Итальян революционері: Федерико Конфалоньери өмірі мен күресі

Кіріспе

Итальян революционері (1785–1846) граф Федерико Конфалониери (1785 – 10 желтоқсан 1846) – итальян революционері.

Өмірбаян

Конфалониери Миланда дүниеге келді, ломбардтық асыл текті отбасының ұрпағы. 1806 жылы ол Тереза Касатиға үйленді. Наполеон дәуірінде Конфалониери француз үкіметіне қарсы болғандардың қатарында болды және итальяндық ұлттық партияның (Italiani puri) жетекшілерінің бірі саналды. 1814 жылы Милан қаласындағы көтерілістер кезінде министр Джузеппе Прина қаза тапқанда, Конфалониери осы оқиғаға қатысы бар деп негізсіз айыпталды. Наполеон құлағаннан кейін ол басқа ломбард өкілдерімен бірге Парижге ел мүддесін қорғау үшін барды, тәуелсіз ханзада басқаратын жеке ломбард мемлекетін құруды жақтады. Бірақ ол күткен көмекті алмады, себебі Ломбардия Австрияға берілді, ал лорд Кастлере Конфалониериге «Австрия үкіметі әлемдегі ең игілікті үкімет» деп жұбатты. Конфалониери британ үкіметінің қолдауын алу үмітімен Лондонға барды, бірақ мақсатына жете алмады. Содан кейін ол 1818 жылдың қыркүйегінде Тимоти Йейтс Браун ұйымдастырған франкмасондарға және бүкіл Еуропаны шарлаған басқа да түрлі құпия қоғамдарға қосылды, оны Филипп Буонарроти (1761–1837), Париде тұратын тоскан жакобині қабылдады. Миланға оралғанда ол австриялықтардың билігінде болды, алдымен елдің материалдық дамуына үлес қосты, бірақ оны шетелдіктерден азат ету мүмкіндігін әрдайым күтті. 1821 жылдың басында, көтеріліс туралы әңгімелер қызу болғанда, ол Италияның әртүрлі аймандарына сапар шегіп, либералды көшбасшылармен кеңесті, сондай-ақ патша тағына мұрагер Карниньяноның принці Чарльз Альбертінің қолдауы бар деп сенген Пьемонт офицерлерімен хат алмасты. Милан қаласында көтеріліс ұйымдастыру және Пьемонттың Австриялықтарды қуу үшін басып кіруі туралы әңгімелер болды, бірақ жоспарлар өте тұманды және іс жүзінде жүзеге асырылмады, себебі әскери қастандықшылар бірнеше жүз адамға ғана сене алатын, ал Конфалониери Ломбардия дайын емес екенін ескертті. Пьемонт көтерілісі басталғанда (1821 жылдың наурыз-сәуір айлары) австриялық билік бірнеше адамды тұтқындады, ал бір сыбайлас жемқордың сатқындығы мен басқалардың ақымақтығы салдарынан, егер оны осылай атауға болатын болса, құйрық тістеп, Сильвио Пеллико мен Марончеллиді, содан кейін Конфалониериді тұтқындады. Австриялық сот процедурасының барлық қатаңдығы мен құпиялылығымен ұзақ сот процесі басталды, Конфалониери ақылды тергеуші Антонио Сальвоттінің (1866 ж. қайтыс болды) шеберлігіне түсіп, өзіне қарсы айғақтар берді, қателіктер жасады, тіпті басқаларды да кінәлады, және бірнеше серіктерімен бірге мемлекетке опасыздық жасағаны үшін өлім жазасына кесілді, бірақ оның әйелі мен әкесі Венаға барып, оның ісін қорғап, император Франциск жазаны Шпильберг бекінісінде өмір бойы қамауға ауыстырды (1824 жылдың қаңтары). Конфалониери Венаға жеткізіліп, принц Меттернихпен ұзақ әңгімелесті, ол басқа адамдарды, әсіресе Карл Альбертті кінәлайтын қосымша мойындауларды алуға тырысты, бірақ Конфалониери бір кезде императорға революциялық қозғалыс туралы есеп дайындауға бейім болса да, ол мұны істемеді, ал түрмеде ол бір сөз де айтудан немесе жазудан бас тартты, нәтижесінде оған ерекше қатаңдықпен қарастырылды. 1830 жылы оның әйелі қайтыс болды, ал 1836 жылы император Франциск қайтыс болғаннан кейін ол кешіріліп, Америкаға жер аударылды. Бір жылдан кейін Еуропаға оралды, ал 1840 жылы өліп бара жатқан әкесіне бару үшін Миланға қайта оралуға рұқсат алды. Ол денсаулығы мен рухынан мүжіліп, 1846 жылдың 10 желтоқсанында Италияның азаттығын көре алмай қайтыс болды. Ол, сөзсіз, 1821 жылғы қастандықта маңызды рөл атқарды, ол Милан либералдарының ең ықпалды және байы болды; тұтқындалған кезде оның мінез-құлқы сынға ұшырауы мүмкін еді, бірақ ол денсаулығының нашарлауы мен тергеудің варварлық әдістеріне байланысты уақытша әлсіздікті ұзақ мерзімге қамауда болған кездегі батыл мінез-құлқымен және ар-ұяты жоқ талаптармен кешірім ұсыныстарын қабылдаудан бас тартуымен толық өтеді. Оның «Memorie e Lettere» шығармаларын Габрио Касати редакциялаған (2 том, Милан, 1890). Алессандро Д'Анконаның «Федерико Конфалониери» (Милан, 1898) мемуарларға және Вена мен Милан мұрағаттарынан алынған көптеген құпия құжаттарға негізделген. Алессандро Луционың «Антонио Сальвоттти және Вентуно процесі» (Рим, 1901) Сальвоттті қатыгездік айыбынан біршама босататын көптеген жаңа құжаттарды қамтиды; басқа да құжаттардың арасында Меттернихтің Конфалониеримен сұхбатының толық мәтіні келтірілген. Сондай-ақ, Алессандро Луцио, «Конфалониери процесі туралы жаңа құжаттар» (Рим, 1908).

Confalonieri was born at Milan, descended from a noble Lombard family. In 1806 he married Teresa Casati. During the Napoleonic period Confalonieri was among the opponents of the French régime, and was regarded as one of the leaders of the Italian national party (Italiani puri). At the time of the Milan riots of 1814, when the minister Giuseppe Prina was assassinated, Confalonieri was unjustly accused of complicity in the deed. After the fall of Napoleon he went to Paris with the other Lombard delegates to plead his country's cause, advocating the formation of a separate Lombard state under an independent prince. But he received no encouragement, for Lombardy was destined for Austria, and Lord Castlereagh consoled him by saying that "the Austrian government was the most beneficent in the world." Confalonieri went on to London, in the hope of winning the favour of the British government, but failed in his object. He then joined the freemasons, which was arranged by Timothy Yeats Brown in September 1818, and some of the various other secret societies with which all Europe was swarming, being initiated by Philippe Buonarroti (1761–1837), an old Tuscan Jacobin living in Paris. On returning to Milan, where he found the Austrians in possession, he at first devoted himself to promoting the material progress of his country, but he was ever watching for an opportunity to liberate it from the foreigner. Early in 1821, when the atmosphere was thick with rumours of revolt, he visited various parts of Italy to sound the liberal leaders, and also corresponded with the Piedmontese officers who, believing that they had the approval of Prince Charles Albert of Carignano, the heir to the throne, were planning a military revolt. There was talk of a rising at Milan combined with a Piedmontese invasion to expel the Austrians, but the plans were very vague and unpractical, for the military conspirators could count only on a few hundred men, and Confalonieri warned them that Lombardy was not ready. On the outbreak of the Piedmontese revolt (March–April 1821) the Austrian authorities made some arrests, and, through the treachery of one conspirator and the foolishness of others, discovered the plot, if it could so be called, and arrested Silvio Pellico and Maroncelli and afterwards Confalonieri. A long trial now began, conducted with all the rigour and secrecy of the Austrian procedure, and Confalonieri, outwitted by the astute examining magistrate, Antonio Salvotti (d. 1866), contradicted himself, made fatal admissions, even compromised others, and together with several companions was condemned to death for high treason, but through the intercession of his wife and father, who went to Vienna to plead his cause in person, the emperor Francis commuted the penalty to perpetual imprisonment in the fortress of Spielberg (January 1824). Confalonieri was taken to Vienna and had a long interview with Prince Metternich, who tried to extract further confessions incriminating other persons, especially Charles Albert, but although Confalonieri seemed at one time inclined to prepare a report on the revolutionary movement for the emperor, he did not do so, and once he was in prison he refused to say or write another word, and was treated with exceptional severity in consequence. His wife died in 1830, and in 1836, on the death of the emperor Francis, he was pardoned and exiled to America. He came back to Europe after a year's absence, and in 1840 obtained permission to return to Milan to see his dying father. He himself, broken in health and spirits, died on 10 December 1846, too soon to see the accomplishment of Italian freedom. He had undoubtedly played a considerable role in the conspiracy of 1821, being the most influential and richest of the Milanese Liberals; when first arrested his conduct may have been open to criticism, but he more than expiated any temporary weakness due to ill health and to the barbarous methods of examination by his heroic attitude during his long imprisonment, and his persistent refusal to accept offers of pardon accompanied by dishonouring conditions. His Memorie e Lettere have been edited by Gabrio Casati (2 vols., Milan, 1890). Alessandro D'Ancona's Federico Confalonieri (Milan, 1898) is based on the memoirs and on a large number of secret documents from the archives of Vienna and Milan. Alessandro Luzio's Antonio Salvotti e i processi del Ventuno (Rome, 1901) contains many fresh documents which to some extent exonerate Salvotti from the charge of cruelty; among other papers Metternich's account of his interview with Confalonieri is given in full. See also Alessandro Luzio, Nuovi documenti sul processo Confalonieri (Rome, 1908).