Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ, Колорадо штаты, Парк округіндегі жазық дала
Grassland flat in Park County, Colorado, US
Оңтүстік Парк – Колорадоның орталық бөлігіндегі Рокки тауларының Москито және Парк тауларымен құралған алабындағы жазық дала. Бұл биік аңғардың биіктігі шамамен 9000–10000 фут (3000 метр) аралығында. Оның ауданы шамамен 1000 шаршы миль (2590 км² немесе 640 000 акр), және ол Парк округіндегі Оңтүстік Платт өзенінің бастауына жақын орналасқан, Денверден оңтүстік-батысқа қарай шамамен 100 км қашықтықта. Бұл Колорадоның Фронт-Рейнджіндегі осы атпен аталатын үш биік таулы алаптың ең үлкені және оңтүстігі, ал қалғандары – Солтүстік Парк және Орталық Парк. Алаптың ең ірі қаласы – Фэрплей, онда 724 адам тұрады.
South Park is a grassland flat within the basin formed by the Rocky Mountains' Mosquito and Park Mountain Ranges within central Colorado. This high valley ranges in elevation from approximately 9,000 to 10,000 ft (3,000 m). It encompasses approximately 1,000 square miles (2,590 km2 or 640,000 acres) around the headwaters of the South Platte River in Park County approximately 60 mi (100 km) southwest of Denver. It is the largest and southernmost of three similarly named high altitude basins in the Front Range of Colorado, the others being North Park and Middle Park. The largest town in the basin is Fairplay, with a population of 724.
Геология
Геологиялық тұрғыдан алғанда, алқап – шығысқа қарай Фронт-Рейндждің негізінен прекамбрийлік магмалық тау жыныстарымен және батысқа қарай Сават көтерілімімен шектесетін, кең жарылған шөгінді тау жыныстарының синклині болып табылады. Москито жотасы алқаптың батыс жағында биік тосқауыл құрайды. Өте ертеде тоқтап қалған Отыз тоғыз мильдік жанартаулық алабы оңтүстік-шығыста орналасқан. Алқаптың асты негізінен плейстоцен кезеңінде мұздықтар салған жұқа қиыршық тас қабатымен жасырылған палеозой және мезозой шөгінді тау жыныстары жатыр. Алдыңғы тау жыныстары шығысқа қарай сәл еңіске түседі. Алқаптың шығыс (және жаңа) жағы негізінен бор дәуірінде шөгіндірген Пьер тақтасымен жабылды. Алқаптың батыс (және ескі) жағы, Ред-Хиллдің батыс бөлігінде, негізінен перм және пенсильвания тау жыныстарымен жабылды. Қызыл төбе алқаптың ортасымен кене және юра дәуірінің еңкейген шөгінді тау жыныстарынан тұратын шұңқырлы жота ретінде созылады.
Geologically, the valley is a wide faulted syncline of sedimentary rocks, sitting between the predominantly Precambrian igneous rocks of the Front Range to the east and the Sawatch Uplift to the west. The Mosquito Range forms a high barrier along the western side of the valley. The long extinct Thirty Nine Mile volcanic field is located just to the southeast. The valley is mostly underlain by Paleozoic and Mesozoic sedimentary rocks concealed by a thin layer of gravel laid down by glaciation during Pleistocene time. The underlying rocks are dipping slightly to the east. The eastern (and newer) side of the valley is underlain primarily by Pierre Shale laid down during Cretaceous time. The western (and older) side of the valley, on the west side of Red Hill, is underlain primarily by Permian and Pennsylvanian rocks. Red Hill runs through the center of the valley as a hogback ridge of tilted Cretaceous and Jurassic sedimentary rocks.
Алтын
Саут-Паркте алтын өндіру 1859 жылы басталды. Парктің батыс жағында кең алқапты алтын кендері өндірілді, ал Москито тауларында кенді алтын кендері өндірілді. Фэрплейдің шығысындағы кең жартасты төбелер алтынды қазу арқылы пайда болған. (Қоллорадодағы алтын өндіру туралы қараңыз).
Gold mining in South Park began in 1859. Extensive placer deposits were mined along the west side of the park, and lode deposits were mined in the Mosquito Range. The extensive gravel ridges east of Fairplay are the result of dredging for gold. (see Gold mining in Colorado).
Мұнай
Саут-Паркта Денвер бассейнінің шығысында мұнай мен газ беретін кейбір геологиялық құрылымдар болғанымен, Саут-Паркта коммерциялық мұнай мен газ табуға жасалған әрекеттер әзірге нәтижесіз болды.
Although South Park contains some of the same geologic formations that yield oil and gas in the Denver Basin further east, efforts to find commercial oil and gas in South Park have so far proven unsuccessful.
Уран
Саут Парктегі құмтастан шамалы көлемде уран қазылып алынған (Қараңыз: Колорадодағы уран өндіру).
A minor amount of uranium has been mined from sandstone in South Park (see Uranium mining in Colorado).
Көлік
Аңғарды бірнеше тас жолдар кесіп өтеді, оның ішінде АҚШ-тың 285 тас жолы, ол Кеноша асуы арқылы Фронт-Рейнджтен шығыс жағынан аңғарға кіреді, бұл Денверге көлік байланысын қамтамасыз етеді. Тас жол Ред Хилл асуында Ред Хилл арқылы өтеді. Солтүстік жағынан аңғар бірнеше биік тау асулары арқылы Оңтүстік Плат өзенінің Солтүстік саласының аңғарымен (Оңтүстік Плат өзенінің саласы) байланысады. Ол сондай-ақ Хьюзиер асуы арқылы 9-шы КО тас жолымен Брекенридж маңындағы Көк өзенге дейін жалғасады. Батысқа қарай, өте биік Москито асуы Москито жотасынан Лидвиллге дейін өтеді. (Москито асуы қазір көлік үшін қолданылмайды, бірақ қазір тарихи және демалыс орны болып табылады.) Оңтүстік-батыс жағында, Москито жотасының оңтүстік бөлігінде, ол Траут Крик асуы арқылы Буэна-Виста маңындағы Арканзас өзенінің жоғарғы аңғарымен байланысады. АҚШ-тың 24 тас жолы Оңтүстік Паркке шығыстан Уилкерсон асуынан кіреді, онда тас жол Колорадо-Спрингске көлік қатынасын қамтамасыз етеді. Ең оңтүстікте, CO 9 тас жолы Currant Creek Pass арқылы өтеді, ол Оңтүстік Парк аймағының оңтүстік шекарасын белгілейді.
The valley is traversed by several highways, including U. S. Highway 285, which enters the valley from the eastern side over the Front Range at Kenosha Pass, providing a vehicle link to Denver. The highway crosses Red Hill at Red Hill Pass. On its northern side, the valley is connected by several high mountain passes to the valley of the North Fork of the South Platte River (a tributary of the South Platte). It is also connected by CO Route 9 via Hoosier Pass to the valley to the Blue River near Breckenridge. To the west, the extremely high Mosquito Pass crosses the Mosquito Range to Leadville. (Mosquito Pass is no longer a practical transportation route, but is now a historical and recreation site.) On its southwestern side, at the southern end of the Mosquito Range, it is connected by Trout Creek Pass to the upper valley of the Arkansas River near Buena Vista. U. S. Highway 24 enters South Park from the east at Wilkerson Pass, where the highway provides vehicle access to Colorado Springs. To the very south, CO Route 9 crosses Currant Creek Pass, which marks the southern edge of the South Park region.
Тарих
Колорадоның көптеген таулы аймақтарындағыдай, бұл аңғар да 19 ғасырдың ортасында еуропалықтар қоныстанғанға дейін юта тайпасының мекені болған. Алайда, 1850 жылдардан бастап, Оңтүстік арапахо тайпалары бұл аймаққа еніп, жазықтардағы дәстүрлі аң ауру жерлерінің тозуын көргеннен кейін, оны маңызды бизон (бұқа) жайылымы ретінде қастерледі. Олар аумақ үшін юта тайпасымен қайта-қайта қақтығыстарға түсті. 1844 жылы Джон К. Фремонт екінші экспедициясы кезінде бұл аймақты зерттеді, сол кезде ол "Bayou Salade" деп аталды, бұл испан тіліндегі "Valle Salado" – "тұзды аңғар" деген сөздің бұрмалануы. 1859 жылы Колорадо алтын асығы кезінде аңғардағы өзендерде алтынның табылуы кеншілердің көптеп келуіне әкелді. Фэрплей қаласы осы кезеңде, жақын орналасқан Тарриолл қаласынан гөрі заңды тәртіп орнаған жер ретінде құрылды және 20 ғасырдың ортасына дейін алтын, кейін күміс өндірудің маңызды орталығы болып қала берді. Фэрплей қаласының сыртында орналасқан Саут Парк Сити ашық аспан астындағы мұражайы алтын асығының дәуірін тарихи тұрғысынан көрнекті бейнелейді. 1879 жылы Денвер, Саут Парк және Тынық мұхиты темір жолының Кеноша жотасы арқылы ұзартылуымен аймақ Денвермен теміржол арқылы байланысты.
Like much of the mountainous areas of Colorado, the valley was inhabited by Utes before the arrival of European settlers in the middle 19th century. However, from the 1850s onward, the area was increasingly encroached on by Southern Arapaho bands, who came to cherish it as an important buffalo range after witnessing the continued degradation of their typical hunting grounds on the plains and who repeatedly became entangled in skirmishes with the Utes over the territory. It was explored by John C. Fremont during his second expedition in 1844, at which time it was referred to as "Bayou Salade," a corruption of Spanish "Valle Salado," meaning salty valley. In 1859, the discovery of placer gold in the streams of the valley during the Colorado Gold Rush led to an influx of prospectors and miners. The town of Fairplay was founded as a more law abiding place to live than the older, nearby town of Tarryall during this time and continued to be a center of gold, and later silver mining up through the middle 20th century. South Park City, an open air museum outside Fairplay, provides a historical recreation of the gold rush days. The basin was connected to Denver by railroad with the extension of the Denver, South Park and Pacific Railroad over Kenosha Pass in 1879.
Танымал мәдениетте
1990 жылдардың соңынан бері Саут Парк атақты анимациялық «Саут Парк» сериалының өтетін жері ретінде кеңінен танылды. «Саут Парк» сериалының авторы Трей Паркер Фэрплейден шамамен 65 шақырым шығысқа қарай орналасқан Конифер қаласында өскен. Паркер мен оның әріптесі, сондай-ақ Колорадо штатының тумасы Мэтт Стоунның айтуынша, бұл аймақ Колорадода мистикалық әңгімелермен, Ұшатын объектілер (НЛО) туралы құпиялармен және әйелдердің сыртқы күштер тарапынан ұрлану оқиғаларымен әйгілі болған, бұл оқиғалар сериалына шабыт көзі болды.
Since the late 1990s, South Park has been best known as the eponymous setting of the animated series South Park. Trey Parker, one of the creators of the South Park series, grew up in Conifer, about 40 miles (65 km) east of Fairplay. According to Parker and co creator Matt Stone, who is also a Colorado native, the area was well known in Colorado for supernatural tall tales, UFO conspiracies and alien abduction stories that served as partial inspiration for the series.