Израиль-Палестина бейбіт процесінде екі мемлекеттік шешім ұсынысы

Кіріспе

Израиль-Палестина бейбіт процесінде екі мемлекеттік шешім ұсынысы. Бейбітшілікке жол картасы (Mapa had'rakhim, خارطة طريق السلام Khāriṭa ṭarīq as salāmu) – Израиль-Палестина қақтығысын шешу мақсатымен АҚШ, Еуропалық Одақ, Ресей және Біріккен Ұлттар Ұйымы ұсынған жоспар. Жоспардың қағидалары алғаш рет АҚШ Сыртқы істер қызметінің қызметкері Дональд Блом жасаған, ал АҚШ Президенті Джордж Буш 2002 жылғы 24 маусымдағы сөйлеуінде тәуелсіз Палестина мемлекетінің Израильмен бейбіт түрде қатар өмір сүруін қалады. Буш әкімшілігінің жобалық нұсқасы 2002 жылғы 14 қарашада жарияланды. Ал түпкілікті мәтін 2003 жылғы 30 сәуірде жарияланды. Процесс І кезеңнің басында тоқтап, жоспар ешқашан іске асырылмады.

Өмірбаян

2000 жылдың қыркүйегінде басталған Екінші интифада өзара зорлық-зомбылықтың күшеюіне әкеп соқты. 2002 жылдың наурыз айында палестиналықтардың қанағаттандырушы шабуылдарына, оның шегінде "Құрбан айт қырқыны" болған оқиғаға жауап ретінде Израиль Батыс жағалауда "Қорғаныс қалқаны" операциясын бастады. Израиль әскері палестиналық мемлекеттік басқарудың дерлік барлығын қиратты. Израиль Батыс жағалаудағы, А және В аймақтарын қоса, толық әскери бақылауын қайта орнатты, бұл аймақтар Осло II келісімі шеңберінде Палестина басшылығына берілуі тиіс еді. Әскер Рамалладағы Арафаттың резиденциясын, онда Палестина басшылығының бас кеңселері орналасқан, кең ауқымда қиратты және президент Ясир Арафатты қоршауға алды. АҚШ, ЕО, БҰҰ және Ресей, Таяу Шығыс төрттігі ретінде белгілі болған, жаңа жоспармен "бейбіт процесті" сақтап қалуға тырысты. Бұл 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі шабуылдардан кейін басталған және халықаралық саясатқа басымдық берген Джордж Буштың "Терроризмге қарсы соғысы" аясында болды.

Саммиттер

Президент Буш 2003 жылдың 2-4 маусымы аралығында Еуропа мен Ресейге жасаған жеті күндік сапары аясында Таяу Шығысқа екі саммитте қатысу үшін келді, мақсаты – «Жол картасын» ілгерілету. 2 маусымда Израиль, Мысырда өткен бірінші саммит алдында 100-ге жуық палестиналық тұтқынды босатты, бұл жақшы ниет белгісі болды. Тізімнің көп бөлігі босатылуға тиіс әкімшілік тәртіп бұзушылардың есімдерін қамтыды. Кейін босатылған тұтқындардың арасында ХАМАС және Исламдық жихад мүшелері де болды, бірақ үкімет босатылатын адамдардың «Израильдің қанында кінәсі жоқ» екенін мәлімдеді. 3 маусымда Мысырда президент Буш Мысыр, Сауд Арабиясы, Иордания және Бахрейннің басшыларымен, сондай-ақ премьер-министр Аббаспен кездесті. Араб елдерінің басшылары «Жол картасын» қолдайтындарын жариялады және террористік ұйымдарға қаржы ағынын тоқтатуға уәде берді. 4 маусымда Буш Иорданияға Ариэль Шарон мен Махмуд Аббаспен тікелей кездесу үшін барып қайтты. Президент Буш аймақтан кеткен соң, зорлық-зомбылық қайта басталды, бұл «Жол картасы» жоспарына қауіп тудырды.

Құда

2003 жылдың 29 маусымында Палестина басшылығы мен төрт ірі палестиналық ұйым бір жақты атысты тоқтату ("худна" араб тілінде) жариялады. Палестиналық Исламдық Жиһад пен Хамас үш айлық атысты тоқтату туралы хабарлады, ал Ясир Арафаттың ФАТХ фракциясы алты айлық бітім туралы мәлімдеді. Атысты тоқтатуға кейін Палестинаны азат етудің демократиялық фронты да қосылды. Бітімді сақтаудың бір шарты Израиль түрмелеріндегі тұтқындарды босату туралы талап болды, бұл "Жол картасы" процесінің бөлігі емес еді. Бұл АҚШ Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Кондолиза Райстің аймаққа сапарымен бірге орын алды. 2003 жылдың 1 шілдесінде Иерусалимде Шарон мен Аббас бейбіт келіссөздерін алғаш рет салтанатты түрде ашты, ол араб және еврей тілдерінде тікелей эфирде көрсетілді. Екі басшы да зорлық-зомбылықтың тым ұзаққа созылғанын және олардың бейбітшілікке "Жол картасына" берілгенін айтты. 2 шілдеде Израиль әскерлері Бәйтләхемнен шығып, бақылауды Палестина қауіпсіздік күштеріне тапсырды. Жоспар бойынша палестиналық полициясы Израиль әскерлерінің орнына өтіп, Израильге қарсы кез келген содырлық шабуылдарды тоқтату керек еді. Сонымен қатар АҚШ Израильдің шабуылдарынан қираған инфрақұрылымды қайта жаңғыртуға көмектесу үшін Палестина басшылығына 30 миллион доллар көлемінде көмек пакеті жариялады. "Худна" тез күйреп кетті. 3 шілдеде Израиль қорғаныс күштері 2 азаматты өлтірді. Хамас мүшелерін ұстауға жасалған операция кезінде атыс болып, бір Израиль сарбазы мен Хамасқа жататын екі адам қаза тапты. Зорлық-зомбылықтың жаңа толқыны басталды. Хамас 12 тамыздағы қамысушы бомбалау шабуылына жауап ретінде бір израильдік азаматты өлтірді. ФАТХ та 12 тамыздағы екінші қамысушы бомбалау шабуылы үшін жауапкершілікті мойнына алды, нәтижесінде тағы бір израильдік азамат қаза тапты. "Худна" бұзылғанмен қатар, Хамас атысты тоқтату жалғасатынын мәлімдеді. Содан кейін қақтығыстар күшейе түсті. Израиль әскері 14 тамызда Ислам Жиһадының Мұхаммед Сидерін өлтірді; 19 тамызда Хамас пен Ислам Жиһады жасаған Иерусалимдегі 2 автобусқа жасалған шабуыл салдарынан 23 адам қаза тауып, 136 адам жарақаттанды. Израиль палестиналық елді мекендерге кең ауқымды қирату жасау арқылы жауап берді. 21 тамызда Израиль Хамас саяси жетекшісі Исмаил Абу Шанабты өлтірді. Екі мемлекеттік шешімді қолдаған, қамысушы бомбалауларға қарсы болған және атысты тоқтатуды сақтауға тырысқан Шанаб Хамас басшыларының ең орташа және прагматикалықтарының бірі саналды. Шанабпен бірге тағы үш азамат (оның екі күзетшісі мен 74 жастағы қарт адам) қаза тапты. Келесі күндері Израильдің тағы да бірнеше шабуылдары жалғасты.

On 29 June 2003, a tentative unilateral cease fire ("hudna" in Arabic) was declared by the Palestinian Authority and four major Palestinian groups. Palestinian Islamic Jihad and Hamas announced a joint three month cease fire, while Yasser Arafat's Fatah faction declared a six month truce. The cease fire was later joined by the Democratic Front for the Liberation of Palestine. One condition of maintaining the truce was a demand for the release of prisoners from Israeli jails, which was not part of the Roadmap process. This coincided with a visit to the region by United States National Security Advisor Condoleezza Rice. On 1 July 2003, in Jerusalem, Sharon and Abbas held a first ever ceremonial opening to peace talks, televised live in both Arabic and Hebrew. Both leaders said the violence had gone on too long and that they were committed to the Roadmap for peace. On 2 July, Israeli troops pulled out of Bethlehem and transferred control to Palestinian security forces. The plan required that Palestinian police take over from withdrawing Israeli forces and stop any anti Israeli militant attacks. At the same time, the U. S. announced a $30 million aid package to the Palestinian Authority to help rebuild infrastructure destroyed by Israeli incursions. The hudna quickly collapsed. On 3 July, the IDF killed 2 civilians. In an IDF operation to arrest Hamas members, gunfight broke out in which an Israeli soldier and two alleged Hamas militants were killed. A new cycle of violence happened. Hamas responded with a suicide bombing on 12 August, killing one Israeli civilian. Fatah claimed responsibility for a second suicide bombing on 12 August, killing another Israeli citizen. Despite this de facto violation of the hudna, Hamas stated that the cease fire would continue. Hostilities then escalated. The Israeli army killed Islamic Jihad's Muhammad Seeder on 14 August 2003; the Jerusalem bus 2 massacre by Hamas and Islamic Jihad on 19 August, killed 23 and wounded 136 people. Israel reacted causing large scale destruction to Palestinian population centres. On 21 August, Israel assassinated Hamas' political leader Ismail Abu Shanab. Shanab, who supported a two state solution, strongly opposed suicide bombings and tried to uphold the ceasefire, was regarded as one of Hamas's more moderate and pragmatic leaders. Along with Shanab, three other civilians (his two bodyguards and a 74 year old man) were killed. The following days it continued with a range of further Israeli killing attacks.

Жолдың тұйықталуы

2003 жылдың қарашасында Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің 1515 қаулысы арқылы Жол картасын мақұлдады, онда "терроризм, провокация, қоздыру және қирату" сияқты барлық зорлық-зомбылықты тоқтатуға шақырылды. 2003 жылдың соңына дейін Палестина басшылығы палестиналық терроризмнің алдын алмады, ал Израиль 2000 жылдың 28 қыркүйегінен бері оккупациялаған палестиналық аумақтардан шығар жолы болмады және жаңа елді мекендер салуды тоқтатпады. Осылайша, Жол картасының І кезеңінің талаптары орындалмады және Жол картасы одан әрі ілгерілемеді. Нәтижесінде, ол тоқтап қалды.

2004 жылғы оқиғалар

2004 жылы "бейбіт процесі" өзара палестиналық және израильдік зорлық-зомбылықпен сипатталған Екінші интифаданың әсерінен әлі де көлеңкеде қалды. Хабарлауынша, қақтығыста 110 израильдік және 820 палестиналық қаза тапты: 40 израильдік әскери және 67 азамат қаза тапты; 350 палестиналық содыр, 452 азамат және 18 белгісіз адам қаза тапты.

Шаронның әскери жұмыстан босату жоспарын жариялауы

2004 жылдың 14 сәуірінде премьер-министр Ариэль Шарон АҚШ президенті Джордж Бушқа хат жазып, Жол картасына деген өзінің міндеттемесін қайта растады. Ол сондай-ақ Палестина басшылығын Жол картасы бойынша өз жауапкершіліктерін орындамауда айыптады. "Бейбітшілікпен келісімге жету үшін палестиналық серіктес жоқ" деп мәлімдеген Шарон, Газадан Израильдің бір жақты түрде шығу жоспарын (Газа секторынан Израильдің барлық елді мекендерін көшіру) жариялады. Бұл жоспар Газа секторындағы және Батыс жағалаудағы төрт елді мекендегі барлық израильдік қоныстарды жоюды білдірді. Ол бұл жоспарды алғаш рет 2003 жылдың 18 желтоқсанында Герцлияда өткен төртінші конференцияда ұсынған болатын. Жол картасымен байланыстырылмаса да, Шарон бұл бір жақты қадам оған қайшы емес екенін мәлімдеді. Президент Буш жоспарды "батыл және тарихи бастама, бейбітшілікке маңызды үлес қоса алатын" деп қолдады. Палестиналық босқындар туралы Буш: "Палестина босқындары мәселесін шешу үшін, кез келген түпкілікті келісімнің бір бөлігі ретінде, палестиналық мемлекет құру және палестиналық босқындарды Израильде емес, сонда қоныстандыру арқылы келісілген, әділ, тең және шынайы негіз табу қажет" деді. 2005 жылдың 26 мамырында Ақ үйдің Роза бағында палестиналық басшы Махмуд Аббаспен өткен бірлескен баспасөз конференциясында президент Буш: "Екі тарап арасындағы кез келген түпкілікті келісімге қол жеткізілуі керек, ал 1949 жылғы келісім сызықтарына енгізілетін өзгерістер өзара келісіммен жасалуы тиіс. Тұрақты екі мемлекеттік шешім Батыс жағалаудың сабақтастығын қамтамасыз етуі керек, ал шашыраңқы аумақтардан тұратын мемлекет жұмыс істемейді. Батыс жағалау мен Газа арасында мағыналы байланыс болуы да керек. Бұл – АҚШ-тың бүгінгі ұстанымы және соңғы мәртебелік келіссөздер кезінде де АҚШ-тың ұстанымы осылай болады" деді. Бұл мәлімдеме Аббас үшін үлкен жеңіс ретінде қабылданды, өйткені көптеген сарапшылар оны 2004 жылдың 14 сәуіріндегі хатына қайшы деп есептейді. Буш әкімшілігі екі мәлімдеме арасындағы кез келген қайшылықты түсіндіруге тырыспады.

On 14 April 2004, Prime Minister Ariel Sharon wrote a letter to US President George W. Bush, in which he reconfirmed his commitment to the Roadmap. He also accused the Palestinian Authority of not carrying out its part of the responsibilities under the Roadmap. Stating that "there exists no Palestinian partner with whom to advance peacefully toward a settlement", Sharon announced his unilateral disengagement plan (Israeli withdrawal from Gaza), which meant the removal of all Israeli settlements from the Gaza Strip and four settlements in the West Bank. The plan was already suggested by him on 18 December 2003 at the Fourth Herzliya Conference. Although not undertaken under the Roadmap, Sharon declared this unilateral step not inconsistent with it. President Bush gave his support to the plan, calling it "a bold and historic initiative that can make an important contribution to peace". Regarding the Palestinian refugees Bush said that "It seems clear that an agreed, just, fair and realistic framework for a solution to the Palestinian refugee issue as part of any final status agreement will need to be found through the establishment of a Palestinian state and the settling of Palestinian refugees there rather than in Israel." In a 26 May 2005 joint press conference with Palestinian leader Mahmoud Abbas in the White House Rose Garden, President Bush said: "Any final status agreement must be reached between the two parties, and changes to the 1949 armistice lines must be mutually agreed to. A viable two state solution must ensure contiguity of the West Bank, and a state of scattered territories will not work. There must also be meaningful linkages between the West Bank and Gaza. This is the position of the United States today, it will be the position of the United States at the time of final status negotiations." This statement was widely seen as a triumph for Abbas, as many commentators view it as contradictory to his 14 April 2004 letter. The Bush administration made no attempts to clarify any perceived discrepancies between the two statements.

Қарулы іс-әрекет және әскери іс-әрекеттер

Палестиналықтар израильдіктерге қарсы зорлық шабуылдарын тоқтатпаған кезде, Израиль Газада ірі әскери операциялар жүргізді. 2004 жылы Израильдің ішінде болған 6 бомбалық шабуылдың салдарынан көптеген израильдік азаматтар қаза тапты. Израиль әскері мамыр айында "Күміс доға" операциясы аясында Газаның оңтүстігін басып алып, қоршауға алды, жазда 37 күндік шабуыл кезінде Газаның солтүстігіндегі Бейт-Ханунды басып алып, қоршауға алды, ал 29 қыркүйектен 16 қазанға дейін "Тауба күндері" операциясы аясында Газаның солтүстігін қайта басып алды.

Буштың жаңа басшыларға шақыруы

Жол картасы президент Буштың идеясына негізделген: палестиналық терроризм Израиль-Палестина бейбіт келісімінің басты кедергісі, Палестина билігі (ПБ) терроризмді ынталандырып отыр және қазіргі палестиналық басшылықты тарату палестиналық мемлекет құрудың алғы шарты. 2002 жылдың 24 маусымындағы сөйлеген сөзінде Буш былай деді:

"Бейбітшілікке жаңа және өзгеше палестиналық басшылық қажет, осылайша палестиналық мемлекет дүниеге келе алады. Мен палестиналық халқына террормен байланысы жоқ жаңа басшыларды сайлауға шақырамын." "Ал палестиналық халық жаңа басшылар, жаңа институттар және көршілерімен жаңа қауіпсіздік келісімдеріне қол жеткізген кезде, Америка Құрама Штаттары палестиналық мемлекет құрылуын қолдайды, оның шекаралары мен егемендігінің белгілі бір аспектілері Таяу Шығыстағы соңғы келісімге қол жеткізілгенге дейін уақытша болады." "Бүгін палестиналық билік терроризмге қарсы тұрмай, оны қолдауда." "Палестина билігі сіздің [израильдіктердің] ұсынысын қабылдамады және террористермен сөкекке барып сауда жасады." Израиль келісті. Олар Арафатты елден қуғысы келді, бірақ АҚШ бұған қарсы болды. Оның орнына Премьер-министр лауазымын құру ұсынылды. 2003 жылдың қазан айында Үкімет "Арафат Таяу Шығыстағы бейбітшілік процесіндегі кез келген прогреске ең басты кедергі" екенін мәлімдеді. Премьер-министр Ариэль Шарон "[Арафат] бар болғанша" саяси келісімге үміт жоқ екенін айтты, бірақ Арафатты елден қуу Израиль үшін жақсы болмайды деп есептеді.

Премьер-Министрдің таныстырылуы

Президент Арафат 2002 жылдың мамыр айынан бастап маңызды реформалар жасағанымен, 2003 жылдың наурызынан бастап Израильдің шаралары мен ішкі саяси факторларға байланысты процесс тоқтап қалды. 2003 жылдың наурыз айында президент Арафат Махмуд Аббасты бірінші премьер-министр лауазымына ұсынды. 29 сәуірде Палестина Парламенті премьер-министрді және оның жаңа үкіметін бекітті. Алайда, Аббас пен Арафаттың, сондай-ақ ескі топ мүшелерінің билік үшін күресі жаңа үкіметтің жұмысын парализдеді. Аббас тұтқындарды босатудан бас тартып, палестиналық қалаларды оккупациялауды, қоныс салу іс-шараларын, кісі өлтірулерді және шабуылдарды тоқтатуға қарсы тұра алмағандықтан әлсіз жағдайда болды, сондай-ақ бақылау-өткізу бекеттерін сақтап тұрды. Дегенмен, Израиль ПА-ны, әсіресе президент Арафатты, оған қатысы жоқ экстремистік топтар жасаған террористік шабуылдарға жауапты деп санады. Израиль мен Иерусалимде Хамас мүшелері жасаған екі қанағатсыздық шабуылынан кейін, Израильдің қауіпсіздік кабинеті 2003 жылдың 11 қыркүйегінде «Израиль бұл кедергіні [Арафатты] қалай, қашан және қандай жолмен жоюға тырысады, бұл туралы бөлек шешім қабылданады» деп шешті. Израиль принципиалды түрде экстремистік топтармен атысты тоқтату туралы келісімдерге келіспеді, себебі «Израиль тек Палестина билігімен ғана сөйлеседі» және «Израильдіктер бұл террористік ұйымдармен жұмыс істемейді», сонымен бірге мақсатты өлтіру саясатын жалғастырды. Оның орнына, Израиль террористік шабуылдарға ПА-ның қауіпсіздік күштері мен олардың кеңселеріне шабуыл жасау арқылы жауап берді. Екінші интифада басталғанда, Израиль қауіпсіздік қызметтерінің кеңселерін жүйелі түрде қиратуды бастады, 2003 жылға қарай олардың 90%-ы қиратылды, ал ұлттық қауіпсіздік қызметкерлерінің шамамен үштен екісі Израильдің ұстау лагерьлеріне қамалды, ал қалғандары өлтірілді. Израильдік шабуылдар негізінен палестиналық қауіпсіздік күштеріне бағытталған, бірақ бомбалаулар мен атыс-шабуылдардың көп бөлігіне Хамас жауапты болды. Арафаттың резиденциясын қоршау 2002 жылдың наурыз айында «Қорғаныс қалқаны» операциясы кезінде басталды және 2003 және 2004 жылдары жалғасты, Арафаттың құпия түрде қайтыс болуына дейін. Амира Хасс айтқандай, ПА-ның Білім, Жоғары білім және Денсаулық сақтау министрліктері сияқты жүздеген кеңселерін, жабдықтарын, компьютерлерін және құжаттамаларын жойғаннан кейін, Израиль қорғаныс күштері (IDF) палестиналық азаматтық институттарды жойып, палестиналықтардың тәуелсіздікке жету мақсатына жылдар бойы саботаж жасады.

Although President Arafat had undertaken significant reform steps since May 2002, the process stalled from March 2003 due to both Israeli measures and internal political factors. In March 2003, President Arafat nominated Mahmoud Abbas for the post of the first Prime Minister. On 29 April, the Palestinian Parliament approved the appointment of the PM and his new Government. However, a struggle for power between Abbas and Arafat as well as members of the old clique paralysed the new government. Abbas was in a weak position, due to his failing to counter the Israelis, who refused to release prisoners and continued with the occupation of Palestinian cities, settlement activities, assassinations and incursions, and the maintenance of checkpoints. Nevertheless, Israel held the PA, notably President Arafat, responsible for terrorist attacks committed by militant groups who were not affiliated with him. After two suicide bombings in Israel and Jerusalem executed by Hamas members, the Israeli security Cabinet decided on 11 September 2003 that "Israel will act to remove this obstacle [Arafat] in the manner, at the time, and in the ways that will be decided on separately". Israel on principle refused to accept cease fires with militant groups, because "Israel deals only with the Palestinian Authority" and "The Israelis don't deal with these terrorist organizations", while advancing its policy of targeted killing. Instead, Israel reacted on terrorist attacks by attacking the PA's Security Forces and its offices. When the Second Intifada began, Israel started with the systematic destruction of security service's offices until 90% of them were destroyed by 2003, and about three quarters of the national security officers were locked up in Israeli detention camps, others were killed. Israeli attacks were mainly concentrated on Palestinian security forces, even though Hamas was responsible for a majority of the bombings and shootings. The siege of Arafat's compound, which started in March 2002 during Operation Defensive Shield was maintained in 2003 and 2004, until Arafat died in a mysterious way. With the destruction of hundreds of PA offices, like the Education Ministry, the Higher Education Ministry and the Health Ministry, along with equipment, computers and dossiers, the IDF wiped out the public data banks, according to Amira Hass apparently to destroy Palestinian civil institutions, sabotaging for years to come the Palestinian goal for independence.

Батыс жағалаудағы қоныстың кеңейтілуі

Израиль Жол картасының І кезеңіндегі маңызды талап – 2000 жылғы 28 қыркүйектегі орналасқан жеріне қайта оралмауы болды. Оның орнына, палестиналықтардың қозғалысына көптеген кедергілер – жол тосқауылдары, топырақ үйінділері мен бақылау бекеттері қойылды, ал Батыс жағалау мен Газа арасындағы қатынас дерлік мүмкін емес еді. Израильдің мәлімдемесінше, палестиналықтар зорлық-зомбылық пен терроризмді тоқтатуға берген уәделерін орындамағандықтан, кері шегінуден бас тартты. Израиль поселімдердің кеңеюін де тоқтатпады, 2001 жылдан бері салынған алдыңғы бекеттерді де бұзбады, бұл да Жол картасының бір талабы еді. Керісінше, поселенушілердің саны арта берді. Тіпті Екінші интифада кезінде де поселенушілер саны тұрақты түрде өсіп, тік сызық бойында дамыды. 2000 жылдан 2004 жылға дейін Батыс жағалаудағы, соның ішінде Шығыс Иерусалимдегі поселенушілер саны 50 мыңнан астамға өсті. 2004 жылдан 2008 жылға дейін еврей халқының саны шамамен 70 мыңға артты. Дегенмен, 2004-2008 жылдар аралығындағы төрт жыл ішінде поселімдерде салынған жалпы тұрғын үйлердің саны 6868 бірлікке ғана жетті. Сонымен қатар, Батыс жағалаудағы кеңейтілген тосқауыл арқылы палестиналық жерлер тартылып алынып, аннексияланды. Халықаралық соттың «жасыл сызықтан» тыс тосқауылды заңсыз деп шешкеніне қарамастан, Израиль Ариэльдің шығысында және басқа да ірі поселімдер блогының шығысында тосқауылды Батыс жағалауға 22 шақырымға дейін салуға шешім қабылдады. Басқа жағынан, палестиналық аумақтарда 1500-ден астам палестиналық үйлер бұзылды. Круктың сөзіне сәйкес, сол кездегі британ премьер-министрі Тони Блэр 2003 жылы ХАМАС-қа қарсы кең ауқымды шабуылды жоспарлау үшін MI6 жоспарын жасауға маңызды үлес қосты. Бұл «Палестина қауіпсіздік жоспары» Жол картасының І кезеңін іске асыру мақсатымен жасалған еді. Мақсаты – ХАМАС-тың жанкешті шабуылдарын, соның ішінде Оңтүстік Израильге «Кассам» ракеталарын атқылауын тоқтату болды. Жоспарда Израильдің Жол картасының талаптары да көрсетілген: «палестиналықтардың үйлерін және мүлкін тартып алу және/немесе бұзу, сондай-ақ палестиналық институттар мен инфрақұрылымды жою». Біз бұған кісі өлтіруді және оккупацияланған аумақтарда қабырға/қоршау салуды қосамыз. Құжатта халықаралық қауымдастықтың Израиль қорғаныс күштеріне қатысты шағымдары келтірілген, олар палестиналық полиция күштеріне берген жаңа ресурстарды жойды. 2005 жылдың тамызында Тони Блэр британдық барлау қызметкерлерін Газаға жіберіп, палестиналық террористерді Израильге қарсы жанкешті шабуылдарды тоқтатуға көндіруге тырысқаннан кейін Израиль Ұлыбританияға қатысты наразылық білдірді, себебі ол ХАМАС-пен келіссөздер жүргізуге қарсы болды. 2006 жылдың наурызында ХАМАС парламенттік сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Израиль және халықаралық қауымдастық ХАМАС-тың саяси қанатын зорлық-зомбылықтан бас тартып, Израильді мойындамайынша, оның рөлін қабылдамады. ХАМАС шабуылдары мен адамдарды ұрлаулар жалғасқандықтан, көптеген ХАМАС басшылары мен саясаткерлері Израиль тарапынан тұтқындалды немесе нысаналы түрде өлтірілді. 2007 жылдың маусым айында ХАМАС Фатах-ХАМАС шайқасында Газаны бақылауға алды.

Israel did not withdraw to the positions of 28 September 2000, a key requirement of Phase I of the Roadmap. Instead, movement of Palestinians was heavily impeded by numerous roadblocks, earth mounds and checkpoints, and movement between West Bank and Gaza was virtually impossible. According to Israel, the Palestinians did not fulfil their obligation to end violence and terrorism, and therefore they refused to withdraw. Israel also did not freeze settlement expansion, nor dismantle outposts built since 2001, another requirement of the Roadmap. Instead, the number of settlers continued growing. Even during the Second Intifada the settler population kept growing at a high rate, in a remarkably straight line. From 2000 to 2004, the number of settlers in the West Bank, including East Jerusalem increased with more than 50,000. From 2004 to 2008, the Jewish population grew with some 70,000. However, the total construction in the settlements from 2004 to 2008 was only 6,868 housing units in the four years. Additionally, more Palestinian land was confiscated and annexed by means of the expanding West Bank barrier. Despite a ruling of the International Court of Justice, who declared the barrier beyond the Green Line illegal, Israel decided to build the Wall up to 22 km inside the West Bank, east of Ariel, and east of other large settlement blocs. On the other hand, more than 1,500 Palestinian homes were demolished throughout the Palestinian Territories,

According to Crooke, the then British Prime Minister Tony Blair played an important role in the development of a 2003 MI6 plan for a wide ranging crackdown on Hamas. It was a "Palestinian Security Plan", drawn up to implement Phase I of the Roadmap. The aim was to stop violent attacks by Hamas, including suicide bombings and the firing of Qassam rockets on South Israel. The plan also mentioned the Israeli requirements of the Roadmap: "an end to 'deportations, attacks on civilians, confiscation and/or demolition of Palestinian homes and property (and) destruction of Palestinian institutions and infrastructure'. To these we would add assassinations and construction of the wall/fence within the Occupied Territories." The document mentions the complaints of the international community about the IDF who destroyed new resources they provided to the Palestinian police force. After Tony Blair sent British Intelligence officers to the Gaza Strip, in August 2005, to persuade Palestinian terrorists to call a halt to their suicide bomb attacks against Israel, Israel sent a sharp protest to the UK, because it opposed dealing with Hamas. When in March 2006 Hamas won the parliamentary elections, Israel and the international community did not accept a role for the political arm of Hamas until it renounced violence and recognized Israel. As Hamas attacks and kidnappings continued, many Hamas leaders and politicians were detained by Israel, or assassinated by targeted killing. In June 2007, Hamas took control of Gaza in the Fatah–Hamas battle.

Бейбітшілік процесінің жол картасы

2005 жылғы 8 ақпандағы Шарм-эль-Шейх саммитінде Израиль және Палестина тараптары Жол картасына деген өзіндік міндеттемелерін қайта растады. 2007 жылғы 27 қарашадағы Аннаполис конференциясында екі тарап та Жол картасына деген міндеттемелерін тағы да білдірді. Одан кейінгі айларда қарқынды келіссөздер жүргізілгеніне қарамастан, тараптар келісімге келмеді. Келіссөздер 2008 жылдың қыркүйегінде нәтижесіз аяқталды. Олмерт үкіметі 2008 жылдың желтоқсан айында Израильге зымырандардың атылуын тоқтату мақсатында Газаға масштабты шабуыл жасағанда, "Төгілген Қорғасын" операциясы деп аталған оқиғадан кейін "бейбіт процесі" толығымен күйреп кетті. 2009 жылдың қаңтар айында президент Буштың өкілеттігі аяқталғаннан кейін Жол картасы назардан тыс қалды. Басты мәселелер: Батыс жағалаудағы оккупацияланған аумақтардың мәртебесі, поселендердің үздірілмей жатқан кеңеюі, палестиналық терроризм және Израильдің түпкі шекаралары.