Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аполлон Сатурн V зымыранының екінші сынақ ұшуы
Second test flight of the Apollo Saturn V rocket
Аполлон 6 (1968 жылғы 4 сәуірде), сондай-ақ AS 502 ретінде белгілі, Америка Құрама Штаттарының Аполлон бағдарламасының үшінші және соңғы экипажсыз ұшуы және Сатурн V ұшу аппаратының екінші сынағы болды. Ол Сатурн V-ті экипажмен ұшулар үшін пайдалануға дайындады және 1968 жылғы желтоқсанда Аполлон 8-бен бастап қолданылды. Аполлон 6-ның мақсаты Сатурн V-тің үшінші сатысы – S IVB-ның өзін және Аполлон ғарыш кемесін Айға дейінгі қашықтыққа жеткізу қабілетін көрсету болды. Оның құраушы бөлшектері 1967 жылдың басында Кеннеди ғарыш орталығына келе бастады. Тестілеу баяу өтті, көбінесе Аполлон 4 үшін арналған Сатурн V-тің тестілеуімен байланысты кешігулер болды – Сатурн V-тің алғашқы ұшырылуы. 1967 жылдың қарашасында экипажсыз миссия ұшырылғаннан кейін кешігулер азайды, бірақ ұшу 1968 жылдың наурызынан сәуірге дейін кейінге жылдырылды. Ұшу жоспарында Айға трансъинъекциядан кейін қызметтік модульдің негізгі қозғалтқышын пайдаланып тікелей қайтаруды тоқтату көзделген, ұшудың жалпы уақыты шамамен 10 сағатты құрасты. Алайда, дірілдер екінші және үшінші сатылардағы Rocketdyne J 2 қозғалтқыштарының ішкі жанармай құбырларын жарып, екінші сатыдағы қозғалтқышты ерте өшірді. Қосымша екінші сатыдағы қозғалтқыш та өшірілген қозғалтқышпен байланысқан сымдардың салдарынан ертерек тоқтады. Көліктің бортындағы навигациялық жүйе екінші және үшінші сатыларды ұзақ уақыт жұмыс істеуге мәжбүр етіп, бұл жағдайды өтеді, бірақ нәтижесіндегі тұрақ орбитасы жоспарланғаннан гөрі эллипстік болды. Зақымдалған үшінші сатыдағы қозғалтқыш трансъайлық инъекция үшін қайта іске қосылмады. Ұшуды басқарушылар алдыңғы Аполлон 4 тестінің ұшу профилін қайталауға шешім қабылдады, осылайша жоғары орбитаға шығып, жоғары жылдамдықпен қайта оралды. Қозғалтқыштардың істен шығуына қарамастан, бұл ұшу НАСА-ға Сатурн V-ті экипажмен ұшыру үшін жеткілікті сенімділік берді; үшінші экипажсыз ұшу жоспары жойылды.
Apollo 6 (April 4, 1968), also known as AS 502, was the third and final uncrewed flight in the United States' Apollo Program and the second test of the Saturn V launch vehicle. It qualified the Saturn V for use on crewed missions, and it was used beginning with Apollo 8 in December 1968. Apollo 6 was intended to demonstrate the ability of the Saturn V's third stage, the S IVB, to propel itself and the Apollo spacecraft to lunar distances. Its components began arriving at the Kennedy Space Center in early 1967. Testing proceeded slowly, often delayed by testing of the Saturn V intended for Apollo 4—the inaugural launch of the Saturn V. After that uncrewed mission launched in November 1967, there were fewer delays, but enough so that the flight was postponed from March to April 1968. The flight plan called for following trans lunar injection with a direct return abort using the service module's main engine, with a flight time totaling about 10 hours. Instead, vibrations damaged some of the Rocketdyne J 2 engines in the second and third stages by rupturing internal fuel lines causing a second stage engine to shut down early. An additional second stage engine also shut down early due to cross wiring with the engine that had shut down. The vehicle's onboard guidance system compensated by burning the second and third stages longer, although the resulting parking orbit was more elliptical than planned. The damaged third stage engine failed to restart for trans lunar injection. Flight controllers elected to repeat the flight profile of the previous Apollo 4 test, achieving a high orbit and high speed return. Despite the engine failures, the flight provided NASA with enough confidence to use the Saturn V for crewed launches; a potential third uncrewed flight was cancelled.
Жабдық
Аполлон-6 ұшыру құралы AS 502 деп белгіленді, ол екінші ұшуға қабілетті Сатурн V болды. Оның пайдалы жүктемесі CSM 020-ды, I блок CSM-ды қамтыды, оның кейбір II блок модификациялары болған. I блок CSM-де Ай модулімен байланысу мүмкіндігі болмаған, ал II блок CSM-де мұндай мүмкіндік болды. CSM 020-ға енгізілген өзгерістердің бірі – Айға оралу жағдайында сынақтан өтуге арналған жаңа экипаж люгі. Бұл жаңа люк Аполлон 1 тергеу комиссиясы төтенше жағдайда ашу қиын деп таныған люктің орнына қойылды, осы жағдай 1967 жылғы 27 қаңтардағы Аполлон 1 өртіне үш астронавттың қаза болуына себеп болған еді. Қолданылған басқару модулі CM 020 болды; ол миссия бағдарламасын және оны қашықтан басқаруға мүмкіндік беретін басқа да жабдықтарды алып жүрді. Ұзақ болмаған «Аполлон-6» миссиясы үшін барлық SM жүйелері іске қосылмады: электр қуат жүйесінен артық жылуды шығаратын радиаторлар мен қоршаған ортаны басқару жүйесі қосылмады. Хьюстон қаласындағы Адамды ғарышқа ұшыру орталығының басқару және қызмет көрсету модулінің басқарушысы Кеннет Клейкнехт CSM 020 келгенде риза болды, өйткені ол Солтүстік Америка авиациясының өндірушісінен Кеннеди ғарыш орталығына жеткізілді, бірақ оның тұтанғыш милармен оралғанына ашуланды. Аполлон 1-нің тағдырынан қауіп көрген CSM-інен айырмашылығы, ол жүздеген шешілмеген мәселелермен келген, CSM 020-де тек 23 мәселе болды, олардың көпшілігі кәдімгі проблемалар еді. Сондай-ақ Аполлон-6-да Айды сынау үшін арналған құрылғы ұшырылды: LTA 2R деп белгіленген имитациялық Ай модулі. Ол қону шассисіз, ұшу үлгісіндегі түсіру сатысын, жанармай бактерілерін су-гликоль қоспасымен және тотықтырғыш бактерілерінде фреонмен қамтыды. Ұшу жүйелері болмағандықтан, оның көтерілу сатысы балласттандырылған алюминийден жасалған және дірілді, дыбысты және құрылымдық тұрақтылықты көрсету үшін құралдармен жабдықталған. LTA 2R ұшу бойында SLA 9 нөміріндегі ғарыш кемесі Ай модулі адаптерінің ішінде қалды.
Apollo 6's launch vehicle was designated AS 502, the second flight capable Saturn V. Its payload included CSM 020, a Block I CSM that had some Block II modifications. The Block I CSM did not have the capability of docking with a Lunar Module, as the Block II did. Among the modifications to CSM 020 was a new crew hatch, intended to be tested under lunar return conditions. This new hatch replaced the one which was condemned by the Apollo 1 investigation board as too difficult to open in case of emergency, circumstances that had contributed to the deaths of three astronauts in the Apollo 1 fire of January 27, 1967. The command module used was CM 020; it carried a mission programmer and other equipment to allow it to be operated remotely. Not all SM systems were activated for the short Apollo 6 mission: the radiators to remove excess heat from the electrical power system and the environmental control system were not connected. Kenneth S. Kleinknecht, Command and Service Module manager at the Manned Spaceflight Center in Houston, was pleased with CSM 020 when it arrived at Kennedy Space Center from North American Aviation, the manufacturer, though he was upset it arrived wrapped in flammable mylar. In contrast with Apollo 1's ill fated CSM, which arrived with hundreds of unresolved issues, CSM 020 had only 23, mostly routine problems. Also flown on Apollo 6 was a lunar test article: a simulated lunar module, designated as LTA 2R. It included a flight type descent stage without landing gear, its fuel tanks filled with a water–glycol mixture and freon in its oxidizer tanks. Containing no flight systems, its ascent stage was made of ballasted aluminum and instrumented to show vibration, acoustics and structural integrity. LTA 2R remained inside the Spacecraft Lunar Module Adapter, numbered SLA 9, throughout the flight.
Дайындық
S IC бірінші сатысы 1967 жылғы 13 наурызда баржамен жеткізілді және төрт күннен кейін Көлік құралын құрастыру ғимаратына (VAB) орнатылды; S IVB үшінші сатысы мен Аспаптар блогының компьютері 17 наурызда жетті. S II екінші сатысы әлі дайын болмағандықтан, Apollo 4-ке дайындық кезінде қолданылған (соның ішінде S II кешіктірілген) гантель тәрізді аралық пайдаланылды, осылайша сынақтарды жалғастыру мүмкін болды. Аралықтың биіктігі мен массасы S II-ге ұқсас болды, сондай-ақ барлық электрлік қосылымдары да болды. S II 24 мамырда жетіп, 7 шілдеде зымыранға жиналып, бекітілді. Apollo 6 барысында VAB-тің 3-ші бөлімі алғаш рет пайдаланылды, және оның кондиционерлік жүйесінің жеткіліксіз екені тез анықталды. Жабдықтар мен жұмысшыларды салқындату үшін жоғары сыйымдылықтағы портативті құрылғылар әкелінді. Апрель айында Apollo 4-те персонал мен жабдықтардың жұмыс істеуіне байланысты, Apollo 6-дағы сынақтарға қолжетімді болмағандықтан, кешігулер туды. S II екінші сатысы 25 мамырда жетіп, VAB-тің төменгі бөлігінің бірінде орнатылды, бірақ Apollo 6 жұмысында кешігулер жалғасты, олардың көп бөлігі Apollo 4 жұмысына байланысты болды. Көлік құралы 2-ші мобильді сервистік платформада орнатылды, бірақ ұшырылғанда кері бұрылатын платформаның қолдары бойынша жұмыс баяу жүрді. CSM-нің өзі де кешікті; қыркүйек айының соңында жоспарланған жеткізілу мерзімі екі айға ықшамдатылды. Бірінші сатыдан ажыратылғаннан кейін S II екінші сатысының J 2 қозғалтқыштарымен мәселелер туындады. Екінші қозғалтқыш ұшудан кейін 225 секундтан бастап өнімділік мәселелерін көрсетті, ал T+319 секундта жағдай күрт нашарлады. T+412 секундта Аспаптар блогы оны толығымен өшірді, ал екі секундтан кейін үшінші қозғалтқыш та өшірілді. Apollo 6 командалық модулі Атлантадағы Фернбанк ғылыми орталығында (Джорджия штаты) қойылған.
The S IC first stage arrived by barge on March 13, 1967, and was erected in the Vehicle Assembly Building (VAB) four days later; the S IVB third stage and Instrument Unit computer both arrived on March 17. The S II second stage was not yet ready and so the dumbbell shaped spacer, used in preparation for Apollo 4 (which also had a delayed S II), was substituted so testing could proceed. The spacer had the same height and mass as the S II along with all the electrical connections. The S II arrived May 24 and was stacked and mated into the rocket on July 7. Apollo 6 saw the first use of the High Bay 3 of the VAB, and it was quickly discovered that its air conditioning facilities were inadequate. Portable high capacity units were brought in to keep equipment and workers cool. There were delays in April as personnel and equipment were busy with Apollo 4, and not available for tests on Apollo 6. The S II second stage arrived on May 25 and was erected in one of the VAB's low bays, but work on Apollo 6 continued to be plagued by delays, many occasioned by work on Apollo 4. The vehicle was erected on Mobile Service Launcher 2, but work on the launcher's arms, which would swing back at launch, proceeded slowly. Also slow to arrive was the CSM itself; the planned late September arrival was pushed back two months. After the first stage was jettisoned, the S II second stage began to experience problems with its J 2 engines. Engine number two had performance problems from 225 seconds after liftoff, abruptly worsening at T+319 seconds. At T+412 seconds the Instrument Unit shut it down altogether, and two seconds later, engine number three also shut down. The Apollo 6 command module is on display at the Fernbank Science Center in Atlanta, Georgia.
Камералар
Сатурн V-де бірнеше камера орнатылған, олар сыртқа шығарылып, кейіннен қайта алу жоспарланған. S IC-дегі төрт камераның үшеуі шығарылмады, соның салдарынан жойылды, ал S II-дегі екі камераның тек біреуі ғана қайта алынды. Осы камералардың екеуі S IC/S II бөлінуін түсіру үшін, ал қалған екеуі сұйық оттегі багін түсіру үшін арналған; қайта алынған камера бөлінуді түсірген. Шығарылмауына себеп, сыртқа шығаруды қамтамасыз етуге тиіс баллондардағы азот қысымының жеткіліксіздігі болды. Командалық модульде қозғалысқа түсіретін камера болды, оны ұшыру және қайта кіру кезінде іске қосу жоспарланған. Миссия жоспарланғаннан он минутқа ұзарғандықтан, қайта кіру кезіндегі оқиғалар түсірілмеді. Миссияның бір бөлігінде CM-де 70 мм-лік камера жұмыс істеді, ол люк терезесі арқылы Жерге бағытталған. Түсірілімге АҚШ-тың аймақтары, Атлант мұхиты, Африка және Тынық мұхитының батысы кірді. Камерада бұрынғы американдық ұшқышсыз миссиялардағыдан жақсы түс балансы мен жоғары сапасы бар, көлеңкелерді өткізбейтін пленка мен сүзгілердің үйлесімділігі болды. Бұл картографиялық, топографиялық және географиялық зерттеулер үшін өте пайдалы болды.
The Saturn V had several cameras affixed to it, intended to be ejected and later recovered. Three of the four cameras on board the S IC failed to eject and thus were destroyed, and only one of the two cameras on the S II was recovered. Two of these cameras were intended to film the S IC/S II separation and the other two were to film the liquid oxygen tank; the one that was recovered had filmed separation. The failure to eject was attributed to a lack of nitrogen pressure in the bottles that were to cause the ejection. The command module carried a motion picture camera, intended to be activated during launch and during re entry. Because the mission took about ten minutes longer than planned, re entry events were not filmed. A 70 mm still camera operated in the CM during part of the mission, pointed at the Earth through the hatch window. Coverage included parts of the United States, the Atlantic Ocean, Africa, and the western Pacific Ocean. The camera had haze penetrating film and filter combination, with better color balance and higher resolution than photographs taken on previous American crewed missions. These proved excellent for cartographic, topographic, and geographic studies.
Қоғамға әсері
Аполлон-6 миссиясы туралы баспасөзде аз хабарланды, себебі ұшырылған күні Мемфисте Мартин Лютер Кинг кіші қаза тапты, ал президент Линдон Б. Джонсон төрт күн бұрын ғана қайта сайлануға түспейтінін жариялаған еді.
There was little press coverage of the Apollo 6 mission mainly because on the same day as the launch, Martin Luther King Jr. was assassinated in Memphis, and President Lyndon B. Johnson had announced he would not seek reelection only four days earlier.