Кіріспе

Филиппиннің ұлттық гербі

Филиппиннің гербінде Филиппиннің сегіз сәулелі күні бейнеленген. Әр сәуле, Филиппин революциясы кезінде генерал-губернатор Рамон Бланко С. әскери жағдай режимін енгізген сегіз провинцияны (Батангас, Булакан, Кавите, Манила, Лагуна, Нуэва-Эсиха, Пампанга және Тарлак) көрсетеді. Гербтің оң жағындағы көк фонға АҚШ-тың Солтүстік Америкалық ақбас бүркіті, ал сол жағындағы қызыл фонға Испанияның Леон Корольдігі гербінен алынған арыстан бейнеленген. Екеуі де елдің отаршылдық тарихын символдайды. Ұлттық тудың көптеген элементтерін бөлісетін бұл гербті филиппин суретшісі және геральдист, капитан Гало Б. Окампо жасаған.

Филиппин революциялық кезеңі

1896 жылғы Филиппин төңкерісі кезінде филиппин басшыларының тұрақты саяси символы болмады, бірақ екі түрлі белгі тез қабылданып алынды. Екеуі де теңқабырғалы үшбұрыштан тұрды, бірақ үшбұрыштың ішінде бейнеленген символдарда айырмашылықтар болды. Катипунанның көптеген құжаттарында "Калайян" (Азаттық) дегенді білдіретін "К" әрпі бейнеленген, ал кейбіреулерінде ортада күннің шығуы суреттелген. Филиппиннің ресми түрде алғашқы президенті генерал Эмилио Агиналдо өзінің белгісі ретінде мифологиялық күн мен теңқабырғалы үшбұрыштың әр бұрышындағы үш жұлдызды қабылдады.

Американың отаршылдық дәуірі

Америкалық оккупация кезінде аралдар үшін жаңа гербті белгілейтін заң қабылданды. Манила қаласының испандық кезеңдегі гербі 1905 жылға дейін қолданылды, содан кейін Филиппин комиссиясы АҚШ Мемлекеттік департаментінің Гейлард Хант жасаған «Филиппин аралдарының жаңа гербі және үлкен мөрі» қабылдады. Ол Американың он үш колониясын көрсететін, қызыл және ақ түстермен кезектесіп орналасқан он үш жолақтан тұрды; жоғарыдағы бөлігі – құрмет түсі саналатын көк түс, ал оның үстінде Испания қамалы мен теңіз арыстаны айқын бейнеленген Маниланың гербі орналастырылған. Гербтің жотасында Америка Құрама Штаттарының символы – американдық бүркіт бейнеленген. Қалқанның астында «Филиппин аралдары» деген жазу болды. 1935 жылы Филиппин Ұлттық Республикасы құрылғанға дейін ол өзгеріссіз сақталды.

Британдық одақтастық дәуірі

Коммуналдық мемлекет кезінде Филиппиннің тәуелсіздігіне дайындық мақсатында үкіметке кең ауқымды реформалар енгізілді. Маңызды өзгерістердің бірі – филиппиндіктердің символын жаңару болды. "Филиппин мемлекетінің үкіметінің гербі мен Ұлы мөрі" 1935 жылы бекітілді, жолақтардың саны он үштен екіге дейін азайтылды және бес қабырғалы жұлдыздар қосылды. Теңіз арыстанының суреті күміс емес, алтыннан жасалды, ал бүркіт сәл үлкейтіліп, қолға жақын орналастырылды. Төмендегі таспада "Филиппин аралдары" деген сөздер "Филиппин мемлекеті" деген сөздермен алмастырылды; сонымен қатар Манила қаласының өңделген гербі де қосылды. 1938 жылдың 15 желтоқсанында президент Мануэль Л. Кесон Филиппиннің қару-жарақ жөніндегі арнайы комитетін құрды. Шамамен екі жылдық зерттеуден кейін комитет Филиппин мемлекетінің гербіне бірнеше өзгеріс енгізуді ұсынды. Олар филиппиндік сегіз сәулелі күннің құрметті орынға ие болуын ұсынды. 1940 жылы герб қайта қарастырылды. Онда қалқанның оң жағында (сол жағында) қызыл, ал сол жағында көк түсті екі жолақ болды; жоғарыда үш бес қабырғалы жұлдызы бір-бірінен тең қашықтықта орналасқан ақ фон болды; олардың үстінде әр сәулесі екі жағынан кіші сәулелермен шеңберленген сегіз сәулелі күн бейнеленген. Гербтің үстінде американдық бүркіт бейнеленген, оның бір тырнағы сегіз жапырақты және сегіз жемісті зәйтүн бұтағын, ал екінші тырнағы үш сүйекті ұстап тұр. Қалқанның астында "Филиппин" деген жазуы бар таспа орналасқан. Үкіметтің әртүрлі салаларын олардың дербес белгілерімен қамтамасыз еткеннен кейін, президент Кесон 1940 жылы Филиппин геральдикалық комитетін құрды. Комитетке Филиппиннің әкімшілік бөлімшелерінің, қалаларының және мемлекеттік мекемелерінің ресми мөрлерінің дизайнын және символикасын зерттеп, ұсыну міндеті жүктелді. 1941 жылғы герб ұзаққа соқпады және 1938 жылғы символ қайта қолданысқа енгізілді. Екі символ да атқарушы бұйрықтар арқылы президенттік символ ретінде пайдаланылды. Комитеттің геральдикалық жұмысы Тынық мұхитындағы соғыс кезінде тоқтатылды.

Екінші Филиппин Республикасы

Екінші Филиппин Республикасы кезінде, ұлтшылдыққа бағытталған саясат қабылданды және мөр жаңадан жасалды. Бұрын Испания мен АҚШ-пен байланысын көрсететін, филиппин геральдикалық символының шетелдік элементтері алынып тасталды. Олардың орнына, қысқа ғана өмір сүрген Филиппин Республикасының туы мен мөрінің маңызды элементтері қосылды: сегіз сәулелі мифологиялық күн және теңқабыршалы үшбұрыштың астындағы үш жұлдыз. Үшбұрыштың үш жағындағы екі жолдан тұратын үш жиынтықта "Калаян", "Капаяпаан", "Катаруган" (Азаттық, Бейбітшілік, Әділдік) сөздері жазылған. Мөрдің айналасында қос шеңбер орналасқан, оның ішінде "Република нг Филипинас" (Филиппин Республикасы) деп жазылған.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін және толық тәуелсіздік

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін президент Серджо Осменья Филиппин геральдикалық комитетін қайта іске қосты. Қазіргі үлгі, №731 заңға сәйкес, 1946 жылдың 3 шілдесінде Филиппин Конгресімен бекітілді. Оны Филиппин геральдика комитетінің хатшысы, капитан Гало Б. Окампо жасады. Президент Фердинанд Маркос басқару кезінде «Исанг Банса, Исанг Дива» (One Nation, One Spirit) Филиппиннің ұлттық ұраны болды. Ол дереу ұлттық елтаңбаға енгізіліп, бастапқыда елтаңбаның астында жазылған «Филиппин Республикасы» деген сөздерді ығыстырды. Осы мақсаттағы жарлық 1978 жылдың 9 маусымында Президент Әкімшілігімен бекітілді. Бірақ 1986 жылы президент Корасон Акино басқару кезінде бұл жарлық жойылды және елдің толық ағылшын тіліндегі атауы қайта орнатылды. 1987 жылғы Әкімшілік кодексінде елтаңбадағы жазудың ұлттық тілде де көрсетілуі мүмкін екендігі көзделді. Түпнұсқа ағылшын тіліндегі сөздер 1998 жылдың 12 ақпанында, Филиппиннің тәуелсіздік жариялауының 100 жылдығымен сәйкес келіп, «Република нґ Филипинас» (Republika ng Pilipinas) филиппиндік тіліне аударылды, бұл №8491 заңға сәйкес жасалды.

Бірінші Филиппин Республикасы

Филиппин революциялық армиясы Испания отаршылдық үкіметін қуғаннан кейін және Малолос Конституциясы бекітілгеннен соң, үкімет ресми түрде құрылды. Сурет сипаттамасы Жыл/кезең Құқықтық негіз Бірінші Филиппин Республикасы (1898–1901) Эмилио Агиналдоның танылмаған тәуелсіз егемен мемлекеті – Бірінші Филиппин Республикасының эмблемасы, ортасында сегіз сәулелі күн және әр бұрышында бес қабырғалы жұлдыз бар теңқабырлы үшбұрыштан тұрады. 1901 жылы Филиппин-Америка соғысында американдық әскерлер оны тұтқындағанға дейін қолданылып келді. 1898–1901 Малолос Конституциясы.

Қауымдастық және Екінші дүниежүзілік соғыс дәуірі

1898 жылы Париж келісімшартына қол қойылып, испан-американ соғысы аяқталғаннан кейін Испания Филиппиндер мен бірнеше басқа иеліктерін Америка Құрама Штаттарына өткізді. Келесі қарулар осы өткізілгеннен кейінгі кезеңде, Достастық кезінде және Екінші дүниежүзілік соғыс бойында қолданылды. Сурет сипаттамасы Жыл/Кезең Заңдық негіз Америка кезеңі (1898–1946) Гейлард Хант жасаған Филиппин аралдарының гербі. Аралдық үкімет қолданды, ол АҚШ Аралдық істер бюросына есеп берді. Бандарольда «Филиппин аралдары» деген сөздер жазылған. 1905–1935 Заң № 1365 Филиппин Достастығының гербінің бірінші нұсқасы, Достастық қолданды. Президент Мануэль Кесон тұсында алғаш рет қолданылған, сондай-ақ Филиппин үкіметі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапония Филиппинды басып алғанда да қолданды. Бұл нұсқада теңіз арыстанының түсі Argent-тан Or-ға өзгертілді, ал бандероль «Филиппин Достастығы» деп түзетілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Достастық өзінің гербін сақтап, Достастық тарағанға дейін қолданды. 1935–1940 Заң № 4258 19 тамыз 1940 жылы бекітілген Достастық гербінің қысқа ғана қолданылған екінші нұсқасы, Достастық заңы № 602 бойынша. Оның қолданылуы кеңінен таралмады және бұрынғы герб 23 ақпан 1941 жылы Достастық заңы № 614 бойынша қайта орнатылды. 1940–1941 Достастық заңы № 602 Гербтің қалпына келтірілген бірінші нұсқасы. Филиппин Жапония басып алған кезде Филиппин үкіметі шұғыл түрде осы гербті қолданды. 1941–1946 Достастық заңы № 614 Жапон кезеңі (1942–1945) Екінші Филиппин Республикасының нышаны. 1943–1945 Заң № 5 Екінші Филиппин Республикасының гербі. Жапон марионеттік мемлекетінің үкіметі енгізді. Бандарольда «Pilipinas» (Филиппин) деген жазу болды. Заң № 17-ге сәйкес қалқанның сол жағы қызыл, ал оң жағы көк түсті. 1943 жылғы 24 желтоқсанда қабылданды. 1946–1978 Достастық заңы № 731 1978 жылы президент Фердинанд Маркос жазуды сол кездегі ұлттық ұранға, «Isang Bansa, Isang Diwa» (Бір ұлт, бір рух) деп өзгертті. 1978–1985 Президенттік жарлық № 1413, 1978 ж. 1985 жылы көк түстің реңгісі 1955 жылы стандартталған «Ұлттық ту көк» (Кабель № 80077) түсінен «Шығыс көк» (Кабель № 80176) түсіне өзгертілді, осы өзгеріс Филиппин туына да енгізілді. 1985–1986 № 1010 жарлық, 1985 ж. 1986 жылғы Халық билігі революциясынан кейін 1986 жылғы 10 қыркүйекте № 34 Меморандум бұйрығымен 1978 жылға дейінгі герб қайта орнатылды. Кітапшада елдің ағылшын тіліндегі ресми атауы жазылған. 1987 жылғы Әкімшілік кодексінде кітапшадағы жазуды ұлттық тілде де көрсетуге болады делінген. 1998 жылы гербте өзгерістер енгізілген кезде кітапшадағы ел атауы филиппин тілінде жазылған. 1986 1998 № 34 Меморандум бұйрығы, 1986 ж. Ту және Геральдика кодексіне (Филиппин Республикасының 8491 заңы) сәйкес гербте кітапшада елдің ресми атауы филиппин тілінде, «Republika ng Pilipinas» (Филиппин Республикасы) деп жазылған және арыстан мен бүркіт бейнелері алынып тасталған. Алайда, осы герб әлі қолданылмайды, себебі оны бекіту үшін заң бойынша референдум өткізілуі керек, бірақ ол әлі өткізілмеген. 1998 (енгізілген) 8491 Республика заңы Қазіргі қолданылып жүрген гербтің стандартталған нұсқасы. Бандарольде елдің ресми атауы филиппин тілінде – «Republika ng Pilipinas» (Филиппин Республикасы) деп жазылған, қалқандағы көк және қызыл түстердің реңі бұрынғы белгілермен бірге сәл ақшыл. 1998–қазіргі уақытқа дейін.

Спортта

Бұрын қарудың стилденген нұсқасы Филиппин ерлер баскетбол құрамасының жейдесінде қолданылған (2012 жылға дейін), оның үстінде "Pilipinas" деген сөз жазылған. Сонымен қатар, көптеген мемлекеттік және жеке мекемелердің, сондай-ақ филиппин қалалары мен аудандарының гербтері ұлттық гербтің ықпалында жасалған.