Кіріспе

Франческо Доменико Герацци (12 тамыз 1804 – 25 қыркүйек 1873) – итальяндық жазушы және саясаткер, Итальяндық қайта өркендеуге қатысқан.

Өмірбаян

Геррацци Ливорно портында, сол кезде Тоскана Ұлы Герцогтігінің бір бөлігі болған жерде дүниеге келді. Ол Пиза университетінде заң білімін алып, 1824 жылы бітірді. Ливорнода заңгерлік қызметтен бас тартты, бірақ көп ұзамай саясат пен әдебиетке бет бұрды, әсіресе Байронның ықпалына ілесіп, оған "Stanze" (1825) атты шығармасын арнады. Оның алғашқы романы "Беневенто шайқасы" 1827 жылы жарық көрді. Джузеппе Маццинимен танысып, 1829 жылы Карло Бинимен бірге Ливорнода "L'Indicatore Livornese" газетін шығара бастады. Тоскана Ұлы Герцогтігінің билігі 1830 жылдың ақпанында 48 санынан кейін газеттің шығарылуын тоқтатты. Сол жылы Геррацци француз революциясының идеалдарын қабылдаған және ризорджименто идеалистеріне үлгі болған Козимо Дель Фантеге арналған сөз сөйлегені үшін алты айға Монтепульчаноға жер аударылды. Монтепульчанодағы жер аударылысында ол өзінің ең танымал романы "Фиренце қоршауы" романын жазуға кірісті, ол 16 ғасырғы флоренциялық сарбаз Франческо Ферруччоның өмірін көркемдеп бейнелейді. Геррацци "Жас Италия" қозғалысындағы қызметі үшін бірнеше рет түрмеге қамалды; 1833 жылы ол Портоферрайодағы Форте Стеллаға үш айға қамалды. Кейіннен ол Ливорнодағы ең беделді либералдық көшбасшыға айналды. 1848 жылы Геррацци реформаторлар мен Тоскананың ұлы герцогы Леопольд II арасында келісімге келу мақсатымен министр болып тағайындалды. 1849 жылдың 8 ақпанында Леопольд қашқаннан кейін Геррацци Джузеппе Маццини мен Джузеппе Монтанеллимен бірге басқарушы триумвират құрды және республика жарияланды; 27 наурызда Геррацци диктатор болып тағайындалды. Леопольд билікке оралғаннан кейін Геррацци қашудан бас тартты және 15 жылға бас бостандығынан айырылды. Осы жылдары ол 1852 жылы жарық көрген "Апология" еңбегін жазды. Түрмеде үш жыл өткізгеннен кейін оның жазасы Корсикаға жер аударылуға ауыстырылды; 1857 жылы ол аралдан қашып, біраз уақыт Генуяда тұрды. 1862 жылдан 1870 жылға дейін ол Италия парламентіне депутат болып сайланды. Геррацци өзінің туған жері Ливорнодан 30 шақырым қашықтықтағы Сечинада инсульттан қайтыс болды. Оның басқа да маңызды шығармалары: "Изабелла Орсини" (1845) және "Беатрис Ченчи" (1854). Сонымен қатар, Корсикада 18 ғасырда өткен екі тарихи роман: "La torre di Nonza" (1857) және "Pasquale Paoli ossia la Rotta di Pontenuovo. Racconto Corso del Secolo XVIII" (1860). Оның жинақталған "Opere" 1868 жылы жарық көрді. 1854 жылы "Беатрис Ченчи" романы Франческо де Санктис тарапынан сыналып (ол бұл кезде Италияға Савой әулетінің басшылығын жақтаған), ол досына былай деп жазды: "Құрметті Алессандро Манцони, мен 40 жылдары британдықтар мен немістер бізді екі түрлі мектептің жетекшілері деп қараған, ал оны ұйықтатарлық деп атаған екенін ойлауға мәжбүрмін". Марксистік философ Антонио Грамши Герраццидің патриоттық шығармаларын сынады. Грамши түрмеде жазған хаттарының бірінде Геррацци мен Брешаниді бір-біріне ұқсас, бірақ сол және оң қанатты тарихи романдардың екі нұсқасы деп сипаттады.