Аулус Габиний: Рим саяхатшысы және әскери қолбасшысы

Кіріспе

Рим саясаткері және генералы (б.з.д. 101 – б.з.д. 47) басқа Аул Габиний атты адамдар

Аул Габиний (б.з.д. 101 жылға дейін – б.з.д. 48 немесе 47) – Рим Республикасының саясаткері және генералы. Ол маңызды мансап жолынан өтті, б.з.д. 58 жылы консул болып сайлануымен аяқталды, бұл негізінен Помпейдің қолдауының арқасы болды. Оның есімі көбінесе lex Gabinia заңымен байланысты, ол б.з.д. 67 жылы плебб трибуны болып тұрғанда қабылдаған, Помпейге Жерорта теңізінде қарақшылармен күресу үшін ерекше құқық берген заң.

Мансап

67 жылға дейін, плеббтердің трибуны ретінде Габиний Помпейге Жерорта теңізінің қарақшыларына қарсы соғыста қолбасшылық беруге қатысты заңды (Lex Gabinia) ұсынды, бұл оған теңіз және жағалаулардың 50 мильге дейінгі аймағын толық бақылауға мүмкіндік берді. Габинийдің тағы екі шарасы арқылы Римдегі шетелдік елшілерге берілген ақшалай қарыздар (Сенаттың жемқорлығын тексеру мақсатында) заңмен қудаланатын қылмысқа айналды, ал Сенатқа жылдың белгілі күндері (1 ақпан – 1 наурыз) шетелдік елшілерді қабылдауға міндеттелді. Үшінші Митридат соғысы кезінде Габиний Помпейдің легаты қызметін атқарды. 65 жылы ол екі легионмен Солтүстік Месопотамияға аттанды, Птолемей XII-мен келісімге келу үшін Парфия патшасы Фраат III-ке қысым жасады. 61 жылы, претор ретінде, халықтың құрметіне ие болу үшін ерекше әсемдікпен ойын-сауықтар ұйымдастыруға тырысты. 59 жылы Габиний 58 жылғы консулдыққа кандидат болды және парақорлық күдігіне қарамастан, сайлауда жеңіске жетті. Ол Цезарьдің әкесі Люций Кальпурний Пизон Цезонинмен бірге консул болып сайланды. Өкілеттігі кезінде Публий Клодий Пульхерге Марк Туллий Цицеронды елден қууға көмектесті. Сонымен қатар Габиний Сирияны өзінің проконсулдық провинциясы етіп бекітті. 57 жылы Габиний Сирияның губернаторы болып тағайындалды. Иерусалимге келгеннен кейін көп ұзамай ол әскерін Яһудияға оңтүстікке қарай бастады, Иерусалимге жақын жердегі шайқаста Александрдың әскерін жеңіп, Иеркен II-ні Иерусалимнің бас діни қызметкері қызметіне қайта орнатты. Ол көтерілістерді басып таңбалады, Яһудия үкіметінде маңызды өзгерістер енгізді және бірнеше қалаларды қайта жаңартты. Ол Митридат IV-ті ағасы Ородқа қарсы күресте де қолдады, бірақ Птолемей XII Аулетті Мысыр тағына қайтару туралы тиімді ұсыныс алғаннан кейін Митридаттан бас тартты. 55 жылы Помпей Габинийді Мысырға аттандырып, Птолемей XII-ні тағына қайта отырғызуға көндірді. Габиний мұны Сенаттың рұқсатынсыз жасады. Ол қысқа, сәтті науқаннан кейін жеңіске жетті, оған жас атты әскер офицері Марк Антоний көмектесті. Ол Птолемей XII-ні қорғау үшін өзінің әскерінің бір бөлігін, яғни Габинианиді Мысырда қалдырды. Бұл габиняндар патшаның бүлікші азаматтарына қарсы, ал патша қайтыс болғаннан кейін Гай Юлий Цезарьға қарсы күресті. Габиний Мысырда болған кезде Сирияны қарақшылар басып алған еді. Габиний Яһудияға аттанып, Табор тауының маңында Александрта жеңіп, оның 10 000 салдатынан құралған әскерін өлтірді. Кейбір қиындықтармен Габиний Сирияда тәртіпті қалпына келтірді және б.з.д. 54 жылы провинцияны ізбасары Марк Лициний Крассқа тапсырды. Салық жинаушылар ретінде Сириядағы тәртіпсіздіктер кезінде ауыр шығынға ұшыраған римдік эквиттер (атты әскерлер) Габинийге қатты ашуланды, ал ол Сенаттағы губернаторлық қызметі туралы есеп беру үшін пайда болғанда, оған үш айып тағылды, олардың барлығы өлім жазасын көздейтін қылмыстар еді. Сенаттың рұқсатынсыз және Сибил кітаптарына қарсы өз провинциясын тастап, Мысырға кеткені үшін айтылған майестас (мемлекетке қарсы қылмыс) айыбы бойынша Габиний ақталды. Сотталғандар пара алған деген қауесет тарады, тіпті Габинийдің жауы Цицеронды да Помпей мүмкіндігінше аз сөйлеуге көндірді. Екінші айыптау бойынша, репетунда (өкіметтік қызметін атқару кезінде зорлық-зомбылық жасау), Птолемей XII оның тағына қайта орналасуы үшін төлеген 10 000 талантқа ерекше назар аударылды, ол Помпей мен Александриядан келген куәгерлер ұсынған дәлелдерге және оның ісін қорғауға итермеленген Цицеронның шешендігіне қарамастан, кінәлі деп танылды. Цицеронның Помпейге жақсылық жасауды қалауынан басқа ештеңе оны бұл міндетті орындауға итермелемес еді. Зерттеушілер Цицеронның екі жүзділігі Габинийдің айыпталуына себеп болды деп санайды. Үшінші айыптау, амбитус (консулдыққа үміткерлік кезінде жасалған заңсыздықтар) осыған байланысты тоқтатылды. Габиний жер аударылып, мүлігі тәркіленді. 49 жылғы Азамат соғысы басталғаннан кейін Габиний Гай Юлий Цезарьмен қайтадан байланыс жасап, оның қызметіне кірді, бірақ бұрынғы меценаты Помпейге қарсы белсенді қатыспады. Фарсалус шайқасынан кейін оған жаңадан жиналған әскерлерді Ильрикияға жеткізу тапсырылды. Құрлық арқылы бара жатқанда, оған далматиндар шабуыл жасап, Салонаға жету қиынға соқты. Сол жерде Габиний Помпейдің қолбасшысы Марк Октавиусқа қарсы қорғанысқа шықты, бірақ бірнеше айдан кейін аурудан қайтыс болды (б.з.д. 48 жыл немесе 47 жылдың басы).

In 67 BC, as a tribune of the plebs, Gabinius brought forward the law (Lex Gabinia) which gave Pompey the command in the war against the Pirates of the Mediterranean, with extensive powers that gave him absolute control over the sea and the coasts for 50 miles inland. Through Gabinius' two other measures, loans of money to foreign ambassadors in Rome were made actionable (as a check on the corruption of the Senate) and the Senate was ordered to give audiences to foreign envoys on certain fixed days (February 1 March 1) each year. During the Third Mithridatic War Gabinius served Pompey as a legate. In 65 BC, he marched with two legions into Northern Mesopotamia to pressure the Parthian king, Phraates III into a treaty with Pompey. In 61 BC, as praetor, tried to win public favour by providing games on a scale of unusual splendour. In 59 BC, Gabinius ran for one of the consulships for 58 and managed to get himself elected, although not without the suspicion of bribery. He was elected consul alongside Lucius Calpurnius Piso Caesoninus, Caesar's father in law. During his term of office he aided Publius Clodius Pulcher in bringing about the exile of Marcus Tullius Cicero. Gabinius also managed to secure Syria as his proconsular province. In 57 BC, Gabinius started his term as governor of Syria. Shortly after his arrival he marched his army south into Judaea, defeated the army of Alexander, Hyrcanus II's nephew, in a battle near Jeruzalem, and reinstated Hyrcanus II as high priest of Jerusalem, He suppressed revolts, introduced important changes in the government of Judaea and rebuilt several towns. He also supported Mithridates IV in his struggle against his brother Orodes but abandoned Mithridates when the more lucrative offer of restoring Ptolemy XII Auletes to the Egyptian throne reached him. In 55 BC, Pompey convinced Gabinius to march to Egypt to restore Ptolemy XII to his throne. Gabinius did so without the consent of the Senate. He succeeded after a short successful campaign, in which he was supported by the young cavalry officer Mark Antony. He left some of his troops, the so called Gabiniani, in Egypt to protect Ptolemy XII. These Gabiniani fought against rebellious subjects of the king and later, after the king's death, against Gaius Julius Caesar. During Gabinius's time in Egypt, Syria had been devastated by robbers, and Alexander, son of Aristobulus, had again taken up arms with the object of depriving Hyrcanus II of the high priesthood. Gabinius marched into Judea and defeated Alexander near Mount Tabor killing 10,000 of Alexander's men. With some difficulty Gabinius restored order in Syria, and in 54 BC handed over the province to his successor, Marcus Licinius Crassus. The Roman equites (knights), who as tax collectors had suffered heavy losses during the disturbances in Syria, were greatly embittered against Gabinius, and, when he appeared in the Senate to give an account of his governorship, he was brought to trial on three counts, all involving a capital offence. On the charge of maiestas (high treason) incurred by having left his province for Egypt without the consent of the Senate and in defiance of the Sibylline Books, Gabinius was acquitted. It was said that the judges were bribed, and even Cicero, an enemy of Gabinius, was persuaded by Pompey to say as little as he could. On the second charge, that of repetundae (extortion during the administration of his province), with special reference to the 10,000 talents paid by Ptolemy XII for his restoration, he was found guilty, in spite of evidence offered on his behalf by Pompey and witnesses from Alexandria and the eloquence of Cicero, who had been induced to plead his cause. Nothing but Cicero's wish to do a favour to Pompey could have induced him to take on the task. Commentators hint that the half heartedness of Cicero's defence contributed to Gabinius's condemnation. The third charge, that of ambitus (illegalities committed during his canvassing for the consulship), was consequently dropped. Gabinius went into exile and his property was confiscated. After the outbreak of Civil War in 49 BC, Gabinius was recalled by Gaius Julius Caesar and entered his service, but took no active part against his old patron, Pompey. After the Battle of Pharsalus, he was commissioned to transport some recently levied troops to Illyricum. On his way overland, he was attacked by the Dalmatians and with difficulty made his way to Salona. There Gabinius defended himself against the attacks of the Pompeian commander, Marcus Octavius, but a few months later died of illness (48 BC or the beginning of 47 BC).

Неке және балалар

Габиний Лоллия руынан Лоллия есімді римдік ақсүйек әйелге үйленді, бұл 71 ж.б.д. халық трибуны болған Маркус Лоллиус Паликанның қызы болуы мүмкін. Лоллия оған Аул Габиний Сизенна есімді ұл тақты.