Финляндия музыкалық дәстүрлерінің шолуы

Кіріспе

Финляндия музыкасын шартты түрде халық музыкасы, классикалық және заманауи өнер музыкасы, сондай-ақ заманауи танымал музыка деп бөлуге болады. Финляндияның халық музыкасы Балто-фин халықтары арасында ортақ болатын кең музыкалық дәстүрге жатады және «Калевала» өлшемі деп аталатын ырғақта орындалады. Ескі үлгідегі халық әндері Батыс Финляндияда бірте-бірте сиреп қалғанмен, елдің шығыс бөлігінде, атап айтқанда Савония және Карелияда кең таралды. «Калевала» жарық көргеннен кейін бұл музыка қайтадан танымал болды. Батыста скандинавиялық халық музыкасының басым дәстүрлері сақталған. Солтүстік Финляндияның саам халқының өзіндік музыкалық дәстүрлері бар, ол саам музыкасы деп белгілі. Фин халық музыкасы қайта жаңғыру кезеңін басып, танымал музыканың құрамына енді. Классикалық және заманауи өнер музыкасы саласында Финляндия көптеген музыканттар мен композиторларды өндірді. Заманауи танымал музыкаға басқа скандинавия елдеріндегідей хеви-метал сахнасы, сондай-ақ танымал рок және поп-топтар, джаз музыканттары, хип-хоп орындаушылары мен би музыкасын жасайтындар кіреді. Шлагер сахнасындағы оркестр билері жергілікті тангоның танымал екенін көрсетеді.

Халықтық музыка

Финляндиядағы халық музыкасының екі негізгі дәстүрі — Калевала және солтүстік халық музыкасы немесе пелиманни (солтүстік германдық spelman, "музыкашы").

Калевала

Калевала көне. Оның ең маңызды түрі – рунонлауланта («жыр айту», немесе ән салу), дәстүрлі түрде тек шкаладағы алғашқы бес нотаны пайдалана отырып, трохалық тетраметрде орындалады. Бұл ән түрі аллитерация арқылы Вяйнямёйнен, Лемминкяйнен және Куллерво сияқты батырлар туралы әңгімелерді айтады. Әндер жатталды, жазылған емес, оларды жеке орындаушы немесе жеке орындаушы мен хор кезектесіп айтады. Вантаа камералық хоры – мұндай жырларды қазіргі заманғы аранжировкамен орындайтын хордың бір мысалы. Фин аспаптарының дәстүрлілеріне кантеле жатады, ол хордофон, және оны «Калевалада» батыр Вяйнямёйнен қолданған. Джохикко (ілгекті лира) және сэкипилли (фин сазсырығы) сияқты көне аспаптар қолданыстан шығып қалған, бірақ қазір халықтық өнерді жаңғырту арқасында қайта танымал болып келеді. Värttinä – Калевала жырлау дәстүріне және кантелеге көбірек бейімделген қазіргі заманғы топ.

Пелиманни

Пелиманни музыкасы – скандинавиялық халық би музыкасының фин нұсқасы және ол тоналды. Ол 17 ғасырда Орталық Еуропадан Скандинавия арқылы Финляндияға келді, ал 19 ғасырда Калевала дәстүрін ығыстырды. Пелиманни әдетте скрипка мен кларнетпен орындалған. Кейіннен гармония мен аккордеон да қосылды. Пелиманни дәстүріндегі танымал билер: полька, мазурка, шоттиш, квадриль, вальс және минуэт. 17 ғасырда рекийлаулу деп аталатын ұйқасты шанамен жүріп ән салу да кең таралды. Финляндиядағы көптеген шіркеулердің қарсылығына қарамастан, рекийлаулу танымал болып қалып, бүгінде поп-әндерде жиі кездесетін элементке айналды. 1920 жылдан бері бірнеше танымал фин орындаушылары репертуарында рекийлаулуды маңызды бөлік ретінде пайдаланды. Поп-рекийлаулудың алғашқы өкілдері – Артур Киландер, ал Эркки Ранкавита, Kuunkuiskaajat және Pinnin Pojat осы дәстүрді сақтап қалды. 20 ғасырдың басында Каустинен аймағы Пелиманни музыкасының инновациялық орталығына айналды. Фрити Ояла мен Антти Ярвеля сол дәуірдің скрипкашылары болды. Конста Йилхэ және Purpuripelimannit тобының (1946 жылы құрылған) өзге де мүшелері осы кезеңдегі ең ықпалды топтардың біріне айналды. Бүгінгі күні Каустинен дәстүріндегі белгілі фин халық музыкасы топтарына JPP, Frigg (шарты бойынша норвегиялық топ) және Troka жатады. Қазіргі таңдағы маңызды халық музыканттарының бірі – аккордеоншы Мария Каланиеми. Көбінесе қолданылатын аспаптар: труба, валторна және сыбызғы. Ірі виртуоз музыканттар: Лина Жоутсенлахти, Теппо Репо және Вирпи Форсберг. 20 ғасырда джаз және фокстрот сияқты заманауи музыка мен билердің ықпалы фин музыкасының ерекше формаларын – хумпа мен дженкканы тудырды.

Сами музыкасы

Солтүстік Финляндия, Швеция және Норвегиядағы саам халқы жойк деп аталатын, рухқа толы әндерімен белгілі, бұл әндер кейбір американдық халық әндерін еске түсіреді. Лавлу немесе вуэли әндерін де жойк деп атауға болады, бірақ бұл техникалық тұрғыдан дұрыс емес. Хип-хоп әртісі Амок Инари саам тілінде рэп орындағанымен көзге түседі.

Классикалық музыка

XVIII ғасырда Түркі қаласында қоғамдық концерттер ұйымдастырылды және Эрик Тулиндберг алты атақты скрипкалық квартет жазды. 1809 жылы Ресейдің Финляндияны аннексиялауынан кейін Виипури және Хельсинки қалалары мәдени орталықтарға айналды, ал опера кең танымал болды. Алғашқы фин операсын 1852 жылы неміс композиторы Фредерик Пациус жазды. Пациус сонымен қатар «Maamme/Vårt land» (Біздің Еліміз) – Финляндияның ұлттық әнұранын жазды және 1838 жылы Финляндиядағы ең көне, әлі де жұмыс істеп тұрған хор – Akademiska Sångföreningen-ді құрды. 1874 жылы 1881 жылы Ювяскюля фестивалімен басталған, көркемдік өркендеуге мүмкіндік беру үшін Мәдениет және білім беру қоғамы (Kansanvalistusseura) құрылды. Эстониялық тамырларымен байланысты фестиваль бүгінге дейін жалғасуда. 1883 жылы Хельсинки университетінің хоры (Ylioppilaskunnan Laulajat) негізінен швед тілінде сөйлейтін ортада фин тіліндегі хор ретінде құрылды. Сол жылы дирижер Роберт Каянус Хельсинки филармониялық оркестрін, ал Мартин Вегелиус – кейіннен Сибелиус академиясы болған мекемені құрды. 1890 жылдары Калевалаға негізделген фин ұлтшылдығы кеңіректе тарады, ал Жан Сибелиус өзінің вокалды симфониясы «Кульерво» арқылы танымал болды. Ол Карелиядағы жыршыларды зерттеу үшін грант алды және халықаралық аренадағы алғашқы көрнекті фин музыканты ретінде өркендеуін жалғастырды. 1899 жылы ол «Finlandia» шығармасын жазды, ол Финляндияның тәуелсіздігіне үлкен үлес қосты. Ол Финляндияның ең танымал ұлттық тұлғаларының бірі және ұлттық символы болып саналады. Сибелиуспен қатар, ұлттық романтизмнің ықпалымен басқа да композиторлар пайда болды, олар ерекше фин музыкалық стилінің қалыптасуына үлес қосты. Хайно Каски шағын камералық музыкалық шығармалар жазды; Эркки Мелартиннің репертуарында алты симфония бар; Ерьё Кильпинен жеке әндер, сондай-ақ Ливи Мадетоя және Тоиво Куула шығармаларын жазды. 1930 жылдары Ууно Клами және Ерьё Кильпинен сияқты композиторлар танымал болды. Кильпиненнің көзқарасы біршама ұлтшылдыққа бейім болса, Кламидің шығармаларына француздық үлгілермен қатар карельдік әсерлер де сіңген. Финляндияда классикалық музыка өте дамыған. Композиторлар Микко Франк, Эса-Пекка Салонен (сонымен қатар белгілі композитор), Юкка-Пекка Сарасте, Осмо Вянскя, Сусанна Мялкки, Лейф Сегерстам және Сакари Орамо сияқты дирижерлердің қолдауына ие болды. Көптеген фин әншілері мен музыканттары халықаралық деңгейде жетістіктерге қол жеткізді. Олардың арасында опера әншілері Марти Талвела, Карита Маттила, Матти Сальминен, Сойле Изокоски және Топи Лехтипу, пианиношылар Ральф Готони, Олли Мустонен, Ристо Лауриала, Янне Мертанен және Паавали Юмппанен, сондай-ақ кларнетші Кари Криикку және скрипкашы Пекка Куусисто бар. Финляндияның барлық көрнекті музыканттары классикалық және заманауи өнер музыкасын орындайды. 1993 жылы жаңа Фин Ұлттық операсының және 2011 жылы жаңа Хельсинки Музыка үйінің ашылуы классикалық және өнер музыкасының беделін арттырды. Финляндиядағы оркестрлер желісі, әлемдегі ең тығыз желілердің бірі болуы мүмкін, оның құрамында Фин симфониялық оркестрлер қауымдастығының 30 мүшесі бар.

In the 18th century, public concerts were established in Turku and Erik Tulindberg wrote six famous string quartets. After Russia's 1809 annexation of Finland, the cities of Viipuri and Helsinki became cultural centers and opera became popular. The first Finnish opera was written by the German composer Fredrik Pacius in 1852. Pacius also wrote Maamme/Vårt land (Our Land), Finland's national anthem and founded Akademiska Sångföreningen in year 1838, the oldest still active choir in Finland. In 1874, the Society for Culture and Education (Kansanvalistusseura) was founded to provide opportunities for artistic expression, beginning with the Jyväskylä festival in 1881. The festival, organized on Estonian roots, continues today. In 1883, the Helsinki University Chorus (Ylioppilaskunnan Laulajat) was founded as a Finnish language choir amidst the mostly Swedish speaking scene. The same year conductor Robert Kajanus founded the Helsinki Philharmonic Orchestra and Martin Wegelius founded what became the Sibelius Academy. In the 1890s, Finnish nationalism based on the Kalevala spread, and Jean Sibelius became famous for his vocal symphony Kullervo. He received a grant to study poetry singers in Karelia and continued his rise as the first internationally prominent Finnish musician. In 1899 he composed Finlandia, which played an important role in Finnish independence. He remains one of Finland's most popular national figures and national symbol. Alongside Sibelius, national romanticism sprouted other composers who contributed in the formation of a distinct Finnish style of music. Heino Kaski was a composer of small chamber music pieces; Erkki Melartin's output includes six symphonies; Yrjö Kilpinen composed solo songs, as well as Leevi Madetoja, and Toivo Kuula. In the 1930s composers including Uuno Klami and Yrjö Kilpinen rose to popularity. Kilpinen's approach was somewhat nationalistic, whereas Klami had Karelian influences, leaning towards French models. Finland had a lively classical music scene. Composers were supported by conductors such as Mikko Franck, Esa Pekka Salonen (also a notable composer), Jukka Pekka Saraste, Osmo Vänskä, Susanna Mälkki, Leif Segerstam and Sakari Oramo. Many Finnish singers and instrumentalists achieved international success. Among them are opera singers Martti Talvela, Karita Mattila, Matti Salminen, Soile Isokoski and Topi Lehtipuu, pianists Ralf Gothoni, Olli Mustonen, Risto Lauriala, Janne Mertanen and Paavali Jumppanen, as well as clarinettist Kari Kriikku and violinist Pekka Kuusisto. Practically all prominent Finnish musicians perform both classical and contemporary art music. The opening of the new Finnish National Opera in 1993 and the new Helsingin Musiikkitalo in 2011 strengthened the position of classical and art music. The orchestra network in Finland might be proportionally the densest in the world, including 30 member orchestras of the Association of Finnish Symphony Orchestras.

Опера

Айно Актэ және басқа опера әншілері 1911 жылы Фин операсын құрды. Актэ келесі жылы Савонлиннада фестиваль бастады; бұл 1960-шы жылдары жаңа фин операсы 1970-ші жылдары танымал болмай тұрып басталған Савонлинна опера фестивалінің бастауы болды. Леви Мадетояның 1924 жылы шыққан «Похьялизия» опералық аллегориясы, бұрынғы онжылдықтардағы орыс үстемдігі туралы, 1920 жылдары танымал болды. Шамамен сол уақытта Арре Мериканто Айно Актэнің либреттосына «Жуха» операсын жазды, ол оны қабылдамады және Леви Мадетоядан басқа нұсқасын жазуды сұрады; Мерикантоның «Жуха» операсы композитордың 1958 жылы қайтыс болғаннан кейін алғаш рет орындалды және бағаланбаған шедевр ретінде танылды. Аулис Саллинин 1970-ші жылдары «Жолаушы» және «Қызыл сызық» операларымен фин операсының жаңа толқынын бастады. «Қызыл сызық» Мәскеу, Лондон және Нью-Йорк қалаларында қойылды. Саллиннің сахналық шығармаларымен бірге Юнас Кокконеннің «Соңғы құштарлықтар» операсы сол дәуірдегі фин операсының өрлеуіне үлес қосты. Соңғы уақытта фин композиторларының ірі операларына Кая Саарияхоның «Л'Амур де лоэн» және «Адриана матер», сондай-ақ Олли Кортекангастың «Исән тытто» («Әкеңнің қызы») опералары жатады. 1960 жылдан бері Лахти симфониялық оркестрінің скандинавияның ең маңызды оркестрлерінің бірі ретінде беделін дирижер Осмо Вэнскэ нығайтты; бұл 1980-ші жылдары операның танымалдылығын арттыруға көмектесті, бұл басқа жерлерде көне деп саналатын өнер түрін құтқарып қалды. Савонлинна опера фестивалі 1967 жылы қайта ашылды. Марти Талвела, Карита Маттила және Йорма Хиннинен халықаралық опера жұлдыздарына айналды, ал Калеви Ахо, Олли Кортекангас, Пааво Хейнен, Аулис Саллинин, Эиножухани Раутаваара, Атсо Алмила және Илкка Куусисто сияқты композиторлар табысты опералар жазды.

Қазіргі заманғы өнер музыкасы

Финляндиядағы классикалық музыкадан кейінгі алғашқы толқын 1920 жылдары модернистер Арре Мериканто, Вайно Раитио және Сульхо Рантамен қалыптасты. Бірақ, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін өнердегі ұлтшылдық тенденцияның күшеюі бұл қозғалысты басып тастады. 1940 жылдары Эрик Бергман мен Юнас Кокконен үлкен танымалдылыққа ие болып, фин музыкасына техникалық жаңалықтар әкелді. Эиноюхани Раутавара және Уско Мерилэйнен сияқты фин композиторларының бір буыны модернизмге бет бұрды, ал неоклассикалық стиль Эйнар Энглундтың музыкасында көрініс тапты. 1950 жылдары фин музыкасына халықаралық назар ауды, бұл фин композициясын жаңартуға көмектесті. 1977 жылы құрылған «Құлақтарыңды аш!» қоғамы фин өнер музыкасындағы маңызды өзгеріс болды. Оның айналасында әлемдік деңгейде жетістікке жеткен композиторлар мен музыканттар пайда болды, олардың ішінде дирижер-композитор Эса Пекка Салонен, сондай-ақ Ээро Хамеенниеми, Кайя Саарияхо, Магнус Линдберг және Джоуни Кайпайнен есімдері бар. Юхани Нюрвала – сирек кездесетін минималист, ал Осмо Тапио Раихала мен Себастьян Фагерлунд постмодернизмге жақымдау. Финляндияда заманауи өнер музыкасының орындалуы гүлденді, оған Uusinta Chamber Ensemble және Zagros сияқты мамандандырылған топтар мүше болды. Заманауи өнер музыкасының ең маңызды алалары – Витасааридегі Time of Music фестивалі, Musica nova Helsinki, Тампере биенналесі және Хельсинкидегі Klang концерттер сериясы.

Тәжірибелік

Финляндиялық кино музыкасын жазатын композитор Диана Рингоның шығармалары классикалық элементтермен және жұмбақ дыбыстармен ерекшеленеді. Танымал әнші Анна Эрикссон эксперименталды музыка мен киноға музыка жасайды.

Искелм

Iskelmä (неміс тілінен алынған Schlager сөзі, яғни хит) – фин тілінде жеңіл, халыққа жақын әнді білдіретін дәстүрлі сөз. Георг Малмстен мансабын 1930 жылдары бастады. Ал, Dallapé сияқты басқалар сол кезде жаңа болған джаз элементтерін енгізді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, бірақ рок-н-ролдан бұрын Олави Вирта және Тапио Раутаваара сияқты әншілер танымал болды, ал Тоиво Керки мен Рейно Хелисмаа – танымал ән жазушылар еді. Танго сияқты шетелдік музыкалық жанрлар отандық тыңдарманды тапты. Бұл кезеңдегі ең танымал фин әншілері – Лайла Киннунен, Карола, Анникки Тяхти, Брита Койвунен және Виено Кекконен. 1960 жылдардың соңынан бастап Ирвин Гудман (Анти Хаммарберг) iskelmä мен наразылық әндерін біріктіріп, Векси Салми жазған әзіл-қалжың әндерімен танымал болды. Векси Салми басқа фин артистеріне де әндер жазды. Юха "Ватт" Вайнио да көптеген халықаралық хиттерді фин тіліне аударғандығымен, сондай-ақ өзінің әндерімен танымал әнші болды. 1970 жылдары әртүрлі артистердің "Finnhits" жинақтары iskelmä дәстүрін жалғастырды. Ауылдық бояулы хумпа iskelmä-ның сәтті түріне айналды, кейіннен Eläkeläiset тобы оны пародиялады. Катри Хелена, Дэнни (нағыз аты Илкка Липсанен), Фреди, Эйно Грён, Эркки Юнкаринен, Фредерик (нағыз аты Илкка Сысимется), Марион Рунг, Тапани Канса, Кирка (нағыз аты Кирилл Бабитцин), Матти я Теппо, Яри Силланпяа және Кикка Сирен – басқа да танымал фин iskelmä әншілері. Финляндияда жыл сайынғы "Евровидение" ән байқауы үлкен қызығушылықпен қабылданады, ал 2006 жылы Финляндия Lordi атты мелодикалық хэви-рок тобымен жеңіске жетті. Фин музыкасы сияқты, iskelmä да көбінесе минор тондарда жазылады. Әндердің фин "дәмі" бар, ол орыс және итальян мелодияларымен және гармонияларымен байланысты, бірақ скандинавиялық және ағылшын-американдық ықпалы да естіледі. Iskelmä музыкасы – би музыкасы, және ол көбінесе елдің айналасындағы би сахналарында және залдарында орындалады. Ең танымал, ең сүйікті және құрметке ие би – танго. Айта кетейік, жыл сайынғы фин iskelmä артистерінің байқауы "Tangomarkkinat", яғни "Танго базары" деп аталады. Көптеген қазіргі заманғы iskelmä жұлдыздары осы байқауда жеңіске жеткен, және ол Финляндияда Италиядағы Сан-Ремо музыка фестивалімен салыстыруға болатын үлкен шара. Iskelmä әдетте қалалық емес музыка, және оның ең үлкен танымалдығы ауылдық жерлерде және кішкентай қалаларда. Дәстүрлі түрде аккордеон iskelmä музыкасының негізгі аспабы болған және ол әлі де ойнатылады, бірақ көбінесе гитара, электр фортепиано және синтезатормен алмастырылған. Бұл аспаптар барабанмен, электробасспен және кейде саксофонмен бірге iskelmä-ның негізгі құрамын құрайды.

Iskelmä (coined directly from the German word Schlager, meaning hit) is a traditional Finnish word for a light popular song. Georg Malmstén started his career in the 1930s. Others, such as Dallapé, incorporated then novel jazz elements. After World War II but before rock and roll, names such as Olavi Virta or Tapio Rautavaara were popular singers, and Toivo Kärki and Reino Helismaa were popular songwriters. Foreign musical genres such as tango found domestic audiences. Some of the most acclaimed Finnish chanteuses of this time period were Laila Kinnunen, Carola, Annikki Tähti, Brita Koivunen and Vieno Kekkonen. From the late 1960s, Irwin Goodman ( Antti Hammarberg) combined iskelmä and protest songs, gaining popularity with humorous tunes penned by Vexi Salmi, who also wrote for other Finnish artists. Juha "Watt" Vainio was another popular songwriter, known for Finnish renditions of many international hits, but for his own songs and performing in his own right. In the 1970s, "Finnhits" compilation records of various artists continued in the iskelmä tradition. Rural flavoured humppa became a successful variation of iskelmä, later parodied by Eläkeläiset. Other popular Finnish iskelmä singers are Katri Helena, Danny (a. k. a. Ilkka Lipsanen), Fredi, Eino Grön, Erkki Junkkarinen, Frederik (a. k. a. Ilkka Sysimetsä), Marion Rung, Tapani Kansa, Kirka (a. k. a. Kirill Babitzin), Matti ja Teppo, Jari Sillanpää, and Kikka Sirén. The annual Eurovision Song Contest is avidly followed in Finland and in 2006 Finland won with the melodic heavy rock band Lordi. Like Finnish music in general, iskelmä is written mostly in minor keys. The melodies have a distinguishable Finnish "flavour" that is somewhat related to Russian and Italian melodies and harmonies although Scandinavian and Anglo American influence can also be heard. Iskelmä music is essentially dance music, and it is mostly performed on dancing stages and halls around the country. The best known and perhaps most loved and respected dance is the tango. Notably, the annual Finnish contest for iskelmä artists is "Tangomarkkinat", meaning "The Tango Marketplace"; many of the stars of contemporary iskelmä have won this competition and it is a major spectacle in Finland, comparable with the Sanremo Music Festival in Italy. Iskelmä is typically non urban music and its greatest popularity is situated to the countryside and smaller cities. Traditionally accordion has been the major instrument in iskelmä music and it is still played, but has in most cases been replaced by guitar, electric piano and synthesizer. These, with drums, electric bass and occasional use of saxophone form the basic instrumentation of iskelmä.

Рок музыкасы

Рок Финляндияға 1950 жылдары келді. 1960 жылдары құрылған Love Records фин рок музыкасына арналған алғашқы отандық жазбалар компаниясы болды, бірақ компанияның тізімінде джаз және саяси әндер де болды. 1960 жылдардың соңында Джими Хендрикс пен The Who-дан шабыт алған Blues Section тобы «халықаралық сападағы алғашқы фин тобы» ретінде танымал болды. Кейіннен джаз барабаншысы Эдвард Весала қатысқан Apollo тобы да белгілі бір беделге ие болды. Алғашқы жұмыстарда фин «дәмі» аз болды, ал көптеген топтар халықаралық топтардың музыкасын қайта орындады. Blues Section кейіннен халықаралық деңгейде танылған «супертоп» Wigwam болып қалыптасты, оның көптеген әндерін ағылшын әншісі Джим Пемброк жазды. Бастапқыда олар «Luulosairas» сияқты классикалық әндермен бірге фин тілінде жазылған әндерді де орындады. 1970 жылдары прогрессивті рок топтары Wigwam және Tasavallan Presidentti Ұлыбританияда сыншылардың мақтауына ие болды, бірақ атақ-даңқ олардан қашып кетті. Пекка Стренг фин рок музыкасының пионері болды, өзінің прогрессивті рухани фолк-рок және фин тіліндегі әндері арқылы. 2000 жылдары Стренг қайта жанданды және оның бір әні халықаралық клубтық хитке айналды. Хард-рок тобы Hurriganes Швецияда да, Финляндияда да танымал болды. Гектор, Juice Leskinen, Dave Lindholm және 1970 жылдардың көптеген басқа табысты әртістері фин тілінде ән шырқады, бұл кейінгі жылдары да жалғасты. 1970 жылдары осы әртістер «suomirock» тудырды. Suomirock сөзбе-сөз фин рок музыкасын білдіреді. Алайда, оның мағынасы нақтырақ, фин тіліндегі мәтіндері бар рок/поп музыкасын қамтиды. Бұл жанр 1980 жылдары панк-рок қозғалысынан кейін пайда болды. Бұл фин музыкасының түрі, фин тіліндегі мәтіндерімен ерекшеленеді. «Suomipop» – жалпы және соңғы термин. «Рок» және «поп» арасындағы шекаралар бұлыңқы және жеке таңдауға байланысты. Дәстүр бойынша, iskelmä орындаушылары өз әндерін жазбайды, ал рок сахнасында әнші-күйші басты рөлде болды. 2000 жылдары Idols ән байқауының жеңімпазы Ари Койвунен сияқты жаңа орындаушылар iskelmä стилінде тіпті ауыр рокты орындады, бұл бұрын тек iskelmä сахнасында ғана кездесетін. Панк-қозғалыс 1977 жылы Финляндияға келді және фин жастарының мәдениетіне әсер етті. Пелле Милжуона – Финляндияның ең танымал панк әншісі. Terveet Kädet хардкорлық панк толқынын бастады. Эппу Нормали де осы кезеңде басталды (кейін стилін панктан рок/попқа ауыстырды). Сонымен қатар, Финляндияда Элвис және роккабилли жанкүйерлерінің үлкен қозғалысы болды, кейіннен фин ло-фай панк тобы Liimanarina оны пародиялады. 1980 жылдары ең танымал әртістер панктан шыққан Dingo және жүрегі ауыр Yö болды, екеуі де өз әндерін фин тілінде орындады. Көптеген адамдар фин рок лирикасының ең басты авторы деп санайтын Исмо Аланко андеграундта Hassisen Kone және Sielun Veljet панк топтарымен аңызға айналды. Кауко Рёйхка – Velvet Underground тобының музыкалық бағытына ерекше назар аударған тағы бір әдеби андеграунд иконасы. 1980 жылдары панк стиліндегі глэм-рок тобы Hanoi Rocks қысқа мерзімге халықаралық танымалдылыққа ие болды. Hanoi Rocks және Smack сияқты топтар Guns N' Roses және Foo Fighters сияқты ірі американдық топтарға әсер еткені айтылады.

Rock arrived in Finland in the 1950s. Founded in the 1960s, Love Records was one of the first domestic record labels dedicated to Finnish rock music, even though the label's roster also included jazz and political songs. During the late 1960s, Blues Section, a group inspired by Jimi Hendrix and The Who gained a reputation as "the first Finnish band of international quality". Another band that gained some reputation was Apollo that later featured jazz drummer Edward Vesala. The early work had little typical Finnish "flavour" and most bands covered music by international bands. Blues Section later developed into internationally acknowledged "superband" Wigwam, featuring English singer Jim Pembroke, who wrote many of their songs. Originally they also played songs with Finnish lyrics written by Jukka Gustafsson such as the classical "Luulosairas". During the 1970s, progressive rock groups Wigwam and Tasavallan Presidentti received critical acclaim in the United Kingdom, but fame evaded them. Pekka Streng was one of the pioneers of Finnish rock music via his progressive spiritual folkrock and Finnish lyrics. The 2000s experienced a Streng renaissance and one of his songs became an international club hit. Hard rock group Hurriganes was popular in Sweden as well as in Finland. Hector, Juice Leskinen, Dave Lindholm and many other successful artists of the 1970s sang in Finnish, which continued in later years. During the 1970s these artists birthed "suomirock". Suomirock literally means Finnish rock music. However, its meaning is more specific, covering rock/pop music with Finnish lyrics. As a genre it started in the 1980s following the punk rock movement. It is a form of rock music that is recognizably Finnish with Finnish lyrics. A more general and recent term is "suomipop". The boundaries between what is considered "rock" and "pop" blurred and depend upon personal preference. Traditionally in iskelmä the performers did not write their songs, while in the rock scene the singer songwriter ruled. In the 2000s new performers such as Idols songcontest winner Ari Koivunen performed even heavy rock in the iskelmä manner, which used to be typical only in iskelmä scene. The punk movement arrived in Finland in 1977 and influenced Finnish youth culture. Pelle Miljoona was the most famous Finnish punk singer. Terveet Kädet started the hardcore punk wave. Eppu Normaali also started during this period, (later to change its style from punk to rock/pop). At the same time, Finland had a massive movement of Elvis and rockabilly fans, later parodied by Finnish lo fi punk band Liimanarina. In the 1980s, most favoured artists were punkish Dingo and heavy hearted Yö, both singing their lyrics in Finnish. In the underground, Ismo Alanko, considered by many as the foremost Finnish rock lyricist, gained a legendary status with his punkish groups Hassisen Kone and Sielun Veljet. Kauko Röyhkä was another literate underground icon, leaning musically towards Velvet Underground. The 1980s showed short international fame for punk style glam rock band Hanoi Rocks. Hanoi Rocks and Smack have been cited as an influence by major American bands such as Guns N' Roses and Foo Fighters

1980 жылдары Финляндияда ауыр металл танымал болды, Stone сияқты топтар пайда болды, соңғысы жылдам металл тобы ретінде есте қалды. Хардкор панк та Финляндияда танымал, Endstand, Abduktio, I Walk the Line және Lighthouse Project сияқты топтар бар. 1990 жылдардың басында фин рок пародиалық тобы Leningrad Cowboys өркендеді. Бұл Финляндияның Sleepy Sleepers комедиялық тобынан шыққан халықаралық рок-комедиялық тобы. Оның мүшелері Аки Каурисмакидің «Ленинград каубойлары Америкаға барады» комедиялық фильмінде пайда болды. Олар 1994 жылы Нью-Йоркте өткен MTV Music Awards-та толыққанды Қызыл Армия хорымен бірге «Sweet Home Alabama» әнін орындады. Бұл фин музыкалық әртісінің ең көп көретін теледидары болды. Ленинград каубойы әзіл-сықақ киімдерімен, мысалы, күлкілі рок-а-билли шаштарымен және өте тік аяқ киімдерімен танымал болды. Топ Еуропаның кейбір аймақтарында танымал болды. Фин топтары өздерінің аудиториясын кеңейту үшін әндерін ағылшын тілінде жазады. Алайда, 1990 жылдардағы Apulanta, Miljoonasade, Ultra Bra және CMX сияқты шамандық арт-панк тобы фин тіліндегі әндермен табысқа жетті. 22 Pistepirkko электроникалық кантри гараж-рок тобының ерекшелігі Фин рок-прессасында өте жақсы сын-пикирлер алды және Орталық Еуропада культ мәртебесіне ие болды. Бұл дәуірдің басқа да елеулі фин культ-рок топтарына шаманизм мен электронды би музыкасының жанрларынан әсер алған психоделикалық Hendrixian Kingston Wall және бірдей психоделикалық, бірақ готикалық, қараңғы және ауыр Mana Mana жатады. 2000 жылдары The Rasmus тобы үлкен жетістікке жетті. Он бір жылдық және бірнеше отандық шығарылымдардан кейін, топ Еуропада назар аударды. Олардың Dead Letters (2003) альбомы әлем бойынша 1,5 миллион дана сатылды және сегіз алтын және бес платиналық альбом сертификатына ие болды. «In the Shadows» синглы он бір елдегі топ-10 тізіміне енді және 2005 жылы MTV Europe-та ең көп ойналған бейнебаян болды. Хельсинкилік музыканттар 2005 жылы отандық Hide From The Sun альбомын шығарды, ал 2006 жылы ол АҚШ-қа жетті. АҚШ-тағы шығарылымды ілгерілету үшін топ уэльстік Lostprophets тобымен бірге гастрольдік сапарға шықты. Black Roses альбомы 29 қыркүйекте 2008 жылы әлем бойынша шығарылды. Оны Desmond Child өндірді, ал алғашқы сингл «Livin' in a World Without You» деп аталды. Топ 2020 жылдары да жұмысын жалғастырды және 2022 жылғы Eurovision Song Contest-ке қатысты.

Heavy metal was popular in Finland during the 1980s, producing groups like Stone, the latter being a fondly remembered speed metal act. Hardcore punk is also popular in Finland, including bands such as Endstand, Abduktio, I Walk the Line, and Lighthouse Project. In the early 1990s Finnish rock parody group the Leningrad Cowboys flourished. It was an international rock comedy band that grew out of the Finnish comedy band Sleepy Sleepers. Its members appeared in Aki Kaurismäki's comedy film Leningrad Cowboys Go America. They performed live at the MTV Music Awards in New York City in 1994, together with the full Red Army Choir, performing "Sweet Home Alabama". This was the biggest TV audience for any Finnish music artist ever. Leningrad Cowboys were famous for outrageous outfits including ridiculous rock a billy hairdos and ultra pointed shoes. The band remained popular in parts of Europe. Finnish bands tend to write lyrics in English to broaden their audience. However, 1990s bands such as Apulanta, Miljoonasade, Ultra Bra and the shamanic art punk group CMX found success with Finnish lyrics. The hard to define electronic country garage rock group 22 Pistepirkko got excellent reviews in the Finnish rock press and reached cult status in Central Europe. Other notable Finnish cult rock groups of this era include the psychedelic band Hendrixian Kingston Wall that was influenced by shamanism and genres of electronic dance music, and equally psychedelic but gothic, gloomy, and heavy, Mana Mana. A band that enjoyed critical and commercial success in the 2000s is The Rasmus. After eleven years and several domestic releases, the band gained attention in Europe. Their Dead Letters (2003) album sold 1.5 million units worldwide and garnered eight gold and five platinum album designations. The single "In the Shadows" placed on Top 10 charts in eleven countries and was the most played video on MTV Europe for 2005. The Helsinki natives released their follow up album, Hide From The Sun, domestically in 2005, r eaching the U. S. in 2006. To promote the U. S. release, the band toured with the Welsh band Lostprophets. The album Black Roses was released worldwide on 29 September 2008. It was produced by Desmond Child and the first single was called Livin' in a World Without You. The band continued in the 2020s and competed in Eurovision Song Contest 2022.

Ауыр металдар

Финляндия ауыр металл жанрында, оның ішінде дед-метал, блэк-метал, дум-метал, фолк-метал, пауэр-метал және симфониялық металл тармақтарында танымал. Финляндияда жанрдың депрессивті көңіл-күйіне баса назар аударатын, терең қайғы-қасірет сезімін тудыратын күшті андерграунд дум-метал қауымдастығы бар. Мұндағы топтар баяу тембрлер мен әуендік дыбыстармен ойнайды, қараңғылық пен мұң атмосферасын жасайды. Бұл қауымдастықтың бастауы 1987 жылы құрылған Rigor Mortis тобы болды (сол аттас ескі американдық топтың болуына байланысты олар Spiritus Mortis деп өз атауын өзгертті). Атақты топтардың қатарында Reverend Bizarre, Minotauri және т.б. бар.

1990 жылдардың соңында симфониялық металл тобы Apocalyptica Metallica әндерін виолончель квартеті ретінде орындап, бүкіл әлемде жарты миллионнан астам пластинка сатты. Соңғы кезде зейнеткерлікке шыққан Timo Rautiainen & Trio Niskalaukaus 2000 жылдардың басында Финляндияның ең танымал металл топтарының бірі болды, олар бұрынғы 1980-ші жылдардың соңы – 1990-шы жылдардың басындағы культты Lyijykomppania тобынан шыққан. Балаларға арналған Hevisaurus пауэр-метал тобы Финляндияда үлкен танымаллыққа ие болды. Фин металл топтары андерграунд металл сахнасында әлемдік жетістіктерге жетті. Мысалдар: Stratovarius, Sonata Arctica және Children of Bodom. Nightwish симфониялық металлдың алғашқы өкілдерінің бірі саналады, ол пауэр-метал мен готикалық металды үйлестіріп, 2005 жылға дейін классикалық сопрано Тарья Туруненді вокалистік ретінде ұсынды. Топ көптеген елдерде альбомдарының сатылымы үшін платиналық және алтын сертификаттар алды, сондай-ақ Финляндияның ең көп сатылатын үшінші артисі атанды. Топ түрлі марапаттарға ие болды, оның ішінде 11 Emma гала сыйлығы, Echo сыйлығы, Mtv Europe музыка сыйлығы, World Music сыйлығы және Metal Storm сыйлығы бар. 2000 жылы топ «Евровидение» ән байқауына қатысып, екінші орынды жеңіп алды. Kotiteollisuus Финляндияның ең танымал топтарының бірі болды, бір платиналық және бірнеше алтын альбомдар шығарды, сондай-ақ 2003 және 2005 жылдары «Helvetistä itään» (үздік металл пластинкасы) және «Kotiteollisuus» (үздік DVD) үшін Emma сыйлығын жеңіп алды. Финляндияның Lordi хард-рок тобы 2006 жылғы «Евровидение» ән байқауында 292 ұпай жинап, Финляндияның тұңғыш жеңісін тойлады. Олар «Hard Rock Hallelujah» әнін ұсынды және 2006 жылдың 26 мамырында Хельсинкидегі Базар алаңында тегін концерт өткізіп, жеңісін тойлады. Олар «Hard Rock Hallelujah» әнін 80 000-нан астам адаммен бірге орындап, караоке әнін айту бойынша әлемдік рекордты жаңартты. Lordi «Евровидение» ән байқауының ең көп тамашаланған қатысушыларының бірі болды, өйткені топ бұқаралық ақпарат құралдарында оң пікірлер тудырды, ал кейбір шетелдіктер Lordi-ді сатанизммен айыптады. 2000 жылдың басынан бастап HIM Финляндиядан шыққан кез келген топтан гөрі көбірек сатылымға және халықаралық жетістікке қол жеткізді. Олардың алғашқы ресми американдық альбомы Dark Light алтын медальға ие болды, оның екі синглы «Wings of a Butterfly» және «Killing Loneliness» Фин сингл чартында сәйкесінше бірінші және екінші орынды иеленді. Алғашқысы Ұлыбританияда топ-10-ға кірді. Бірнеше фин тобы осы топтың үлгісін алды; Entwine, Lullacry және Poisonblack осындай топтардың қатарында. Blind Channel хэви-метал тобы 2021 жылғы «Евровидение» ән байқауында «Dark Side» әнімен алтыншы орынды жеңіп алды. Басқа да танымал металл топтары: Amorphis, Beherit, Impaled Nazarene, Throne of Chaos, Turisas және Ensiferum.

In the later 1990s the symphonic metal group Apocalyptica played Metallica cover songs as cello quartets and sold half a million records worldwide. The recently retired Timo Rautiainen & Trio Niskalaukaus were one of Finland's most popular metal acts in the early 2000s, after leaving late 1980s – early 1990s cult band Lyijykomppania. Children's power metal band Hevisaurus became popular in Finland. Finnish metal bands attained worldwide success within the underground metal scene. Examples of such bands include Stratovarius and Sonata Arctica, and Children of Bodom. Nightwish is considered a pioneer of symphonic metal that mixes in power metal and gothic metal and had Tarja Turunen, a classical soprano, as its vocalist until 2005. The band received platinum and gold certifications for its albums sales in many countries and became the third best selling Finnish artist. The band was nominated for awards and took home 11 Emma gala awards, the Echo award, the Mtv Europe music award, the World music award and the Metal Storm award. In 2000 the band participated in the Finnish qualification for the Eurovision Song Contest, reaching second place. Kotiteollisuus was one of Finland's most popular bands, producing one platinum and several gold albums and winning Emma awards in 2003 and 2005 for best metal record ("Helvetistä itään") and best DVD ("Kotiteollisuus"), respectively. Finnish hard rock band Lordi won the 2006 Eurovision Song Contest with a record 292 points, Finland's first ever victory. They submitted "Hard Rock Hallelujah", and they celebrated their win with a free concert in Market Square in Helsinki, on 26 May 2006. They broke the world record for karaoke singing with about 80,000 voices singing "Hard Rock Hallelujah". Lordi was one of the most watched competitors of the Eurovision Song Contest internationally, because the band aroused positive media interest, while some foreigners accused Lordi of satanism. From the beginning of 2000, HIM reached greater sales and more international success than any other band to come from Finland. Going gold with their first official American release Dark Light, of which two singles, "Wings of a Butterfly" and "Killing Loneliness", reached number one and two, respectively, on the Finnish Singles Chart. The former cracked the top ten in the UK. Several Finnish bands have followed the lead of that band; Entwine, Lullacry, and Poisonblack are such bands. Heavy metal group Blind Channel finished sixth in Eurovision Song Contest 2021 with their song "Dark Side". Other well known metal bands are Amorphis, Beherit, Impaled Nazarene, Throne of Chaos, Turisas and Ensiferum.

Хип-хоп

Финляндиядағы хип-хоп топтары 1990 жылдардың соңынан 2000 жылдардың басына дейін пайда болды. Ағылшын тіліндегі мәтіндері бар алғашқы фин хип-хоп жазбаларының бірі 1991 жылы Damn The Band тобының Vernissa (C) Manus / (P) Johanna Kustannus студиясында жазылған. Кейін Финляндия Тампере аймағынан Skem (Henry Kaprali) және Dream (Petri Laurila) MC-лерімен Nuera тобын ұсынды. Nuera тобының алғашқы шығарылымы 1992 жылы болды. DJ K2-мен бірге осы жігіттер YleX радиосында хип-хопқа негізделген радиошоу жүргізді. Фин тілінде рэп мәтіндерін жасауға қатысты табуны бұзған алғашқы танымал хип-хоп тобы (фин тілінде рэп айту ерте 1990 жылдарда Raptori, Nikke T және Pääkköset сияқты алғашқы орындаушылардың маңызды іс деп есептелмеген, олар көбінесе балалар арасында танымал болған әзіл-қалжың жобалары болғандықтан) – Финляндиядағы ең табысты хип-хоп топтарының бірі саналатын Fintelligens болды. Ceebrolistics туралы да ұмытпайық, олардың алғашқы кассеталық синглы Sping 1995 жылы шықты, олардың мәтіндері фин және ағылшын тілдерінде болды. Сол дәуірден тағы бірнеше маңызды, бірақ андеграунд өкілдері – MC Taakibörsta, Notkea Rotta және Paleface сияқтыларды атап өтуге болады. Бүгінде рэп фин популярлық музыкасының маңызды жанрларының біріне айналды және көптеген орындаушылар кең танымалдыққа ие болды. Дегенмен, рэп сахнасы негізінен андеграунд қозғалыс екенін айтуға болады. Бірақ ASA сияқты, көбінесе саяси және сыншыл мәтіндері бар тәуелсіз орындаушылардың да үлкен танымалдылығы бар. ASA-ның "leijonaa mä metsästän" альбомы 2005 жылы фин альбомдық чартында үшінші орынды иеленді. Paleface сияқты, ағылшын тілінде мәтін жазған фин рэп орындаушылары халықаралық деңгейде сәттілікке жете алмады. Бұған ерекшелік ретінде /breakbeat /electro / hiphop тобы Bomfunk MC's жатады, олар MC Raymond Ebanks-пен бірге Орталық Еуропада танымал болды, себебі олардың 2000 жылғы ең көп сатылған еуропалық хиті "Freestyler" және транс музыкасының халықаралық хиті Darude-тің "Sandstorm" әні болды. 2023 жылы хип-хоп орындаушысы Käärijä Финляндия атынан 2023 жылғы «Евровидение» ән байқауына қатысып, көрермендер дауысы бойынша бірінші орынды иеленді.

Поп музыкасы

1990 жылдары «Еуроданс» деп аталатын жаңа танымал бағыт пайда болды, және осы стильдің финландтық жақтастары да болды, бірақ олардың көптегені қазір ұмытылып кеткен. Кейбір топтар өзінің өлеңдерін ағылшын тілінде жазды, бірақ халықаралық музыка нарығында сәттілікке жете алмады. Мысалы, «Хаусмилли», «Айкаконе» және «Моветрон» сияқты артистерді атауға болады. 2000 жылдары пайда болған Майя Вилккумаа, Санни Куркисуо, Дженни Вартиайнен, Ансси Кела, Ирина, Чису, Анна Пуу, Анна Эрикссон, Ханна Пакаринен және Анти Туиску сияқты заманауи поп/рок әншілері, сондай-ақ «Скандинавиялық музыка тобы» және «ПММП» сияқты поп-рок топтары Финляндияда танымал. Олардың барлығы негізінен фин тілінде ән айтады, бұл олардың халықаралық аренадағы танымалдылығының төмен болуына себеп болуы мүмкін. Анти Туиску «Pop Idol» финландтық нұсқасы «Idols» жобасынан шыққан ең танымал және ең көп сатылатын артист атанды. Эрика Викман – 2020 жылы «Syntisten pöytä» («Күнәкарлардың үстелі») хитімен Финляндияда кең танымалдыққа ие болған тағы бір танымал электропоп әншісі. «Poets of the Fall» – ағылшын тілінде ән шырқайтын финландтық поп/рок тобының мысалы. 1990 жылдардың соңынан бастап 2000 жылдардың басына дейін әйел артистер орындаушылар және ән жазушылар ретінде көріне бастады. Әнші-сазгер Чису – осы құбылыстың жарқын мысалы, ол «Eppu Normaali» және «Tuomari Nurmio» сияқтылармен бірге классикалық туындылар жазды. Көптеген «iskelmä», рок және поп әндері классикалық мәртебеге ие болды, «күннің хитінен» ұзақ өмір сүрді. Поп, рок және «iskelmä» арасындағы айырмашылықтар әлеуметтік мағынасында айқын болғанымен – стереотип бойынша «iskelmä» егде жастағы және ауылдық халыққа арналған музыка, ал рок және поп – жастар мен қала тұрғындарына арналған, – бұл жанрлар арасындағы шекара әрдайым анық емес. Бұл, әсіресе, түпнұсқада орындалатын немесе жаңа музыкалық стильдер мен диалекттерге қайта өңделген танымал әндерде көрінеді.

Қазіргі заманғы халық музыкасы

Фин тамырларының қайта жаңғыруы 1960 жылдары басталды. Ильмайоки музыка фестивалі мен Каустинен халық музыка фестивалі елдің музыкалық орталықтарына айналып, дәстүрлі фин халық музыкасын жандандыруға көмектесті. Руносонгты жаңа буын орындаушылар жандандырды, оның ішінде Реййо Кела, Киммо Похьёнен және Хейки Лайтинен, олар калевала өнерін жасады. 1968 жылы Каустиненде Халықаралық халық музыка фестивалі құрылды. Бұл фин фольклорын танымал етудің маңызды оқиғасына айналды. 1970-ші жылдары фин халық музыкасының қайта жандануы жалғасты, Конста Йилха, JPP және Верттина сияқты өнерпаздар пайда болды. Йилха және оның Purppuripelimannit тобы осы сахнаны танымал етуге ең көп үлес қосты. Кейбір сами емес суретшілер, соның ішінде Enigma және Ян Гарбарек, өз музыкаларында жоик пен басқа сами стильдерін пайдаланды, ал Норвегиялық Мари Бойн, бәлкім, халықаралық деңгейде ең танымал сами жұлдызы. 1996 жылы Теллу Түркканың сыншылар жоғары бағалаған "Suden Aika" альбомы руно әнінің қайта оралуын көрсетті. Фин сыбызғысы, säkkipilli, бұрын жойылып кеткен болса да, Петри Прауда сияқты халық музыканттарының күшімен қайта тірілді. 2000 жылдары жаңа халық музыкасының андеграунд қозғалысы пайда болды. Белгілі өнерпаздар: Джоузе Кескитало, Куусумун Профетта және Паавохаржу. Фин тіліндегі өлеңдерімен әншілер халықаралық танымалдыққа ие болды. Белгілі өнер иелері Ж. Каржалайнен мен Паули Ханхинеми халық музыкасына бет бұрды. 2000-шы жылдардың тағы бір жаңа құбылысы – суомирегги. Фин тіліндегі мәтіндері мен моральдық және рухани мазмұны бар Soul Captain Band, Kapteeni Ä ni, Jukka Poika және Raappana сияқты өнерпаздар кеңінен танымал болды. Әр түрлі жанрлардағы андеграунд сахналары өте жанды, ал көптеген топтар мен суретшілер жанрлық шекараларды бұзады. Мысалы, андеграунд рэп әртісі ASA (бұрын MC Avain деп аталған) фольклорлық музыканттарды сүйемелдеу тобы ретінде пайдаланды.

Электрондық музыка

Электрондық музыкада Jori Hulkkonen, Jimi Tenor және Pan Sonic бүкіл әлемде андерграунд сәттіліктерін қабылдады. Финляндия DJ Orkidea, Alex Kunnari, DJ Proteus, JS16, Super8 & Tab, Yotto және Paavo Siljamäki сияқты халықаралық транс диджейлерін дүниеге әкелді. Фин өнерінің тағы бір белгілі өкілдері: Mesak, Imatran Voima, Mr Velcro Fastener, EODEM, Luomo, Vladislav Delay, Brothomstates, Lackluster, Pan Sonic, Op:l Bastards және Ovuca. Электрондық музыка лейблдары Sähkö Recordings, Kahvi Records, Dum Records (Kimmo Rapatti a. k. a. Mono Junk) және Jyväskylä қаласының Rikos Records-ын қамтиды. Фин электроникасының алға басушысы – 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында DIMI синтезаторларын құрастырған Erkki Kurenniemi. Фин андерграунд психотранс мәдениеті көбінесе Хельсинки метро аймағында өркен жайды. Фин стилі (suomisaundi) психотранс музыкасы бүкіл әлемде танымал және халықаралық аудиторияның қызығушылығын тудырады, мысалы Жапония мен Ресейде. Фин психотрансының негізгі тұлғалары – Mullet Mohawk, Texas Faggott және Squaremeat. Финляндияның ең танымал электроника әртісі – Darude (Ville Virtanen), ол "Sandstorm" хит-трегімен және одан кейінгі Before the Storm хит-альбомымен халықаралық сәттілікке жетті. Оның музыкасы хардхаус пен прогрессивті транс жанрларының үйлесімінен тұрады. Финляндияның хард-данс сахнасы дамыды, бұл негізінен Хельсинкидегі DJ Proteus-тың 2004 және 2005 жылдары The Hard Dance Awards-та "Ең үздік DJ" атағын жеңіп алуының арқасында болды. Финляндияда танымал және халықаралық деңгейде мойындалған Freeform хардкор сахнасы бар, FINRG лейблі Ұлыбританияда, Австралияда және соңғы кезде Канада мен АҚШ-та сәттілікке қол жеткізді. Эксперименталды электроника, шу және эмбиент электронды музыкада Финляндияны Petri Kuljuntausta, Pink Twins, Ihokas, Rihmasto, Nemesis, Niko Skorpio, Dystopia, Ozone Player, Winterplanet, Corporate 09, Moya81 және Outer Space Alliance өкілдік етеді.

Жаз

Жаз 1926 жылы американдық иммигранттармен бірге Финляндияға келді. Финляндияның алғашқы джаз тобының бірі – Dallapé, ол әлі де активті. Клаус Салми, Юген Малмстен, Эрик Линдстрем, Тойво Керки, Осси Аалто және Кауко Виитамяки – алғашқы кәсіби фин джаз музыканттарының арасында болды. Джаз топтары би кештерінде өнер көрсетуді бастады. Бастапқыда аккордеондық джаз, рэгтайм, свинг, джаз-шлагер және вальс сияқты жанрлар танымал болды. Фин джазы 1960 жылға дейін шетелдік үлгілерді қайталап орындады, бірақ содан кейін жаңа буын американдық дәстүр мен фин халықтық ықпалын біріктіре бастады. Эса Петман, Хейки Сарманто, Ээро Койвистойнен және Хенрик Отто Доннер осы бағыттағы музыканттардың қатарында болды. Эдвард Весала мен Парони Пааккунайненнің Soulset тобы халықаралық конкурстар мен фестивальдерде жетістікке жетті. 1966 жылы алғашқы фин джаз фестивалі – Pori Jazz өтті. 1970 жылдары музыканттар джаз, фанк және прогрессивті рок элементтерін араластыра бастады. Пекка Пёри, Сакари Кукко, Пекка Похьола, Юкка Толонен және Олли Ахвенлахти – ең танымал фин джаз музыканттары болды. Сакари Кукконың Piirpauke тобы фин халық музыкасы мен прогрессивті рок әсерімен джаз орындады. Wigwam және Tasavallan Presidentti тобының музыкасы көбінесе прогрессивті рок ретінде қарастырылады, бірақ оларда джаз фьюжн элементтері де бар. Концерттерде көбінесе ұзақ сололар орындалды. 1975 жылы құрылған UMO джаз оркестрі көптеген фин джаз музыканттарына табыс табуға мүмкіндік берді. 1980 және 1990 жылдары фин джазы халықаралық аренада танымал болды. Юкка Линкола, Юкка Перко және Тапани Ринне өзінің Rinneradio тобымен әртүрлі музыкалық стильдерді үйлестірді. Ийро Рантала, Раалми Эскелинен және Эерик Сиикасаари 1988 жылы Trio Töykeät тобын құрды, ол бүкіл әлемде қызығушылық тудырды. Бұл дәуірдегі басқа да маңызды джаз музыканттары – Севери Пяйсяло, Ленни Калле Тайпале, Вернери Похьола, Маркус Кетола және Анна Мари Кяхаря. Марти "Мапе" Лаппалайнен 1980 жылдары Эспоо биг-бэндын және Апрель джаз фестивалін ұйымдастырды. 1990 жылдан кейін фин джазы әртүрлі бағыттарда дамыды. Сэмплерлер арқылы ерекше дыбыстар жасалды. The Five Corners Quintet, U Street All Stars және Quintessence электрондық және поп музыка элементтерімен ну-джаз орындады. Oddarrang, Dalindéo, Mopo, Teemu Viinikainen, Timo Lassy, Jukka Eskola, Manuel Dunkel және Mikko Innanen – фин джазының болашағын көрсетеді.

Jazz came to Finland along with American immigrants in 1926. One of the first Finnish jazz bands was Dallapé which is still active Klaus Salmi, Eugen Malmstén, Erik Lindström, Toivo Kärki, Ossi Aalto and Kauko Viitamäki were some of the first professional Finnish jazz musicians. Jazz bands started doing dance gigs. Initially the popular genres were accordion jazz, ragtime, swing, jazz schlager and waltz. Finnish jazz imitated foreign models until the 1960s when a new generation started to combine American tradition and Finnish folk influences. Artists included Esa Pethman, Heikki Sarmanto, Eero Koivistoinen and Henrik Otto Donner. Edward Vesala's and Paroni Paakkunainen's Soulset band managed to succeed in international contests and festivals. The first Finnish jazz festival, Pori Jazz, launched in 1966. In the 1970s, musicians began to mix jazz, funk and progressive rock. Pekka Pöyry, Sakari Kukko, Pekka Pohjola, Jukka Tolonen and Olli Ahvenlahti were some of the best known Finnish jazz musicians. Sakari Kukko's Piirpauke played jazz that was influenced by Finnish folk music and progressive rock. The music of Wigwam and Tasavallan Presidentti is usually regarded as progressive rock, but included elements of jazz fusion. Live concerts often included long solos. The UMO Jazz Orchestra was founded in 1975 and gave opportunity to many Finnish jazz musicians to earn a living. In the 1980s and 1990s, Finnish jazz became more internationally recognized. Jukka Linkola, Jukka Perko and Tapani Rinne with his Rinneradio combined various musical styles. Iiro Rantala, Raalmi Eskelinen and Eerik Siikasaari founded Trio Töykeät in 1988 and the band attained worldwide interest. Other important jazz musicians from this era are Severi Pyysalo, Lenni Kalle Taipale, Verneri Pohjola, Markus Ketola and Anna Mari Kähärä. Martti "Mape" Lappalainen founded Espoo Big Band and April Jazz festival in the 1980s. After the 1990s, Finnish jazz evolved in different directions. Samplers were used to create more unique sounds. The Five Corners Quintet, U Street All Stars and Quintessence played nu jazz with electronic and pop influences. Oddarrang, Dalindéo, Mopo, Teemu Viinikainen, Timo Lassy, Jukka Eskola, Manuel Dunkel and Mikko Innanen represent the future of Finnish jazz.

Әскери музыка

Әскери оркестрлер Финляндия қорғаныс күштерінің құрамына кіреді. Финляндияда барлығы он үш әскери оркестр жұмыс істейді. Олардың құрамы салыстырмалы түрде шағын, бірақ көбінесе басқа жергілікті кәсіби үрмелі аспаптар шеберлерімен толықтырылады. Каартин Сойттокунта (Гвардия оркестрі), Хельсинки. 40 музыкант + 2 дирижер. Пансарисойттокунта (Бронетанкілік оркестр), Хямеенлинна. 20 музыкант + 1 дирижер. Лайвастон Сойттокунта (Теңіз күштері оркестрі), Турку. 20 музыкант + 1 дирижер. Илмавоймиен Сойттокунта (Әуе күштері оркестрі), Ювяскюля. 20 музыкант + 1 дирижер. Савон Сотилассойттокунта (Саво әскери оркестрі), Миккели. 20 музыкант + 1 дирижер. Оулун Сотилассойттокунта (Оулу әскери оркестрі), Оулу. 20 музыкант + 1 дирижер. Ракуунасойттокунта (Драгун оркестрі), Лаппеенранта. 14 музыкант + 1 дирижер. Похьянмаан Сотилассойттокунта (Остроботния әскери оркестрі), Вааса. 14 музыкант + 1 дирижер. Сатакуннан Сотилассойттокунта (Сатакунта әскери оркестрі); Ниинисало. 14 музыкант + 1 дирижер. Карьялан Сотилассойттокунта (Карелия әскери оркестрі); Контиоранта. 14 музыкант + 1 дирижер. Каинуу Сотилассойттокунта (Каинуу әскери оркестрі); Каяани. 14 музыкант + 1 дирижер. Лапин Сотилассойттокунта (Лапландия әскери оркестрі); Рованиеми. 14 музыкант + 1 дирижер. Кәсіби дирижерлермен ғана әскери міндеттілерден құралған үлкен әскери оркестр Финляндия қорғаныс күштерінің әскери міндеттілер оркестрі деп аталады. Оның құрамында шамамен 60-70 музыкант бар. Ол Лахтиде орналасқан және шерулер мен ірі концерттер өткізуге бағытталған.

Қосымша тыңдау

3 CD қорапты жинақ "Beginner's Guide to Scandinavia" деген атпен 2011 жылдың мамырында Nascente/Demon Music Group компаниясы шығарды. Скандинавиялық музыканың – поп, фолк, джаз және эксперименталды сияқты әртүрлі жанрлары алғаш рет бір жинақта біріктірілді. Финляндиялық әртістердің ішінде Värttinä, Kimmo Pohjonen, Maria Kalaniemi, Vuokko Hovatta, Sanna Kurki Suonio, Islaja және Wimme болды.

Басқа дереккөздер

Хенрикссон, Джуха. "Suomalaisen jazzin vuosisata" 2014 жылғы 27 мамырда қарастырылды. Хенрикссон, Джуха. "Фин джазының қысқаша тарихы" 2014 жылғы 27 мамырда қарастырылды. Кроншоу, Эндрю. "Жаңа рундар". 2000 жыл. Браутон, Саймон және Эллингхам, Марк, МакКонначи, Джеймс және Дюэн, Орла (ред.), Әлемдік музыка, 1-том: Африка, Еуропа және Таяу Шығыс, 91–102 беттер. Rough Guides Ltd, Penguin Books.