Кіріспе

Аполлон Ай модулінің экипажсыз алғашқы сынақ ұшырылымы

Келесі:

Аполлон-4 сияқты Аполлон-5-те де маңызды кешігулер болды. Аполлон-5-тің кешігулерінің басты себебі – жоспардан қалып қойған LM (ай модулі) еді. Аполлон бағдарламасының басқарушысы генерал-майор Сэмюэл К. Филлипс бастапқыда LM 1 – бірінші ай модулінің адамсыз сынақ ұшуы 1967 жылдың сәуір айында басталсын деген үмітте болған. Көлікті тексеруге және сынауға алты ай қарастырған НАСА, Grumman компаниясынан LM 1-ді Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығына 1966 жылдың қыркүйегіне дейін жеткізуді сұрады, бірақ LM 1-ді өндірудегі қиындықтарға байланысты жеткізу бірнеше рет кешіктірілді. 1967 жылдың қаңтарында LM 1-ді орбитаға шығаруды жоспарлаған Saturn IB ұшу құралы AS 206, 37-ші ұшу кешенінде орнатылған кезде жеткізу күні әлі белгісіз болды. Сол айда Аполлон-1 экипажының қаза болуына себеп болған өрттен кейін, Аполлон-1 үшін жоспарланған AS 204 ұшу құралы 34-ші ұшу кешенінен 37-шіге көшіріліп, AS 206-ны алмастырды. Бұл AS 204 толық зерттеу және әзірлеу құралдарымен жабдықталған соңғы Saturn IB болғандықтан жасалды, ал экипажды ұшу тоқтатылғандықтан НАСА бұл бустерді LM-нің алғашқы ұшуы үшін пайдалануды қалады. LM әлі дайын болмағандықтан, Grumman 37-ші ұшу кешенінде оның фанералық макетін жасады, бұл құрылыстарды тексеруге көмектесті. 1967 жылдың 12 мамырында Аполлон бағдарламасының ғарыш кемесінің басқарушысы Джордж М. Лоу НАСА штаб-пәтеріне Grumman компаниясының LM 1-ді 28 маусымда жеткізуге міндеттенгенін хабарлады, бірақ Лоу бұл мақсатқа жету қиын болатынын атап өтті. 23 маусымда LM 1 Aero Spacelines Super Guppy көлігімен Кеннеди мысына жеткізілді, ал төрт күннен кейін сатылар біріктірілді. Меркурий және Gemini бағдарламалары үшін ұшу операцияларының тәжірибелі маманы Джон Дж. Уильямстың басшылығымен 400 адамнан тұратын команда LM 1 техникалық талаптарға сай келе ме екенін тексерді, содан кейін Grumman техниктерінің сынақтары мен түзетулерін қадағалады. LM-нің жоғары көтерілу сатысындағы ақауларға байланысты екі саты тамыз айында ажыратылды, ал олар жөнделіп, қайта біріктірілгеннен кейін тағы бір ақау пайда болды және сатылар қыркүйек айында қайта ажыратылды. Осы уақыт ішінде бірнеше құралдар жөндеу үшін Grumman компаниясына қайтарылды, ал сатылар қазан айында қайта біріктірілді. 1967 жылдың 6 қыркүйегінде Аполлон-5 жоспардан 39 күнге қалып қойды, бірақ барлық мәселелер шешілді, қозғалтқыш жүйесінен кейбір ақаулар болмаса. 1967 жылдың соңында миссияның көптеген құжаттары дайын болды, ал Миссия директоры Уильям С. Шнайдер 1967 жылдың 18 қарашасында миссия ережелерін бекітті. Келесі күні LM 1 ұшу құралына қосылды, ал ғарыш кемесінің дайындық сынағы желтоқсан айында аяқталды. 1968 жылдың қаңтар айының басында НАСА басшысы Джеймс Э. Уэббтың кеңсесі Аполлон-5 1968 жылдың 18 қаңтарынан ертерек ұшырылмасын мәлімдеді. Сүзгілердің бітелуі сияқты ұсақ ақаулар қосымша кешігулерге әкелді. Кері санаудың демонстрациялық сынағы 19 қаңтарда аяқталды, ал қысқартылған 22 сағаттық кері санау 21 қаңтарда басталды.

Мақсаттар

Аполлон-5 ғарыш аппараты LM-нің ішкі жүйелерінің жұмысын тексеру үшін жоспарланған. Ұшу барысында көтерілу және түсу қозғалтқыштары іске қосылатын болды. Көтерілу сатысы түсу сатысына қосылған күйінде де жұмыс істейтінін растау үшін "от тесігінде" сынағы жүргізілді, бұл процедура Ай бетінде және Айға қондыру тоқтатылған жағдайда қолданылатын еді. Бұл процедураға түсу сатысын тоқтату, басқару және қуатты көтерілу сатысына ауыстыру, содан кейін екі саты әлі де біріктірілген күйде тұрғанда көтерілу қозғалтқышын іске қосу кірді. "От тесігінде" термині тау-кен өнеркәсібінде жарылғыш заттар қолданылатын кезде қолданылатын сөзден алынған. Сонымен қатар, LM қозғалтқыштары алғашқы пайдаланудан кейін қайта іске қосылатынын тексеру үшін қосымша сынақтар жүргізілді. LM жүйелерін сынақтан өткізумен қатар, Аполлон-5 Сатурн-V конфигурациясындағы Аспаптар блогын да сынақтан өткізді. LM-1 көтерілу сатысы атмосфераға қайта кіріп, ыдырағанша шамамен екі жыл орбитада қалуы, ал түсу сатысы шамамен үш аптаға созылуы күтілді.

Жабдық

Аполлон 5, Аполлон 1 кемесіне тағайындалған SA 204R деп аталатын Сатурн IB арқылы орбитаға шығарылды. 1966 жылғы тамызда Кеннеди мысына әкелінген ол өрттен зардап шекпей аман қалды, өрттен кейін коррозия немесе басқа да зақымданулар тексерілді. Ғарыш кемесі мен жанар майды қоса алғанда, ұшыру құралының тұтандыру салмағы құрады. Бұл миссияға арналған ғарыш кемесі биік болды, бірақ CSM немесе авариялық құтқару жүйесі болмағандықтан, ол кішкентай көрінді. Оның орнына LM ай модулі адаптерінде (SLA) көлік құралының жоғарғы бөлігінде орналастырылды. SLA 7 деп нөмірленген SLA, жиынтықтағы мұрын қақпағының астында орналасқан және мұрын қақпағы орбитаға шығарылғаннан кейін ашылатын төрт панелі бар, бұл LM-нің бөлініп, алыстауына мүмкіндік берді. LM 1 деп аталатын LM – бұл Аполлонның алғашқы ұшуға дайын ай модулі. Салмақты үнемдеу үшін және сынақ миссиясы кезінде қажет болмайтынына байланысты LM 1-де қону тіректері болған жоқ. 1967 жылғы желтоқсанда LM 5-тің (Аполлон 11-де ұшатын) терезесінің бірі сынақ кезінде сынғаннан кейін, NASA қызметкерлері LM 1 терезесінің ұшу кезінде бұзылуы мүмкін деп қорқып, алюминий пластиналармен ауыстыруды шешті. Астронавттар болмағандықтан, LM 1-де аппаратты қашықтан басқаруға мүмкіндік беретін миссия бағдарламасы орнатылған. LM 1-дің барлық жүйелері толыққанды іске қосылмады, сондай-ақ оған толық көлемде керек-жарақтар берілмеді: мысалы, оның негізгі батареялары кернеудің артуын болдырмау үшін жартылай разрядталды, ал қоршаған ортаны бақылау жүйелерінің оттегі резервуарлары жартылай ғана толтырылды.