Кіріспе

Құрылтайшы Әке, АҚШ-тың 1-ші Соғыс хатшысы (1750–1806)

Генри Нокс (25 шілде, 1750 – 25 қазан, 1806), АҚШ-тың негізін қалаушы Әкесі, Бостондық кітап сатушы, Американдық революция кезінде Континенттік армияның жоғары шенді генералы болды және Вашингтонның көптеген науқандарында артиллерия басшысы қызметін атқарды. Американдық революциядан кейін ол 1785 жылдан 1789 жылға дейін Конфедерацияның Ережелері бойынша Соғыс департаментін басқарды. Вашингтон өзінің алғашқы әкімшілігінің басында Ноксты 1789 жылдан 1794 жылға дейін елдің бірінші Соғыс хатшысы етіп тағайындады. Бүгінде ол Кентукки штатындағы Форт-Ноксқа есім беруші ретінде белгілі, ол елдің алтын қорының көп бөлігі сақталатын орын. Массачусетс штатының Бостон қаласында туып өскен Нокс кітап дүкеніне иелік етіп, оны басқарды, әскери тарихқа қызығушылық танытып, жергілікті артиллерия жасағына қосылды. Нокс 1770 жылғы Бостон қырғынының куәсі де болды. 1775 жылы Американдық революциялық соғыс басталғанда, оған бар-жоғы 25 жас болса да, ол Нью-Йорктегі Тикондерога фортынан жаудан тартып алынған артиллерияны тасымалдауды ұйымдастырды, бұл 1776 жылдың басында британдықтарды Бостоннан ығыстыруда шешуші рөл атқарды. Нокс тез арада Континенттік армияның бас артиллерия офицеріне дейін көтерілді. Осы қызметінде ол Вашингтонды көптеген науқандарында сүйемелдеді және соғыстың көптеген маңызды шайқастарына қатысты. Ол артиллерияшыларды даярлайтын орталықтар мен тәуелсіздік үшін соғыста жеңіске жетуге көмектесетін қару-жарақ өндіріс орындарын құрды. Нокс өзін революциялық республикалық идеалдардың бейнесі деп санады. 1783 жылдың басында, соғыс аяқталар алдында, ол Цинциннати қоғамын құру идеясын көтеріп, оның негізін қалау құжатын жазып, осы күнгі күнге дейін сақталған, ветеран офицерлердің бауырластық, мұрагерлік қоғамын құрды. 1785 жылы Конфедерация Конгресі Ноксты Соғыс хатшысы етіп тағайындады, онда ол негізінен үндістермен байланысты мәселелермен айналысты. 1789 жылы АҚШ Конституциясы қабылданғаннан кейін ол президент Вашингтонның Соғыс хатшысы болды. Осы қызметінде ол жағалаудағы бекіністерді дамытуды қадағалады, жергілікті жасақтардың әскери дайындығын жақсартуға тырысты және Солтүстік-Батыс Үнді соғысындағы елдің әскери операцияларын басқарды. Ол ел өзінің иелігіндегі аумақтардағы үнді халқымен қарым-қатынас жасауға ресми жауапты болды, үнді тайпаларына қатысты федералды үкіметтің штаттардан жоғары тұруын бекітетін және үнді тайпаларын тәуелді мемлекеттер ретінде қарауды талап ететін саясатты ұсынды. Нокстің бұл мәселедегі идеалистік көзқарастары заңсыз қоныстар мен үнді жерлерін алаяқтықпен иемдену салдарынан тоқырады. 1795 жылы Мейн округінің Томстон қаласына зейнетке шықты, онда ол қарызға алынған ақшаға негізделген бизнес империясының өркендеуін бақылады. 1806 жылы қайтыс болды, мүлігі банкротқа ұшырады.

Ерте өмір және неке

Генри Нокстың ата-анасы Уильям мен Мэри (қыздығы Кэмпбелл) 1729 жылы Дерриден Бостонға көшіп келген Ольстер шотландтары еді. Оның әкесі кеме жасаушы болған, бірақ қаржылық қиындықтарға байланысты отбасын Батыс Үндістандағы Синт-Евстациусқа тастап кетіп, 1762 жылы себебі белгісіз жағдайда қайтыс болды. Генри Бостон латын мектебінде грек, латын, арифметика және еуропа тарихын оқыды. Әкесі қайтыс болғанда ол үйдегі ең үлкен бала болғандықтан, 9 жасында мектепті тастап, анасын асырау үшін кітап дүкенінде клерк болып жұмыс істеді. Дүкен иесі Николас Боуес балаға әкелік қамқорлық жасап, дүкендегі кітаптарды қарауға және қалағанын алып оқуға рұқсат берді. Болашақ соғыс батыры, тапсырмалар болмағанда, француз тілін өзі үйренді, философия мен жоғары математиканы оқыды, ежелгі жауынгерлер мен атақты шайқастар туралы әңгімелерді тамашалады. Ол өте ерте жасынан-ақ әдебиетке бойында сіңірді. Алайда Нокс Бостонның көшелік бандаларына да қатысып, ауданындағы ең қажырлы күрескерлердің бірі болды. 1770 жылдың 5 наурызында Нокс Бостон қанысты қырғынының куәсі болды. Оның мәлімдемесіне сәйкес, ол жағдайды басып тастауға тырысып, британдық сарбаздарды казармаға оралуға көндіруге ұмтылды. Сондай-ақ ол сарбаздардың сот процесінде куәлік берді, онда екеуінен басқа барлығы ақталды. 1771 жылы ол Бостондағы «Корнхиллдегі Уильямс Кортына қарама-қарсы» орналасқан «Лондон кітап дүкенін» ашты. Замандасының айтуынша, бұл дүкен сол кездегі британдық офицерлер мен консервативті әйелдер үшін «керемет демалыс орны» болды. Көптеген тамаша ағылшын өнімдерімен және мейірімді иесімен басқарылатын дүкен Бостон аристократиясының танымал орнына айналды. Кітап сатушы ретінде Нокс британдық жеткізушілермен (мысалы, Томас Лонгманмен) тығыз іскерлік байланыстар орнатты және клиенттерімен қарым-қатынас жасады, бірақ бала кезіндегі армандарынан айырылмады. Көбінесе өзіндік білім алған ол әскери ғылым туралы кітаптар жинады және дүкеніне жиі келетін сарбаздардан әскери мәселелер туралы сұрақтар қойды. Бұл алып адам бастапқыда лайықты табысқа қол жеткізді, бірақ Бостон портына қатысты заң мен британдық тауарларға бойкот салғаннан кейін кірісі азайды. 1772 жылы ол «Поезд» тобының бөлімшесі ретінде Бостон гвардиялық корпусын құрды және оның екінші қолбасшысы болды. 23 жасқа толуға аздай қалғанда Нокс абайсызда тапаншадан оқ атып, сол қолындағы екі саусағын жоғалтты. Ол жараны байлап, дәрігерге жетіп, дәрігер жараны тігіп қойды. Нокс Ұлыбритания Парламентінің тирандық саясатына қарсы агитаторлар ұйымы – «Сын свободы» партиясын қолдады. Ол 1773 жылғы Бостон шай ішуге қатысқан-қатыспағаны белгісіз, бірақ оқиғадан бұрын күзетшілердің бірі болып, «Дартмут» кемесінен шай түсірілмеуін қадағалады. Келесі жылы ол Нью-Йорктегі лоялист Джеймс Ривингтон жіберген шайды қабылдаудан бас тартты. Генри 1774 жылдың 16 маусымында Бостон лоялистерінің қызы Люси Флюкерге (1756–1824) үйленді, оның саяси көзқарастары әртүрлі болған әкесі қарсы болғанмен. Люсидің ағасы британдық армияда қызмет етті, ал оның отбасы Ноксты сол жерде қызмет етуге итермелеуге тырысты. Әскери қызметіне байланысты ұзақ айырылысқа қарамастан, олар өмірінің соңына дейін бір-біріне адал болды және көп хат алмасты. 1775 жылы жұбайлар Бостондан қашқаннан кейін, ол 1776 жылдың наурыз айында британдықтар қаланы тастап кеткенге дейін негізінен үйсіз қалды. Одан кейін де ол Ноксты көру үшін жиі сапар шекті. Оның ата-анасы Континенттік армия Дорчестер-Хайтсты нығайтқаннан кейін Бостондан британдықтармен бірге кетіп, ешқашан қайтып келмеді. Бұл жетістік Нокстің Тикондерога экспедициясына тікелей байланысты болды.

Бостон қоршауы

1775 жылғы 19 сәуірде Лексингтон мен Конкорд шайқастары басталғанда, Нокс пен Люси Бостоннан құпия шығып, Нокс қаланы қоршап тұрған әскерге қосылды. Оның кітап дүкені тоналып, барлық тауары жойылды немесе ұрланды. Ол генерал Артемас Уордтың басшылығымен, алған инженерлік білімін қала маңындағы бекіністерді нығайтуға пайдаланды. Бункер-Хилл шайқасында көтерілісшілердің артиллериялық атысын басқарды. 1775 жылдың шілдесінде генерал Джордж Вашингтон армияға басшылық ету үшін келгенде, Нокс жасаған жұмысына әсерленді. Екеуі бірден бір-біріне ұнасып, Нокс Вашингтонмен және жаңа құрылып келе жатқан Континенттік армияның басқа да генералдарымен үнемі байланыс жасады. Нокстің армияда лауазымы болмаса да, Джон Адамс Екінші Континенттік Конгресте армияның артиллерия полкінің полковнигі етіп тағайындалуы үшін белсенді жұмыс істеді. Нокс өзінің жағдайын нығайту үшін Адамсқа Ричард Гридлидің, Уордтың артиллериясының ескі командирінің, әскерінен ұнатпайтынын және денсаулығының нашар екенін жазды. Қоршау жалғасқанда, Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі Тикондерога және Крон-Пойнт форттарының басып алынуы кезінде жақында қолға түскен артиллерияның нәтижеге шешуші әсер ете алатыны туралы идея туды. Нокс осы мүмкіндікті Вашингтонға ұсынғаны және Нокстің лауазымы әлі ресімделмегеніне қарамастан, оларды қайтарып алу үшін экспедицияға жетекшілік еткені белгілі. 5 желтоқсанда Тикондерогаға жеткен Нокс, ат пен өгіздермен сүйретілген 60 тонналық артиллерия мен басқа да қару-жарақтарды 300 мильге (483 км) жуық мұзды өзендер мен қарлы Беркшир таулары арқылы Бостон қоршау лагеріне жеткізді. Аймақ сирек қоныстанғандықтан, Ноксқа персонал мен көлік құралдарын жалдауда қиындықтар туды. Бірнеше рет өзендерді кешіп өту кезінде артиллерия мұзға құлап түсті, бірақ жасақ оларды әрқашан құтқарып алды. Нокс екі аптада бітіремін деген жоспарын, шындығында алты аптадан астам уақытқа созылып, 1776 жылдың 27 қаңтарында қару-жарақ пойызының Вашингтонға жеткенін хабарлады. Тарихшы Виктор Брукс бұл оқиғаны «барлық соғыстың ең таңғажайып логистикалық жетістіктерінің бірі» деп атады. Нокстің еңбегі Нью-Йорк және Массачусетс штатындағы Генри Нокс жолындағы бірнеше тақталармен еске алынады. Кембриджге жеткен артиллерия дереу Вашингтон жақында басып алған Дорчестер биіктігін нығайтуға қолданылды. Бостон портына бақылауды күшейткеннен кейін, британдықтар флоттарын Галифаксқа көшірді. Қоршау аяқталғаннан кейін Нокс Коннектикут, Род-Айленд және Нью-Йорк қалаларындағы қорғанысты күшейтуге кірісті, британдық шабуылға дайындалды. Нью-Йоркте ол жергілікті артиллерия командирі Александр Гамильтонмен дос болды. Сондай-ақ, ол Массачусетс штатының генералы Бенджамин Линкольнмен жақын достық қарым-қатынас орнатты.

Нью-Йорк пен Нью-Джерсидегі науқан

Нокс Вашингтон армиясымен Нью-Йорк және Нью-Джерси науқаны кезінде болды, оның ішінде Нью-Йорк қаласының жоғалуына әкелген маңызды шайқастарға қатысты. Манхэттенге британдықтар шабуыл жасағаннан кейін ол тұтқындалудан мүжілді, бірақ Аарон Беррдің көмегімен Континенттік армияның басты қатарларына қайта оралды. 1776 жылғы 26 желтоқсандағы Трентон шайқасы алдындағы Делавэр өзеніндегі қиын кезеңде ол логистикаға жауапты болды. Мұз және суыққа қарамастан, Джон Гловердің «Марблхедтер» (14-континенттік полк) қайықтарды басқарды, ол адамдар, жылқылар және артиллериядан тұратын шабуыл тобын ешқандай шығынсыз өзеннен өткізді. Шайқас аяқталғаннан кейін, ол сол күшті, жүздеген тұтқындарды, қолға түскен мүлікті және барлық қайықтарды 26 желтоқсанның түстен кейін өзеннің арғы жағына қайтарды. Осы жетістігі үшін Нокс бригадир-генерал шеніне көтерілді және бес полкке дейін кеңейтілген артиллерия корпусына қолбасшылық етті. Трентон қаласында тұру туралы шешім қабылданғаннан кейін бірнеше күннен соң армия қайтадан өзеннен өтті. Нокс 1777 жылғы 2 қаңтардағы Ассунпинк-Крик шайқасында және келесі күні Принстон шайқасында армиямен бірге болды. 1777 жылы армия Нью-Джерси штатының Мористоун қаласында қыстаған кезде Нокс Массачусетске армияның артиллерия өндірісін жақсарту үшін оралды. Ол қосымша артиллериялық батальонды құрып, көктемде басты армияға оралғанға дейін Массачусетс штатының Спрингфилд қаласында қару-жарақ қоймасын ашты. Бұл қару-жарақ қоймасы және оның бірі қол астындағы офицерлердің Пенсильвания штатының Йорктаунда салған екінші қару-жарақ қоймасы соғыстың соңына дейін бағалы әскери материалдардың көзі болып қалды.

Филадельфия науқаны

Нокс 1777 жылғы науқанға негізгі әскерге қайта оралды. Маусым айында ол Конгресс француз сарбазы Филипп Шарль Тронсон дю Кудрейді артиллерия басшысы етіп тағайындағанын білді. Дю Кудрейдің тағайындалуы Ноксты ғана емес, ол бірден Конгреске отставкаға кететінін мәлімдеді, сондай-ақ Джон Салливан мен Натанаэль Гринды да ренжітті, олар да саяси себептермен жасалған тағайындауға наразылық білдірді. Джордж Вашингтон да 1777 жылдың 31 мамырында Нокс атынан Конгресске хат жазды. Дю Кудрей кейін бас инспектор лауазымына ауыстырылды және 1777 жылдың қыркүйегінде Скуилкилл өзенін кесіп өтетін кезде жылқыдан құлап қайтыс болды. Нокс Филадельфия науқанының алғашқы ірі шайқасы – Брэндивайн және Германтаун шайқастарында болды. Германтаунда ол британдықтар берік қорғаныс позициясын ұстаған тас үйді – Chew House-ты айналып өтудің орнына басып алуды ұсынды, бұл ұсыныс Вашингтоннан мақұлдау алды. Бұл әскердің жылжуын едәуір баяулатты және британдықтарға өздерінің қатарларын қайта құруға мүмкіндік берді. Кейін Нокс Люсиге: "[Таңғы тұман және] дұшпанның Германтаундағы бірнеше тас ғимараттарды басып алуы жеңілістің себебі болды" деп жазды. Нокс сондай-ақ 1778 жылдың шілдесінде Монмут шайқасында болды, онда Вашингтон артиллерияның көрсеткен өнері үшін оны мақтады. Сол жылы әскер басқа да іс-қимылдар жасаған жоқ, бірақ Нокс пен Массачусетс штатының тумасы Генри Джексон инвестиция салған каперлер олар күткендей сәтті болмады; олардың көпшілігі британдықтар тарапынан тұтқындалды.

Артиллериялық оқу мектебі мен Йорктаунда

Нокс және артиллерия Плюкеминде (Бедминстердің шағын ауылы, Нью-Джерси штаты) қысқы лагерь құрды. Сол жерде Нокс Континенттік армияның артиллерия және офицерлерді даярлау жөніндегі алғашқы мектебін ашты. Бұл мекеме Нью-Йорк штатының Вест-Пойнт қаласындағы АҚШ Әскери академиясының негізін қалады. 1779 жылдың жазында генерал Нокс 1000-нан астам әскерді төменгі көңіл-күй мен жетіспейтін жабдықтар жағдайында даярлауға көп уақыт жұмсады. 1779–80 жылдары қысқы жағдай өте қиын болды, ал Вашингтон армиясы 1780 жылы көбінесе әрекетсіз болды, соғыстың басты оқиғалары оңтүстікке жылды. 1780 жылдың қыркүйек айының соңында Нокс майор Джон Андренің, британдық офицердің, тұтқындалуы арқылы Бенедикт Арнольдтың сатқындығын ашқан әскери сотқа қатысты. (Кнокс 1775 жылы Тикондерогаға жолға шыққанда Андремен қысқаша бірге тұрған, сол кезде Андре Монреаль маңында тұтқындалғаннан кейін босатылып, оңтүстікке сапар шеккен.) Осы салыстырмалы тыныштық жылдары Нокс Вашингтонның өкілі ретінде армияға адамдар мен жабдықтар ағынын арттыру үшін солтүстік штаттарға бірнеше рет сапар жасады. 1781 жылы Нокс Вашингтон армиясымен оңтүстікке қарай Йорктаун қоршауына қатысты. және "оның жартысы оның әскери генийін мақтауда айтылған". Вашингтон қоршау кезіндегі рөлдері үшін Нокс пен француз артиллериясының басшысын ерекше атап өтті.

Жұмыстан босату

Нокс 1782 жылғы 22 наурызда генерал-майор болып тағайындалды; ол армияның ең жас генерал-майоры болды. Ол және конгрессмен Гувернер Моррис британдықтармен тұтқын алмасу туралы келіссөздер жүргізуге жіберілді. Бұл келіссөздер сәтсіз аяқталды, себебі тараптар тұтқындардың түрлі санаттарын салыстыру рәсімі мен шарттары туралы келісе алмады. Ол Нью-Йорктегі Ньюбург қаласындағы бас армияға қосылды және маңызды қорғаныс позициясы саналатын Вест-Пойнттағы нысандарды тексерді. 1782 жылғы тамыз айында Вашингтон оны сол жердің командирі етіп тағайындады. Келесі айда ол тоғыз айлық ұлының қазасына терең қайғырып, депрессияға түсті. Дегенмен ол Конфедерация Конгресі және соғыс министрі Бенджамин Линкольнмен әскерилердің зейнетақысы және өтемақысы мәселесі бойынша келіссөздерге қатысып, қызметін жалғастырды. Нокс көптеген жоғары лауазымды офицерлердің қол қойған меморандумы жазды, онда Конгресс барлық қарыздарды дереу төлеп, өмір бойы жартылай жалақы берудің орнына біржолғы зейнетақы төлеуі керек екені ұсынылды. Конгрестің бұл мәселені шешуден бас тартуы Ноксті ескерту хат жазуға итермеледі, онда ол: «Мен американдық армияның беделін жер бетіндегі ең таза нәрселердің бірі деп санаймын және біз оны ең аз дәрежеде де түсірмеу үшін төзімділіктің шегіне дейін қиындықтарға шыдауымыз керек. Бірақ шыдауға болатын шек бар. Осы шектен аспауымызды тілеймін» деп жазды. 1783 жылғы наурызда жоғары шендегілер арасында бүлік туралы қауесет тарағанда Вашингтон отырыс өткізді, онда ол өзін ұстауға шақырды. Отырыста Нокс офицерлердің Вашингтон мен Конгреске адалдығын растайтын ұсыныстар енгізді, бұл дағдарыстың алдын алуға көмектесті. Алайда шешілмеген мәселелердің салдарынан Нокс және басқалар күшті ұлттық үкіметтің жақтаушылары болды, бұл сол кездегі жетекші саяси тұлғалар (Томас Джефферсон, Джон Хэнкок және Сэмюэл Адамс) қарсы болды. 1783 жылғы сәуірде алдын ала бейбітшілік туралы жаңалық келгеннен кейін Конгресс Континенттік армияны демобилизациялауға бұйрық берді, ал Вашингтон Ноксқа армияның қалған бөлігін күнделікті басқаруды тапсырды. Осы уақытта Нокс Цинциннати қоғамын ұйымдастырды, ол бүгінгі күнге дейін сақталған Революциялық соғыс офицерлерінің бауырластық, мұрагерлік қоғамы. Ол 1783 жылғы сәуірде қоғамның негізгі құжатын – «Институтты» жазды және оның бірінші Бас хатшысы болды. Нокс сондай-ақ Массачусетс Цинциннати қоғамының бірінші вице-президенті болды. Қоғам мүшелігінің мұрагерлік сипаты бастапқыда қызығушылық тудырды, бірақ ол көбінесе жақсы қабылданды. Ол сонымен қатар бейбіт уақытта әскер құру жоспарларын жасады, оның көптеген қағидалары іске асырылды. Бұл жоспарларға екі әскери академия (бір теңіз және бір армия, соңғысы Вест-Пойнттағы маңызды базаны алып жатыр) және елдің шекараларын сақтау үшін әскерлер кірді. 1783 жылғы 21 қарашада британдықтар Нью-Йорктен соңғы әскерлерін шығарғанда, Нокс американдық күштердің басында болды. Ол 4 желтоқсанда Фраунс тавернасында Вашингтонның қоштасу сөзі кезінде оның жанында тұрды. Вашингтон 23 желтоқсанда бас қолбасшы лауазымынан кеткеннен кейін Нокс армияның аға офицері болды. 1783 жылғы қарашада Бенджамин Линкольн отставкаға кеткен кезде Соғыс министрінің лауазымы бос болды, және Линкольн Ноксты оның орнына тағайындауды ұсынды. Нокс Массачусетске оралды, онда отбасы Дорчестерде үй салды. Нокс Мэндегі үлкен жер учаскесін (кейде Уолдо патенті және Бингем сатып алу деп аталатын жерлердің бөліктері) қайта құрастыруға кірісті, ол оның лоялист туыстарынан тәркіленген еді. Ол Мэндегі көптеген миллион акрлық жылжымайтын мүлік империясын құрастыра алды, оның ішінде бұрынғы Флюкердің барлық иеліктері дерлік, ішінара штаттың тәркіленген жерлерді иеліктен шығару жөніндегі ресми өкілі болып тағайындалуы және одан кейін оның атынан әрекет ететін сабан сатып алушыға оның туыстарының жерлерін сатуды бұрмалауы арқасында. Бұл комиссия сонымен қатар Новая Шотландиямен (қазіргі Нью-Брансуик) шығыс шекарасының мәселелерін зерттеуге қатысты, бұл мәселе 1842 жылғы Вебстер-Эшбертон келісімімен шешілді.

Соғыс министрі

Конгресс ақырында, басқа да бірқатар үміткерлерді қарастырғаннан кейін, 8 наурызда 1785 жылы Ноксты соғыс жөніндегі екінші АҚШ хатшысы етіп тағайындады. Ол әрқашан 2 метрлік бойы бар, ірі адам болған, Нокс өмірінің кейінгі жылдарында едәуір салмақ жинап, 1780-жылдарға қарай "өте үлкен" денелі болған. Сол кезде армия бұрынғыдан біршама азайған, ал жаңа мемлекеттің батысқа қарай кеңеюі шекарадағы үнді тайпаларымен қақтығыстарды күшейте түсті. Нокс басқарған Соғыс департаментінде екі азаматтық қызметкер және бір ғана кішкентай полк болды. 1785 жылы Конгресс 700 адамдық армия құруға рұқсат берді. Нокс батыс шекарасында орналасқан он ротаның алтысын ғана жұмысқа алуға қол жеткізді. Конфедерация Конгресінің кейбір мүшелері бейбіт уақыттағы армия құруға қарсы болды, сондай-ақ әскери академия құруға да қарсылық көрсетті (Нокстың маңызды ұсыныстарының бірі), оның себебі – қоғамды билей алатын артық басым әскери топтың құрылуы еді. Бұл жоспар бастапқыда қабылданбаса да, оның көптеген егжей-тегжейлері кейін АҚШ армиясын құру және басқару кезінде пайдаланылды. 1786 жылы Массачусетс штатында Шейс көтерілісі басталып, Спрингфилд қару-жарақ қоймасына қауіп тудырғанда, әскери күшті арттыру қажеттілігі жедел мәселеге айналды. Нокс Спрингфилдке оның қорғалуын қамтамасыз ету үшін өзі барып қана қоймай, оның басшылығын да жүзеге асырды. Бенджамин Линкольн ополчение күшін жинап, көтерілісті басып тастағанымен, бұл армияның әлсіздігін және Конфедерацияның ережелеріндегі кемшіліктерді көрсетті, ол Конгрестің бұл мәселе бойынша әрекет ету мүмкіндігін шектеді. Көтерілістен кейін Конгресс Конституциялық конвенцияны шақырды, онда АҚШ Конституциясы жасалды. 1787 жылдың басында Нокс Вашингтонға үкімет құру жөніндегі ұсынысын жіберді, ол ақырында қабылданған нұсқаға өте ұқсас болды. Вашингтон Ноксты конвенцияға қатысу керек пе деп сұрағанда, Нокс оны: "Бұл сіздің абыройыңызға қазіргі және болашақ ұрпақтар үшін ең құрметті жағдай болады және сізді "Еліңіздің әкесі" деген даңқты атаққа екі есе лайық етеді" деп шақырды. Бұл, мүмкін, алғашқы рет маңызды американдық тұлға Вашингтонды "Елінің әкесі" деп атады. Нокс жаңа конституцияны қабылдауды белсенді түрде қолдады, осы мәселе бойынша көптеген колониялардағы тілшілермен байланыс жасады, бірақ әсіресе Массачусетс штатында оның қабылдануын жеңілдетуге тырысты, өйткені оның қолдауы нашар деп есептелді. Ол қабылданғаннан кейін кейбір адамдар оны вице-президенттік лауазымға үміткер деп қарастырды, бірақ ол соғыс кеңсесінде қалуды жөн көрді, ал бұл лауазым Джон Адамсқа берілді. Жаңа Конституция қабылданғаннан және Соғыс департаменті құрылғаннан кейін Нокстың лауазымы Соғыс министрі болып өзгерді. Жаңа міндеттерінің бір бөлігі ретінде Нокс 1792 жылғы милиция заңының іске асырылуына жауапты болды. Бұл милицияның қару-жарағы мен дайындығын бағалауды қамтыды, нәтижесінде милицияның 450 000 мүшесінің тек 20% ғана өз қаражаты есебінен милиция қызметі үшін қарулануға қабілетті екені анықталды. Осы қару-жарақ тапшылығын шешу үшін Нокс Конгреске федералды үкіметтің импорттық қару-жарақ сатып алуды ұлғайтуын, отандық қару-жарақ экспортын тыйым салуын және отандық қару-жарақ өндірісі мен қоймасын құруды ұсынды. Бұл нысандарға Спрингфилдтегі және Вирджиния штатындағы Харперс-Ферридегі тағы бір қару-жарақ қоймасы кірді. 1792 жылы Конгресс Нокстің егжей-тегжейлі ұсынысы бойынша әрекет етіп, қысқа ғана өмір сүрген Америка Құрама Штаттарының легионын құрды. 1793 жылы Француз революциялық соғыстары басталғанда, Вашингтон бейтараптық жариялағаннан кейін американдық сауда кемелері зардап көре бастады. Франция мен Ұлыбритания жаумен сауда жасайтын американдық кемелерді ұстай бастады. Континенттік флоттың бірнеше кемелері революциялық соғыстың соңында сатылып, елдің сауда флотын ашық теңізде қарақшылықтан немесе ұстаудан қорғаусыз қалдырды. Нокс тұрақты АҚШ әскери-теңіз флотын құруға және жағалаудағы бекіністерді салуға шақырды және осы процеске жетекшілік етті.

Американың түпкүлдік дипломатиясы мен соғысы

Нокс 1789 жылы АҚШ Конгресінің актісінен кейін, ол талап еткен жерлердегі жергілікті американдықтармен елдің қарым-қатынасын басқаруға жауапты болды. Нокс Вашингтон мен Конгресс үшін дайындалған бірнеше құжаттарда елдің ертедегі үндістерге қатысты саясатын түсіндірді. Ол үнді халықтарының егемендікке ие екенін және олар иеленетін жердің иелері екенін, ал федералды үкімет (мемлекеттер емес) олармен қарым-қатынас жасау үшін жауапты болуы керектігін айтты. Бұл саясат 1790 жылғы Үнді саудасы және қарым-қатынасы туралы заңның қабылдануымен іске асырылды, ол федералды үкіметпен жасалған келісімшарттан басқа жағдайда үнді жерлерін сатуға тыйым салды. Нокс былай деп жазды: «Үндістер, бұрынғы қоныстанушылар болғандықтан, топыраққа құқықтары бар. Олардан олардың келісімімен немесе әділ соғыс жағдайындағы жаулап алу құқығымен ғана айырылуға болады. Оларды басқа принцип бойынша иемдену – табиғаттың негізгі заңдарын бұзу болып табылады». Тарихшы Роберт Миллер осы сияқты мәлімдемелер жерлерге қатысты үнділердің құқықтарын қолдайтын сияқты көрінеді, бірақ «Ашылу туралы ілім» практикасында ескерілмеді дейді. Америка үндістері соғыстары, соның ішінде чероки-американ соғыстары және Солтүстік-батыс үнді соғысы оның көп уақытын алды. Конфедерация жылдарында Конгресс батыс шекарадағы тайпаларға қарсы маңызды шаралар қолдау көрсетпеді. Британдықтар Революциялық соғыс аяқталғаннан кейін (Париж шартын бұза отырып) шекаралық базалардан Солтүстік-батыс тайпаларын қолдады, ал чероки және крик өздерінің жерлеріне отарлаушылардың заңсыз кіріп-шығуына қарсылық көрсетті. 1790 жылдың маусым айында Нокс генерал Жозия Хармарға Солтүстік-батыс конфедерациясымен дипломатия енді мүмкін емес екенін және оларды «үндістерде бейбітшілікке қажетті көзқарас қалыптастыру» үшін әскери күшпен бағындыру қажеттігін жазды. 1790 жылдың қазан айында Нокс генерал Жозия Хармар бастаған жорықты ұйымдастырды, ол Солтүстік-батыс аумағындағы және қазіргі Кентуккидегі отарлаушыларға жасалған шабуылға жауап ретінде болды. Бұл жорық сәтсіз аяқталды. Екінші жорықты Нокс ұйымдастырды, оны Уильям Дюер қаржыландырды және аумақтық губернатор Артур Сент-Клэр басқарды. Нокс пен Дюер армияны жеткілікті азық-түлікпен қамтамасыз ете алмады, нәтижесінде американдық армия тарихындағы ең үлкен жеңіліске ұшырады. Бұл жорықтар үндістермен татуласуға мүмкіндік бермеді және Нокс шекараны қорғауға сәтсіздікке ұшырағаны үшін көпшілік тарапынан айыпталды. Ол биліктен кетер алдында мәселені шешу үшін Энтони Уэйн бастаған экспедицияны ұйымдастырды, ол 1794 жылғы Құлаған ағаштар шайқасымен қақтығысты мәнді аяқтады. Уэйннің «әскерлері өзен бойындағы шамамен елу шақырымға созылған «үлкен жүгері егістіктерін» өртеп жіберді», бұл әрекет жауынгер емес азаматтарға әсер етті. Солтүстік-батыстағы американдық әскери іс-қимылдың нәтижесінде Гринвилл шарты жасалды, ол жеңілген үндістерді Огайо аймағындағы жерлерін беруге мәжбүр етті. Секретар Нокс басқарған қанды жорықтардың кейбірінде 1870 жылдардағы соғыстардан да көп сандаған әскерлер қатысты. Үнді тайпалары өздерінің аң аулау жерлерін тастағысы келмеді, бірақ Нокс Александр Макгилливрей басқаратын оңтүстік тайпаларымен келісімге келе алады деп ойлады. Ол АҚШ армиясы оларды жерді аңсап жүрген жатақтардан қорғайтынын уәделеді. Вашингтон мен Нокс күш қолдану американдықтар үшін тым қымбатқа түседі және республикалық идеалдарды бұзады деп ойлады. Нокс үндістерді бейбіт шаруаларға айналдыру үшін малмен, шаруашылық құралдарымен және миссионерлермен қамтамасыз етуді ұсынды. Нокс ел атынан 1790 жылғы Нью-Йорк келісіміне қол қойды, бұл кейбір, бірақ барлық емес, чероки тайпалық бірліктерімен қақтығысты аяқтады. Халықтың ең көп қоныстанған аймақтарындағы үнді халқының өлімі туралы Нокс былай деп жазды: «Болашақтағы тарихшылар адамзаттың жойылуының себептерін қара түспен белгілеуі мүмкін». Нокс американдық үкімет пен отарлаушылардың үнді тайпаларына қаншалықты зиян келтіріп жатқанын айтты, «біздің әдістеріміз үнді тума халқына Мексика мен Перуді жаулап алғандардың әрекеттерінен де зиянды болды». Ол ақ адамдар қоныстанған жерлерде үнділердің «толығымен жойылып кеткенін» немесе олардың тірі қалғандарының жоқ екенін айтты. Америкалықтар үнді жерлерін сатып алу, жаулап алу немесе басқа тәсілдермен алуды қаласа да, «жер үнді саясатының нысаны болып қала берсе, тыныштыққа қол жеткізу мүмкін емес», бұл Нокс кеңсесінен кеткеннен кейін де жалғасты. Вашингтонның саясаты, Соғыс хатшысы Нокс жүзеге асырған саясат, екі он жылдан кейін Текумсеге жол ашты. Мыңдаған үндістер келісімдерді қабылдаудан бас тартты, олар оларды бекітпегенін және олардың жалғыз мақсаты оларды олардың жерлерінен шығару екенін мәлімдеді. Олар әсіресе Гринвилл шартын атады және атамекендік жерлерін қайта иеленді, Солтүстік-батыста жаңадан қарсылықты қайта бастады, ол 1812 жылғы соғыста толығымен басылды. 1795 жылдың 2 қаңтарында Нокс 1794 жылғы Теңіз заңы бойынша тапсырыс берілген АҚШ фрегаттарының құрылысы бойынша келісімшарттардан пайда тапқаны туралы қауесеттерден кейін үкіметтен кетуге мәжбүр болды, ол Барбары қарақшыларымен күресу үшін жасалған. Ол Массачусетс штатының бір бөлігі болған Мэн округінің Томастон қаласындағы үйіне оралды және өсіп келе жатқан отбасын күтуге берілді. Оның орнына Соғыс хатшысы қызметіне Тимоти Пикеринг тағайындалды.

Кәсіпкерлік кәсіпорындар мен жер спекуляциясы

Нокс Томстанда қоныстанды және Монпельер деп аталатын, қосымша құрылыстармен қоршалған үш қабатты сәнді сарай салды. Ол өмірінің қалған бөлігін мал шаруашылығымен, кеме жасаумен, кірпіш өндірісімен және жылжымайтын мүлікпен айналысуға жұмсады. Соғыс жылдарындағы байланыстар Ноксқа тиімді болды, өйткені ол Огайо аңғарынан Мэнге дейінгі шекаралық жерлерге кең инвестиция жасады (дегенмен, оның ең ірі иеліктері Мэндерде болды). Ол Мэн жеріндегі қоныс аударушыларға әділ қарағанын айтса да, жалға төлемегендерді немесе рұқсатсыз жер басып алғандарды шығару үшін делдалдарды пайдаланды. Бұл әрекеттер қоныс аударушыларды соншалықты ашуландырды, олар Монпельерді өртеп жіберумен қорқытты. Нокс жерін тартып алған адамдардың бірі – Майн штатына қоныстанған және соғыс тәжірибесі туралы естелік жазған Жозеф Пламб Мартин еді. Нокс қысқа мерзімге Томастонды Массачусетс штатының Бас Ассамблеясында өкілдік етті, бірақ ол ақырында соншалықты жағымсыз болды, оның орнын жергілікті ұстаға беріп қойды. Нокстің өміріндегі көптеген оқиғалар оның жақсы да, жаман да қасиеттерін көрсетеді. Мысалы, 1775 жылы ол Люсимен бірге Бостонды тастауға мәжбүр болғанда, оның үйі британдық офицерлерге пәтер ретінде берілді, олар оның кітап дүкенін тонады. Жеке қаржылық қиындықтарға қарамастан, ол Лондондағы Лонгман баспасына ешқашан алмаған кітаптардың құны үшін 1000 фунт стерлинг төлеуге үлкерді. Бірақ Мэндерде оны опасыз тиран ретінде еске алады және ол Натаниел Хоторнның 1851 жылғы «Жеті қабырғалы үй» романында полковник Пинчонның прототипі ретінде мәңгілікке бекітілді. Нокс 1805 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Жер иелігін қалыптастырумен қатар, Нокс өнеркәсіптік кәсіпорындар арқылы байлығын арттыруға тырысты. Ол ағаш өңдеу, кеме жасау, мал шаруашылығы және кірпіш өндірісімен айналысты. Айыныштысы, бұл бизнестер сәтсіз аяқталды (көптеген жағдайда, назарлы инвестициялардың болмауына байланысты), және Нокс үлкен қарыздар жинады. Нокс өз кредиторларын қанағаттандыру үшін Мэндердегі үлкен жер учаскелерін сатуға мәжбүр болды. Оның Мэн жерлерін Пенсильваниялық банкир Уильям Бингем сатып алды, осылайша бұл учаскелер жергілікті жерде «Бингем сатып алуы» деп аталды. Ол Томастондағы өз иелігінде әскери салтанатпен жерленді. Люси Флюкер 1824 жылы қайтыс болды, Нокстің төленбеген қарыздарына байланысты отбасылық мүліктің көп бөлігін сатқаннан кейін. Олардың үш баласы ересекке жетті. Ұлы Генри Джексон Нокс ішімдікке құмарлығы мен ұятты мінез-құлқы үшін ысырапшыл ретінде танымал болды. Олардың қызы Люси Флюкер Нокс Тэтчердің Генри Тэтчер есімді ұлы болды, ол Азамат соғысында адмирал болды. Монпельер 1871 жылға дейін отбасының меншігінде болды, содан кейін Брансуик-Рокленд теміржолы үшін бұзылып жатыр. Қазірге дейін сақталған жалғыз құрылыс – 1972 жылы құрылған Томастон тарихи қоғамына табысталған қосымша ғимарат. Қазіргі Монпельер мұражайы – түпнұсқа орнынан алыс емес 20-шы ғасырда салынған қайта құрылған ғимарат.

Құрметтер

Мэн, Индиана, Айова, Иллинойс, Мэриленд және Теннеси штаттарындағы қалалар мен елді мекендер оның құрметіне "Кнокс" немесе "Кноксвилл" деп аталған. Иллинойс, Индиана, Кентукки, Мэн, Миссури, Небраска, Огайо, Теннеси және Техас штаттарында Кнокс атымен округтер бар. Ол Революция кезінде Нью-Виндзордағы бас штабы ретінде пайдаланған үй "Кнокс штаб-пәтері" мемлекеттік тарихи орны ретінде сақталған; ол ұлттық тарихи ескерткіштің тізімінде. Иллинойс штатындағы Нокс қалашығы, сондай-ақ Нью-Йорк штатының Бронкс ауданындағы Нокс алаңы оның есімімен аталған. Кнокс АҚШ пошта қызметімен 1985 жылғы 25 шілдеде Мэн штатының Томстон қаласында шығарылған "Ұлы американдықтар" сериясының 8 центтік пошта маркасымен құрметтелген. Кнокс 1791 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Кентуккидегі Форт-Нокс және Мэн штатындағы Форт-Нокс оның құрметіне аталған екі бекініс. Форт-Силлдегі (Оклахома штаты) Кнокс залы, АҚШ Армиясының далалық артиллерия мектебінің орны, оның құрметіне аталған, сондай-ақ АҚШ артиллериялық батареяларының еңбектерін танылатын жыл сайынғы сыйлықпен марапатталады. Майор-генерал Натанаэль Грин класындағы ірі жағалау буксирі USAV Майор-генерал Генри Нокс (LT 802) Кнокс құрметіне аталған. Оның қолжазбалары Массачусетс тарихи қоғамында сақталған, ал жеке кітапханасы оның досы Джордж Вашингтонның кітапханасына жақын Бостон Афинеумында орналасқан.

Танымал мәдениетте

Рассел Гордон Картердің 1948 жылғы жасөсперімдерге арналған "Полковник Нокстың өгіздері" әңгімесі Тикондерогадан Бостонға қарулардың қысқы жорылысы туралы айтады. Фарнхэм Скотт 1984 жылғы "Джордж Вашингтон" мини-сериалында және 1986 жылғы "Джордж Вашингтон II: Ұлттың қалыптасуы" жалғасында Генри Ноксты сомдады. 2000 жылғы "The Crossing" фильмінде, Американ революциясының Трентон шайқасы туралы баяндағанда, Нокс рөлін актер Джон Генри Канаван ойнады. Сеймур Риттің 2001 жылғы "Генерал Вашингтонға қарулар" романы Генри Нокстың (ойдан шығарылған?) он тоғыз жасар ағасы Уиллдің көзқарасынан Тикондерогадан Бостонға қарулардың қысқы жорылын суреттейді. 2008 жылғы HBO мини-сериалы "Джон Адамс", Джон Адамстың өмірін баяндағанда, Нокс рөлін Дель Пентекост сомдады. Әбигейл Адамс (Джон Адамстың әйелі) үйінен шығып, Нокс пен оның әскерінің Форт Тикондерогадан алынған екі британдық қаруды тартып әкеле жатқанын көргенде: "Мырза Нокс! Сіз бұрын күйеуіме кітап сататын едіңіз, енді өзіңізге қараңыз!" деді. 2015 жылғы "Гамильтон" мюзиклінде Джордж Вашингтон "Оң қол" әнінде Гамильтонға: "Натанаэль Грин мен Генри Нокс сізді жұмысқа алуды қалады" деді. 2020 жылғы "Вашингтон" (мини-сериал) деректі фильмінде Нокс рөлін актер Джош Тейлор ойнады.