Кіріспе
Доктор Ху телесериалынан ойдан шығарылған нәсіл – Силуриандар. Бұл ұзақ жылдар бойы көрсетіліп келе жатқан британдық ғылыми-фантастикалық телесериал Доктор Худағы рептилия тәрізді гуманоидтардың бір түрі. Олар алғаш рет 1970 жылы «Доктор Ху және Силуриандар» атты серияда пайда болды және оларды Малкольм Хулк жасады. Алғашқы Силуриандар адамзат пайда болғанға дейінгі тарихи және ғылыми жағынан жетілген саналы гуманоидтар ретінде бейнеленеді. Олардың тарихында Силуриандар Жердің Айды тартып алуынан туындаған атмосфералық өзгерістерден аман қалу үшін өздігінен ұйқыға кетеді. 1970 жылғы сериядағы Силуриандар кең, үш көзді, құрлықта тіршілік ететін жандар. 1972 жылғы «Теңіз шайтандары» сериалында, сондай-ақ Хулк, олардың амфибиялық туыстары таныстырылды. Силуриандар мен Теңіз шайтандары 1984 жылғы «Қоңырлықтың жауынгерлері» сериалында пайда болды және 1989 жылы сериал тоқтатылғанға дейін қайтадан көрсетілген жоқ. 2005 жылы сериал жаңарғаннан кейін, 2010 жылы серияға жаңа дизайндағы Силуриандар енгізілді және содан бері жиі пайда болып келеді, ал Теңіз шайтандары алғаш рет 2022 жылы қайтадан пайда болды, олардың дизайны көбінесе өзгермеді. 2018 жылы Адам Франк және Гэвин Шмидт есімді ғалымдар осы ойдан шығарылған түрге арналған Силур гипотезасын атады. Көбінесе олар Силуриандар деп аталады, себебі олардың шығу тегі Силур кезеңімен байланысты, бірақ олар басқа да аттармен танылады. «Теңіз шайтандары» сериалында Үшінші доктор (Джон Пертуи) Силуриандарды «дұрыс айтқанда» «Эоцендер» деп атау керек деп мәлімдейді, және бұл атау алғаш рет «Аштық Жер» (2010) эпизодында қолданылды. Хулк осы жердегі форматтың шектеулі екенін түсінді – ол екі түрлі оқиға болады деп ойлады, бірінде ақылсыз ғалымдар, екіншісінде шетелдік жаулап алушылар болады. Терренс Дикс барлық уақытта болған жаратылыстар туралы идеяны ойлап тапқанын айтады. Питер Дэвисонның «Қоңырлықтың жауынгерлері» (1984) сериалын жазған Джонни Бёрн, Мирка жаратылысы Силуриандарды геноцидтен ақтап алу үшін, соңғы құрал ретінде пайдаланылып жасалғанын атап өтті.
The Silurians are a race of reptilian humanoids in the long running British science fiction television series Doctor Who, who first appeared in Doctor Who in the 1970 serial Doctor Who and the Silurians, and were created by Malcolm Hulke. The first Silurians introduced are depicted as prehistoric and scientifically advanced sentient humanoids who predate the dawn of man; in their backstory, the Silurians went into self induced hibernation to survive what they predicted to be a large atmospheric upheaval caused by the Earth capturing the Moon. The Silurians introduced in the 1970 story are broad, three eyed land dwellers. The 1972 serial The Sea Devils, also by Hulke, introduced their eponymous amphibious cousins. Both Silurians and Sea Devils made an appearance in 1984's Warriors of the Deep, and did not appear in the show again before its cancellation in 1989. Following the show's revival in 2005, heavily redesigned Silurans were reintroduced to the series in 2010, and have recurred frequently since then, while the Sea Devils first reappeared in 2022, with their designs mostly unchanged. In 2018 the real life scientists Adam Frank and Gavin Schmidt named their Silurian hypothesis for the fictional species. Commonly called Silurians, after their supposed origins in the Silurian period, the creatures have also been referred to by other names. In The Sea Devils, the Third Doctor (Jon Pertwee) claims that "properly speaking", the Silurians should have been called "Eocenes". and is first used in the series proper in the episode "The Hungry Earth" (2010). Hulke saw limitations with this earthbound format – he believed there would be two types of stories, one featuring mad scientists and the other alien invasions. Terrance Dicks claims credit for thinking of the idea of creatures that had been there all along;
Johnny Byrne, writer of the Peter Davison serial Warriors of the Deep (1984), notes that the Myrka creature was created to absolve the Silurians from the guilt of genocide, using the creature as a weapon of last resort.
Теледидар
Доктор Ху және Силурийлер (1970) фильмінде Силурийлер тобы Дербиширдегі ядролық энергия зерттеу орталығының энергиясымен қыстаудан оянады. Үшінші Доктор (Джон Пертуи) бастапқыда колония басшысымен құрметті келісімге келеді. Бірақ колония басшысын жас Силурий өлтіреді, ол жаңа басшы болып, әлдеқайда агрессивті саясат ұстанады. Осы мақсатта Силурийлер планетаны адамзаттан қайтарып алуға тырысады, өлімге әкелетін вирусты таратып, Ван Аллен радиациялық белдеуін жоюға әрекет етеді. Доктор екі жоспарды да жоққа шығарады. Доктордың бейбіт шешім табуға жасаған барлық тырысысына қарамастан, Силурийлер адамзатты жоюға ниетті, бірақ Бригадир Летбридж Стюарттың (Николас Кортни) бұйрығымен UNIT олардың базасын жойып салады. "Теңіз шайтандары" (1972) фильмінде Уақыт Иесі (Роджер Дельгадо) деп аталатын басқұмар Уақыт Лорды Силурийлердің амфибиялық түрін қыстаудан оятып, планетаны адамзаттан қайтарып алуға көндіреді. Үшінші Доктордың оларды басқаша сендіруге тырысқанына қарамастан, Теңіз шайтандары соғыс жариялайды, Докторды олардың базасын жоюға мәжбүр етеді. Бірақ әлемде әлі де қыстап жатқан көптеген колониялар бар екені белгілі болады. Құрлықтағы Силурийлер мен "Теңіз шайтандары" кейіннен "Құқық жауынгерлері" (1984) фильмінде бірге пайда болып, Жерді адамдардан қайтарып алуға тырысады. 2084 жылы адамзат топтары арасындағы соғыс кезінде Теңіз шайтандары элиталық жауынгерлер ретінде сипатталады, олар оқтан өтпейтін самурай стиліндегі қару-жарақ киеді. Бесінші Доктор (Питер Дэвисон) екі түрге де қан төгуді болдырмауға тырысады, серіктері Теган Джованкаға (Джанет Филдинг) және Вислор Турлоуға (Марк Стриксон) Силурийлерге оларды базаның атмосферасына таратылған гексахромит газынан қорғау үшін оттегі беруді бұйырады. Бірақ эпизодтағы соңғы тірі қалған Силурийді Турлоу өлтіреді, Докторды күйзеліске түсіреді. Силурийлер серияға қайта оралады, тоқтатылғаннан және жаңғыртылғаннан кейін, 2010 жылғы екі бөлімді "Аштық жер" және "Суық қан" әңгімесінде, онда 2020 жылы Силурийлер жер асты бұрғылау операциясынан оянады. Бұл Силурийлердің 1970-1984 жылдардағы аналогтарындағы үшінші көзі жоқ, олар маска киеді. Бұрғылауды шабуыл деп қате түсініп, Силурийлер кепілге алады. Ұзақ соғыстан кейін Он бірінші Доктор (Мэт Смит) Тони Макты (Роберт Пью) және Насрин Чоудхриді (Мира Сайал) Силурий қаласында қалдырады, олар мың жылдан кейін қайта оянғанда адамзаттың елшілері болады. Бірақ "Құқық жауынгерлерінде" 64 жылдан кейін олар қайтадан белсенді болады. "Пандорика ашылады" (2010) фильмінде кейбір Силурийлер 102 жылы Доктордың түрлі жауларымен бірге (Далектер, Кибермендер, Сонтарандар, Джудундар және басқа да түрлер) Докторды мифтік "Пандорикаға" қамау үшін пайда болады. Кейін "Жақсы адам соғысқа аттанады" (2011) фильмінде Мадам Вастра (Нев Макинтош) Виктория дәуіріндегі Силурий детективі ретінде таныстырылады, ол Лондон метросындағы шағын қақтығыстан кейін Доктормен дос болады. Ол әйелі Женни Флинтпен (Кэтрин Стюарт) бірге тұрады, ал "Жақсы адамнан" кейін оның үй шаруашылығын жүргізушісі ретінде Сантаран Стракс (Дэн Старки) жұмыс істейді. Үшеуі, кейде Докторды қоса алғанда, "Патерностер тобы" деп аталады, олар "Қар адамдары" (2012) және оның 2012-2013 жылдардағы үш шағын преквелінде, "Қызыл қорқыныш", "Дәрігердің аты" (екеуі де 2013 жылы) және "Терең дем" (2014) фильмдерінде қайтадан пайда болады. "Қызыл қорқыныш" фильмінде Вастра 65 миллион жыл бұрын өмір сүргенін айтады. Силурийлер 2011 жылғы "Торчвуд: Керемет күні" эпизодындағы "Қан сызығы" (2011) эпизодында айтылады, Капитан Джек Харкнесс (Джон Барроуман) батаның (жердің астындағы ежелгі құбылыс) "Силурий мифологиясынан" шығуы мүмкін екенін қысқаша айтады. Малохке (Ричард Хоуп) есімді Силурий дәрігері "The Wedding of River Song" (2011) фильмінде Уинстон Черчилльге (Иан МакНейс) қызмет етеді, тоқтатылған уақыт сызығында көрінеді. Хоуп "Ғарыш кемесіндегі динозаврлар" (2012) фильмінде тағы бір Силурийдің рөлін ойнайды, ол қысқаша компьютер экранында көрінеді. Аталған ғарыш кемесі - динозаврлармен бірге жаңа планетті іздейтін Силурий Кемесі, оның бортындағы Силурий колониясын эпизодқа дейін Соломон (Дэвид Брэдли) кемеден шығарып тастаған. Кеме Силурия деп аталатын планетаға динозаврлармен бірге жетті. "Доктордың уақыты" (2013) фильмінде көптеген Силурий Кемелері Трензалорда жиналған кемелердің арасында көрінеді. Теңіз шайтандары 2022 жылғы арнайы "Теңіз шайтандарының жырлары" (2022) фильмінде, он үшінші Доктордың (Джоди Уиттакер) фильмінде қайтадан пайда болады. Силурийлерден өзгеше, олардың сыртқы түрі мен дизайны түпнұсқалық сериядан көп өзгешеленбеген.
Комикстер
Силурийлер комикс кітаптарында да кездеседі. "Силурийлердің қараңғы шағы" (1980) комикстегі оқиғалар түрдің қыстамаға түсуге дейінгі соңғы күндерінде өтеді, онда силурийлер миллиондаған жылдар бұрын зоологиялық зерттеу станциясында тұтқынға алынған "маймылтектестерді" бақылайды. "Шайтандар қаласы" (1983) комиксінде Доктор Хьюдың екі серігі, журналист Сара Джейн Смит және робот-ит K9 Мысыр археологиялық қазбаларында Силурийлердің (мұнда "Эоцендер") жасырын қаласын ашады, олар адамдармен бейбіт өмір сүруді көздейді; бұл комикс K9 және Компания телеарнасының спин-офтық арнайы бағдарламасының негізінде құрылған. "Соңғы Жаратылыс" (1993) сюжеттік желісінде Силурийлер мен адамзаттың татуласып, екі нәсілдің үйлесімді өмір сүрген балама әлемі бейнеленген; UNIT URIC, "Біріккен нәсілдердің барлау басқармасы" деп қайта аталды. "Доктор Хью" журналының "Киберәлеумдер" (1994–1996) комикс циклында Киберәлеумдердің киборг нәсілі өткен шақта белгісіз уақытта өз планетасы Мондаста Силурийлер мен Теңіз шайтандарын табады; "Доктор Хью" бойынша Мондас – Жердің бұрынғы "екі планетасы". Сондай-ақ, Гольгот бейнеленген, ол Теңіз шайтанына ұқсайтын және Силурийлермен байланысы болуы мүмкін алғашқы гуманоидты рептилия құдайы. Мадам Вастра "Доктор Хью" журналының "Кристалл тағы" (2014) комиксінде түседі.
Аудиодрама
Силуриандар Big Finish Productions аудио-ойынында Bloodtide (2001) шарасында да кездеседі, онда Алтыншы Доктор Чарльз Дарвин мен HMS Бигл экспедициясы Галапагос аралдарында бүлікші Силуриан тобына тап болғанда араласады. Аудиодрама осы топтың басшысы тыйым салынған селекциялық бағдарлама арқылы адамзаттың тарихи ата-бабаларын жасағанын, өз ісі үшін жазадан қашу үшін Силуриан стазистік камераларын саботаж жасағанын көрсетеді. Бернис Саммерфилдтің оқиғалар сериясынан шыққан "The Poison Seas" (2003) аудиодрамасында Саммерфилд болашақта Хосан планетіне барып, ондағы Жердің бауырымен жорғалаушыларынан (Теңіз шайтандары) құралған колонияға қауіптен көмектеседі. UNIT: The Coup (2004) фильмінде Силуриандар адамдармен бейбітшілік орнатуға тырысады, бірақ көпшілік бұл резеңке костюм киген адамдардың көрсетісі деп санайды. UNIT: The Wasting (2005) фильмінде Силуриандар UNIT-ке өлімге әкелетін ауруға ем табуға көмектеседі. 2017 жылы Силуриандар Жетінші Доктор аудиосында – "Силуриандық үміткер" шарасында пайда болады, онда 2088 жылғы Силуриандық Триумвираты қатысушылардың біреуін миын жуу арқылы маңызды бейбітшілік конференциясына енуге тырысады, осылайша ол өзін және тағы бір маңызды көшбасшыны ядролық соғысқа алып келетіндей етіп өлтіруі керек еді, бірақ Доктор бұл жоспарды орындамауға жетеді және оның орнына Силуриан колониялары мыңжылдықтар өткен соң, Жер күннің жарқырауынан зардап шеккеннен кейін қалпына келгеннен кейін ( "Кемістегі Арка" шарасында айтылғандай) тоқтатылған анимациядан шығатын жаңа жоспарды ұсынады, колониялар біртіндеп "оянады", сонда адамзат пен Силуриандар ешқайсысы да сандық басымдыққа ие болмай Жерді қайта құруға тырысады.
Сырттағы " Doctor Who "
Силурийлер Doctor Who-ға қатысты медиадан тыс жерлерде де кездеседі. Иэн Эджингтон жазып, Мэтт "D'Israeli" Букер салған "Scarlet Traces: The Great Game" кітабында Марстағы үңгірде силурий мен Теңіз Шайтанының үңгір суреті бейнеленген. Силурийлер мен Теңіз Шайтандары Алан Мурдың "Ерекше мырзалар лигасының" екінші томында еске алынады, онда олар Қара лагунадан шыққан жаратылыспен байланыстырылған; "Ерекше мырзалар лигасы" әртүрлі ойдан шығарылған кейіпкерлердің ерліктерін бір жалғастықта біріктіретін ойдан шығарылған әлемде өрбиді. 2018 жылы "International Journal of Astrobiology" журналында жарияланған мақала авторлары Жердің геологиялық жазбаларында ежелгі өнеркәсіптік цивилизациялардың іздерін табу мүмкіндігін талқылап, тақырыбында "Силур гипотезасына" сілтеме жасайды.
Келулер туралы қысқаша мәлімет
Бұл тізімге Мадам Вастра кірмейді, оның жеке тізімі бар.