Кіріспе

Балық түрлері

Қысқа қанатты балық (Anguilla australis), сондай-ақ қысқа қанатты ескек деп те аталады, Anguillidae тұқымдасына жататын 15 ескек түрінің бірі. Ол Австралияның оңтүстік-шығысындағы көлдерде, тоғандарда және жағалау өзендерінде, Жаңа Зеландияда, сондай-ақ Оңтүстік Тынық мұхитының көп бөлігінде, оның ішінде Жаңа Каледонияда, Норфолк аралында, Лорд-Хоу аралында, Таитиде және Фиджиде табиғи түрде кездеседі.

Сипаттама

Ересекті қысқа қанатты балықтың денесі ұзын, жылан тәрізді, дөңгелек түтікшеге ұқсас, басы кішкентай, жауырықтары көзге дейін немесе одан да төменге дейін созылады. Жоғарғы (дорсальдық) және төменгі (анальдық) қанаттары шамамен бірдей ұзындықта болады. Түсі жеке балықтарда әртүрлі болады; көбінесе терең зәйтүн жасыл түсті, бірақ одан да ашық, алтын, тіпті (сирек) сары түсті де болуы мүмкін. Ешқандай ерекше белгілері жоқ, бірақ құрсақ жағы ақшыл, көбінесе күміс түсті, ал қанаттары жасыл. Толық жетілгенде шамамен 90 см-ге жетеді. Қысқа қанатты балықтың аналықтарының жаңару мерзімі 15-30 жылды құрайды, ал ең ірісі 1,1 метрге дейін және 3 кг салмаққа жетеді. Аталықтары өсуде баяу болады және кішірек мөлшерге жетеді. Аңгулидтер – ерекшеленбеген гонохористикалық балықтар. Дегенмен, өмірлік циклы барысында балықтар көбейіп, ұрық шығару үшін үлкен қашықтықтарға миграция жасайды.

Тамақтандыру

Олар ет жейтін, қатал жыртқыштар, шаябақтар, балықтар, бақалар, құстар, жыландар және Австралияның тума су сысқақтарын (ракали) жейді. Жақында жүргізілген талдаулар, егіздің тіс тасын микрохимиялық әдістермен зерттеу нәтижесінде, егіздер міндетті емес, факультативті катадромалық екені анықталды. Мұхит және суағаш мекендейтін жеке популяциялар бар, олар өте сирек тұщы суға кіреді. 2008 жылы жасалған зерттеулер А. reinhardtii (Австралиялық ұзын қанатты егіз) сияқты тропикалық түрлердің қысқа қанатты егіздерге қарағанда жақсы тамақ болатынын және ұзақ жылдар бойы маңызды тағам ретінде бағаланатынын көрсетті. Қысқа қанатты егізді жеу – Жапония, Австралия және Жаңа Зеландияны қоса алғанда, Тынық мұхитының көптеген елдерінде ұзақ дәстүрге айналған. Еуропалықтар келгенге дейін, Батыс Викториядан шыққан Гундицмара және Джаб Вуррунг тайпалары егіздерді ірі көлемде өсіріп, түтінделген егізді алыс елдермен басқа тауарларға айырған. Жаңа Зеландияның мегафаунасының жойылуынан кейін ақуыздан қырыққан маори халқы үшін қысқа қанатты егіз маңызды тағам көзі болды. Маорилер қысқа қанатты егізді туна деп атайды, сондай-ақ Жаңа Зеландияға тән ұзын қанатты егіз де бар. Еуропалықтар келгенге дейін олар тұщы су егізін аулауды жақсы дамытқан, егіздердің экологиясы туралы мол білімге ие болған және оларды алудың әртүрлі тәсілдерін қолданған. Қазіргі кезде де балық аулаушылар оларды жиі аулап жейді, ал Жаңа Зеландияда егізді коммерциялық түрде аулау кеңінен дамыған. Маорилер коммерциялық балық аулаудың олардың салтанатты мақсаттар үшін қысқа қанатты егізді жинау мүмкіндігіне қауіп төндіріп отыр деп алаңдайды. Егіздерге қысымның артуы егіздердің жас түрлерінің азаюына әкелді, бұл өнеркәсіпті шектейді және экологиялық салдарларға әкелуі мүмкін. Гундицмара тілінде егізді куянг деп атаған.

Аквакультуралық операциялардың тұрақтылығы

Бұл шамамен өсірілген балықтардың тұрақтылығы үшін басты мәселе - олардың көбеюін және дернәсілдерінің дамуын бақылау болып табылады. Өсіру жағдайларында денесі кішкентай болған кезде еркек балықтардың саны басым болады. Бұл жыныстар арасындағы мөлшерлік айырмашылық бір аквариумдағы балықтардың арасында да көрінеді. Аталықтары аналықтарынан кішкентай, ал кейбір жағдайларда бұл айырмашылық 3 граммнан 270 граммға дейін жетеді. Сондықтан көптеген балық шаруашылықтары аналық балықтарға басымдық береді, бірақ Ельсмир көліндегі (Жаңа Зеландия) балық шаруашылығында ауланған балықтардың үш екі бөлігі еркек балықтардан тұрады. Көптеген аквакультуралық шаруашылықтардың мақсаты аналық балықтардың дамуын ынталандыру болып табылады, ең көп қолданылатын әдіс - гормондар қосу, бірақ бұл әлемнің барлық аймақтарында қолдау таппайды.