Кіріспе

Бракхиоцефальдық артерия, брахиоцефальдық түбір немесе атаулы артерия – оң қолды, бас және мойынды қанмен қамтамасыз ететін медиастин артериясы. Ол аорталық дуганың бірінші тармағы болып табылады. Артерия пайда болғаннан кейін көп ұзамай оң жақ ортақ каротид артериясы мен оң жақ подключица артериясына бөлінеді. Денесінің сол жағында брахиоцефальдық артерия жоқ. Сол жақ ортақ каротид артериясы және сол жақ подключица артериясы тікелей аорталық дугадан шығады. Бұған қарамастан, екі брахиоцефальдық вена бар.

Функция

Бракхиоцефальдық артерия жүректен оң қолға, басқа және мойынға қан жібереді. Аортадан оттегімен толы қан брахиоцефальдық артерия арқылы оң қолтық артериясына, ол оң қолға қан тасымалдайды, және оң жақ ортақ қарын артериясына, онда қан басқа және мойынға жеткізіледі.

Клиникалық маңызы

Атаусыз артерия аневризмалары барлық артериялық аневризмалардың 3% құрайды. Тромбоэмболиялық асқынулар мен спонтанды жарылу қаупі болғандықтан, анықталғаннан кейін хирургиялық түзету көбінесе ерте ұсынылады. Атаусыз артерия аневризмалары көбінесе атаусыз артериялық компрессия синдромының белгілерімен көрінеді және жарылу қаупі өте жоғары. Атаусыз артерия аневризмаларының көпшілігі атеросклерозға байланысты. Басқа себептеріне сифилис, туберкулез, Кавасаки ауруы, Такаясу артериті, Бехчет ауруы, дәнекер тіндік аурулар және ангиосаркома жатады. Брахиоцефалиялық артерияның бірнеше аномалиялары туралы хабарланған. Ретроэзофагеальды атаусыз артерия - сирек кездесетін туа біткен аномалия. Сондай-ақ, қалқанша безінің истмусының астында трахеяның алдынан кесіп өтетін аномальды атаусыз артерия туралы хабарламалар бар. Бронхоскопия және медиастиноскопия сияқты алдыңғы мойын хирургиялары жиі және қауіпсіз процедуралар болып табылады, себебі трахея маңында операция жасағанда хирургиялық алаңда ірі қан тамырларына кездеспейсіз. Дегенмен, мұндай аномалиялар кездескенде, тіпті шағын жарақаттар да күшті қан кетуге алып келіп, өлімге соқтыруы мүмкін. Аномальды атаусыз артерия толық емес қан тамыр сақинасын тудыруы мүмкін. Ол трахея мен өңешті толық қоршамайды, бірақ кейбіреулері трахеяны немесе өңешті қысып қояды. Аномальды атаусыз артерия көлденең доғадан кейінірек пайда болып, трахеяны кесіп өтеді, бұл трахеяның алдыңғы жағынан қысылуына әкеледі.