Жалпы шағалақай (Sterna hirundo) туралы мәліметтер

Кіріспе

Laridae тұқымдасына жататын, қоныс аударатын теңіз құсы. Бұл құстың дүниежүзілік таралған ареалы бар, оның төрт түршесі Еуропа, Азия және Солтүстік Американың қоңыржай және солтүстік аймақтарында көбейеді. Құс өте қоныс аударуға бейім, қыстау кезеңін жағалаудағы тропикалық және субтропикалық аймақтарда өткізеді. Жетілген құстардың үстіңгі жағы ақшыл сұр, астыңғы жағы ақ немесе өте ақшыл сұр, басы қара, аяқтары қызғылт-сары, ал тұмсығы тар және сүйір болады. Түршесіне байланысты тұмсығының көп бөлігі қызыл, ұшы қара немесе толығымен қара болуы мүмкін. Оған ұқсас бірнеше түр бар, соның ішінде ішінара бірге таралған Арктикалық терн, оларды қауырсынының ерекшеліктері, аяқтары мен тұмсығының түсі немесе дауысы арқылы ажыратуға болады. Бұл құстар өз туыстарына қарағанда кең аумақты мекендейді, жағажайлар мен аралдарды қоса алғанда, суға жақын, өсімдігі сирек жазық жерлерде ұялайды және жүзбелі платформалар сияқты жасанды беткейлерге оңай бейімделеді. Ұясы құм немесе қиыршық тастың қарапайым ойысы болуы мүмкін, бірақ көбінесе ол қолда бар кез келген қоқыспен қапталады немесе жиектелген. Шамамен үш жұмыртқа туады, олардың бозғылт түсі мен дақты үлгісі жағажайда жасыруға көмектеседі. Жұмыртқаларды екі жыныс та күтіп жатыр, шамамен 21-22 күннен кейін шығады, егер колония жыртқыштармен мазаланса, одан да ұзаққа соғады. Жұмсақ қауырсынды балапандар 22-28 күнде ұшып кетеді. Басқа терндер сияқты, бұл түр де балықты ұстау үшін суға сүңгіп кіреді, ол теңізде де, тұщы суда да кездеседі, бірақ кейбір аймақтарда моллюскалар, шаяндар және басқа да омыртқасыз жануарлар диетаның маңызды бөлігін құрайды. Жұмыртқалар мен жас құстарды егеуқұйрықтар, американдық күзендер және мысықтар сияқты сүтқоректілер, сондай-ақ, қарашалар, сұрқылдақтар және балықшылдар сияқты үлкен құстар жемейді. Қалыпты терндер биттер, паразиттік құрттар және кенелермен зарарлануы мүмкін, бірақ қан паразиттері сирек кездеседі. Оның үлкен популяциясы және кең таралған ареалы осы түрдің қауіп төндірмейтін түр ретінде жіктелуіне себеп болады, бірақ Солтүстік Америкадағы саны соңғы онжылдықтарда күрт төмендеді. Халықаралық заңнамамен қарақұмық қорғалатындықтан, кейбір аймақтарда олардың мекендеу орындарының жойылуы, ластануы немесе көбейіп жатқан ошақтарының бұзылуынан қауіп төніп тұр.

Migratory seabird in the family Laridae with circumpolar distribution

The common tern (Sterna hirundo) is a seabird in the family Laridae. This bird has a circumpolar distribution, its four subspecies breeding in temperate and subarctic regions of Europe, Asia and North America. It is strongly migratory, wintering in coastal tropical and subtropical regions. Breeding adults have light grey upperparts, white to very light grey underparts, a black cap, orange red legs, and a narrow pointed bill. Depending on the subspecies, the bill may be mostly red with a black tip or all black. There are several similar species, including the partly sympatric Arctic tern, which can be separated on plumage details, leg and bill colour, or vocalisations. Breeding in a wider range of habitats than any of its relatives, the common tern nests on any flat, poorly vegetated surface close to water, including beaches and islands, and it readily adapts to artificial substrates such as floating rafts. The nest may be a bare scrape in sand or gravel, but it is often lined or edged with whatever debris is available. Up to three eggs may be laid, their dull colours and blotchy patterns providing camouflage on the open beach. Incubation is by both sexes, and the eggs hatch in around 21–22 days, longer if the colony is disturbed by predators. The downy chicks fledge in 22–28 days. Like most terns, this species feeds by plunge diving for fish, either in the sea or in freshwater, but molluscs, crustaceans and other invertebrate prey may form a significant part of the diet in some areas. Eggs and young are vulnerable to predation by mammals such as rats and American mink, and large birds including gulls, owls and herons. Common terns may be infected by lice, parasitic worms, and mites, although blood parasites appear to be rare. Its large population and huge breeding range mean that this species is classed as being of least concern, although numbers in North America have declined sharply in recent decades. Despite international legislation protecting the common tern, in some areas, populations are threatened by habitat loss, pollution, or the disturbance of breeding colonies.

Ұқсас түрлер

Бірнеше қарақұмықтар бар, олардың мөлшері мен жалпы сыртқы түрі қарақұмыққа ұқсас. Арктикалық тернді ажырату қиын, ал негізгі ерекшеліктері анықталмайынша, екі түрдің алыстағы немесе ұшатын құстары жиі «коммикалық терндер» ретінде тіркелген. Мөлшері жағынан ұқсас болса да, олардың құрылымы мен ұшу әдісі әртүрлі. Оның басы үлкен, мойны қалың, аяқтары ұзын, қанаттары үшбұрышты және қатты, туысына қарағанда күштірек және тура ұшады. Көбею ортасында қызғылт тернді ақшыл қауырсынымен, ұзын, көбінесе қара түсті мүсігімен және өте ұзын құйрық қауырсындарымен ажыратуға болады. Роза түстес терннің көбеюге жарамсыз қауырсыны жоғарыдан ақшыл, төменнен ақ, кейде қызғылт реңді болады. Ұзын құйрық қауырсындарын сақтайды және мүсігі қара болады. Ұшу кезінде оның ауыр басы мен мойны, ұзын мүсігі және жылдам, қатты қанат соғуы да ерекше. Ол қарапайым тернге қарағанда теңізге қарай азықтанады. Қыстау ортасында, Антарктикалық терн, Оңтүстік Америка терні, Австралиялық ақ маңдайлы терн және Үнді мұхитының ақ жақты терні сияқты алауыздық түрлер де кездеседі. «Қарсы» көбею маусымдарына байланысты қауырсын ерекшеліктері оларды анықтауға көмектеседі. Антарктикалық терн қарапайым тернге қарағанда мықтырақ, мүсігі ауыр. Көбею кезінде оның қоңыр астыңғы бөлігі мен толық қара бас сызығы ақ жақ жолағын көрсетеді. Көбеймейтін қауырсындарында карпальді жолақ жоқ немесе нашар байқалады, ал жас құстардың үштік қауырсындарында қара жолақтар болады, олар жабық қанатта және ұшуда айқын көрінеді. Оңтүстік Америка терні қарапайым тернге қарағанда үлкен, үлкен, иісті қызыл мүсігі бар және көбеймейтін қауырсындарында тегіс, кең қара бас киімі бар. Антарктикалық терн сияқты, ол да көбеймейтін қауырсындарында күшті карпальді жолақтан айырылады, сондай-ақ жас құстардың үштік қауырсындарындағы ерекше жолақтарды бөліседі. Ақ маңдайлы терннің көбею кезінде ақ маңдайы, ауыр мүсігі болады, ал көбеймейтін қауырсындарында қарапайым тернге қарағанда төменгі жағы ақшыл, қанаттарының асты ақ. Жас қарақұмықтарды туысқан түрлердің ұқсас жастағы құстарынан оңай ажыратуға болады. Олардың арқасында кең қызыл түс болады және мүсігінің негізі ақшыл. Жас арктикалық терндердің арқасы сұр, мүсігі қара, ал жас қызғылт терндердің ерекше «көктерек» пішіні бар. Жалпы және қызғылт терндер арасындағы будандар, әсіресе АҚШ-тан тіркелген, ал мұндай құстардың аралық қауырсыны мен шақырулары сәйкестендіруде қиындық тудыруы мүмкін. Мұндай құстардың мүсігінде қара түс көп болуы мүмкін, бірақ аралас көбеюдің расталуы жеке ұшу қауырсындарының нақты ерекшеліктеріне байланысты болуы мүмкін. Ата-аналар мен балапандар шақыру арқылы бір-бірін таба алады, ал бауырлар да ұрықтанғаннан кейін он екінші күннен бастап бір-бірінің дауыстарын таниды, бұл ұяны бірге ұстауға көмектеседі. Венесуэланың Лос-Рокс және Лас-Авес архипелагтарында да кездеседі. Жаңа дүние құстары қыс бойы Орталық және Оңтүстік Американың екі жағалауында, шығыс жағалауындағы Аргентинаға және батыс жағалауындағы Чилидің солтүстік жағалауына дейін қыстайды. Оңтүстік Америка мен Азор аралдарындағы деректер кейбір құстардың көшіп бара жатқанда Атлантиканы екі бағытта да кесіп өтетінін көрсетеді. Жалпы, бұл түр Еуропаның көп бөлігінде кездеседі, ең көп саны солтүстік және шығыста. Солтүстік Африка жағалауында, Азор, Канар аралдары мен Мадейрада шағын популяциялар бар. Қыстың көп бөлігі Батыс немесе Оңтүстік Африкада өтеді, Еуропаның оңтүстігі мен батысындағы құстар экватордан солтүстікке қарай жылжиды, ал басқа еуропалық құстар оңтүстікке қарай жылжыйды. Бұл түрдің таралу аймағы Азияның қоңыржай және тайга аймақтарында жалғасады, Персия шығанағы мен Иран жағалауында шашыраңқы бекеттер бар. Кішкентай популяциялар Шри-Ланкадан тыс аралдарда және Тибет алқабының Ладакх аймағында көбейеді. Батыс Азия құстары қысқысын Үнді мұхитының солтүстігінде өткізеді, ал S. h. tibetana Солтүстік жарты шардағы қыс кезінде Шығыс Африкада жиі кездеседі. Азияның солтүстік және шығыс бөлігінен келген құстар, мысалы, S. h. longipennis, Жапония, Таиланд және Тынық мұхиттың батысынан оңтүстік Австралияға дейін көшетін болады. Бұл түрдің Полинезиядағы жағдайы белгісіз. Швециядағы ұяға шаңырақ салған құс жаңа Зеландияның Стюарт аралында бес айдан кейін өлі болып табылды, ол шамамен 25000 км (15000 миль) ұшып кеткен. Ұзақ аралықтарға көшіп-қонушы қарақұмықтар кейде өздерінің әдеттегі аумағынан тыс жерде кездеседі. Африкада (Замбия және Малави), Мальдив және Комор аралдарында кездеседі; номинативті түр Австралияға, Анд тауларына және Оңтүстік Американың ішкі аймақтарына жеткен. Азиялық S. h. longipennis Батыс Еуропада жақында тіркелген. Жалпы, бұл түр Азияның тайгасынан тропикалық жағалауларға дейін кең аумақты мекендейді, Арменияда және Азияда белгілі бір биіктікте көбейеді. Жағалаудан тыс жердегі колониялар көбінесе жағалаудағылардан кішідірек болады. Қарақұмықтар көбінесе Арктикалық, қызғылт және Сэндвичтер, қара бас сүйректері және қара шаңғырлар сияқты басқа жағалау түрлерімен қатар ұялайды. Көбею маусымының басында, себебі белгісіз, қарақұмықтардың көпшілігі немесе барлығы теңізге қарай төмен және жылдам ұшады. Бұл құбылыс «қорқыныш» деп аталады. Қарақұмықтар тек кішкентай аумақты қорғайды, ұялар арасындағы қашықтық кейде өте аз болады, бірақ әдетте шамамен болады. Көптеген құстар сияқты, олар да жылдан жылға бір және бір аймақты пайдаланады, бір жұп 17 көбею маусымы қатарынан оралған. Тәжірибелі құстардың шамамен 90 пайызы бұрынғы аумағын қайта пайдаланады, сондықтан жас құстар шеткерде ұялауы керек, қайтыс болған серігін табуы керек немесе басқа колонияға көшуі керек. Атасы көктемде келгеннен кейін бірнеше күннен кейін ұялау аумағын таңдайды және бұрынғы серігімен қосылады, егер ол бес күннен астам кешіксе, жұп ажырасуы мүмкін. Аумақты қорғау негізінен атасының жұмысы, ол екі жыныстың да бұзылушыларын қуып шығарады. Ол дабыл қағайды, қанаттарын жаяды, құйрығын көтереді және қара бас киімін көрсету үшін басын иеді. Егер бұзылушы жалғаса берсе, атасы шақыруды тоқтатады және бұзылушы бағынып, жұлындысын ашатынша мүсігімен күреседі. Әуедегі бұзылушыларға шабуыл жасалады, кейде тік спиральді ұшуға бірлесіп қатысады. Ұсыну аяқталғаннан кейін атасы құмда шағын ойық жасаса, анасы да сол жерді қазып алады. Нақты ұя орнына дейін бірнеше әрекеттер жасалуы мүмкін. Су тасқынына бейім аймақтарда, қарақұмықтарды биік, осал емес аймақтарда ұялауға ынталандыратын теңіз шөптерінен жасалған жасанды төсеніштерді ұсыну арқылы көбею табыстылығы арттырылды, өйткені көптеген түрлер жалаңаш құмға қарағанда төсеніштерді жақсы көреді. Жалпы, қарақұмықтар қызғылт немесе арктикалық қарақұмықтарға қарағанда көбірек ұя материалдарын пайдаланады, бірақ қызғылт түрлер көбінесе өсімдігі көп аймақтарда ұялайды. Қарақұмықтар үлкен колонияда өз ұяларын табуда шебер. Зерттеулер көрсеткендей, қарақұмықтар ұя материалдары алынғаннан кейін де, құм тегістелгеннен кейін де көмілген жұмыртқаларын таба алады және қазып ала алады. Олар бастапқы орнынан шамамен алыс жерде орналасқан ұяны немесе бірнеше кезеңде жылжытылған жағдайда одан да алыс табуы мүмкін. Жұмыртқалар пластилинмен немесе сары түспен қайта қалыпқа келтірілсе, қабылданады (бірақ қызыл немесе көк емес). Жұмыртқаларды табу қабілеті тұрақсыз, желді және толқынды ортада өмір сүруге бейімделу болып табылады. Жұмыртқаның салмағы анасының қаншалықты жақсы тамақтанғанына, сондай-ақ клатчтағы орнына байланысты. Жұмыртқалар кремді, құмды немесе ақшыл қоңыр түсті, қара, қоңыр немесе сұр түсті жолақтармен, нүктелермен немесе дақтармен белгіленген, олар оларды жасыруға көмектеседі. Балапандар 22–28 күнде ұша бастайды.

There are several terns of a similar size and general appearance to the common tern. A traditionally difficult species to separate is the Arctic tern, and until the key characteristics were clarified, distant or flying birds of the two species were often jointly recorded as "commic terns". Although similar in size, the two terns differ in structure and flight. The common tern has a larger head, thicker neck, longer legs, and more triangular and stiffer wings than its relative, and has a more powerful, direct flight. In the breeding areas, the roseate tern can be distinguished by its pale plumage, long, mainly black bill and very long tail feathers. The non breeding plumage of roseate is pale above and white, sometimes pink tinged, below. It retains the long tail streamers, and has a black bill. In flight, the roseate's heavier head and neck, long bill and faster, stiffer wingbeats are also characteristic. It feeds further out to sea than the common tern. In the wintering regions, there are also confusion species, including the Antarctic tern of the southern oceans, the South American tern, the Australasian white fronted tern and the white cheeked tern of the Indian Ocean. The plumage differences due to "opposite" breeding seasons may aid in identification. The Antarctic tern is more sturdy than the common, with a heavier bill. In breeding condition, its dusky underparts and full black cap outline a white cheek stripe. In non breeding plumages, it lacks, or has only an indistinct, carpal bar, and young birds show dark bars on the tertials, obvious on the closed wing and in flight. The South American tern is larger than the common, with a larger, more curved red bill, and has a smoother, more extensive black cap in non breeding plumage. Like Antarctic, it lacks a strong carpal bar in non breeding plumages, and it also shares the distinctive barring of the tertials in young birds. The white fronted tern has a white forehead in breeding plumage, a heavier bill, and in non breeding plumage is paler below than the common, with white underwings. Juvenile common terns are easily separated from similar aged birds of related species. They show extensive ginger colouration to the back, and have a pale base to the bill. Young Arctic terns have a grey back and black bill, and juvenile roseate terns have a distinctive scalloped "saddle". Hybrids between common and roseate terns have been recorded, particularly from the US, and the intermediate plumage and calls shown by these birds is a potential identification pitfall. Such birds may have more extensive black on the bill, but confirmation of mixed breeding may depend on the exact details of individual flight feathers. Parents and chicks can locate one another by call, and siblings also recognise each other's vocalisations from about the twelfth day from hatching, which helps to keep the brood together. and off Venezuela in the Los Roques and Las Aves archipelagos. New World birds winter along both coasts of Central and South America, to Argentina on the east coast and to northern Chile on the west coast. Records from South America and the Azores show that some birds may cross the Atlantic in both directions on their migration. The common tern breeds across most of Europe, with the highest numbers in the north and east of the continent. There are small populations on the north African coast, and in the Azores, Canary Islands and Madeira. Most winter off western or southern Africa, birds from the south and west of Europe tending to stay north of the equator and other European birds moving further south. The breeding range continues across the temperate and taiga zones of Asia, with scattered outposts on the Persian Gulf and the coast of Iran. Small populations breed on islands off Sri Lanka, and in the Ladakh region of the Tibetan plateau. Western Asian birds winter in the northern Indian Ocean, and S. h. tibetana appears to be common off East Africa during the Northern Hemisphere winter. Birds from further north and east in Asia, such as S. h. longipennis, move through Japan, Thailand and the western Pacific as far as southern Australia. and this species' status in Polynesia is unclear. A bird ringed at the nest in Sweden was found dead on Stewart Island, New Zealand, five months later, having flown an estimated 25,000km (15,000mi). As long distance migrants, common terns sometimes occur well outside their normal range. Stray birds have been found inland in Africa (Zambia and Malawi), and on the Maldives and Comoros islands; the nominate subspecies has reached Australia, the Andes, and the interior of South America. Asian S. h. longipennis has recent records from western Europe. The common tern breeds over a wider range of habitats than any of its relatives, nesting from the taiga of Asia to tropical shores, and at altitudes up to in Armenia, and in Asia. Colonies inland tend to be smaller than on the coast. Common terns often nest alongside other coastal species, such as Arctic, roseate and Sandwich terns, black headed gulls, and black skimmers. Especially in the early part of the breeding season, for no known reason, most or all of the terns will fly in silence low and fast out to sea. This phenomenon is called a "dread". Terns defend only a small area, with distances between nests sometimes being as little as , although is more typical. As with many birds, the same site is re used year after year, with a record of one pair returning for 17 successive breeding seasons. Around ninety per cent of experienced birds reuse their former territory, so young birds must nest on the periphery, find a bereaved mate, or move to another colony. A male selects a nesting territory a few days after his arrival in the spring, and is joined by his previous partner unless she is more than five days late, in which case the pair may separate. The defence of the territory is mainly by the male, who repels intruders of either sex. He gives an alarm call, opens his wings, raises his tail and bows his head to show the black cap. If the intruder persists, the male stops calling and fights by bill grappling until the intruder submits by raising its head to expose the throat. Aerial trespassers are simply attacked, sometimes following a joint upward spiralling flight. Once courtship is complete, the male makes a shallow depression in the sand, and the female scratches in the same place. Several trials may take place until the pair settle on a site for the actual nest. Breeding success in areas prone to flooding has been enhanced by the provision of artificial mats made from eelgrass, which encourage the terns to nest in higher, less vulnerable areas, since many prefer the mats to bare sand. The common tern tends to use more nest material than roseate or Arctic terns, although roseate often nests in areas with more growing vegetation. Terns are expert at locating their nests in a large colony. Studies show that terns can find and excavate their eggs when they are buried, even if the nest material is removed and the sand smoothed over. They will find a nest placed from its original site, or even further if it is moved in several stages. Eggs are accepted if reshaped with plasticine or coloured yellow (but not red or blue). This ability to locate the eggs is an adaptation to life in an unstable, wind blown and tidal environment. The egg weight depends on how well fed the female is, as well as on its position in the clutch. The eggs are cream, buff, or pale brown, marked with streaks, spots or blotches of black, brown or grey which help to camouflage them. The chicks fledge in 22–28 days,

Көптеген қарақұмықтар сияқты, бұл түр де ұясы мен балапандарына өте қорғанышпен қарайды және адамдарға, итке, суырларға және көптеген күндізгі құстарға шабуылдайды, бірақ арктикалық қарақұмықтан айырмашылығы, ол бұзылушыны сирек ұрады, әдетте соңғы сәтте бұрылып кетеді. Ересектер жеке адамдарды ажырата алады, таныс адамдарға жаттан белгілі адамдарға қарағанда күштірек шабуылдайды...

Like many terns, this species is very defensive of its nest and young, and will harass humans, dogs, muskrats and most diurnal birds, but unlike the more aggressive Arctic tern, it rarely hits the intruder, usually swerving off at the last moment. Adults can discriminate between individual humans, attacking familiar people more intensely than strangers. Nocturnal predators do not elicit similar attacks; colonies can be wiped out by rats, and adults desert the colony for up to eight hours when great horned owls are present. Common terns usually breed once a year. Second clutches are possible if the first is lost. Rarely, a second clutch may be laid and incubated while some chicks from the first clutch are still being fed. The first breeding attempt is usually at four years of age, sometimes at three years. The average number of young per pair surviving to fledging can vary from zero in the event of the colony being flooded to over 2.5 in a good year. In North America, productivity was between 1.0 and 2.0 on islands, but less than 1.0 at coastal and inland sites. Birds become more successful at raising chicks with age. This continues throughout their breeding lives, but the biggest increase is in the first five years. and 33years in Europe, but twelve years is a more typical lifespan. When seeking fish, this tern flies head down and with its bill held vertically. It may circle or hover before diving, and then plunges directly into the water, whereas the Arctic tern favours a "stepped hover" technique, and the roseate tern dives at speed from a greater height, and submerges for longer. The common tern typically forages up to away from the breeding colony, sometimes as far as It will follow schools of fish, and its west African migration route is affected by the location of huge shoals of sardines off the coast of Ghana; Terns often feed in flocks, especially if food is plentiful, and the fishing success rate in a flock is typically about one third higher than for individuals. Birds that have to see through an air/water interface, such as terns and gulls, have more strongly coloured carotenoid pigments in the cone oil drops than other avian species. The improved eyesight helps terns to locate shoals of fish, although it is uncertain whether they are sighting the phytoplankton on which the fish feed, or observing other terns diving for food. Tern's eyes are not particularly ultraviolet sensitive, an adaptation more suited to terrestrial feeders like the gulls. The common tern preferentially hunts fish long. The proportion of fish fed to chicks may be as high as ninety five per cent in some areas, but invertebrate prey may form a significant part of the diet elsewhere. This may include worms, leeches, molluscs such as small squid, and crustaceans (prawns, shrimp and mole crabs). In freshwater areas, large insects may be caught, such as beetles, cockchafers and moths. Adult insects may be caught in the air, and larvae picked from the ground or from the water surface. Prey is caught in the bill and either swallowed head first, or carried back to the chicks. Occasionally, two or more small fish may be carried simultaneously. The common tern may attempt to steal fish from Arctic terns, but might itself be harassed by kleptoparasitic skuas, laughing gulls, roseate terns, or by other common terns while bringing fish back to its nest. Terns normally drink in flight, usually taking seawater in preference to freshwater, if both are available. Fish bones and the hard exoskeletons of crustaceans or insects are regurgitated as pellets. Adults fly off the nest to defecate, and even small chicks walk a short distance from the scrape to deposit their faeces. Adults attacking animals or humans will often defecate as they dive, often successfully fouling the intruder. and the American mink is an important predator of hatched chicks, both in North America, and in Scotland where it has been introduced. The red fox can also be a local problem. and gulls may take chicks. Great horned owls and short eared owls will kill both adults and chicks, and black crowned night herons will also eat small chicks. Merlins and peregrine falcons may attack flying terns; as with other birds, it seems likely that one advantage of flocking behaviour is to confuse fast flying predators. The common tern hosts feather lice, which are quite different from those found in Arctic terns, despite the close relationship of the two birds. It may also be infected by parasitic worms, such as the widespread Diphyllobothrium species, the duck parasite Ligula intestinalis, and Schistocephalus species carried initially by fish. Tapeworms of the family Cyclophyllidea may also infect this species. The mite Reighardia sternae has been found in common terns from Italy, North America and China. A study of 75 breeding common terns found that none carried blood parasites. Colonies have been affected by avian cholera and ornithosis,

Мәртебе

Жалпы жұлдызша IUCN Қызыл тізімінде ең аз алаңдатушы түрлердің бірі саналады. Солтүстік Америкада сексен мыңнан кем жұп көбейеді, олардың көпшілігі Атлант мұхитының солтүстік-шығыс жағалауында, ал Ұлы көлдер аймағында он мыңнан аз жұп көбейеді. XIX ғасырда жұлдызша қауырсыны мен қанатын шляпа жасауда пайдалану Еуропа мен Солтүстік Америкада, әсіресе Атлант жағалауында және ішкі аймақтарда жұлдызша популяциясының күрт азаюына себеп болды. Кейде шляпа жасау үшін толықтай құстар қолданылатын. ХХ ғасырдың басында олардың саны негізінен заңнамалық шаралар мен табиғатты қорғау ұйымдарының жұмысының арқасында қалпына келді. Кейбір Еуразиялық популяциялары тұрақты болғанымен, Солтүстік Америкадағы саны соңғы қырық жылда жетпістен астам пайызға төмендеді және бұл түрге қатысты жаһандық бағалауларда жалпы теріс үрдіс байқалады. Алайда, ДДТ ыдырауынан пайда болатын дихлородифенилдихлорэтилен (DDE) АҚШ-тың кейбір аймақтарында сәтті көбею деңгейінің өте төмендеуіне әкелді. AEWA келісіміне қатысушы мемлекеттер егжей-тегжейлі іс-қимыл жоспарында сипатталған сақтау стратегияларының кең ауқымына қатысуға міндетті. Жоспар түрлер мен олардың мекендеу орындарын қорғау, адам қызметін басқару, зерттеулер жүргізу, білім беру және іске асыру сияқты маңызды мәселелерді шешуге бағытталған. Солтүстік Америка заңнамасы да ұқсас, бірақ қорғауға көбірек назар аударылады.