Кіріспе

1106 жылы Генрих I Нормандияға басып кірген кезде болған шайқас. Тиншебрай шайқасы (басқаша жазу: Тиншебрай немесе Теншебрай) 1106 жылдың 28 қыркүйегінде Тиншебрайда (қазіргі Францияның Орне департаменті), Нормандияда Англия королі Генрих I басқарған басып кірген әскер мен оның үлкен ағасы Роберт Куртоз, Нормандия герцогының норман әскері арасында өтті. Генрихтің атты әскерлері шешуші жеңіске жетті: олар Робертті тұтқындады, ал Генрих оны Англияда (Девиз қамалында), содан кейін Роберт 1134 жылы қайтыс болғанға дейін Уэльсте (Кардифф қамалында) түрмеге қамады.

Кіріспе

Генрих ағасымен жалғасып жатқан династиялық даудың барысында 1105 жылы Нормандияға шапты. Ол Бае және Каен қалаларын басып алды, бірақ инвеститура дауынан туған саяси мәселелерге байланысты жорығын тоқтатты. Бұл мәселелер шешілген соң, 1106 жылдың көктемінде Нормандияға қайта оралды. Герцог Роберт одан кейін қоршауды бұзу үшін әскерін жинады. Сәтті болмаған келіссөздерден кейін герцог Роберт ашық далада шайқасудың ең дұрыс шешім екенін ойлады. Байоның Ранулфы, Лестердің 1-ші графы Роберт де Бомон және Суррейдің 2-ші графы Уильям де Варен екі басты күшке басшылық етті. Шайқас бір сағатқа созылды. Генрих атынан түсіп, көптеген рыцарьларына да аттан түсуге бұйрық берді. Нормандардың соғыс тактикасын ескеретін болсақ, бұл ерекше жағдай еді және жаяу әскер шешуші рөл атқарды. Эврэ графы Вильгельм Бае, Авранш және Котентеннен келген әскерлермен алдыңғы қатарға шабуыл жасады. Генрихтің қосалқы күштері шешуші болды.

Салдары

Роберттің әскерінің көп бөлігі тұтқындалды немесе қаза болды. Тұтқындардың арасында Роберт, Эдгар Этелинг (Генридің әйелінің туысы) және Мортен графы Вильгельм болды. Роберт де Беллем герцогтің соңғы күзетін басқарып, өзін тұтқынға түсуден немесе өлімнен сақтап, шегінуді ұйымдастырды. Тұтқындардың көпшілігі босатылды, бірақ Роберт Куртоз бен Вильгельм Мортен өмірінің соңына дейін тұтқындалды. Роберт Куртоздың заңды ұлы Уильям Клито (1102–1128) болды, оның Нормандия герцогтығына талаптары Генридің билігінің соңына дейін бірнеше көтеріліске әкелді. Генри 1135 жылы қайтыс болғанға дейін Англия мен Нормандияны басқарды.

Көркем шығармаларда

Розмари Сатклифтің 1960 жылы жазылған тарихи романы «Knight's Fee» осы шайқасты көрсетеді. «Age of Empires IV» видео ойынында ойыншы Генрих патшаның әскерін басқарып, осы шайқасқа қатысатын сценарий бар.