Регби-файвс: британдық қолмен ойналатын ойын, сквошқа ұқсас. Уэссекс файвстен шыққан, тарихы Rugby School-ға дейін жетеді. Ережелер мен қызықты деректер!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қолмен ойналатын ойын
Handball game
Рэгби файвс – сквошқа ұқсас, жабық алаңда ойналатын қолмен ойналатын ойын. Ол Уинчестер файвс (Уэссекс файвстің бір түрі) және Итон файвспен ұқсастықтарды бөліседі. Ол негізінен Ұлыбританияда танымал. Бұл ойынның атақты Регби мектебінің директоры Томас Арнольд ойнаған Уэссекс файвстен шыққандығына кеңінен сенеді, ол Лорд Уэймуттың гимназиясында (қазіргі Уорминстер мектебі) оқып жүрген кезінде Уэссекс файвспен ойнаған. 1787 жылы салынған Уэссекс файвстің ашық алаңы әлі де бар және Уорминстер мектебінде қолданылады. Ойын туралы алғашқы айғау Томас Хьюздің 1857 жылғы "Том Браунның мектеп күндері" романында кездеседі. Автор доктор Арнольд директор болған кезеңде Регби мектебінде оқыған. Ойын екі ойыншының қатысуымен (жекелей) немесе екі ойыншыдан тұратын екі команданың қатысуымен (жұптық) өтеді, мақсаты – допты алдыңғы қабырғадағы «қабырғадан» жоғары соғып, қарсылас екінші секіріске дейін қайтара алмайтындай ету. Доп гольф добынан сәл үлкен, былғарымен қапталған және қатты болады. Ойыншылар екі қолында былғарыдан жасалған, жұмсақ қолғаптар киеді және олармен допты соғады.
Rugby fives is a handball game, similar to squash, played in an enclosed court. It has similarities with Winchester fives (a form of Wessex fives) and Eton fives. It is played mainly in the United Kingdom. It is most commonly believed to be derived from Wessex fives, a game played by Thomas Arnold, famous Headmaster of Rugby School, who had played Wessex fives when a boy at Lord Weymouth's Grammar, now Warminster School. The open court of Wessex fives, built in 1787, is still in existence and use at Warminster School. An early mention of the game can be found in the novel Tom Brown's School Days (1857) by Thomas Hughes. The author attended Rugby School during the period when Dr Arnold was Headmaster. The game is played between two players (singles) or between two teams of two players each (doubles), the aim being to hit the ball above a 'bar' across the front wall in such a way that the opposition cannot return it before a second bounce. The ball is slightly larger than a golf ball, leather coated and hard. Players wear leather padded gloves on both hands, with which they hit the ball.
Ойынның түрі
Жеке немесе жұп ойын ойнауға болады.
Either singles or doubles can be played.
Сот
Стандартты регбилік бестік алаңы төрт қабырғалы, едені тіктөртбұрышты болып келеді. Оның ұзындығы 28 фут, ені 18 фут, ал алаңның жоғарғы шегі алдыңғы қабырға үшін 15 фут, бүйірлік қабырғалар бойынша төмендеп, артқы қабырғада 4 фут 10 дюймге жетеді. Бұрын артқы қабырғаның биіктігі 6 фут болған, бірақ архитектуралық себептермен төмендетілді, себебі бұл жаңа құрылыстарда балкон қажеттігін жойып, құрылыс шығындарын азайтады және жаттықтырушылар мен ойыншылар арасындағы байланысты жақсартады. Сонымен қатар, алдыңғы қабырға бойында орналасқан, биіктігі 2 фут 6 дюйм болатын ағаш тақта алаңның төменгі шегін көрсетеді. Доп бетон еденде жақсы секіруі үшін жасалған. Қабырғалар тас немесе кірпіштен салынуы мүмкін, бірақ олардың үстіне берік, тозуға төзімді гипстің тегіс қабаты жабылады, немесе қазіргі сквош корттары сияқты, құммен толтырылған қуыс инженерлік ағаштан жасалуы мүмкін. Регбилік бестік алаңдары көбінесе ерекше болып келеді және жоғарыда көрсетілген өлшемдер әрқашан нақты сақталмайды, әсіресе 1934 жылға дейін стандартты өлшемдер белгіленгенге дейін салынған алаңдарда. Сквош алаңында регбилік бестік ойнауға арналған доп бар. Бұл доп әдеттегіден сәл серпіліп, жылдамрақ, себебі оның өлшемдері үлкен (4 футқа ұзынырақ және 3 футқа енірек), ағаш едені жұмсақ және төменгі тақта биіктігі (немесе "тин" деп аталатын) төмен.
A standard Rugby fives court is four walled, with the floor being rectangular in shape. It is 28 feet long by 18 feet wide and the upper limit of the in court area is 15 feet for the front wall, sloping down the side walls to 4 feet 10 inches at the back wall. Previously, the height of the back wall was higher at 6 feet but was reduced for architectural reasons as it removes the need for a balcony in new facilities thus reducing building costs and improving communication between coaches and players. In addition, a wooden board running across the front wall with an upper height of 2 feet 6 inches marks the lower limit of the in court area. The ball is designed to bounce well on the concrete floor. The walls may be stone or brick but covered in a smooth layer of hard wearing plaster or alternatively they may be of the same construction as modern squash courts being hollow engineered wood filled with sand. Rugby fives courts tend to be somewhat idiosyncratic and the dimensions stated above are not always adhered to exactly, particularly those built before 1934 when standard dimensions were established. A ball is available to allow Rugby fives to be played on a squash court. It is a little bouncier and zippier than the usual ball to account for the larger dimensions (4 feet longer and 3 feet wider), the cushioned wooden floor and lower board height, or rather 'tin' as it is termed.
Қызмет
Әдетте, матчтың басында бірінші кімнің беру керектігін анықтау үшін 50/50 мүмкіндігі қарастырылады (мысалы, бір ойыншы допты артына жасырып, қарсыласы қай қолында екенін болжайды); алайда, кейде команданы анықтау үшін «roll» (допты домалату) қолданылады, ол «seconds» немесе «second hand» береді. «Roll» үшін допты алдыңғы қабырғадан домалатып жіберу керек, ал артқы қабырғаға жақын домаған команда «seconds» береді. Ойынды бастау үшін беруші алдымен допты бардың үстіндегі алдыңғы қабырғаға тигізіп, содан кейін бүйір қабырғаға тигізуі керек. Доп осылай жасағаннан кейін, беруші өзінің беруін қайта жасауды немесе оны бүйір қабырғаға, содан кейін алдыңғы қабырғаға тигізіп жалғастыруды таңдай алады. Егер берудің соққысы кезінде доп алдымен алдыңғы қабырғаға тисе, онда бұл беру «қара күзет» (ағылшын тілінде «blaggard») деп аталады. Қабылдаушы, егер допқа соққы беру алдында «иә» десе, «қара күзетті» қабылдауға құқылы. Егер үш рет қатарынан «қара күзет» берілсе және қабылданылмаса, беруші раллиде жеңілді деп есептеледі. Жұп ойынында, егер беру «қара күзет» болмаса, бастапқыда беруді қайтаруға белгіленген қабылдаушы ғана солай істей алады. Егер беру «қара күзет» болса, екі қабылдаушының кез келгені «иә» деп, допты қайтаруды таңдай алады. Допты екі қолмен де соғуға болатындықтан, оң қолды ойыншылар әдетте оң қолын және алаңның алдыңғы оң бұрышын пайдаланады. Сол қолды ойыншылар сол қолымен береді, алаңның алдыңғы сол жақ бұрышын пайдаланады.
Usually a 50 50 chance scenario is adopted at the start of a match in order to determine who should serve first (e. g. one player puts the ball behind their back and their opponent guesses which hand it's in); however, sometimes a ‘roll’ is used to determine the team that serves ‘seconds’ or ‘second hand’, a ‘roll’ requires the ball to be bounced off of the front wall, the team who rolls closest to the back wall serves ‘seconds’. In order to initiate a point, the server must first throw the ball so that it hits the front wall above the bar, then clips the side wall. Once the ball has done this, the server can choose to retake his serve or continue by hitting it so that it hits the side wall followed by the front wall. If, on the hit part of the serve, the ball hits the front wall first then the serve is referred to as a 'blackguard' (pronounced 'blaggard'). The receiver has the option to take a blackguard, as long as they say 'yes' before striking the ball. If three consecutive blackguards are served without being taken then the server is deemed to have lost a rally. In doubles, only the receiver initially designated to return serve may do so, unless the serve is a blackguard. In this instance, either receiver may choose to say 'yes' and return the ball. As the ball may be hit with either hand, right handed players will typically use their right hand and the front, right hand corner of the court to serve. Left handed players will serve with their left hand, using the front, left hand corner of the court.
Нәрселеу
Регби бестенуінде де, Винчестер бестенуінде де серуіні қабылдағанда ұпайлар саналады. Осылайша, ұпай тек қабылдаушы раллиді жеңсе ғана беріледі. Ойындар 11 немесе 15 ұпайға дейін ойналады, әдетте ойын басталар алдында келісіледі. Егер есеп бастапқыда келісілген жеңіс ұпайынан 1 ұпайға кем болса (мысалы, 10:10 немесе 14:14), онда жеңіс ұпайы 1-ге арттырылады (тиісінше 12 және 16), бірақ одан артық емес (теннис сияқты, тай-брейкте 2 ұпаймен жеңу керек емес). Есепті бірінші қабылдаушының ұпайынан бастайды, сондықтан қабылдаушыда 10 ұпай, ал серуіде 5 ұпай болса, есеп 10:5 болады. 0 ұпай "сүйіспеншілік" деп аталады. Жұптық ойынның басында серуілер алмасу үшін бір раллиді жеңсе жеткілікті (ал қалған ойын барысында әдеттегідей екі рет жеңу керек).
Points are scored from receiving the serve in Rugby fives, as well as in Winchester fives. Thus, a point is only scored if the receiver wins the rally. Games are played either to 11 or 15, normally agreed before the game commences. If the score is tied at 1 less than the originally agreed winning total (i. e. 10 10 or 14 14) then the winning total is increased by 1 (12 and 16, respectively) but no further (unlike in tennis where you have to win by 2 points in a tie break). The receiver's score is said first, so if the receiver has 10 points, and the server has 5, the score is 10 5. Zero is said as 'love'. At the start of a game of doubles, the servers only need to win one rally in order to switch so that they are receiving (for the rest of the game the usual two before switching applies).
Регби билік қауымдастығы (RFA)
RFA – Регби Файвс спортының басқару органы. Қауымдастықтың мақсаты мектептерде, университеттерде және ересектер деңгейінде, сондай-ақ жалпы қоғамда Регби Файвс ойынын және жаттықтыруын дамыту. Ол маусым бойы матчтар мен турнирлер ұйымдастыру арқылы, сондай-ақ жаттықтырушылар мен жабдықтарды ұсынуға және мүмкіндігі шектес болса қаржылық қолдау көрсету арқылы ел бойынша ойынның дамуын қамтамасыз етеді, сонымен қатар жаңа нысандарды жаңартуға кеңес береді. Осы Уикипедия мақаласындағы барлық ақпараттың көзі RFA болып табылады. Қосымша ақпаратты RFA веб-сайтынан табуға болады: www.therfa.uk.
The RFA is the governing body for the sport of Rugby Fives. The association aims to promote the playing and coaching of Fives at schools, universities and senior level, and throughout the community in general. It does this by organising matches and tournaments throughout the season and advising on – and wherever possible supporting financially – the regeneration of facilities and provision of suitable coaching and equipment to further the game's development across the country. The RFA is the source for all of the information within this Wikipedia entry verification and additional information can be found on the RFA Website: See www. therfa. uk
Ұлттық жеке және қос ойын чемпиондары
Қазіргі ұлттық жекелей чемпион – Бен Белтрами (2023 жылдың желтоқсаны), ал ұлттық жұп чемпиондары – Эд Кей және Дэн Тристао (2023 жылдың сәуір айы).
The current national singles champion is Ben Beltrami (December 2023) and national doubles champions are Ed Kay and Dan Tristao (April 2023).
Тарих
Ретфордтағы II санаттағы регбилік бестік алаңы, Галлиполиде қаза тапқан Ланкашир фузилер полкінің капитаны Уильям Эйрдің құрметіне салынған. Ол бұл мектептің бұрынғы оқушысы және ұстазы болған. Бүкіл елде осындай алаңдардың шамамен 20-ға жуығы ғана тізімге алынған (оның ішінде осы алаң да бар). Алаң жақында учаскені қайта құру барысында жаңартылды. Ол соғыс ескерткіші ретінде танылған.
A Grade II listed Rugby Fives Court in Retford, Nottinghamshire, was built in memory of Captain William Eyre of the Lancashire Fusiliers who died at Gallipoli, and was a former pupil and teacher at the school. Only about 20 courts (including this one) are listed. The court was recently refurbished as part of the redevelopment of the site. It is classified as a War Memorial.