Кіріспе

Дэвид Лодждың кітабы «Британдық мұражай құлап жатыр» (1965) – британдық автор Дэвид Лодждың ағылшын әдебиетін оқыған, 25 жастағы, жағдайы төмен студент туралы комедиялық роман. Ол Британдық мұражайдың оқу залында диссертациясы ("Үш қазіргі ағылшын романындағы ұзақ сөйлемдердің құрылымы" тақырыбында) бойынша жұмыс істеудің орнына, үнемі жұмысынан алаңдап, түрлі қиындықтарға тап болады.

Қорытынды

Романның оқиғасы «Свинг» деп аталатын Лондон қаласында өтеді. Ол Адам Апплбидің өмірінен бір күнді суреттейді, ол Баттерсидегі шағын пәтерде әйелі тағы бір баламен жүкті болуы мүмкін деген үнемі қорқынышпен өмір кешеді. Католиктер болғандықтан, оларға ешқандай контрацепция рұхсат етілмейді және олар «Ватикан рулеткасы» ойнауға мәжбүр. Адам мен Барбараның үш баласы бар: Клэр, Доминик және Эдвард. Олардың достары «әліпбидің соңына дейін жұмыс істейтін болады» деп сұрайды. Бар болғаны бір күнізгі шаруалардың арасында Адамға ақша табуға бірнеше мүмкіндіктер туады. Мысалы, оған қайтыс болған ғалымның жарияланбаған қолжазбаларын редакциялау ұсынылады. Алайда, ол оларды қарап көргенде, адамның жазбаларының мәнсіз сөздер екенін түсініп, ыңғайсыздық сезінеді. Сонымен қатар, ол қағаздарды алуға тиіс Бейсвотердегі үйде Адам қасапшылардан бастап оны азғыруға тырысатын жас бойжеткенге дейін түрлі есімдермен кездеседі. Лодж романы пастишті кеңінен пайдаланады, әртүрлі авторлар қолданған мотивтер мен жазу стильдерін еліктейтін бөлімдерді қамтиды. Мысалы, Адамның Британ мұражайының оқу залына билетін жаңаруы туралы Кафкалық көрініс бар. Романның соңғы тарауы Адамның әйелінің «Улисс» романындағы Молли Блумның монологы стиліндегі монологынан тұрады. Осы әртүрлі стильдердің қолданылуы Джеймс Джойстің «Улисс» туындысына ұқсас, ол да бір күнді қамтиды. Лодж романы алғаш жарық көрген кезде көптеген рецензенттер мен сыншылар әдеби сілтемелерді бағаламағандықтан, Лодждың біртекті емес жазуына кінә тақты, бірақ 1980 жылы жазылған түсіндірме сөзінде ол кейінгі басылымдарда «жарнамада пародияларға назар аударғанда, олар тиісінше байқалып, көбінесе мақұлданды» деді.