Кіріспе

Иберия соғысының шайқасы (531 ж.) 296 жылғы Каллиник шайқасы 531 жылдың 19 сәуірінде, Пасха сенбісі күні Византия империясының Белисарий басқаратын әскері мен Азарет басқарған Сасанид атты әскері арасында өтті. Дара шайқасында жеңіліс тапқаннан кейін, сасанилер соғыстың бағытын өзгерту мақсатымен Рим Сириясына шабуыл жасады. Белисарийдің шапшаң әрекеттері бұл жоспарды жолынан қайтарды, ал оның әскерлері маневр жасау арқылы парсыларды Сирия шекарасына дейін кері итерді, содан кейін шайқасқа мәжбүр етті, онда сасанилер шартты жеңіске жетті.

Кіріспе

531 жылы сәуірде парсы патшасы Кавад I Сирияның Антиохия сияқты қалаларын басып алу үшін Азареттің басшылығымен шамамен 15 000 Асваран атты әскерін және 5 000 Лахмид араб атты әскерін жіберді. Парсы әскері Евфрат өзені бойындағы Сирсезийден шекараны кешіп, солтүстікке қарай жорық жасады. Олар Каллиникке жақындағанда, Белисарий батысқа қарай жылжуда оларды қууға кірісті. Белисарийдің күштері шамамен 5 000 сарбаз бен 3 000 Гассанид араб одақтастарынан тұрды, қалған әскері Дараны қорғау үшін қалдырылған еді. Византиялықтар Халкисте парсылардың жорығын тоқтатты, содан кейін Гермогеннің қосымша күштері келді, византиялық армияның саны шамамен 20 000 адамға жетті. Парсылар шығысқа қарай шегінуге мәжбүр болды, ал византиялықтар олардың соңынан ерді. Шайқас Пасха күніне орайласты, сол кезде ораза ұстау дәстүрі болғандықтан, Белисарий шайқасқа аш әскермен түсуіне тура келер еді. Азарет Белисарийге хат жіберіп, оның әскеріндегі христиандар мен яһудилердің және Белисарийдің өзінің христиандық күштерінің оразасын құрметтеуін сұрады. Белисарий келісуге дайын болды және бастапқыда парсыларды қауіпсіз шайқассыз қууды жоспарлады. Бірақ византиялық әскерлер Дара мен Сатала шайқастарындағы жақындағы жеңістерінен кейін өте сенімді болды және шайқас талап етті. Белисарий әскерін көндіре алмады, егер ол келіспесе, олар бүлік көтеретінін түсінген соң, шайқасқа дайындық жасады.

Қатысу

Екі әскер 531 жылдың 19 сәуірінде Каллиниктің сыртында кездесті. Белисарий сол қанатын Евфрат өзеніне тіреп, император Юстинианның жеке күзетшісі Петрус басқаратын Византияның ауыр жаяу әскерімен бекітті. Византиялық атты әскер орталыққа орналасты, олардың көп бөлігі Аскан басқаратын катафракттардан тұрды. Содан кейін Стефанаций мен Лонгиннің қол астындағы Ликаониялық және/немесе Исавриялық жаяу әскерлері орналасты, олардың оң жағы әскердің оң қанаты тұрған көтеріңкі беткейге тірелді, ол 5000 одақтас Ғассанид атты әскерінен құралды. Белисарий өзі әскерінің орталық тұсына орналасты. Дарадағы орналасудан айырмашылығы, ол ең жақсы атты әскерін орталыққа, ал жаяу әскер мен одақтас атты әскерін қанаттарға шоғырландырды, мүмкін жаяу әскер мен Ғассанид атты әскерінің қашуы мүмкін деп күткендіктен. Ол сондай-ақ орталығында элиталық Асваран резервін ұстаған болуы мүмкін.

Салдары

Византияның жеңілісі Дарадағы жеңістің нәтижесін жойып, перстерге қайтадан бастама берді. Шабыстың стратегиялық нәтижесі белгісіздікке ұшырады; Византия армиясы көптеген сарбаздарын жоғалтып, бірнеше ай бойы жауынгерлік қабілетін қайта алмайды, бірақ парсы армиясы да ауыр зиян шегіп, Сирияға шабуыл жасаудың бастапқы мақсатына жете алмай қалды. Шабыстан кейін, Каллиниктегі жеңілісі мен бұрынғы Тануристегі жеңілісі үшін Белисарийге қарсы Константиль басқарған тергеу жүргізілді. Белисарий әскерлерді Каллиник шайқасына асыққандықтан кінәлады және тергеу оны кінәсіз деп тапты; алайда ол magister militum per Orientem лауазымынан алынып, Юстиниан оны Константинопольге шақырды. Сасанид императоры Кавад I парсы әскерінің көптеген қаза болуына байланысты Азаретті қолбасшылықтан шеттетіп, оның құрметтерін жойды. Каллиниктегі өзара апат Юстинианның Сасанидтерге қарсы жүргізген бірінші, салыстырмалы түрде сәтсіз соғысын аяқтады, нәтижесінде Византия 532 жылдың жазында жасалған Мәңгілік бейбітшілік шартына бағынып, ауыр салық төлеуге мәжбүр болды.