Кіріспе

Жоғарғы аяқтың шынтақтан білезікке дейінгі бөлігі дене мүшесі болып табылады. Алқаның алды – жоғарғы аяқтың шынтақтан білезікке дейінгі аймағы. "Алқашы" термині анатомияда оны қолдан ажырату үшін қолданылады. "Қол" сөзі жоғарғы аяқтың бүкіл қосымшасын сипаттаса, анатомияда техникалық тұрғыдан тек жоғарғы қолдың аймағын білдіреді, ал төменгі "қол" – алқашы деп аталады. Бұл тізе мен тобық буыны арасындағы аяқ бөлігіне (cruс) ұқсас. Алқашыда екі ұзын сүйек – радиус және күрек сүйегі болады, олар екі радиоульнарлық буынды құрайды. Бұл сүйектерді сүйек аралық жарғақ байланыстырады. Алқашы терімен жабылған, алдыңғы беті көбінесе артқы бетінен аз түкті болады. Алқашыда көптеген бұлшықтар бар, оның ішінде білезіктің иілгіштері мен кеңейткіштері, саусақтың иілгіштері мен кеңейткіштері, шынтақтың иілгіші (брахиорадиалис), сондай-ақ қолды төменге немесе жоғарыға бұратын пронаторлар мен супинаторлар бар. Көлденең қимада алқашы екі фасциялық бөлікке бөлінеді. Артқы бөлікте радиалдық жүйкемен қамтамасыз етілетін қолдың кеңейткіштері орналасқан. Алдыңғы бөлікте иілгіштер орналасқан және негізінен медиандық жүйкемен қамтамасыз етіледі. Иілгіш бұлшықтар кеңейткіштерге қарағанда мықтырақ болады, себебі олар гравитацияға қарсы жұмыс істейді және гравитацияға қарсы бұлшықтар болып табылады. Алқашының бойымен локтей жүйкесі де өтеді. Радиалдық және локтей артериялары мен олардың тармақтары алқашыға қан жеткізеді. Бұл артериялар көбінесе радиус пен күрек сүйегінің алдыңғы бетінен алқашының бойымен төмен қарай жүреді. Алқашының негізгі беткі тамырлары – бас тамыр, ортаңғы алқа тамыры және жақын тамыр. Бұл тамырларды катетер қою немесе веналық пункция үшін пайдалануға болады, бірақ қан алу үшін шынтақ шұңқыры артықшылықты орын болып табылады.

Радиусы

Радиостың проксимальді бөлігі шынтақта жамбас сүйегінің капитулымен және тері сүйегінің радиалдық ойығымен байланысады. Радиос және тері сүйектерінің шынтақтағы буыны проксимальді радиоульнарлық буын деп аталады. Дистальді бөлігінде ол тері сүйегімен дистальді радиоульнарлық буынында қайтадан байланысады. Білек буынының бір бөлігі ретінде ол латеральді жағынан трапеция сүйегімен, ал медиальді жағынан ай тәрізді сүйекпен байланысады.

Ұрны

Жақын бөлігінде, шыбық сүйектің трохлеарлық ойығы иық сүйектің трохлеасымен, ал радиалдық ойығы шынтақта radius баспен бунақтанады. Алшақ бөлігінде ол дистальды радиульнарлық буынның бір бөлігін құрайды және сонымен қатар білегімен бунақтанады.

Функция

Шынтақ буынының қозғалысы арқасында алқаны жоғарғы қолға жақындатуға (иілуге) және жоғарғы қолдан алыстатуға (созылуға) болады. Алқаны да айналдыруға болады, осылайша қолдың алақаны ішке қарай (пронация) бұрылады және кері айналып, алақан сыртқа қарай (супинация) бұрылады – бұл шынтақ және дистальді радиульнарлық буынның қозғалысы нәтижесінде болады. Тұқым қуалайтын көп экзостоз сияқты генетикалық бұзылыстар қол мен алқаның деформациясына алып келуі мүмкін. Тұқым қуалайтын көп экзостоз – бұл алқаның екі сүйегі, яғни радиус пен күлкі сүйектерінің өсуінің бұзылуынан туындайды.