Кіріспе
1598 жылы туған, 5 тамыз 1661 жылы қайтыс болған) – Үш патшалық соғысы кезінде корольшілдер тарапынан шайқасқан ағылшын жер иесі және әскери қызметкер. Ірі мүлікті мұраға алған жалғыз бала, ол 1620-1622 жылдардағы Пфальц жорығында қызмет етіп, содан кейін үйіне оралды. 1629-1640 жылдардағы Карл I-нің жеке басқару кезеңінде ол мәжбүрлі қарыз бен кеме салығына қарсы шықты. Дегенмен, 1642 жылы азамат соғысы басталғанда ол корольшіл Солтүстік армиясына қосылды, бірақ ынтасы аз болды. Ол атты әскердің дарынды қолбасшысы екенін көрсетті. 1644 жылы Марстон-Мур шайқасында жеңіліске ұшырағаннан кейін ол аман қалғандардан Солтүстік атты әскерін құрды, ол тез арада тәртіпсіздігімен танылды. 1648 жылы Екінші ағылшын азамат соғысында корольшілдер жеңілгеннен кейін ол эмиграцияға кетіп, ауруға байланысты зейнетке шығуға мәжбүр болғанға дейін Венеция армиясында қысқа ғана уақыт қызмет етті. 1653 жылы ол католик дініне ауысып, кейіннен Вестфалиядағы Ламспринг аббаттығында тұрды. 1658 жылы Карл II оған Лэнгдейл бароны титулын берді. 1660 жылы Жаңарудан кейін ол үйіне оралды және Йоркширдің Батыс бөлігінің лорд-лейтенанттығына тағайындалды. Соғыс оның денсаулығы мен қаржысын құлатты және ол 1661 жылдың тамызында Холм-Холл үйінде қайтыс болды.
Marmaduke Langdale, 1st Baron Langdale (c. 1598 – 5 August 1661) was an English landowner and soldier who fought with the Royalists during the Wars of the Three Kingdoms. An only child who inherited large estates, he served in the 1620 to 1622 Palatinate campaign before returning home; during the period of Personal Rule by Charles I from 1629 to 1640, he opposed both the Forced Loan and Ship Money. Nevertheless, when the civil war began in 1642 he joined the Royalist Northern Army, although with little enthusiasm. He proved a talented commander of cavalry; after defeat at Marston Moor in 1644, he formed the survivors into the Northern Horse, which quickly gained a reputation for ill discipline. After Royalist defeat in the Second English Civil War in 1648, he went into exile and served briefly in the Venetian army before forced to retire by sickness. In 1653, he converted to Catholicism and later resided in Lamspringe Abbey, Westphalia. Created Baron Langdale in 1658 by Charles II, after The Restoration in 1660 he returned home and was appointed Lord Lieutenant of the West Riding of Yorkshire. His health and finances had been destroyed by the war and he died at his home of Holme Hall in August 1661.
Отбасы
Мармадук Лэнгдейл 1598 жылы дүниеге келді, Питер Лэнгдейлдің (1617 жылы қайтыс болған) және оның әйелі Энн Уортонның (1576–1646) жалғыз ұлы. Олар 1606 жылы Йоркширдегі Беверли қаласының жанындағы Молескрофттағы Пигилл Холл үйін сатып алған. "Лэнгдейл" деген тегі Йоркширдегі Лэнгдейл имениесінен шыққан деген болжам бар. 1626 жылы Лэнгдейл Дербиширдегі Барлборо Холлде тұратын сэр Джон Родстың (1562–1639) қызы Ленокс Родсқа (1639 жылы қайтыс болған) үйленді. Олардың жеті баласы болды, бірақ Ленокс 1639 жылы бала туғанда қайтыс болды. Балаларының төртеуі ересек жасқа жетті: ұлдары Мармадук (1627–1703) және Филипп (1672 жылы қайтыс болған), қыздары Ленокс (1658 жылы қайтыс болған) және Мэри (1678 жылы қайтыс болған).
Мансап
Лэнгдейл 1612 жылы Кембридж университетіндегі Сент-Джон колледжінде оқыды және 1617 жылы әкесінен мұрагерлікке алған жерлерін иеленді. Оның қарындасының күйеуі, сэр Джон Хотем (1589–1645) оның әйелі болды; 1620 жылы екеуі Еуропаға сапар шегіп, Карл I-нің қарындасы, Богемияның Елизаветасы үшін шайқасты. Сэр Джон 1642 жылы Йоркширдегі Халл қаласының парламенттік губернаторы болып тағайындалды және 1645 жылы опасыздық үшін жазаланды, оның ұлы Джон да осы жазаға тартылды, оны Кларендон жақын досы деп сипаттады. 1620 және 1630 жылдары Лэнгдейл жергілікті саяси қайраткер болып көзге түсті және 1628 жылы рыцарь атағын алды; алайда, 1629 жылдан 1640 жылға дейінгі Чарльздың жеке билігі кезінде ол мәжбүрлі қарызға және кеме ақысын төлеуге қарсы болды. 1638 жылы Страффорд графы, Чарльздың бас министрі және Солтүстік Кеңесінің президенті Лэнгдейлді «провинциялық, тіпті корольдік билікке де жағымсыз көзқарасы бар» адам деп атады. Ол 1639 жылы Йоркширдің шерифі болып тағайындалды, бұл оны салық жинаудағы кемшіліктерге жеке жауапкершілікке тартты. Ол бұл міндетті орындады, бірақ 1640 жылдың шілдесінде Йоркширдің беделді азаматтары қол қойған петицияны ұйымдастырғаннан кейін қызметтен алынды, онда олардың наразылықтары тізімделген. Лэнгдейл Үш патшалық соғысы кезінде адамдарды белгілі бір тарапқа итермелеген күрделі себептердің жақсы мысалы. Бұрынғы қарсылығына және денсаулығының нашарлауына қарамастан, 1642 жылдың тамызында соғыс басталғанда ол роялистерге қосылып, Солтүстік Англиядағы роялистердің қолбасшысы Ньюкасл маркизінің басшылығымен шайқасты. 1644 жылдың ақпан айында Ньюкасл қамалында ол Корбриджде ковенанттық атты әскерді таратып жіберді, бірақ Селбиге жеңіліс салдарынан роялистердің негізгі әскері Йоркке қайта шегінуге мәжбүр болды. 1644 жылдың шілдесінде Марстон-Мур шайқасында ол роялистердің сол жақ қанатының бір бөлігіне басшылық етті және жеңілгеннен кейін аман қалған атты әскерді «Солтүстік атты әскері» деп біріктірді. Шамамен 30 полктің қалдықтарынан құралған бұл әскер кейін «әлеуметтік топтың жиынтығы» деп сипатталды және жақсы тәртіпсіздікке ұшырады. 1645 жылдың наурыз айында Лэнгдейл Джон Ламберттің басшылығындағы парламенттік әскерді Вентбридждің сыртында таратып, солтүстіктегі соңғы роялистердің бірі - Понтефракт қамалынан босатты. Алайда, жаяу әскердің қолдауы болмағандықтан, ол кері шегінуге мәжбүр болды; Солтүстік атты әскер негізгі роялистік дала әскеріне қосылып, маусымда Насеби шайқасында сол жақ қанатты құрды. Олар бастапқыда Оливер Кромвельдің көп санды және жақсы тәртіпті әскерлеріне қарсы тұрды, бірақ кейіннен олардың қанатын айналып өтіп, шайқас алаңынан ығыстырылды. Насебиден аман қалғандар, соның ішінде Солтүстік атты әскері, Оңтүстік Уэльстегі Раглан қамалына қайтты, бірақ 10 шілдеде Англиядағы соңғы маңызды роялистік дала әскері Лангпорт шайқасында жойылды. Лэнгдейл және басқа Йоркшир роялистері 1644-1645 жылдары Шотландияда жеңіске жеткен Монтрозбен байланысу үшін солтүстікке баруды қалады. Чарльз келісті, бірақ алдымен ирландтық қолдаушыларымен байланыс үшін маңызды порт - Честерді босатуды талап етті; 24 қыркүйекте роялистер Роутон-Хит шайқасында жеңілді. Осыдан кейін Монтроздың 13 қыркүйекте Филипхоу шайқасында жеңілгені туралы хабар келді. Лэнгдейл мен лорд Дигби Честерден шамамен 2400 атты әскермен қашып кетті, бірақ 15 қазанда парламенттік армия оларды Шербернде Эльметте тоқтатты және таратып жіберді. Дигби мен Лэнгдейл Францияға қашып кетті, ал Бірінші ағылшын азаматтық соғысы 1646 жылдың маусымында аяқталды. Роялистер, парламенттік орташа жақтастар және шотландтықтар арасындағы одақ 1648 жылы Екінші ағылшын азаматтық соғысына әкелді; Лэнгдейл эмиграциядан оралып, Камберлендтегі роялистерге басшылық етті және шотландтық одақтастарына Англияға шабуыл жасауға мүмкіндік беру үшін Бервик-апон-Твидтің шекаралық қаласын басып алды. Тамыз айында Солтүстік парламенттік қолбасшы Джон Ламбертке Уэльстегі және Оңтүстік Англиядағы роялистердің көтерілісін жеңген Кромвель мен Фэрфакс күш қосты. Лэнгдейл шотландтық әскермен Гамильтон герцогының басшылығымен бірікті, бірақ олар 17-19 тамыз аралығында үш күнге созылған Престон шайқасында жеңілді. Кавалерияның көп бөлігімен бірге Лэнгдейл мен Гамильтон Престонда тұтқындалудан қашып құтылды, бірақ көп ұзамай тұтқындалып, Ноттингем қамалына қамалды. Екінші азаматтық соғыс парламентарийлерді, соның ішінде Кромвельді, бейбітшілік тек көрнекті роялистердің өлімімен қамтамасыз етілуі мүмкін деп сендірді; Гамильтон жазаланды, сондай-ақ 1649 жылдың қаңтарында Чарльз та жазаланды. Атау бойынша кешірімнен шығарылған жеті роялистердің бірі ретінде Лэнгдейл сүтші қызының киімін киіп қашып, Францияға қайта оралды. 1650 жылғы Бреда шарты бойынша ковенанттар Чарльз II-ні Англия және Шотландия тақтарына қайта орнатуға келісті, бірақ онымен бірге эмиграцияға кеткендердің көптегенін шығаруды талап етті. Нәтижесінде, Лэнгдейл Үшінші ағылшын азаматтық соғысына қатыспады; ол 1652 жылы католицизмге көшті және Венеция Республикасының армиясына қосылды, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты зейнетке шығуға мәжбүр болды. 1655 жылы кедейлік оны Төмен Саксониядағы Ламспринге аббаттығындағы ағылшын бенедиктин конгрегациясына паналауға итерді. 1658 жылы Чарльз оны Лэнгдейл бароны етіп жариялады; 1660 жылы қалпына келтірілгеннен кейін ол Йоркширдің Батыс жағының лорд-лейтенанттығына тағайындалды, бірақ Чарльздың тәж кию рәсіміне қатысуға жеткілікті ақшасы жоқ екенін мәлімдеді. Ол 1661 жылдың тамызында Холмде қайтыс болды және Санктон қаласындағы Барлық Әулиелер шіркеуіне жерленді, онда оның және Лэнгдейл әулетіне тиесілі басқа да ескерткіштер сақталған.