Кіріспе

Музыкалық нотаның ұзақтығы

Музыкада, екі есе толық нота (американдық), breve (британдық) немесе қос нота, толық нотадан (немесе жартылай нотадан) екі есе ұзаққа созылады. Бұл қазіргі заманғы музыкалық жазуда қолданылып жүрген екінші ең ұзын ноталық ұзақтық. Ең ұзын жазылған нота – лонга, ол breve ұзындығынан екі немесе үш есеге дейін болуы мүмкін, алайда оның қолданылуы көбінесе ерте музыкада кездеседі. Ең ұзын жазылған нота (қазір қолданылмайтын) – максима.

Тарих

Ортағасырлық менсуралық жазуда брез – қолданылған ең қысқа нота ұзындықтарының бірі болған, сондықтан оның аты латын тіліндегі "brief" сөзінің түбірінен шыққан, яғни "қысқа" дегенді білдіреді. "Толық" ырғақ режимінде брез лонганың үштен бірін, ал "толық емес" режимінде лонганың жартысын құрайды.

Нысан

Қазіргі заманғы нотацияда бреве әдетте екі түрде көрсетіледі: бүтін нота сияқты, екі жағында бір немесе екі тік сызықпен (суретте сол және оң жақта көрсетілгендей), немесе суреттің ортасында көрсетілгендей, ескі нотацияда да кездесетін тікбұрышты пішінде. Көпте қолданылатын қазіргі заманғы такт өлшемдерінде бреве көбінесе бір тақтан ұзақ соққандықтан, ол ағылшын музыкасынан басқа жерде сирек кездеседі, онда жарты нота көбінесе соққы бірлігі ретінде қолданылады.

Қысқа (екі есе) демалыс

Бұл белгіге ұқсас символ – екі есе толық үзіліс (қос үзіліс немесе бревис үзілісі), ол әдетте бірдей ұзақтықтағы үнсіздікті көрсетеді. Екі есе толық үзілістер нота тақтасының жоғарғы жағынан екінші және үшінші сызықтар арасындағы бүкіл тік кеңістікті толтыратын тікбұрыштар түрінде бейнеленеді. Олар көбінесе ұзақ үнсіз кезеңдерде қолданылады, олар жеке тақтарға бөлінбегенде, әр тақтың ұзақтығына қарамастан екі тақтың үзілісін көрсету үшін. Бұл және одан ұзақ үзілістер жиынтығында көп тақты үзілістер деп аталады. Олар сондай-ақ тек такт өлшемі үшін толық тақтың үзілісін көрсету үшін де қолданылады.

Қысқаша

Alla breve, уақыт өлшемі, атын нотаның "breve" құндылығынан алады. Ренессанс кезеңінің менсуралық нотациясында, ол "proportio dupla" терминіне балама болды, яғни "brevis" әдеттегі "semibrevis" орнына уақыт бірлігі ("tactus") ретінде қарастырылуы керек еді. Менсуралық нотацияда 2:1 сандық пропорциясына балама ретінде қолданылған ескі символ, қазіргі нотация практикасында нота пішініне шаққандағы салыстырмалы мәнін көрсету үшін қолданылады. Көбінесе, бұл салыстырмалы түрде жылдам темптегі музыка үшін қолданылады, онда ол төрт шоқтық нотадан тұратын бір тактінде екі жарты нотаны көрсетеді, ал төрт шоқтық нотадан тұратын тактіндегісімен тең.