Кіріспе

Бұл римдік легиондардың тізімі, әр легион туралы маңызды фактілерді қамтиды, негізінен Принципат (алғашқы империя, б.з.д. 27 – 476 ж.) легиондарына назар аударады, олар туралы мол әдеби, эпиграфикалық және археологиялық деректер сақталған. Август б.з.д. 31 жылы жалғыз билеуші болған кезде, сол кездегі 50-ден астам легионның жартысын таратып жіберді. Қалған 28 легион Принципаттың алғашқы Императорлық армиясының (б.з.д. 27 – 476 ж.) ядросын құрады, олардың көпшілігі үш ғасырдан астам уақыт бойы сақталды. Август және оның тікелей ізбасарлары легиондарды тұрақты құрамаларға айналдырып, оларды 25 жылдық стандартты мерзімге толыққанды карьералық әскерилермен жабдықтады. Доминат кезеңінде (Империяның соңы, 476–565 ж.) легиондар да кәсіби болды, бірақ Принципатпен салыстырғанда дәлелдердің аздығына байланысты олар туралы аз мәлім. Анық болғаны, кейінгі легиондар көлемі, құрылымы және тактикалық рөлі жағынан алдыңғыларынан түбегейлі өзгеше болды, бірақ олардың кейбіреуі ерте кезеңдегі аттарын сақтап қалды. Бұл императорлар Диоклетиан мен Константин I-нің әскери реформаларының және 4 ғасырдағы одан әрі дамудың нәтижесі болды. Легиондар римдік сандармен белгіленетін, бірақ кейде олардың жазылуы қазіргі стандарттан өзгеше болды. Мысалы, "IV", "IX", "XIV", "XVIII" және "XIX" жазуларымен қатар, "IIII", "VIIII", "XIIII", "XIIX" және "XVIIII" жазулары да жиі қолданылды. Легиондарда сонымен қатар когномен немесе лақап аты болды. Легионның нөмірі де, лақап аты да оны анықтау үшін жеткілікті ерекше болмаса да, белгілі бір легионды анықтау үшін екеуінің үйлесімі қажет. Мысалы, Legio III Cyrenaica және Legio III Gallica – Республиканың соңғы және Империя кезеңдерінің екі түрлі, ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген легиондары. Легиондарды визуальды түрде тану үшін олар белгілі бір эмблеманы, легионның символды бейнесін, көбінесе жануарды немесе мифологиялық тұлғаны, вексиллумда – легионның туын және легионның эмблемасы мен атын алып жүретін кішкентай төртбұрышты туында бейнелейтін.

Негізгі легионерлік база

Бұл легионның Принципат кезеңінде ең ұзақ уақыт өткізген кастрасын (базасын) көрсетеді. Легиондар көбінесе басқа легиондармен бір базаны бөлісіп отыратын. Оперативтік қажеттіліктер туғанда легионның бөлімдері ұзақ мерзімге басқа базалар мен провинцияларға жіберілуі мүмкін.

Эмблемасы

Легиондар көбінесе бір уақытта бірнеше белгіні тасыды және кейде оларды өзгертіп отырды. Цезарь құрған легиондар көбінесе бұқа белгісін алғашқыда тасыды, ал Август легиондары көбінесе Көзікше белгісін тасыды.

Кастра легионария

Легион тарихындағы негізгі орналасқан жерлері (кастралар) және/немесе провинциялары, мерзімдері көрсетілген.

Негізгі дереккөздер

Notitia Dignitatum 5-ші ғасырдың басындағы әскери бірліктер мен олардың орналасқан жерлерін көрсетеді.