Кіріспе

Бірінші ағылшын азаматтық соғысы кезінде үш блокада сериясы

Таунтон қоршаулары – Бірінші ағылшын азаматтық соғысы кезінде болған үш блокада сериясы. Сомерсеттегі Таунтон қаласы стратегиялық маңызы бар деп есептелді, себебі ол Бристольден Девон мен Корнуоллға дейінгі басты жолды бақылап тұрды. Роберт Блейк 1644 жылдың қыркүйегінен 1645 жылдың шілдесіне дейін үш қоршаудың барлығында қаланың парламенттік қорғанысына басшылық етті. Бірінші қоршауды 23 қыркүйекте Эдмунд Уиндхэм бастады, және ол негізінен жергілікті Сомерсет гарнизондарынан құралған роялистер әскерлерінен тұрды. Алғашқы шабуылдар Блейк пен оның әскерін Таунтон қамалына кері шегіндіргеннен кейін, блокада алыстан жүргізілді және үздіксіз шабуылдар жасаудың орнына гарнизонды аштықтан құтқаруға көбірек назар салынды. Қала 14 желтоқсанда Джеймс Холборн басқаратын күштермен босатылды. Келесі үш айда Блейк Таунтонда негізгі периметр және бірнеше бекіністерді қоса алғанда, топырақтан жасалған қорғаныс желісін құра алды. Роялистер 1645 жылдың наурыз айының соңында екінші, ең қанды қоршауды бастады, бастапқыда сэр Ричард Гренвилл басшылығымен. Роялистер командирлері арасындағы дау-дамайлар қоршаудың басында Таунтонға демалыс беруге мүмкіндік берді, бірақ мамыр айында шабуылдар сэр Ральф Хоптон басшылығымен күшейді. Бес күндік қатал шайқастан кейін, қорғаныс әскері тағы да қамалға қоса, кішкентай орталық периметрге шегінді, сосын роялистер Ральф Уэлдон басқаратын парламенттік көмекші әскердің алдында қайта шегінді. Екінші қоршауды ұсынған Лорд Горинг, Уэлдонның әскерін күтіп алып, Таунтонға кері қайтаруға мәжбүрлегеннен кейін, мамыр айының ортасында үшінші рет блокаданы жаңартты. Горингтің қоршауы әлсіз болды және қалаға азық-түлік кіргізуге мүмкіндік берді, бұл оның тиімділігін азайтты. Парламенттік қорғаныс Горингтің 10-15 мың әскерін ұстап тұрды, олар әйтпесе король Карл үшін Насеби шайқасында күресуге қатыса алатын еді, онда тарихшылар олардың роялистердің пайдасына шайқастың бағытын өзгертуге мүмкіндігі болған деп санайды. Бірақ, Насебиде парламенттік жеңіске жеткеннен кейін, Томас Фэрфакс 1645 жылдың 9 шілдесінде Таунтонды босату үшін әскерін бастап келді.

Өмірбаян

Сомерсеттегі адалдықтар Бірінші ағылшын азаматтық соғысының басында екіге бөлінді; көптеген көрнекті жер иелері мен ауыл тұрғындары король Чарльз I-ге жақтас болды, бірақ Таунтонды қоса алғанда, қалалардың көпшілігі пуритандық сенімдеріне байланысты парламенттік бағытта болды. 1642 жылдың тамызына қарай қалада парламенттік күштердің шағын тобы орналасқан еді. Келесі жылдың маусым айында сэр Ральф Хоптон өзінің роялистік әскерін, он сегіз полктан тұратын, жаяу және атты әскерлер теңдей бөлінген, Корнуоллдан Сомерсетке бастап келді. Ол Таунтонды соғысқа түспей-ақ корольге берілуге мәжбүр етті және Таунтон қамалында гарнизон құрды. 1644 жылдың ортасында Парламент армиясының бас қолбасшысы Роберт Девер, 3-ші Эссекс графы, Батыс өңірді қайтарып алуға шешім қабылдады. Ол Дорсет арқылы Дорчестер мен Уэймутты қайта басып алды, содан кейін жағалаудан шығып, Шардқа бет алды. Сол кезде Таунтонды полковник Джон Стауэллдің басшылығындағы 800 сарбаздан тұратын гарнизон ұстады, бірақ Эссекс графының әскерінің жақындығы қаланың тастап кетуіне әкелді, тек 80 сарбаз қамалдың қорғанында қалды. Тарихшы Роберт Моррис "Таунтон қоршаулары" (1644–1645) еңбегінде Стауэлл мен оның сарбаздары Бриджвотерге шегінгенін айтады, ал 17 ғасырлық тарихшы Эдвард Хайд "Тәулік тарихы" еңбегінде әскерлерді принц Морис Лайм-Регистен Плимутқа шегінген кезде тартып алғанын мәлімдейді. 1644 жылдың 8 шілдесінде Эссекс графы полковник сэр Роберт Пай бастаған парламенттік күшті Таунтонды қайтарып алу үшін жіберді. Олар қаланы соғыссыз басып алды және қамалды қоршап алды. Таунтон қамалындағы майор Уильям Рив басқаратын роялистік күштер тапсырылып, Бриджвотерге шегінді. Пай қаланы басып алғаннан кейін көп ұзамай кетіп, Блейк қаланы ұстап қалды. Блейк шамамен 1000 сарбазына ие болды және оған Эссекс графының Девон мен Корнуоллдағы науқанын қолдау үшін жолдарды бөгеуге тырысу міндеті жүктелді. Қаланың ең осал, шығыс жағында ол шығыс қақпасының сыртына ор қазып, ішінде көшеге кедергі қойды. Қаланың сол жағында кем дегенде үш қоршау салынды. Король Чарльз I Шардта кеңес өткізіп, көп ұзамай 3000 сарбаздық роялистік күшке Таунтонды алғашқы қоршауға алуға бұйрық берді. Бастапқыда шабуылға сэр Фрэнсис Додингтон басшылық етуі тиіс еді, бірақ Бриджвотерде полковник Эдмунд Уиндхэмнің басшылығындағы ғана сарбаздар болды. Уиндхэмға шабуылда оның бауыры Фрэнсис Уиндхэм және жаяу әскер полкіне қолбасшылық еткен Эдвард Родни көмектесті. Роялистік күштер бастапқыда қала төңірегінде орналасты, онда олар өздерінің артиллериясын батыстан қамалға, ал шығыстан қалаға бомбалауға мүмкіндік алды. Қоршау кезінде Эдмунд Уиндхэм мен Блейк хат алмасты; Уиндхэм бастапқыда қоршауды "от пен қылыштан" гөрі шабуылдың жұмсақ тәсілі деп сезінгенін түсіндірді. Ол берілу үшін кең мақұлдама ұсынды және "Сіздің жақсы көршіңіз және ел адамыңыз" деп қол қойған хатты жіберді; екеуі 1640 жылы Бриджвотерде парламент мүшелері ретінде бірге қызмет еткен. Блейк бұған әсер етпей, ұсыныстан бас тарту туралы жауап хат жіберді, азық-түлік пен оқ-дәрілер қорғаушы әскерлерге жетпей бастады. Бұдан әрі осы жағдайды уастау үшін Уиндхэм қала тұрғындарына азық-түлік жеткізуден сақтау үшін қатаң рациондау салды. Уиндхэм бастапқыда Холборн күштеріне Шардта шабуыл жасауды жоспарлаған, бірақ оның орнына 14 желтоқсанда Бриджвотердегі гарнизонына шегінді. Роялистердің одан әрі шабуылдауынан қорқып, Холборн қала қорғанысын күшейту үшін 1000 сарбазын жіберді. Сол кезде лорд Горинг, роялистік армияның солтүстік-шығыс округтерінің генерал-лейтенанты, "ірі солтүстік-шығыс науқанын" жүргізу үшін патшадан әскер сұрады. Оның өтініші қабылданбады, оның орнына Оңтүстік-Батысқа жіберілді. Ол өзінің назарын бірінші Веймутқа, содан кейін Таунтонға, аймақтағы парламенттік бекіністерге аударды. Ол Веймутты басып алды, бірақ парламенттік күштердің алдында оны ұстай алмады. Сол жеңілістен кейін патшадан алған хатында оған "өңкерістердің сол бөліктерін тазалау" үшін аймақтағы роялистік күштерді жинауға бұйрық берілді. Король мен Уэльс принсі одан әрі шақырғаннан кейін, Гренвилл ақырында Таунтонға қарай жолға шықты және оған солтүстікте корольді қолдау үшін Горингті ілесуге бұйрық берілді, өйткені Гренвиллдің 3000 сарбазынан тұратын күші Таунтонға шабуыл жасау үшін тым аз деп саналды. Ол "Дев...