ол аузын сабынмен жуып, қолын билікпен соғады немесе өтірік айтса, оның шалбарын түсіріп, шабады. Машинаның жазасы ол өтірік айтқан сайын қаталдайды, ақырында оны айналдырып, басын соққылап, артқы жағын сүртеді. Ақыры шындықты айтқаннан кейін, оның көйлегіне бекітілген ракетамен атып жіберіледі. Үлкен жаман қасқыр Диснейдің басқа мультфильмдерінде де пайда болды. "Тоби Тортуз қайтып оралды" мультфильмінде Практикалық және қасқыр Тоби Тортуз бен Макс Харь арасындағы бокс матчы кезінде эпизодтық рөлдерде пайда болды. Қасқыр сондай-ақ "Миккидің поло командасында" Диснейдің төрт анимациялық кейіпкері (олардың бірі Қасқыр) мен белгілі киноактерлердің төрт анимациялық карикатурасы арасындағы поло ойынының бөлігі ретінде пайда болды. Ол сондай-ақ "Миккидің Рождестволық әнінде" көрінді, ол мультфильмнің басында көше бұрышындағы Санта-Клаус ретінде киінген. Қасқыр "Кім Роджер Раббитты жақтады?" фильмінде бірнеше рет эпизодтық рөлдерде пайда болды, алдымен Таңбалы қаладағы шам бағанасының артына жасырынып, кейін фильмнің соңында барлық мультфильм кейіпкерлері жиналған кезде қой костюмін және маскасын киіп, оны бірден шешіп, өзінің нағыз қасқырлық ерекшеліктерін көрсетті. Осы фильмде оның даусын Тони Поуп берді (бәлкім, алғашқы Фёрбидің дауысын бергенімен танымал болған).

Комикстер

1936 жылы Диснейдің Үлкен жаман қасқыры жексенбілік газет комикстерінде пайда болды, олар 1941 жылы ай сайынғы «Уолт Диснейдің комикстері мен әңгімелері» журналында қайта форматталып, қайта басылды. Олар онда жеткілікті деңгейде танымал болғандықтан, жаңа Үлкен жаман қасқыр комикстеріне деген сұраныс туды. 1945 жылдан бастап WDC&S сериясының бастапқы бөлімі «Ли’л Бад Вулф» атауымен Үлкен жаман қасқырының жақсы мінезді баласын көрсете бастады, бірақ «Поп» жиі назар орталығында болды. Карл Бюттнер, Гил Тернер және Джек Брэдбери сериалдың алғашқы жылдарында жұмыс істеген белгілі авторлардың қатарында болды. Бюттнер Үлкен жаман қасқырға Зик (1946) есімін берді, ал Тернер оның орта атын Мидас (1949) деп қойды. Комикстерде Үлкен жаман қасқыр ұлының өзі сияқты жаман болып өсуін қалайды; бірақ қысқаметражды фильмдердегі үш кішкентай қасқырдан өзгеше, мейірімді Кішкентай жаман қасқыр әкесінің үмітін ақтамайды. Шындығында, Кішкентай жаман Шошқалармен, Тампермен және басқа да орман тұрғындарымен дос, комикстерде олар Зиктің аулауға тырысқан олжасы ретінде бейнеленеді. Комикстердегі әдеттегі қызық оқиға – Зик шошқаларды ұстауға тырылғанда, Бр’ер Айғырмен бетпе-бет келеді, ол «Бр’ер Қасқырды» түрлі қылмыстар үшін жазалайды. Тағы бір қызық оқиға – Бр’ер/Зик Вольф кемпинг жасау немесе шаруашылық өнімдерін ұрлау сияқты ешбір істе сәттілікке жете алмайды; бірде ол кешкі асқа үйрек ұстады, бірақ оның дәмі жағымсыз болды, кейін ол саз үйректер екенін білді! Тағы бір рет, тіпті екі рет тауық ұстағанда (бір рет жасымен) ол әдеттегідей жеңіліске ұшырайды! Дисней комикстерінде оның түрі түпнұсқадан сәл өзгеше: ол көгілдір киім мен ақ қолғаптарды киеді; ал оның ұлы да әкесінің киім үлгісін сақтайды, бірақ көгілдірдің орнына қызыл түс қолданады.

Диснейдің кішкентай зұлым қасқыры

Кішкентай жаман қасқыр (немесе достары атағандағы Кішкентай қасқыр) – Зек "Үлкен жаман" қасқырдың ұлы. Атындай болмаса да, Кішкентай жаман қасқыр жақсы, адал қасқыр болғысы келеді; жамандық – оның әкесінің еншісінде. Зек ұлының өзі сияқты жаман болғанын қалайды, бірақ мейірімді (немесе нашар жағдайда, наив) Кішкентай қасқыр, әкесін қуантқысы келсе де, басқаларға зиян келтіре алмайды. Зек үшін бұдан да жаман, Кішкентай қасқырдың ең жақсы достары – Үш кішкентай шошқаның өздері, ол оларды әкесінің ашкөздігінен үнемі құтқарып қалады. 2003 жылдан 2008 жылға дейін, еуропалық Disney комикстерінде басталған үрдісті көрсете отырып, Зек қасқыр жаңа оқиғалардағы басты кейіпкер ретінде жиі пайда бола бастады, бірақ Кішкентай қасқыр кіші рөлде ойнауын жалғастырды. Кішкентай қасқырдың алғашқы анимациялық кейіпкері "Поркердің соты" атты қысқаметражды фильмде болды. Бірақ кейін ол, дәстүрлі рөлде, House of Mouse-та жеке атпен қысқа фильмде пайда болды. House of Mouse-тағы Кішкентай қасқырдың анимациялық дауысын Сэм Гифалди берді. Кішкентай қасқырды Үлкен жаман қасқырдың үш ұлымен шатастырмау керек, олар "Үш кішкентай қасқыр" және "Практикалық шошқа" мультфильмдерінде пайда болған еді, бірақ ол оларға өте ұқсайды.

Телесериалдардағы рөлдері

Диснейдің басқа кейіпкерлерімен бірге Үлкен жаман қасқыр "Микки-Мышы клубы" телесериалының анимациялық кіріспесінде пайда болады. "Бонкерлер" сериалында Үлкен жаман қасқыр "29-бет" эпизодында Диснейдің басқа қылмыскерлерімен бірге түрмеде тізіледі, ал "CasaBonkers" эпизодында Катя оны Bonkers-тің артынан қуу үшін машинадан лақтырып жібереді. Үлкен жаман қасқыр "Мыстың үйі" сериалында жиі кездесетін кейіпкер, оны Джим Каммингс дауыстайды. Осы шоудағы алғашқы пайда болуында ол "Big Bad Wolf Daddy" (Big Bad Voodoo Daddy-нің пародиасы) атымен джаз әртісі ретінде көрсетіледі, Pigs тобы оның әнінің свинг нұсқасын орындап, қосалқы тобы болады (олар келісімшарт бойынша, егер олар оның үшін ойнамаса, оларды жейді). Бұл эпизодта үйлерді бұзуға бейімділігі есікті көргенде туындайтын аллергиялық реакция сияқты көрінеді. Алайда, "Мыстың үйі" сериалының кейінгі эпизодтарында қасқыр өзінің дәстүрлі рөліне оралды, тіпті бір эпизодта жоғарыда аталған "Ли'л Бад Вулф" комикстеріне негізделген жаңа қысқа фильм көрсетілді. Сериалдағы пайда болуларынан басқа, Үлкен жаман қасқыр "Миккидің зұлымдар үйі" (Mickey's House of Villains) тікелей бейнефильміндегі зұлымдардың бірі болды. "Микки-Маус" телесериалында Үлкен жаман қасқыр "Шоқ тонауы" эпизодында қаланың шұлықтарын ұрлаған күдіктілердің бірі ретінде, ал "Мүсіркел арман" эпизодында заңсыз мотоциклші ретінде пайда болады. "Микки Мыстың керемет әлемі" сериалында ол "Үлкен жақсы қасқыр" эпизодындағы басты кейіпкер, онда Микки оны жақсылыққа қайта баулуға тырысады, бірақ оған жақсы болуға көмектесетін кейіпкерлер табылған сайын, ол оларды бірінен соң бірін жеп қояды, Микки оларды асқазанынан құтқаруға қол жеткізгенше.

Басқа көріністер

Үлкен жаман қасқыр костюмді кейіпкер ретінде Уолт Дисней парктері мен курорттарында кездесулерге, парадтарға және шоуларға қатысады. "Магикалық Тетрис сынқасы" атты видео ойында Үлкен жаман қасқыр Питтің қолдаушыларының бірі, бірге мысықпен, және ол Питке, соңғы қарсыласқа қарсы күресесіз. Оның деңгейлерінің тақырыбы диско ремикс сияқты, ол қызғылт түсті цилиндр мен сәйкес келетін пальто, ақ көйлек, қызыл галстук, қызғылт шалбар және қоңыр Оксфорд аяқ киім киеді. Үлкен жаман қасқыр "Кингдом Киперс" сериясының төртінші кітабында, "Қуат ойынында" да пайда болды, онда ол адам кейпінде емес, жануар кейпінде бейнеленді. Кітапта ол Плуто мен басты кейіпкерлер Финн мен Аманданы жеуге тырысты. Соңында ол Америка өзеніне құлап түседі. Үлкен жаман қасқыр "Диснейдің сиқырлы әлемі 2" ойынындағы Ескі Батыстың іздеудегі плакатында эпизодтық рөлде пайда болады.

MGM/Текс Эверидің Үлкен жаман қасқыры

Анимация режиссері Текс Эвери жасаған бұл Үлкен жаман қасқырдың мультфильмдерінің нұсқасы көптеген жыныстық мәнді жайттарды, зорлық-зомбылықты және өте жылдам келемелдерді қамтыды, бірақ Дисней нұсқасымен салыстырғанда онша сәтті болмады. "Blitz Wolf" (1942) фильмінде Адольф Вольф, Үш шошқаның Гитлерге ұқсас жауы ретінде дебют жасағаннан кейін, Эвери қасқыры "Red Hot Riding Hood" (1943) фильмінде Голливудтың әуесқойы ретінде қайта оралды, Редтің ән мен биімен есте қаларлықтай қызығушылық танытты. "Wild and Wolfy", "Swing Shift Cinderella" және "Little Rural Riding Hood" фильмдерінде қасқырдың қыздарды қуу рөлдері жалғасты. Сонымен қатар, қасқыр Эверидің Дропиге қарсы жауы ретінде пайда болды, бұл рөлді ол 1950 жылдарға дейін сақтап қалды. Кейіннен ол Ханна-Барбераның "Tom & Jerry Kids" (1990) мультфильмінің "Droopy and Dripple" бөлімдерінде бұл рөлді қайта ойнады. Эвери қасқырының дауысын Билл Томпсон ("Blitz Wolf"), Фрэнк Грэм ("Dumb Hounded", "Red Hot Riding Hood", "The Shooting of Dan McGoo", "Swing Shift Cinderella", "Northwest Hounded Police"), Кент Роджерс ("Red Hot Riding Hood" және "One Ham's Family"), Мануэль Париж ("Caballero Droopy"), Фрэнк Уэлкер ("The Tom and Jerry Comedy Show", "Tom & Jerry Kids", "Droopy Master Detective"), Лу Шеймер ("The Tom and Jerry Comedy Show"), Уилл Райан ("Thanks a Latte"), Дэйв Редл ("Web Premiere Toons"), Джон Ди Маджио ("Tom and Jerry: Robin Hood and His Merry Mouse") және Стивен Стэнтон ("The Tom and Jerry Show") сомдады. Эвери қасқырының нақты аты уақыт өте келе өзгеріп отырды. 1940 жылдары оның аты сирек айтылды, бірақ 1945 жылғы студия хабарламасында оны Уолли Вольф деп атады. Көрсетілімдерде қасқырдың аты көбінесе Слик Вольф немесе МакВольф деп беріледі. Эвери қасқыры 1994 жылғы "The Mask" фильмінде де пайда болды, онда Стэнли/Маска (Джим Керри сомдаған) Тина Карлайлдың "Red Hot Riding Hood" сияқты қойылымын көріп, оған ұлысып, сыбызғылап, содан кейін басын балғамен соққанда оған айналды. Маска сонымен қатар сол аттас анимациялық сериалда, әсіресе Ас Вентура: Хайуан іздеушімен бірлескен анимациялық эпизодта қасқырға ұқсас түріне айналды. Осыған ұқсас қасқыр "Merrie Melodies" мультфильмінің "Bacall to Arms" атты қысқа фильмінде де пайда болды, ол театрға келген көрермен ретінде Эвери кейіпкеріне тән құштарлық мінез-құлқымен ерекшеленді. Режиссер Warner Brothers компаниясынан бес жыл бұрын даудан кейін кеткендіктен, бұл құрмет көрсету ме, әлде Эвери бұл қасқырды тоқтап қалған жобасында пайдалануды жоспарлаған ба, белгісіз.

Көрнекті шорты

Жоқ. Атауы Шығарылған жазбалар
1Блиц Вольф 1942 Оскар сыйлығына ұсынылды. Вольфтің дебюті.
2Dumb Hounded 1943 Дропимен бірінші рет жұптасты.
3Red Hot Riding Hood 1943 Редпен бірінші рет жұптасты. 50 ең ұлы мультфильмдер тізімінде #7 орын.
4One Ham's Family 1943
5The Screwy Truant 1945 Камео-роль.
6The Shooting of Dan McGoo 1945 Дропи және Редпен бірінші рет жұптасты.
7Swing Shift Cinderella 1945
8Wild and Woolfy 1945
9Lonesome Lenny 1946 Камео-роль.
10Northwest Hounded Police 1946 Ремейк. 50 ең ұлы мультфильмдер тізімінде #28 орын.
11Hound Hunters 1947 Камео-роль.
12 Señor Droopy 1949 Сөзсіз қатысу.
13Little Rural Riding Hood 1949 50 ең ұлы мультфильмдер тізімінде #23 орын.
14Caballero Droopy 1952

Нү Погоди!

Совет анимациялық сериясы "Ну, погоди!" ("Nu Pogodi") бойынша қасқыр, көбінесе ағылшын тілінде "Волк" деп аударылады, вандализмге құмар, кәмелетке толмағандарды зорлайтын, заң бұзатын және көп темекі шегетін хулиган ретінде бейнеленеді. Оның оқиғалары Қоянды ұстауға жасаған үздіксіз сәтсіз әрекеттерінің айналасында өрбиді. Алайда, қасқырдың қоянды ұстауға тырысуларының көбі оның таңғажайып қабілеттерімен (мұз сырғанауы, балет және вальс сияқты) сипатталады, бұл оның мәдениетті жағын көрсетеді. Волк гитарада да өте жақсы ойнайды және күшті рокер мотоциклін жүргізеді, бұл оның кейіпкерін жалған хулиганнан гөрі күрделі етеді. Бірінші бөлімде, қоянды ұстау үшін биік ғимаратқа көтерілген кезде, қасқыр танымал альпинист әнін, "Достың әнін" (Владимир Высоцкийдің визиттік карточкасы) сыбызғылайды. Осы қабілеттеріне қарамастан, Волк-тың көптеген жоспарлары ақырында сәтсіздікке ұшырайды немесе оған қарсы қолданылады. Кейіпкерді бастапқыда Анатолий Папанов дауыстаған.

Қауіпті рифмалар

Revolting Rhymes кітабында "Қызылқұлақ" және "Үш кішкентай шошқа" ертегілерінен белгілі үлкен жаман қасқырлар кездеседі. Кітаптағы "Қызылқұлақ" нұсқасында Үлкен зұлым қасқыр әжесін ертегідегідей жұтып қояды, ал одан әсерленбеген Қызылқұлақ жасырын пистолетімен оны дереу атып өлтіреді. Ол одан қасқыр терісінен тон тігіп алады. Кітаптағы "Үш кішкентай шошқа" нұсқасында Үлкен зұлым қасқыр үйді қиратқаннан кейін екі шошқаны жұтып қояды. Үшінші шошқа Қызылқұлақты осы қасқырмен айналысуға шақырады, және ол оны басқа қасқырмен істегендей жойды. Фильмдегі бейімделуінде қасқыр (Доминик Уэст дауыстаған) Қызылқұлақтың балаларына әңгіме айтады, алдында олардың күтімшісі миссис Хантты қауырсыздандырғаннан кейін. Оның Рольф (Роб Брайдон дауыстаған) және Рекс (Дэвид Уоллиамс дауыстаған) есімді екі жүрегі жақын туысы бар. Рольф ағасымен дауласып, Қызылқұлақтың әжесін жеп қойған, және Қызылқұлақ оны өлтіріп, кейін қасқыр терісінен тон жасау үшін терісін сызып алады. Рекс Банкир шошқаның бауырларын жеп, оның банкін жарғызуға тырысқанда Қызылқұлақ оны өлтіреді. Қызылқұлақтың балалары әңгімеден кейін ұйықтап қалғаннан кейін, қасқыр өлген туыстары үшін кек алудан бас тартады және Қызылқұлаққа жақсы түн тілеп үйден кетеді. Автобустан түскеннен кейін, қасқыр миссис Ханттың киімдерін шешіп, орманға қашады.

Орманға

Үлкен жаман қасқыр – 1987 жылғы Стивен Сондхайм мен Джеймс Лапиннің «Into the Woods» атты Бродвей мюзиклінің екінші дәрежелі кейіпкері. Бродвейдің түпкілікті актерлік құрамындағы Роберт Вестенберг және алғашқы ұлттық турдағы Чак Вагнер бұл рөлді сомдаған. Гавин Крил 2022 жылғы Бродвейдегі қайта қойылымның бастапқы актерлік құрамында ойнады, ал Шеен Джексон мен Энди Карл Крилді шектеулі мерзімге алмастырды. Мюзикл Уолт Дисней Пикчерс студиясымен фильмге бейімделді, режиссерлігін Роб Маршалл жасады, онда Джонни Депп Үлкен жаман қасқыр рөлін ойнады.

"Бақытты өмір"

"Бақытты өмір" фильмінде үш үлкен зұлым қасқыр бейнеленген. Майлы қасқыр (Джон Полито дауысы) – үлкен зұлым қасқырлардың жетекшісі және "Құрт пен жеті жас ешкі" ертегісіндегі үлкен зұлым қасқырдың негізінде жасалған. Қатты қасқыр (Том Кенни дауысы) – екінші басты, "Үш кішкентай шошқа" ертегісіндегі үлкен зұлым қасқырдың негізінде жасалған және көбінесе Майлы қасқырмен бәсекелеседі. "Қызыл қалпақ" ертегісіндегі үлкен зұлым қасқырдың үлгісі болған Аяң қасқыр сөйлей алмайды және олардың арасындағы ең кішкентайы.

20-өлшем Бұдан кейін ешқашан

Dimension 20 пьесасының 15-ші маусымындағы Үлкен жаман қасқыр – Neverafter әлеміндегі Өлімнің көрінісі болып табылады. Ол ашқан Қызыл қалпақпен кездескеннен кейін, оған өзін өлтіруге және етін жеуге рұқсат береді, осылайша оны қасқырға айналдырады. Қасқыр өлген соң, Қызыл қалпақ "Өлімнің міндетін өз мойнына алуға" мәжбүр болады және толыққанды қасқырға айналады.

Қазіргі заманғы оң бейімделулер

Үлкен жаман қасқырдың бірнеше жақындағы интерпретациялары оны салыстырмалы түрде жақсы ниетті кейіпкер ретінде көрсетеді, көбінесе түсініспеушілік немесе жағдайға қатысты пікір қателігі салдарынан "жаман" деп есептеледі. Бұл тәжірибе 1989 жылғы "Үш шошқаның нағыз оқиғасы" атты балалар кітабымен басталды деуге болады. Дегенмен, ең танымал "жақсы" бейімделулері фильмдерде кездеседі, онда ол көбінесе комедиялық эффект үшін пайдаланылады.

Үш шошқа туралы шынайы оқиға!

Александр Т. Вольфтың "Үш кішкентай шошқа" ертегісіндегі оқиғасы қасқырлардың міндетті түрде "үлкен" және "жаман" болуы керек емес екенін, бірақ олар жейтін нәрсе сүйкімді болғандықтан, олардың дұрыс түсінілмегенін көрсетеді. Дегенмен, Александр Т. Вольфтың төмендегі баяны оның кінәсін жасыру үшін құрастырылған ойдан шығарылған әңгіме екенін түсіну керек. Александр Т. Вольф, өте әдепті болып бейнеленген, суық тиген еді. Ол әжесінің туған күніне торт пісіріп жатқан және бір кесе қант алу үшін кішкентай шошқалардың үйіне баруға мәжбүр болды. Әр рет шошқалар оны кері қайтарғанда, Александр Т. Вольфтың суығы салдарынан ол дем алып, дем алып, күшті жұтығып, нәтижесінде қасқыр шошқаның үйін құлатып алатын. Ішінде өлген жанды тапқан Александр Т. Вольф, ет ысырап болмасын үшін денесін жеуге шешім қабылдады, себебі шошқаның өліміне де қанағаттанды. Соңғы шошқаның үйі құламай қалды, ал Александр Т. Вольф тым қатты жұтығып, шошқа оның әжесін қорлаған екен. Шенеуніктер келіп, ашулы және алаңдаған қасқырды сүйреп әкетіп, түрмеге қамады. Ол түрмеде Александр Т. Вольф өзінің (толық сенімді емес) әңгімесін айтып жатыр, себебі жаңалықтар ол жеген екі шошқаның өлімі туралы хабардар болып, оқиғаны өзгертіп жазды. Енді "Үлкен жаман қасқыр" деп белгіленген Александр Т. Вольф өзін жала жапқандарын мәлімдеді. Әңгіме ақ сақалды Александр Т. Вольфтың "Бірақ сіз маған бір кесе қант бере аласыз ба?" деген сөзімен аяқталды.

Лоуни Тунздың Үлкен жаман қасқыры

Looney Tunes сериясы бірнеше қысқа фильмдерінде Big Bad Wolf-ты тұрақты кейіпкер ретінде пайдаланды, оның бейнесі қысқа фильмнің сюжетіне қарай әртүрлі болды. 1957 жылғы "Үш кішкентай бопс" атты қысқа фильмде қасқыр (Стан Фреберг дауысы) кернейді өте нашар ойнайды, ал музыкалық аспаптармен ойнайтын шошқалар сабаннан, таяқтан және кірпіштен жасалған таяқтарды қолданып, клубтар арасында көшіп жүреді. Сонымен қатар, көбінесе Bugs Bunny мультфильмдерінде кездесетін нұсқалары бар, мысалы, "Жел соққан қоян", "Қызыл капотты қоян" (онда оны Билли Блетчер және Джим Бэкус дауыстайды) және тағы да көптеген мультфильмдерде пайда болады. Бұл нұсқасы көбірек әзілге толы, біршама ақымақ және оңай ашуланатын қасқыр. "Полькадағы шошқалар" мультфильмінде қасқыр шебер маскарадшы ретінде бейнеленген, ол Үш кішкентай шошқаны алдау үшін цыған және жалшы болып киінеді. Осы оқиғалардағы әдеттегі әзілдің алдына "Бұл үлкен, жаман қасқыр!" деген жазу шығады, содан кейін қасқыр ашуланып, "Ой, жарайды, тоқтатыңыз! Олар менің кім екенімді біледі!" дейді. Big Bad Wolf-тың тағы бір нұсқасы Сильвестрдің досы және Твитидің қарсыласы болды, оны "Red Riding Hoodwinked" мультфильмінде көруге болады.

Ханна-Барбераның Loopy de Loop

Ханна Барбера MGM-ден кетіп, өз студиясын құрғаннан кейін шығарған жалғыз театрлық қысқаметражды мультсериал – «Loopy de Loop». Онда тук киген, мейірімді қасқыр басты рөлде, нашар француз-канад акцентімен сөйлейді. Оның көмектесуге жасаған жақсы ниетті әрекеттері көбінесе одан бас тартумен немесе одан да жаман аяқталады.

Алданып қалды!

Вайнштейн компаниясының анимациялық фильмдері "Худлинд!" және "Худлинд! Зұлымдыққа қарсы" фильмінде Қасқыр Патрик Уорбертон дауысымен сомдалған, түсініксіз Флетч сияқты тергеуші рөлінде бейнеленген. Толық аты Вольф В. Вольф болатын Қасқыр жасырын тапсырмалармен жұмыс істейді. Оның ассистенті және операторы – "Ескі уақыттарда" газетіне мақала жазатын, шабық ақылды Твичи есімді белсенді батқан. Оның Қызыл Пукеттің соңынан қуу себебі оны жеу емес, одан осы орман аймағындағы құпия ұры туралы ақпарат алу.

Шрек

Анимациялық "Шрек" фильмдер сериясы ертегілердегі көптеген дәстүрлі рөлдерді өзгертіп, "Қызыл қалпақша" ертегісіндегі Үлкен жаман қасқырды (Арон Уорнер дауыстаған) достық, жақсы түсінілетін, киім ауыстыратын тұлға ретінде бейнеледі (көрініп тұрғаны, әлі де сол қыздың әжесінің киімін киіп жүр) және Үш кішкентай шошқамен жақсы қарым-қатынаста көрсетеді. "Шрек 2" фильміндегі осы бейнелеу және Пиноккионың үлкен мұрыны фильмнің жыныстық мазмұнына наразылық білдірген кейбір топтардың ашуын тудырды, бұл фильм балаларға арналған деп есептеледі. "Мысық етікті: Соңғы тілек" фильмінде Үлкен жаман қасқырдың (Вагнер Мура дауыстаған) нұсқасы өлімнің өзінің тұлғасы ретінде пайда болады, ол Мысық етікті өлтіріп, соңғы өмірін алуды қалайды, себебі ол басқаларын бекерге жұмсады деп санайды. 2005 жылы шыққан "Shrek SuperSlam" атты күрес ойынында Үлкен жаман қасқыр ойналатын кейіпкер ретінде ұсынылады және "Huff n Puff Wolf" деген атпен танылады.

Сезам көшесі

Үлкен жаман қасқыр "Сезам көшесінде" жиі пайда болатын қуыршақ кейіпкеріне айналды, көбінесе қызғылт түсте (бірақ бастапқыда көк түстегі ұзын жүнді болған, өйткені ол Герри Монстрдың бір түрі болған). Қызғылт және көк түсті нұсқалардан басқа, Үлкен жаман қасқырдың жасыл және ақ түсті нұсқалары да болды. Оны көбінесе Джерри Нельсон (әсіресе көк нұсқасы) сомдайды, ал кейде Тайлер Банч, Кевин Клэш, Джои Мацарино, Мартин П. Робинсон, Дэвид Рудман және Мэтт Фогель сомдайды. 3001-ші эпизодта "Жаман қасқыр" музыкалық нөмірінде Үлкен жаман қасқыр (Дэвид Рудман сомдаған) отбасымен бірге көрсетілді, оның құрамына анасы Үлкен қуанышты қасқыр (Луиза Голд сомдаған), әкесі Жақсы киімді қасқыр (Джерри Нельсон сомдаған), ағасы Үлкен Рад қасқыр (Джои Мацарино сомдаған), қарындасы Үлкен Мұңды қасқыр (Камиль Бонора сомдаған), тәтесі Үлкен Град қасқыр (Фран Брилл сомдаған) және ағасы Үлкен Ашулы қасқыр (Мартин П. Робинсон сомдаған) кірді. 4035-ші эпизодта Үлкен жаман қасқырдың Леонард Вольф есімді ағасы бар екені көрсетілді (Джерри Нельсон сомдаған), ол Элмо мен Розитаға барлық қасқырлар бірдей емес екенін айтады. 4219-шы эпизодта Үлкен жаман қасқыр Елмо мен Телли Монстрға шошқа аулау ісінен бас тартқанын айтқаннан кейін шаш кептіру салонында жұмыс істейді. 4266-шы эпизодта Үлкен жаман қасқыр үш кішкентай шошқаны ұстай алмағандықтан Слайми құртын тыныс алып, тыныс алып, соққыға жығады, оның Слаймиге келтіретін зиянын түсінбейді. Аланның, Үлкен Құстың, Мистер Снаффлеупагстың және Оскар Граухтың көмегімен осыны түсінгеннен кейін, Үлкен жаман қасқыр Слаймиден кешірім сұрайды және көпіршік үрлеумен айналыса бастайды. Үлкен жаман қасқырдың күлгін нұсқасының қуыршағы "Фурчестер қонақ үйінде" әртүрлі кейіпкерлер ретінде пайда болды.

Өлеңдер

Билл Уиллингхэмнің комикс кітаптар сериясында "Бигби" деп аталатын реформаланған Үлкен жаман қасқыр маңызды кейіпкер ретінде көрінеді. Адам болып көріну үшін (басқа жануарлар аңыздары онымен араласудан бас тартады), ол ликантропиямен зарапталды, бұл оны, мәнінде, қасқырға айналдырды. Ол Fable қауымының шерифі болып қызмет етеді, Bigby Wolf деген атпен танылады. Ол көбінесе кинонуар стиліндегі плащ киген детектив ретінде бейнеленеді. Серия аясында ол "Үлкен жаман" деген лақапты оның (әлдеқайда үлкен) бауырлары оның қатыгездікке ұмтылысын сарказммен атағаннан кейін алды, әсіресе оның әкесі, Солтүстік желдің жаны, желдің жылжымалы табиғатынан туындаған анасынан кетіп қалғаннан кейін. Оның ерекше туғандығының арқасында, оның әйгілі "демімен үрлеуі" желді басқарудың бір түрі болып табылады, ол ағаштарды құлатуға, отпен жанарған қуыршақ армиясын жоюға жеткілікті күшті екені көрсетілді, ал Бигби бір кезде тіпті кірпіш үйдің де жарылып кететінін болжады. Бигби Вольф 2013 жылғы Fables комиксінің видео ойынына бейімделген "The Wolf Among Us" ойынының басты кейіпкері және ойыншы кейіпкері болып табылады. Оның төрт түрлі формасы бар: толыққанды адам, әлі де адам, бірақ қасқыр көзді, тісті, тырнақты және күштірек, одан да күшті адам тәрізді қасқыр және зор күшке және жылдамдыққа ие биік төрт аяқты қасқыр.

10-шы патшалық

2000 жылы сегіз сағаттық фильмде (мини-сериал ретінде көрсетілген) "10-шы патшалық" Скотт Коэн Үлкен жаман қасқырға негізделген Қасқыр рөлін ойнайды, және ол тіпті Үлкен жаман қасқырдың ұрпағы болуы мүмкін деген пікірлер де бар (мұның себебі, мини-сериалдағы көптеген басқа кейіпкерлер де белгілі ертегілерден келген кейіпкерлердің ұрпақтары). Қасқыр қозы, қоян немесе кішкентай қыздың етін жеуге құмар екенін мойындайды, және ол басты кейіпкер Вирджинияға ғашық болғанда осы құмарлықтан арылуға тырысады. (Айта кетейік, Вирджинияның үйленгеннен кейінгі аты Вирджиния Вульф болады.)

Б.Б.Волф және үш альбом

2010 жылы Top Shelf Comics баспасында J. D. Arnold және Rich Koslowski жазған графикалық роман, қасқырды ауылдық оңтүстіктегі таптық күрестің құрбаны ретінде бейнелейді. Шошқалар мен қасқырлар оқиғада әйгітектейтін екі түрлі халық, қасқырлар – құқығы бұзылған шаруалар, ал шошқалар – бай элита. Блюз ойнайтын қасқыр шошқалардың жасаған көптеген зұлымдықтарынан кейін кек алуға ант етеді және оңтүстік әлемінің қылмыстық жағында азабын көреді. Кітаптың қатты мұқабасы BB Wolf орындаған әндерінің CD-сімен бірге шығарылған.

Шаң қала

2010 жылы Роберт Пол Уэстонның "Шаңды қала" романы "Үлкен жаман қасқырдың" ұлы Генри Уэлптің басына келген оқиғаны баяндайды. Онда Генридің әкесі, фея шаңын тасымалдаумен айналысатын адамдардың бір тобымен жалған айыпталған. Генри шындықты ашып, әкесін босатуға көмектесуі керек.

Холка-полка: ертегілік құпия

«Холқа Полка» балалар пьессасында бұл кейіпкер өзгеше жарықтан көрінеді – ол кішкентай қыздардан қорқады, оларды қорқыта алмайды және ешқандай қауіптілік тудырмайды.

Голди мен аю

Үлкен жаман қасқыр Дисней Junior телеарнасының "Goldie & Bear" мектепке дейінгі сериалында Джим Каммингстің (ол Диснейдің осы кейіпкерінің басқа нұсқаларын да дыбыстаған) дауысында пайда болады. Сериалда оны Үлкен жаман қасқыр немесе Ұлы жаман деп атайды (оның нағыз аты Алойсиус). Ол адамдарды қорқытуды, ұрлық жасауды және көрген жерінде сыпайылық танытпауды жақсы көретін тәлкек. Дегенмен, оның ішінде ар-ұждан бар екені және кейде жақсы жігіт ретінде бейнеленеді.