Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүтқоректілердің бір түрі
Species of marsupial
Батыс сұр кенгуруы (Macropus fuliginosus), сондай-ақ батыс сұр алып кенгуру, қара бетті кенгуру, малли кенгуру, күйреген кенгуру және (Кенгуру аралының түршесін атағанда) Кенгуру аралы сұр кенгуруы – Австралияның оңтүстік бөлігінің дерлік барлық аймақтарында, Шарк шығанағының оңтүстігінен бастап, Батыс Австралия мен Оңтүстік Австралияның жағалауы арқылы, Викторияның батысында және Жаңа Оңтүстік Уэльс пен Квинслендтегі Мюррей-Дарлинг бассейнінің толық аумағында кездесетін ірі және өте көп тараған кенгуру.
The western grey kangaroo (Macropus fuliginosus), also referred to as a western grey giant kangaroo, black faced kangaroo, mallee kangaroo, sooty kangaroo and (when referring to the Kangaroo Island subspecies) Kangaroo Island grey kangaroo, is a large and very common kangaroo found across almost the entire southern part of Australia, from just south of Shark Bay through coastal Western Australia and South Australia, into western Victoria, and in the entire Murray–Darling basin in New South Wales and Queensland.
Таксономия
Австралияның аборигендері үшін ұзақ уақыттан бері белгілі болған батыс сұр кенгуру, еуропалықтар үшін шамамен 200 жыл бойы кейде күлкілі таксономиялық шатасудың ортасы болды. Оны еуропалық зерттеушілер алғаш рет 1802 жылы Мэтью Флиндерс Кенгуру аралына қонғанда байқады. Флиндерс тамақ үшін бірнешеуін атып өлтірді, бірақ олар шығыс сұр кенгурулар деп ойлады. 1803 жылы француз зерттеушілері Кенгуру аралының батысындағы бірнеше сұр кенгуруларды тұтқындап, Парижге жөнелтті, онда олар біраз жыл бойы Jardin des Plantes мұражайының жануарлар бағында өмір сүрді. Соңында, Париж табиғи тарих мұражайындағы зерттеушілер бұл жануарлардың шынымен де шығыс сұр кенгурудан ерекшеленетінін мойындап, 1817 жылы түрді Macropus fuliginosus деп ресми түрде сипаттады. Белгісіз себептермен, 1888 жылы бұл түрді тасманиялық деп қате сипаттады. Тек 1924 жылы ғана зерттеушілер Тасманияның «орманшы кенгуруының» шын мәнінде Macropus giganteus екенін, яғни материктің оңтүстік-шығыс бөлігінде кең таралған сол шығыс сұр кенгуру екенін түсінді және Кенгуру аралын типтік үлгілердің бастапқы көзі ретінде қайта растады. Ол жыныстық диморфизмге ие, аталықтары аналықтарынан екі есеге дейін үлкен болуы мүмкін. Оның қалың, жалпақ жүнді, түсі ақшыл сұрдан қоңырға дейін өзгереді; мойны, кеудесі және ішкі жағы ашық түсті.
Long known to the Aboriginal Australians, for Europeans, the western grey kangaroo was the centre of a great deal of sometimes comical taxonomic confusion for almost 200 years. It was first noted by European explorers when Matthew Flinders landed on Kangaroo Island in 1802. Flinders shot several for food, but assumed that they were eastern grey kangaroos. In 1803, French explorers captured several Kangaroo Island western grey kangaroos and shipped them to Paris, where they lived in the Ménagerie du Jardin des Plantes for some years. Eventually, researchers at the Paris Museum of Natural History recognized that these animals were indeed distinct from the eastern grey kangaroo and formally described the species as Macropus fuliginosus in 1817. For reasons that remain unclear, the species was, later in 1888, incorrectly described as native to Tasmania. It was not until 1924 that researchers realized that the "forester kangaroo" of Tasmania was in fact Macropus giganteus, the same eastern grey kangaroo that was, and still is, widespread in the southeastern part of the mainland, and reaffirmed Kangaroo Island as the source of the type specimens. It exhibits sexual dimorphism with the male up to twice the size of female. It has thick, coarse fur with colour ranging from pale grey to brown; its throat, chest and belly have a paler colour.
Диета
Ол түнде, негізінен шөптер мен жапырақты өсімдіктермен, сондай-ақ жапырақты бұталар мен аласа ағаштармен қоректенеді. Ересек еркектерінің ерекше, дәмдеуіштерге ұқсас иісі болғандықтан оған "сасық" деген лақап ат қойылған.
It feeds at night, mainly on grasses and forbs but also on leafy shrubs and low trees. It has a nickname "stinker" because mature males have a distinctive curry like odour.
Терморегуляция
Батыс сұр кенгуру - түнгі өмір салған түр, оның дененің негізгі температурасы күнделікті ауа температурасына қарай өзгереді. Кенгурудың күндізгі ең төменгі дененің негізгі температурасы таңның ортасында байқалады. Жазда ол көктемнің салқын күндеріне қарағанда 2.2 °C (4 °F) төмен болады. Осы төмендеген жазғы дене температурасы түрге тамақ аз болатын кезде энергияны сақтауға көмектеседі деп саналады.
The western grey kangaroo is a nocturnal species that varies its core body temperature based on daily ambient temperatures. The kangaroo's lowest daily core body temperature occurs mid morning. In the summer, this was 2.2 °C (4 °F) lower than during cooler spring days. This reduced summer body temperature is thought to allow the species to conserve energy during a time when food availability is low.
Көбею және даму
Батыс сұр кенгуруы 15-ке дейін топта тіршілік етеді, ал аталары көбейту маусымында аналықтар үшін бәсекелеседі. Осы "айқас" кезінде олар қолдарымен бірігіп, бір-бірін құлатуға тырысады. Көбінесе, топтағы тек басым аталық ғана жұптасады. Аналықтары 17 айда, ал аталықтары шамамен 20 айда жыныстық пісіліске жетеді.
The western grey kangaroo lives in groups of up to 15, and the males compete for females during the breeding season. During these "boxing" contests, they lock arms and try to push each other over. Usually, only the dominant male in the group mates. Females reach sexual maturity at 17 months while males mature at around 20 months.
Адамдармен қарым-қатынасы
Батыс сұр кенгуруы IUCN Қызыл тізімінде «Ең аз уайым тудыратын» санатында тіркелген, оның популяциясы арту тенденциясын көрсетуде. 2020 жылы коммерциялық жинау аймақтарындағы жалпы саны шамамен 3 781 023 жеке тұлғаға бағаланады. M. fuliginosus-тың тамақтану әдеттері ауыл шаруашылығы үшін мәселе тудыруы мүмкін, бірақ оны мемлекеттік фауналық органдар ғана қорғайды және бақылайды. Оның су және жайылым үшін бәсекелес ретінде қарастырылуына байланысты, кейбір аймақтарда бұл түр зиянкес саналады. Ауыл шаруашылығына келтірілетін зиянды шектеу үшін кенгуруларды жыл сайын лицензия бойынша қыруға рұқсат беріледі. Ет пен тері үшін коммерциялық аң аулау да реттеулермен рұқсат етілген, терісінен жоғары сапалы, ұзақ қызмет ететін былғары жасалады. Жинастырылған еттің шамамен 40% адам тұтынуға пайдаланылады, ал былғарыдан әйелдердің сөмкелері, портфельдер мен белбеулер тігіледі. Коммерциялық аң аулауға Жаңа Оңтүстік Уэльс, материктік Оңтүстік Австралия және Батыс Австралияда рұқсат берілген, бірақ Тасмания, Солтүстік территория және Кенгуру аралында тыйым салынған.
The western grey kangaroo is classified as Least Concern by the IUCN Red List, with a population showing an increasing trend. Total population within the commercial harvest areas is estimated to be around 3,781,023 individuals in 2020. Though the feeding habits of M. fuliginosus can be problematic for agriculture, it is protected and controlled exclusively by the state faunal authorities. Because it is considered a competitor for water and pasture by ranchers, this species is considered a pest in some areas. To limit agricultural damage, kangaroo culling has been allowed under license every year. Commercial hunting for meat and skin also allowed under regulation, with skins providing a high quality, long lasting leather. About 40% of harvested meat is used for human consumption; leather is used as a material for handbags, briefcases, and belts. Commercial hunting is permitted in New South Wales, mainland South Australia, and Western Australia, but prohibited in Tasmania, Northern Territory and Kangaroo Island.