Джон Бигелоу: Американ заңгері, дипломаты және тарихшысы

Кіріспе

Американдық заңгер және мемлекет қайраткері

Джон Бигелоу аға (25 қараша 1817 – 19 желтоқсан 1911) – американдық заңгер, дипломат және тарихшы. Ол Бенджамин Франклиннің толық шығармаларын және Франклиннің бұрын жоғалған түпнұсқа қолжазбасынан алынған Франклиннің алғашқы өмірбаяндық әңгімесін редакциялады. Ол 1895 жылы Нью-Йорк қалалық кітапханасын құруда басты рөл атқарды.

Ерте өмір

Нью-Йорк штатының Хадсон қаласындағы Малденде дүниеге келген ол 1835 жылы Юнион колледжін бітірді, онда Сигма Фи және Филоматиан қоғамдарының мүшесі болды, ал 1838 жылы адвокаттық практикаға қабылданды. 1849 жылдан 1861 жылға дейін ол «Нью-Йорк Evening Post» газетінің редакторының бірі және иелерінің бірі болды.

Саяси және әдеби мансап

Бигелоу өзінің саяси мансабын реформашы демократ ретінде Нью-Йоркте Уильям Каллен Брайантпен жұмыс істегеннен бастады. 1848 жылы құлдыққа қарсы нанымы оны партиядан шығуға мәжбүр етті, содан кейін ол «Еркін топырақ» партиясына қосылды. 1856 жылы ол бұрынғы демократтарды жаңадан құрылған Республикалық партияға бастап, сол жылы Республикалық партияның президенттік кандидаттығын жеңген Джон С. Фремонттың сайлауалды өмірбаянын жазды. 1861 жылы президент Авраам Линкольн оны Париждегі американдық консул етіп тағайындады, ал Бигелоу Шарж д'Аффер және Наполеон III сарайының төтенше елшісі және толық өкілетті министрі дәрежесіне жетті. Осы қызметінде ол Ұлыбританиядағы АҚШ министрі Чарльз Фрэнсис Адамспен бірлесіп жұмыс істеп, Франция мен Ұлыбританияның Америка Азамат соғысына Конфедерация жағында араласуына кедергі келтірді, осылайша Одақтың жеңісіне маңызды үлес қосты. Бигелоу сонымен қатар император Наполеон III-мен Мексика императоры Максимилиан I-ді қолдаған Франция әскерлерін Мексикадан шығару мәселесі бойынша келіссөздер жүргізді. 1865 жылдың 15 наурызында Линкольн Бигелоуды Франциядағы елші етіп тағайындады. Бұл лауазымнан кеткеннен кейін ол Германияға барып, Франко-пруссия соғысы кезінде үш жыл өмір сүрді және Отто фон Бисмаркпен дос болды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Нью-Йоркке оралды, онда ескі досы Сэмюэл Тильденге Уильям Маджар Твидтің тұсында Нью-Йорк қаласында гүлдеген сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте көмектесті. Бигелоу Нью-Йоркте зор құрметке ие болғандықтан, 1872 жылы екі саяси партия да оны штаттық лауазымға ұсынды. Тильденнің ықпалымен Бигелоу Демократиялық партияға қайта қосылуға шешім қабылдады, оның кандидатурасын қабылдады және Нью-Йорктің мемлекеттік хатшысы болып сайланды, ол 1876 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Демократтар Тильденді 1876 жылы президенттікке ұсынғанда, ол Тильденнің сайлауалды штаб директоры болып тағайындалды және осы қызметінде президенттік сайлау нәтижесіне байланысты туындаған дауды реттеуде Тильденге кеңес берді. Тильден дау оның қарсыласы Резерфорд Б. Хейздің пайдасына шешілгеннен кейін шамамен он жыл өткен соң қайтыс болды, содан кейін Бигелоу Тильденнің мүлігінің сенімді басқарушыларының бірі болды. Ол бірнеше жыл бойы Тильденнің өсиетін орындап, Нью-Йорк қалалық кітапханасын дамытуға, жобалауға және құруға қатысты және 1895 жылдың 27 мамырынан 1911 жылдың 19 желтоқсанында қайтыс болғанға дейін оның алғашқы президенті болды. Ол Панама каналын салуды ынтамен қолдады. Ол Панаманың тәуелсіздік жариялауын Бигелоудың үйіне әкелген Филипп Бунау Варилламен дос болды. Панаманың алғашқы туы, оны сол жерде миссис Бунау Варилла жасаған, бірақ панамалықтар оны қабылдамай, өз туларын жасады. Бигелоудың жазушылық жолы Брайантпен «Нью-Йорк Evening Post» газетінде басталды және бірнеше кітаптарды қамтыды. Ол Гаитиге ашық көзқараспен келген алғашқы американдықтардың бірі болды және «Гаитиліктердің даналығы» атты еңбегін жариялады, ол Азамат соғысынан бұрын Гаитидің тәуелсіздігіне оң көзқараспен қараған сирек американдық еңбектердің бірі болды. Бигелоу 1868 жылы Бенджамин Франклиннің өмірбаянының басылымын шығарды, бұл Франклиннің өлімінен кейін жоғалған түпнұсқалық және толыққанды қолжазбадан алынған алғашқы басылым болды. Бағасын келісіп, ол ақыры бастапқы сұралған бағаны – 25 000 франк төлеуге келісті және қолжазбаны Бенджамин Франклиннің немересі Уильям Темпл Франклиннен сатып алды. Қолжазба 1757 жылы, 51 жасында аяқталғандықтан, Бигелоу оны қайта өңдеп, Франклиннің кең көлемді хат-хабарларын үш томдық «Бенджамин Франклиннің өмірі, өзінің қолымен жазылған» кітабына енгізді, ол алғаш рет 1874 жылы жарық көрді. 1895 жылы Бигелоу «Сэмюэл Дж. Тильденнің өмірі» атты кітап жазып, жариялады.

Bigelow began his political career as a reform Democrat, working with William Cullen Bryant in New York. In 1848, his antislavery convictions led him to leave the party, and he joined the Free Soil Party. In 1856, he led other former Democrats into the newly formed Republican Party and wrote a campaign biography of John C. Frémont, who won the Republican presidential nomination that year. In 1861, President Abraham Lincoln appointed him American consul in Paris, and Bigelow progressed to Chargé d'Affaires and Envoy Extraordinary and Minister Plenipotentiary to the Court of Napoleon III. In this capacity, working together with Charles Francis Adams, the United States minister to the United Kingdom, Bigelow helped to block the attempts to have France and the United Kingdom intervene in the American Civil War in favor of the Confederacy and thereby played a material role in the Union victory. Bigelow also negotiated with Emperor Napoleon III over withdrawing France's troops from Mexico, which were supporting Emperor Maximilian I of Mexico. On March 15, 1865, Lincoln appointed Bigelow ambassador to France. After leaving this position, he went to Germany, where he lived for three years, through the period of the Franco Prussian War, and he became a friend of Otto von Bismarck. After the war's conclusion, he returned to New York, where he assisted his old friend Samuel J. Tilden in opposing the corruption that flourished in New York City under William Magear Tweed. Because of the universal respect in which Bigelow was held in New York, he was offered nominations by both political parties for state office in 1872. Under the influence of Tilden, Bigelow decided to rejoin the Democratic party, accepted its nomination, and was elected Secretary of State of New York, a position he held until 1876. When the Democrats nominated Tilden for President in 1876, he served as Tilden's campaign manager, and in that capacity advised Tilden in the famous dispute over the result of the presidential election. Tilden died almost a decade after the dispute was decided in favor of his rival, Rutherford B. Hayes, and Bigelow then acted as one of Tilden's Estate Trust Executors. He carried out Tilden's wishes, over several years, to develop, design, and establish the New York Public Library and served as its first president from May 27, 1895, until his death on December 19, 1911. He was a staunch proponent of the development of the Panama Canal. He was a friend of Philippe Bunau Varilla, who brought Panama's declaration of Independence to Bigelow's home. Panama's first proposed flag, made there by Mrs. Bunau Varilla, was rejected by the Panamanians, who made their own. Bigelow's writing career, begun with Bryant on the New York Evening Post, included several books. He was one of the first Americans to visit Haiti with an open mind, and published The Wisdom of the Haitians, which, before the Civil War, was one of the few American works to take a positive view of Haitian independence. Bigelow published an edition of The Autobiography of Benjamin Franklin, in 1868, the first publication taken from Franklin's original, and nearly complete, manuscript, which had been lost sometime after Franklin's death. After haggling over the price, he finally agreed to pay the original asking price of 25,000 franks and purchased the manuscript from William Temple Franklin, Benjamin's Franklin's grandson. Since the manuscript ended at age 51, in 1757, Bigelow re worked it, incorporating Franklin's extensive correspondence, into the three volume The Life of Benjamin Franklin, Written by Himself, first published in 1874. In 1895 Bigelow wrote and published The Life of Samuel J. Tilden.

Жеке өмір

1850 жылы 11 маусымда Бигелоу Джейн Тунис Пултниге үйленді және олардың тоғыз баласы болды. Олар: Джон Бигелоу-младший (12 мамыр 1854 – 29 ақпан 1936) 1877 жылы Нью-Йорктегі Вест-Пойнттегі АҚШ Әскери академиясын бітірді. Ол Техаста АҚШ армиясында "Буффало сарбаздарымен" бірге қызмет етті, Вест-Пойнтта оқытушы болды, тағы да Батыста қызмет етті, Кубада соғысып, ауыр жарақат алды. 1904 жылғы қазанда зейнеткерлікке шықты. 1905-1910 жылдары М.И.Т.-де профессор болып жұмыс істеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қайтадан әскерге шақырылып, Вашингтонда қызмет етті. 1936 жылы қайтыс болғанға дейін саяхаттап, жазбалар жазды. Пултни Бигелоу (1855-1954) – заңгер, танымал журналист және редактор. Флора Бигелоу бірінші рет Чарльз С. Доджге, екінші рет құрметті Лайонел Гестке (1880-1935) – Айвор Берти Гесттің ұлы, 1-ші барон Уимборн (1835-1914) үйленді. 1854 жылы ол өмірін өзгертетін оқиғаға тап болды және осы туралы "Жоғалған және табылған Киелі кітап" атты кітап жазды.

Мұра

2001 жылдың 8 тамызында Нью-Йорк қаласының мэрі Рудольф Джулиани Нью-Йорк қоғамдық кітапханасының басты бөлімшесінің алдында, Манхэттендегі 41-ші көше мен Бесінші авеню қиылысына "Джон Бигелоу алаңы" деген атауды қосу туралы заңға қол қойды. Оның Нью-Йорк штатының Хайленд-Фолс қаласындағы "Скирелз" деп аталатын сарайы 1982 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген.