Кіріспе

Америка экономисі Лоуренс Роберт Клейн (14 қыркүйек 1920 жыл - 20 қазан 2013 жыл) – американдық экономист. Ол Пенсильвания университетінің экономика кафедрасында эконометрия саласында экономикалық үрдістерді болжауға арналған компьютерлік модельдер жасағаны үшін 1980 жылы «эконометриялық модельдерді жасау және оларды экономикалық құбылыстарды және экономикалық саясатты талдау үшін қолдану» жұмысы үшін Экономика ғылымдары саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды. Оның еңбегінің арқасында осындай модельдер экономистер арасында кеңінен қолданысқа ие болды. Гарвард университетінің профессоры Мартин Фельдштейн «Уолл-стрит журналына» Клейннің «кейнсиандық экономиканы іске асыратын статистикалық модельдерді бірінші болып жасағанын» айтты. Бұл құралдар әлі күнге дейін Федералдық резервтік банк және басқа да орталық банктер қолданып келеді.

Өмір және мансап

Клейн Небраска штатының Омаха қаласында Бланш (туған есімі Монхейт) және Лео Байрон Клейннің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Лос-Анджелес қалалық колледжін бітірді, онда ол есептеуді (калькулусты) үйренді; Калифорния университетінде (Беркли) ол компьютерлік модельдеуді бастады және 1942 жылы экономика бакалавры дәрежесін алды; ол 1944 жылы Массачусетс технология институтында (MIT) экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды, онда ол Пол Самуэльсонның алғашқы докторанты болды.

Ерте модель жасау

Кейін Клейн экономика саласындағы Каулс зерттеу комиссиясына көшті, ол сол кезде Чикаго университетінде орналасқан, қазір Каулс қоры. Ол онда бизнес айналымдарының дамуын болжау және үкіметтік экономикалық саясаттың әсерін зерттеу үшін АҚШ экономикасының моделін құрды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Клейн жасаған моделі арқылы, басым пікірге қарамастан, қайта оралған әскерилердің тұтыну талабының өсуіне байланысты депрессия емес, экономикалық жақсару болатынын дұрыс болжады.

Маккартизм және Англияға көшіп бару

1954 жылы Клейннің Коммунистік партиясындағы аз ғана уақыттық мүшелігі Америка Философиялық қоғамы мен АҚШ Ұлттық ғылым академиясы тарапынан жария етілді. Ол 2013 жылдың 20 қазанында 93 жасында өз үйінде дүние салды.