Кіріспе

Порт-таулар – Жаңа Зеландияның Кентербери аймағындағы төбелер тізбегі. Олар Крайстчерч қаласы мен Литтелтон портының арасында жатқандықтан осылай аталған. Бұл – миллиондаған жылдар бұрын жарылған Литтелтон жанартауының эрозияға ұшыраған қалдығы.

Тарих

Бұл жанартау – Банкс түбегінің 12 миллион жыл бұрын пайда болған екі жанартаудың бірі. Бұл аймақты алғаш рет 14 ғасырда маорилер мекендеген. Еуропалықтардың алғашқы қоныстану кезеңінде, 500 жыл өткен соң, Порт-Хиллдер порты мен жоспарланған Крайстчерч қаласының арасында үлкен кедергі болып келді, олардың тік және таулы болуы қол жеткізуді өте қиын етті. Көп жылдар бойы көшіп келгендердің көп бөлігі өздері мен мүліктерін қарсы беттегі жазыққа тасымалдау үшін тік Бридл Пат жолын пайдаланды. Бүгінде Литтелтон автомобиль және жеке теміржол туннельдері портты және қала маңындағы аудандарды байланыстырады, ал Эванс, Дайерс және Геббис асулары арқылы өтетін үш автомобиль жолы Саммит Роуд арқылы қосылған. 2017 жылдың ақпан айында Порт-Хиллдердегі орман өрттері бірнеше күн бойы жанып, 2000 гектардан астам орман мен бірнеше үйді қиратты.

География және табиғат қорғау

Порт төбелері – орталық Кентербери ландшафтының ерекше бір белгісі, солтүстік және батыс жақтан көптеген шақырымнан көрінеді. Порт төбелерінің қырлары биіктігі жағынан әлдеқандай өзгешеліктерге ие, шығыс (теңізге қарай) жағындағы бөлігі ең төменгі нүктеде орналасқан. Крайстчерчтен Порт төбелері арқылы екі жол өтеді. Дайерс асуы (биіктігі шамамен 330 м), Крайстчерчтің орталық бөлігінен оңтүстікке қарай орналасқан, бұл екі асудың ішінде маңыздырақ болып саналады. Эванс асуы (биіктігі шамамен 200 м), Порт төбелерінің шығыс жағына жақын орналасқан, әдетте Самнер мен Литтелтонды байланыстырады, бірақ 2011 жылғы Крайстчерч жер сілкінісінен Самнер жолына елеулі зақым келгендіктен, 2019 жылы қайта ашылғанға дейін жабық болды. Эванс асуы мен Дайерс асуы арасында бірнеше маңызды шыңдар бар, олардың ішінде Sugarloaf (494 м) – басында теледидар мұнарасы орналасқандықтан оңай танылады; Кавендиш тауы (448 м); және Порт төбелерінің солтүстік бөлігіндегі ең биік шың – Таухинукорокио / Плезант тауы (499 м). Дайерс асуының батысында Порт төбелері оңтүстікке қарай иіліп, биіктігі артады, Куперс Нобта дейін 573 метрге жетеді. Куперс Нобтан кратер шеті Геббис асуына дейін төмендейді (биіктігі шамамен 160 м). Геббис асуының оңтүстігіндегі және шығысындағы төбелер Порт төбелері емес, Банкс түбегінің бір бөлігі деп есептеледі. Крайстчерчтің бірнеше аудандары Порт төбелерінің солтүстік беткейлеріне дейін созылады, олардың ішінде Кашмир, Маунт-Плезант, Хиткотт-Вэлли және Самнер бар. Таулардың басқа бөліктері шаруашылық және орман шаруашылығы үшін пайдаланылады, сондай-ақ 20 ғасырдың басында Крайстчерч қалалық кеңесінің мүшесі Гарри Эллдің бастамасымен құрылған, демалыс және табиғатты қорғау мақсатындағы көптеген көрнекті қорықтар үшін қолданылады. 1948 жылы Саммит жолының көрнекті қоғамы құрылды, ол қорықтарды дамыту және күтіп ұстау жұмыстарын жалғастырды. 2016 жылы Крайстчерч приключение паркі ашылды, ол Ворслис-Хилл төбелерінде тау велосипедтерімен жүруге мүмкіндік береді. Порт төбелерінде велосипедпен жүру де өте танымал, ең танымал ұзақ маршруттардың бірі – "қысқа шығанақтар" және "ұзын шығанақтар".

Флора мен фауна

Ертедегі қоныстану кезінде орын алған ауыр орман кесу және жергілікті бұталарды тазалауға қарамастан, Порт-Тұңдарда әртүрлі жануарлар мен өсімдіктер мекендейді. Қалған бұталарда қоңырауқұйрық (коримако немесе копарара), күміс көз, сұрқұс және жарқыраған көкек сияқты жергілікті құстар көптеп кездеседі. Аймақта жиі көрінетін ағаш көгершіні Жаңа Зеландияның тумасы болса, қара құс, қара шаффин және әнші құс сияқты басқалары әкелінген және саны көп түрлерге жатады.