Жан-Баптист Клебер: Француз генералының өмірі мен қызметі
Jean-Baptiste Kléber
Жан-Батист Клебер (1753-1800) – француз генералы, Француз революциясының соғыстарындағы басшы. Өмірі, әскери жолы, және Vendée көтерілісін басу туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз генералы (1753–1800)
French general (1753–1800)
Жан Батист Клебер (ʒɑ̃ batist klebɛʁ; 9 наурыз 1753 – 14 маусым 1800) – француз революциялық соғыстарының француз әскери қайраткері. Француз корольдік армиясында бір жыл қызмет еткеннен кейін, ол жеті жыл өткен соң Габсбургтер қызметіне қабылданды. Дегенмен, оның қарапайым тегі мүмкіндіктерін шектеді. 1792 жылы ол француз революциялық армиясына өз еркімен қосылып, тез арада шендік сатыда көтерілді. Клебер Бірінші коалиция соғысы кезінде Рейн аймағында қызмет етті, сондай-ақ Вендея көтерілісін басты. Кампо-Формио шартынан кейінгі тыныш кезеңде ол жеке өмірге шықты, бірақ 1798 жылы Мысыр мен Сириядағы жорықта Наполеон Бонапартпен бірге әскери қызметке қайта оралды. Мысыр жорысы нашарлаған кезде Наполеон 1799 жылы Парижге оралып, Клеберді Мысырдағы француз күштерінің бас қолбасшысы етіп тағайындады. Ол 1800 жылы Каирде студенттің қолынан қаза болды. Клебер бейбіт уақытта тәжірибелі сәулетші болғандықтан, бірнеше ғимараттың жобасын жасаған.
Jean Baptiste Kléber (ʒɑ̃ batist klebɛʁ; 9 March 1753 – 14 June 1800) was a French military leader of the French Revolutionary Wars. After serving for one year in the French Royal Army, he entered Habsburg service seven years later. However, his humble birth hindered his opportunities. Eventually, he volunteered for the French Revolutionary Army in 1792 and quickly rose through the ranks. Kléber served in the Rhineland during the War of the First Coalition, and also suppressed the Vendée Revolt. He retired to private life in the peaceful interim after the Treaty of Campo Formio, but returned to military service to accompany Napoleon Bonaparte in the campaign in Egypt and Syria in 1798. As the Egyptian campaign was deteriorating, Napoleon returned to Paris in 1799 and appointed Kléber as commander of all French forces in Egypt. He was assassinated by a student in Cairo in 1800. A trained architect, Kléber, in times of peace, designed a number of buildings.
Ерте мансап
Жан Батист Клебер 1753 жылдың 9 наурызында Эльзас провинциясындағы Страсбург қаласында дүниеге келді. Оның әкесі шебер-салушы болып жұмыс істеді. 1769 жылы ол француздың 1-ші гусар полкіне қысқа ғана уақытқа қатысты, бірақ 1770 жылдан 1774 жылға дейін, ішінара Парижде Жан Шальгринмен бірге сәулет өнерін оқыды. Бір тавернадағы төбелес кезінде екі неміс ақсүйектеріне көмектескені үшін Мюнхендегі әскери училищенің оқуға қабылданды. Осы білімнің нәтижесінде ол Габсбургтың австрия армиясының Кауництің №38 жаяу әскер полкіне кірді. Бавария мұрагерлік соғысына қатысты, бірақ ірі шайқастарға түспеді. Австрияның Нидерландындағы Монс, Мехелен және Люксембург гарнизондарында кезекпен орналасты. Өзінің қарапайым тегінің одан әрі жоғарылау мүмкіндігін шектегенін түсінген соң, ол 1783 жылы жеті жыл қызметтен кейін австрия армиясын тастап кетті.
Jean Baptiste Kléber was born on 9 March 1753 in Strasbourg, in the province of Alsace, where his father worked as a master builder. He briefly engaged in 1769 in the French 1st Hussar Regiment, but resigned to study, from 1770 to 1774, architecture, partly in Paris with Jean Chalgrin. His opportune assistance to two German nobles in a tavern brawl obtained for him nomination to the military school of Munich. From this education, he obtained a commission in the Kaunitz Infantry Regiment Nr. 38 of the Habsburg Austrian army. He took part in the War of the Bavarian Succession but did not see major engagements. He was stationed alternately in the garrisons of Mons, Mechelen, and Luxembourg in the Austrian Netherlands. Finding that his humble birth hindered his chances for promotion beyond that of an unterleutnant, he left the Austrian army in 1783 after serving seven years.
Сәулет
Францияға оралғаннан кейін Клебер Белфортте мемлекеттік ғимараттар инспекторы болып тағайындалды. 1784 және 1792 жылдар арасында ол мемлекеттік және жеке тапсырыстар бойынша бірнеше ғимараттарды жобалады. Ең танымалдарының бірі – қазіргі Танн қаласының (Верхний Рейн, 1787–1793) қалалық әкімшілігі, ол бастапқыда аурухана ретінде жобаланған, бірақ аяқталуға тиіс болғаннан кейін әкімшілік ғимаратқа айналды. Сақталған басқа ғимараттардың қатарында – 1790 жылдар шамасында салынған Гранвильар шатосы (көбінесе қате жазылатын "Гранвильар") және Масево бенедиктин аббаттығының канондар үйлері (1781–1790) бар. Тоғызы жоспарланған, бірақ Франция революциясының салдарынан тек жетісі салынды. Страсбург тарихи мұражайында Жан Батист Клеберге арналған зал бар, онда оның эскиздері мен архитектуралық жобалары көрсетілген.
On returning to France, Kléber received the appointment of inspector of public buildings at Belfort. Between 1784 and 1792, he designed a number of buildings both on public and private commission. Perhaps the most notable is the current town hall of Thann, Haut Rhin (1787–1793), which was originally designed as a hospital but turned into an administrative building before its completion. Other surviving buildings are the château of Grandvillars (often erroneously spelled "Granvillars"), built around 1790 and the canoness houses of the Benedictine abbey of Masevaux (1781–1790). Nine of these houses had been planned but due to the French Revolution, only seven were built. The Musée historique de Strasbourg features a room dedicated to Jean Baptiste Kléber that also displays a number of his sketches and architectural designs.
Француз революциялық соғыстары
1792 жылы Француз революциялық соғыстарының басында Клебер Жоғарғы Рейн еріктілерінің 4-ші батальонына қатарына қосылды. Әскери тәжірибесінің арқасында ол бірден батальонның адъютанты, ал көп ұзамай подполковнигі болып сайланды. 1793 жылдың шілдесінде Майнцті қорғауда өзін ерекше көзге түсірді, бірақ гарнизонның қалған бөлігімен бірге жамандалып, түрмеге қамалды. Бірақ ол тез арада қызметке қайта орналастырылып, 1793 жылдың тамызында бригада генералына дейін көтерілді. Клебер содан кейін Ла-Рошель жағалаулары армиясына жіберілді және Францияның батыс бөлігіне орналастырылды, онда ол Вандеядағы көтерілісті басуға қатысты. Осы кезде, әскерін Францияға қайтаруға немесе басып алған жерлерін бекітуге үміт көре алмағандықтан, ол коммодор Сидни Смитпен Эль-Ариш келісімін (1800 жылдың 24 қаңтары) жасасты, осы арқылы француз армиясының құрметті түрде эвакуациялану құқығын жеңіп алды. 1800 жылдың қаңтарында Сидни Смитпен келіссөздер жүргізіп жатқанда Клебер Каирде масондық ғибадатхана ашты және осылайша «Изис» ложасын (La Loge Isis) құрып, оның алғашқы шебері болды. Ложаның ұраны Француз революциясының ұраны болды: «Бостандық, теңдік, бауырластық». Оқиға Мисырда тұратын араб-сириялық студентке қатысты. Қаскөй Клеберден садақа сұрағандай болды, бірақ содан кейін оның қолын ұстап, жүрегіне, асқазанына, сол қолына және оң жақ бетіне пышақпен шапты, содан кейін сарайға жақын жерде жасырынды. Ол көп ұзамай Клеберді өлтірген пышақпен ұсталды және кейін өлім жазасына кесілді. Қастандық 1800 жылдың 14 маусымында Каирде болды, бұл Клебердің досы және серігі Десакс Маренгода қаза тапқан күнімен сәйкес келді. Қаскөйдің оң қолы күйдіріліп, ол Каирдегі алаңда тікелей тірідей қадалды және бірнеше сағатқа өлуге тасталды. Сулейманның бас сүйегі Францияға жіберілді және француз френологтарының айтуынша, «қылмыс» және «фанатизмді» көрсететін бас сүйегінің ерекшеліктерін медицина студенттеріне үйрету үшін пайдаланылды.
In 1792, at the start of the French Revolutionary Wars, Kléber enlisted in the 4th Battalion of Volunteers of Haut Rhin. Thanks to his military experience, he was at once elected adjutant and soon afterward lieutenant colonel of the battalion. At the defense of Mainz in July 1793 he so distinguished himself that, though disgraced along with the rest of the garrison and imprisoned, he promptly won reinstatement, and was promoted to brigade general in August 1793. Kléber was then posted to the Army of the Coasts of La Rochelle and deployed to Western France, where he took part in the suppression of the Revolt in the Vendée. In this capacity, seeing no hope of bringing his army back to France or of consolidating his conquests, he negotiated the Convention of El Arish (24 January 1800) with Commodore Sidney Smith, winning the right to an honorable evacuation of the French army. While he was negotiating with Sidney Smith in January 1800, Kléber opened a masonic temple in Cairo and thus created the Isis lodge (La Loge Isis), serving as its first master. The motto of the lodge was the slogan of the French Revolution: Liberté, égalité, fraternité. or Arab Syrian student living in Egypt. The assassin appeared to be begging from Kléber, but then took his hand and stabbed him in the heart, stomach, left arm, and right cheek, before running away to hide near the palace. He was soon caught, still in possession of the dagger which he had used to kill Kléber, and was later executed. The assassination happened in Cairo on 14 June 1800, coincidentally the same day on which Kléber's friend and comrade, Desaix, fell at Marengo. The assassin's right arm was burned off, and he was impaled in a public square in Cairo and left for several hours to die. Suleiman's skull was shipped to France and used to teach medical students what the French phrenologists claimed were the cranial features indicating "crime" and "fanaticism"
Жерлеу
Ол өлтірілгеннен кейін, Клебердің бальзамдалған денесі Францияға қайтарылды. Оның қабірі республикашылдықтың символына айналады деп қорқып, Наполеон оны Марсельге жақын аралдағы Шато-д'Ифте сақтауға бұйырды. Ол 18 жыл бойы сол жерде тұрды, содан кейін XVIII Людовик Клеберге туған қаласы Страсбургте жерлеу орнын берді. Ол 1838 жылдың 15 желтоқсанында Клебер алаңының ортасындағы мүсілінің астына жерленді. Оның жүрегі Париждегі Инвалидтердегі Сен-Луи капелінің алтары астындағы губернаторлардың мазарындағы құмырада сақталған. Клебердің есімі Триумф аркасының оңтүстік тірегінің 23-бағанына жазылған.
After his assassination, Kléber's embalmed body was repatriated to France. Fearing that his tomb would become a symbol of Republicanism, Napoleon ordered it held at the Château d'If, on an island near Marseilles. It stayed there for 18 years until Louis XVIII granted Kléber a burial place in his home town of Strasbourg. He was buried on 15 December 1838 below his statue located in the center of Place Kléber. His heart is in an urn in the caveau of the Governors beneath the altar of the Saint Louis Chapel in Les Invalides, Paris. Kléber's name is inscribed in column 23 on the southern pillar of the Arc de Triomphe.
Бағалау
Клебер француз революциясы дәуіріндегі ең ұлы генералдардың бірі ретінде көзге түсті. Өзінің қабілеттеріне сенімсіздік танытса да, жоғарғы қолбасшылыққа жауапкершілікті қабылдаудан бас тартса да, оның өмірінде оған тең болатын ешкім болған жоқ. Бірінші орынбасар ретінде оның замандас генералдарының ешқайсысы одан асып түспеді. Қазынасы тозған, әскерлер жалақы алмаған кезде Мысырдағы істерін басқаруы, оның әкімшілік қабілеттері генерал ретіндегі қабілеттерінен кем емес екенін көрсетті. Клебердің өзі Наполеонға қатысты көзқарасы әртүрлі болса да (оған қарғыс айтқан және оның еске алушы карикатураларын салған), Бонапарт Клебердің шеберлігін жоғары бағалап, "Клебер шайқасқа қадам басатынын көруден артық керемет көрініс жоқ" деді және оны соғыс құдайы Марсқа теңеді.
Kléber emerged as undoubtedly one of the greatest generals of the French revolutionary epoch. Though he distrusted his powers and declined the responsibility of supreme command, there is nothing in his career to show that he would have been unequal to it. As a second in command no general of his time excelled him. His conduct of affairs in Egypt, at a time when the treasury was empty and the troops were discontented for want of pay, shows that his powers as an administrator were little, if at all, inferior to those he possessed as a general. While Kléber himself had a mixed view of Napoleon (including cursing at him and drawing mocking caricatures of him), Bonaparte thought highly of Kléber's skill, stating that there was, "No sight so splendid as watching Kléber go into battle", and he likened him to the God of War Mars.