Кіріспе

Америкалық болжамдық көркем әдебиет жазушысы және редакторы (1935 жылы туған)

Алғашқы жылдар

Сильверберг 15 қаңтар 1935 жылы Бруклинде еврей отбасында дүниеге келген. Бала кезінен оқығанды жақсы көретін ол жасөспірім шағында ғылыми-фантастикалық журналдарға әңгімелер жаза бастады. 1956 жылы Колумбия университетінен ағылшын әдебиеті мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Колумбияда оқып жүргенде ол Томас И. Кроуэлл баспасынан шыққан "Альфа С-дағы бүлік" (1955) атты жасөспірімдер романын жазды, мұқабасында: "Ғарыштан қызықты оқиға" деп жазылған еді. Келесі төрт жыл бойы, өзінің айтуынша, ол жылына миллион сөз жазды, көбінесе журналдар мен Ace Doubles үшін. Ол осы кезеңде өзінің атын, сондай-ақ көптеген псевдонимдерді пайдаланды және көбінесе сол кездегі көршісі Рэндалл Гарреттпен бірлесіп жұмыс істеді. (Сильверберг пен Гарретт еңбектері де әртүрлі псевдонимдермен жарық көрді, ең танымалсы – Роберт Рэндалл.) 1956 жылдан 1959 жылға дейін Сильверберг ай сайын орташа есеппен бес әңгіме жариялады, ал 1958 жылы ғана 80-нен астам әңгіме жарық көрді. 1959 жылы ғылыми-фантастика нарығы оқырмандардың талғамдарының өзгеруіне және сол кездегі бірнеше жетекші журналдардың банкротқа ұшырауына байланысты құлдырады. Сильверберг тарихи мақалалардан бастап, криминалдық әдебиетке және жұмсақ порнографияға дейін басқа да салаларға көптеп жазу арқылы жағдайға бейімделді. "Боб Сильверберг, ғылыми фантастиканың алып есімі, бір баспагерге айына екі кітап, екінші баспагерге бір кітап және журналға тағы бір кітапқа тең жазып отырды. Ол көптеген псевдонимдермен, соның ішінде Дон Эллиотт ретінде жарияланған 200-ге жуық эротикалық романды шығарып, айына ширек миллион сөз жазып отырды." 2000 жылы берген сұхбатында Сильверберг эротикалық әдебиетті (Дон Эллиотт псевдониммен жарық көрген) 26 жасында, сатып алған керемет үйі үшін үлкен қарызға батқан кезде бастағанын түсіндірді. Ғылыми фантастика жазу арқылы үйдің қарызын төлеуге мүмкіншілік болмады, сондықтан ол көптеген секс романдары жазды. Мен осы туралы жасырмадым, адамдар білсін бе, білмесін бе, маған ешқандай маңызы болмады. Бұл тек жұмыс еді. Сонымен қатар, бұл мен өте жақсы атқаратын жұмыс еді. Менің ойымша, олар керемет эротикалық романдар еді.

Әдебиеттің өсуі

1960-шы жылдардың ортасында көптеген ғылыми-фантастика жазушылары жанрдың алғашқы жылдарында жиі кездесетін оқиғалы, «қатты» ғылыми-фантастика мен ғарыш операсы тақырыптарынан алыстап, үлкен әдеби амбициялар, психологиялық тереңдік және тәжірибелік әдістермен әңгімелер жаза бастады (қараңыз, «Жаңа толқын» ғылыми фантастикасы). Фредерик Поль, сол кезде үш ғылыми-фантастикалық журналдың редакторы, Сильвербергке олар үшін жазуда шығармашылық еркіндік ұсынды. Бірақ осы кезеңде жазған романдары оның бұрынғы туындыларынан жоғары бағаланады; Будрис 1968 жылы «Сильверберг енді терең толық, жоғары білімді, көркем безендірілген кітаптар» жазып жатыр деп таңғалысын білдірді, мысалы, «Қиялы мол гүлдер» және «Уақыттың бетперделері». Жаңа Сильвербергтің пайда болғанын білдірген алғашқы кітап, Польдің «Галактика» журналында жарияланған әңгімелер жинағынан құралған «Аспанды ашу» болды, онда жаңа дін адамдарға жұлдыздарға жол ашады. Одан кейін Джозеф Конрадтың туындыларынан іздер көрінетін «Жерге қарай» атты әңгіме жарық көрді, онда шетелдік әлемнің бұрынғы әкімшісі планета тұрғындары босатылғаннан кейін қайта оралады. Сол кездегі танымал туындылардың ішінде қайтыс болғандардың естеліктері мен тұлғаларын басқа адамдарға беру мүмкіндігі туралы «Қайта тірілу» (To Live Again); халық саны артық болашақты бейнелейтін «Ішкі әлем» (The World Inside); және телепаттың қабілетін жоғалту туралы «Іштен өлу» (Dying Inside) кітаптары бар. 1967 жылдың тамыз айындағы «Галактика» журналында Сильверберг 20 000 сөзден тұратын «Хоксбилл станциясы» повесін жариялады. Бұл туынды Сильвербергке алғашқы Хьюго және Небюла сыйлықтарына үміткерлік алып келді. Келесі жылы «Хоксбилл станциясының» кеңейтілген романдық нұсқасы жарық көрді. 1969 жылы «Түн құстары» (Nightwings) ең жақсы повесть үшін Хьюго сыйлығын жеңіп алды. Сильверберг 1970 жылы «Жолаушылар» әңгімесі үшін Небюла сыйлығын, келесі жылы «Өзгерістер заманы» романы мен «Ватиканнан жақсы жаңалықтар» әңгімесі үшін екі сыйлықты, ал 1975 жылы «Өлімен туған» повесі үшін тағы бір сыйлықты иеленді.

Кейінгі дамуы

Үлкен үй өртінің және қалқанша безінің жұмысындағы бұзылулардың салдарынан Сильверберг 1972 жылы туған Нью-Йорк қаласынан Батыс жағалауға көшіп, 1975 жылы жазушылықтан зейнетке шыққандығын жариялады. Алайда, 1980 жылы ол «Лорд Валентиннің қамалы» романымен қайта оралды.

Сильверберг 1986 жылы Уильям Батлер Йейтстің өлеңімен аттас «Византияға саяхат» повесі үшін «Небула» сыйлығын, 1987 жылы Бангсян Фантазиясының «Тозақ әлеміндегі батырлар» ғаламшарында оқиғасы өтетін «Аутбэктағы Гилгамеш» повесі үшін «Гюго» сыйлығын, ал 1990 жылы «Саякер кір» үшін тағы бір «Гюго» сыйлығын алды. Соңынан «Тағы бір саякер кіргізіңіз» жарық көрді. Олар Сан-Франциско шығанағы аймағында тұрады.