Кіріспе

Жауынгер – жауынгерлік өнерге немесе соғысқа маманданған, әсіресе тайпалық немесе рулық жауынгерлік мәдениетте, жеке жауынгерлік аристократия, топ немесе каста бар қоғамда қызмет ететін қорғаушы.

Тарих

Соғысшылар ең ертедегі мемлекетке дейінгі қоғамдарда болған сияқты. Ғалымдар Понт-Каспий даласынан шыққан, атқа мініп шайқасқан Ямная тайпасының жауынгерлерінің үнді-еуропалықтардың қоныс аударуы мен үнді-еуропа тілдерінің Еуразияға таралуы кезінде маңызды рөл атқарғанын айтады. Жауынгерлер қолданған негізгі қару-жарақтардың көпшілігі, көптеген иерархиялық жүйелер пайда болмас бұрын қолданысқа енген. Жақ және жебе, дубинка, найза, қылыш және басқа да кескіш қарулар кеңінен таралған. Дегенмен, металлургияның жаңа жетістіктері аталған қарулардың тиімділігін арттырды. Алғашқы иерархиялық жүйелер 5000 жыл бұрын қалыптасқан кезде, билеушілер мен басқарылатындар арасындағы айырмашылық артты. Өз аумақтарын кеңейту үшін соғыс жүргізетін билеушілер, көбінесе қоғамның төменгі сатысындағы адамдарды әскери қызметке тартты. Бұл – кәсіби әскерлерді алғаш рет пайдалану еді, олар жауынгерлік қауымдардан ерекшеленді. Көптеген қоғамдардағы жауынгерлік этика кейіннен билеуші топтың еншісіне көшті. Мысырлық фараондар өздерін соғыс күймелерінде, жауларға оқ атып немесе дубинкамен соққылаған күйінде бейнелейтін. Күрес-айқас мәртебелі іс саналды, бірақ ол мәртебе мен билікпен байланысты болған жағдайда ғана. Еуропалық атты рыцарьлар төменгі таптан алынған жаяу әскерлерді көбінесе жек көретін. Колумбқа дейінгі Американың мезоамерикалық қоғамдарында аристократиялық әскерлер мен тас лақтыратын төменгі таптар бөлек тұрды. Самурайлар – 12-дан 19 ғасырдың соңына дейін Жапонияның мұрагерлік әскери аристократиясы және офицерлік кастасы болды. Соғысты ерлік пен даңққа жететін орын деп қарастыратын касталық және рулық жауынгерлердің сенімдеріне қарамастан, соғыс – тарих барысын өзгерте алатын практикалық мәселе еді. Тарих көрсеткендей, төменгі санаттағы адамдар, егер тиісті түрде ұйымдастырылып, жарақтандырылса, жеке және қарапайым көзқараспен соғысқа қатысып, жауынгерлік элитадан басым түсе алады. Рим легиондарының тәсілі де осы болды, олардың жалғыз ынтасы жоғарылау және қатаң тәртіпті сақтау еді. Еуропаның 17-18 ғасырлардағы тұрақты армиялары қалыптасқанда, тәртіп олардың дайындығының негізгі бөлігі болды. Офицерлердің міндеті – қарапайым деп есептелген адамдарды сенімді жауынгерлерге айналдыру еді. "Жауынгер" терминінің қаһармандық мәніне байланысты, бұл метафора елдің әскерін қолдауға немесе жұмысқа алуға бағытталған жарияланымдарда ерекше танымал.