Кіріспе
Жылқылардың түсіне қарай тіркелетін топтары – бұл жылқылардың тоқымы немесе тоқымдық типіне қарамастан, түсіне негізделген тіркеуге ие жылқылардың топтары. Түсті тоқым дегеніміз – жылқының нақты тоқымы немесе тоқымдық типіне қарамастан, түсіне негізделген тіркеуге ие жылқылардың топтары. Кейбір түсті тоқымдар тек қана белгілі бір тұқымдық талаптарға сай келсе, ғана тілеген түстегі жылқыларды тіркейді, ал басқалары – ата-анасына қарамастан, жануарларды тек түсіне қарай тіркейді. Тұқымдық негіздегі бірнеше түсті тоқымдар, атап айтқанда американдық бояулы жылқы және Аппалуза, екі тіркелген ата-анасы болса да, дұрыс түсі жоқ жылқылардың көптеп тууымен байланысты, дұрыс түсі болмаса да, дұрыс тоқымы бар жануарларды тіркеуге рұқсат беру үшін ережелерін өзгертті. Мысалы, американдық кварталдық жылқылар, Теннессидегі жүріп бара жатқан жылқылар және американдық Saddlebred сияқты негізгі тоқымдар паломино түсіне немесе пинто өрнегіне ие жеке тұлғаларды, сондай-ақ басқа да көптеген түстерді қамтиды. Алайда, Palomino Horse Breeders Association немесе Pinto Horse Association of America сияқты түсті тоқымдардың тізілімі тек әрбір нақты түс немесе түс өрнегіне ие жылқыларды, олардың нақты тоқымына қарамастан қабылдайды. Ақ жылқылардың өздерінің түс тізілімі болған, оған кремлло жылқылары кірген, бірақ сұр емес. Өз тоқымымен тіркеуге құқылы және түсті тоқым тіркеуіне мүмкіндік беретін түске ие көптеген жылқылар екі ұйымда да "қос тіркелген", бұл олардың сату құнын арттырады. Бұқалардың қос тіркелуі олардың асыл тұқымдық құнын арттырады, себебі қызығушылық танытқан бие иелерінің санын арттырады.
A color breed refers to groupings of horses whose registration is based primarily on their coat color, regardless of the horse's actual breed or breed type. Some color breeds only register horses with a desired coat color if they also meet specific pedigree criteria, others register animals based solely on color, regardless of parentage. A few pedigree based color breeds, notably the American Paint Horse and the Appaloosa, confronted with the reality of many animals born without the proper color even though they are from two registered parents, have modified their rules to allow registration of animals with the proper pedigree even if they do not possess the proper color. On the other hand, with the prevalence of DNA testing for parentage, many horses once forced into color breed status due to being born the "wrong" color and thus deemed undesirable or of questionable parentage by many regular breed registries with cropout rules can now be accepted for registration. For example, some mainstream breeds, such as American Quarter Horses, Tennessee Walking Horses and American Saddlebreds include individuals of the palomino color or pinto patterns, as well as a wide variety of other colors. However, a color breed registry, such as the Palomino Horse Breeders Association or the Pinto Horse Association of America, accepts only horses of each particular color or color pattern —regardless of their particular breeds. White horses had their own color registry that included cremello horses, but not grays. Many horses eligible for registration with their own breed registry and of a particular color to allow color breed registration are often "double registered" with both organizations, often increasing their sale value by doing so. With stallions, double registration may also increase their breeding value by widening the set of interested mare owners.
Басқа мағынасы
Норвегиялық фьордтық жылқы, Аппалуза, американдық бояулы жылқы, фризиандық және Хафлингер сияқты кейбір тұқымдар ерекше физикалық ерекшеліктерімен және тіркелген әулет ағаштарымен ерекшеленеді, сонымен қатар әдетте ерекше немесе жарқын түсті жабындары болады. Кейбір адамдар оларды "түсті тұқым" деп санауы мүмкін, бірақ олар әулеттік тұқымдар болып табылады. Мысалы, Аппалузалар көбінесе дақты болады, бірақ тіркелген ата-аналарынан туған тұтас түсті ұрпақ та тіркелген Аппалуза бола алады. Сол сияқты, тіркелген ата-анасы бар бір түсті американдық бояулы жылқы да тіркелуге құқылы. Ал фризиандық шаруалар қасқыр түсті жылқыларды мақсатты түрде өсіруден бас тартып, тек қара жануарларды тіркейді. Алайда, бұл қара жануарлар да әулеттік тұрғыдан фризиандық болуы керек және тіркелімге басқа қандық желілер жіберілмейді. Норвегиялық фьордтық жылқылар үшін де осы айтылады, олардың барлығы күміс түстің бір түрі болып табылады.
Түсті асылдандыру
Кейбір жылқы тұқымдары араласқан жануарлардың белгісі саналатын нақты түстерді қабылдамайды. Мысалы, Сабино өрнегінен және ДНК арқылы тексерілген ата-анасы бар жылқыларда жақында ғана ашылған басым ақ аллельдерден басқа, араб жылқысының тізілімі барлық дақты жылқыларды қабылдамайды. Финн жылқысын да ондаған жылдар бойы тек тоққызыл түсті қалдыру үшін, ал әсіресе шетелдік қанның белгісі саналған роан, сұр және дақты (сабино) сияқты "әдемі" түстерді жою үшін селекциялады, бірақ бұл саясат қазір өзгерді, себебі кейбір түстерге қатысты бұл әлі де дұрыс болуы мүмкін – мысалы, бүгінгі күні барлық сұр Финн жылқыларын күмәнді тегі бар белгілі бір сұр биеге дейін табуға болады. Ата-аналық тегі ДНК арқылы тексерілгендіктен, бұрын нақты түстерді қабылдамайтын көптеген негізгі тұқымдық тіркелімдер қазір жануардың таза қанды екені дәлелденсе, оларды қабылдайды. Көптеген түстер арнайы өсіріледі.