Кіріспе
Ағылшын шахмат гроссмейстері (1984 жылы туған) ағылшын шахматшысы Люк Джеймс МакШейн (7 қаңтар 1984 жылы туған) – ағылшын шахматшысы. Бала кезінен дағдылы шахматшы ретінде танылған ол 2000 жылы, 16 жасында ФИДЕ-ден гроссмейстер атағын алды. МакШейн Англияның алдың қатарлы шахматшыларының біріне айналып, ұлттық құрамаға енді. Ол сонымен қатар Лондонның қаржы секторында трейдер болып жұмыс істеді және бұрын әлемдегі ең күшті әуесқой шахматшы деп аталған.
the English chess player
Luke James McShane (born 7 January 1984) is an English chess player. A chess prodigy, he was awarded the title of Grandmaster by FIDE in 2000, at the age of 16. McShane has become one of England's leading players and a member of the national team. He also worked as a trader in London's financial sector, and has previously been described as the world's strongest amateur chess player.
Ерте мансап
МакШейн сегіз жасында Дуйсбургте өткен 10 жасқа дейінгі әлем чемпионатында жеңіске жетті. Ұзақ уақыт өткен соң, ол Psion компьютерлік компаниясынан демеушілік алды және 1995 жылы Гарри Каспаровпен бірдей кездесуде ойнады. Он алты жасында ол Ұлы шебер атағын алған ең жас британдық шахматшы болды, Германия, Исландия және Данияның Копенгаген қаласында өткен Политикен кубогындағы турнирлерде қажетті үш нәтиже ("нормалар") көрсетті. Ол 2007 жылдың қаңтарында Дэвид Хауэлл бұл көрсеткішті жаңартқанға дейін рекордты сақтап тұрды. 2004 жылдың қаңтарында МакШейн 21 жасқа дейінгі жасөспірімдер арасында әлемдік рейтингте екінші орынды Теимұр Раджабовтан кейін иеленді.
Үлкен шебер
МакШейннің ең танымал нәтижелерінің қатарында 1998 жылы Ирландияда Джон Наннмен бірге Бунратти Мастерс турнирінде бірінші орынды бөлісіп, алты ойынның бесеуінде жеңіске жеткені, сондай-ақ Стюарт Конкест пен Богдан Лаличпен бірге Килкиннің Iona Technologies International Masters турнирінде жеңімпаз атанғандығы бар. МакШейн 2002 жылы Торквейде өткен Британ чемпионатында көш бастады және соңғы турда жақсы позицияда болды, бірақ турнир жеңімпазы Рамачандран Рамешке қарсы ойында қателік жіберіп, ұтылып қалды. МакШейн төртінші орынды бөлісті. 2002 жылдан бастап МакШейнге әлемнің үздік он ойыншысынан күшті қарсылық келді. Ол Англия құрамасы сапында Бледте өткен Шахмат Олимпиадасында 6½/11 ұпай жинап, Гоада өткен Әлем чемпионатында күміс медаль жеңіп алды. 2003 жылы Рейкьявиктегі Хрокурин турнирінде бесінші орын алып, Ұлыбританияның бірінші ойыншысы Майкл Адамсты еңсерді және Виктор Корчной мен Алексей Шировпен тең ойнады. Содан кейін ол Рейкьявикте өткен блиц-турнирде Шировты жеңді. 2003 жылы Мальмёде өткен Sigeman & Co турнирінде 5½/9 ұпаймен үшінші орынды иеленді, турнир жеңімпазы Василий Иванчукпен тең ойнады. 2003 жылы МакШейн Түркиядағы Силивриде өткен Еуропа жеке чемпионатында 8/13 есебімен 207 ойыншының арасында 27-орынды иеленді, жеңімпаз Зураб Азмайпарашвилиден 1½ ұпай артта қалды. Содан кейін ол Алексей Дреев пен Кришнан Сасикиранмен бірге Данияның Эсбьерг қаласында өткен Солтүстік теңіз кубогында 6½/9 есебімен бірінші орынды бөлісті, Копенгагендегі Политикен кубогында 8½/11 есебімен екінші орынды иеленді және Мальмё Мастерс турнирінде 7½/9 есебімен, ең жақын бәсекелесінен бір жарым ұпай алды. 2009/10 жылдары Стокгольмде өткен 39-шы Рильтон кубогында Эдуардас Розенталис, Павел Понкратов, Радослав Войташек және Игорь Лисиймен бірге бірінші-бесінші орындарды бөлісті. 2010 жылы ол Вулвегадағы үшінші Remco Heite турнирінде жеңіске жетті. МакШейн – күшті блиц шахматшысы. 2003 жылы Куппенхайм турнирінде 136 ойыншы қатысып, Владимир Эпишин мен бұрынғы неміс блиц-чемпионы Роберт Рабьегадан озып, 50½/53 ұпаймен аяқтады. Бұл турнирде ол ойындарын интернет арқылы өткізді, ал қалған қатысушылар Германиядағы ойын залында болды. 2003 жылы ол Уксбриджде өткен Британдық блиц чемпионатында 14½/16 ұпаймен және Гренландия ашық жылдам турнирінде 8½/9 ұпаймен жеңіп алды. 2009 және 2010 жылдары МакШейн Лондон шахмат классикасына қатысты. Ол турнирдің алғашқы көрсетілімінде ортаңғы орынды иеленді және Хикару Накамураға қарсы жеңісі үшін ең жақсы ойын сыйлығын алды. 2010 жылғы турнирде Вишванатан Ананд (әзіргі әлем чемпионы), Магнус Карлсен (2010 жылдың басым бөлігінде бірінші орынды иеленген) және Владимир Крамник (бұрынғы әлем чемпионы) қатысты. Жеңіс үшін 3 ұпай, теңдік үшін 1 және жеңіліс үшін 0 ұпай жүйесі бойынша МакШейн жеке кездесуде Карлсенді жеңген Анандпен бірге екінші орынды бөлісті және Крамник алды. Жеңілмеген, оның турнирдегі көрсеткіші 2838 – Карлсен мен Анандтан жоғары болды. 2011 жылдың қаңтар айында рейтингтік тізімде ол Найджел Шортты қысқа уақытқа басып шығып, Ұлыбританияның Майкл Адамстан кейінгі екінші жоғары рейтингті ойыншысы болды. 2011 жылдың қаңтар айында МакШейн Дэвид Наварамен бірге Tata Steel турнирінің "B тобында" бірінші орынды бөлісті, ол теңдікпен жеңіске жетті және Наварамен бірге 2012 жылғы "А тобы" үшін біліктілік алды, бірақ жұмыс міндеттемелеріне байланысты ойнамады. МакШейн 2012 жылдың маусым айында Мәскеудегі Тал мемориалына қатысты. Соңғы орынды иеленген ол әлемдегі екінші орынды иеленген Левон Аронянды жеңіп, бастама үшін алмасуды құрбан етті. Ол Александр Морозевич пен Владимир Крамникке қарсы жеңістерге қол жеткізді, оның жанжалшыл өнерлері Алексей Широв пен Шахрияр Мамедьяровтан алда онлайн-сараптамада өзінің жауынгерлік орнын қамтамасыз етуге жауапты сайлаушыларды марапаттады. Алайда, ол Магнус Карлсен, Фабиано Каруана, Теймур Раджабов және Александр Грищуктан жеңілгеннен кейін соңғы (сегізінші) орынды иеленді. 2015 жылы МакШейн әсіресе АҚШ-та белсенді болды. Маусым айында ол DC International (Арлингтон) жарысында 7/9 есебімен жеңіске жетті. Келесі айда ол Әлем чемпионатында 6½/9 есебімен аяқтады, ол алдыңғы топтан жарты балл артта қалды. Қазан айында ол Лас-Вегас миллионер шахмат турниріне оралды және нокаут кезеңіне аз ғана жолдама алды, бірақ Ашық турнирде 7/9 есебімен аяқтады, оны Весли Со, Фабиано Каруана және Евгений Нажермен теңестірді. Ол 2015 жылы Лондон шахмат классикасында бір мезгілде көрсетілім беруге тапсырылған, бірақ сонымен қатар фестивальдің екі іс-шарасына қатысты. Біріншісі - алғашқы Британдық нокаут чемпионаты, ол жартылай финалда Ник Пертке ұтылып қалды. Super Rapidplay Open турниріне 33 гроссмейстер қатысқанда, ол 9½/10 есебімен жеңіске жетті, екінші орыннан бір ұпаймен озып кетті. Катовице 2017 турнирінде ол 17½/22 есебімен Еуропа блиц чемпионатында күміс медаль жеңіп алды, Сергей Жигалкодан жарты балл артта қалды. МакШейннің нәтижесі оны жоғары рейтингті Ян Кшиштоф Дуда мен Дэвид Наварадан озып кетті, турнирге қатысушылардың саны мыңнан асты. МакШейн 2019 жылғы Әлем командалық чемпионатында, Астанада өткен Англия құрамасының құрамында қатысты. Англия күміс медаль жеңіп алды, ал ол екінші тақтада жеке алтын медаль жеңіп алды.
Білім және жартылай жұмыс істейтіндер
МакШейн 2003 жылы Оксфорд университетіне түсуге дейін Вестминстер мектебінде, содан кейін Лондон қаласының мектебінде оқыды. 2006 жылдың жазында ол Goldman Sachs компаниясында FICC бөлімінде стажировкадан өтті. 2007 жылдың жазында университетті бітірген соң, ол онда саудагер болып жұмыс істеді. Жұмысынан кеткеннен кейін шахматпен айналысуы қысқа мерзімге күшейді, бірақ ол кейін толық жұмысқа оралғандықтан 2011 жылғы Британ чемпионатының шақыруын қабылдаудан бас тартуға мәжбүр болды. Ол әлі де шахмат ойнайды, бірақ бұрынғыдан аз, және оны әлемдегі ең күшті әуесқой шахматшы деп есептейді.
Баспасөзші
МакШейн 2019 жылдың қазан айынан бері The Spectator журналының шахмат туралы жазбашысы болып жұмыс істеп келеді.