Кіріспе

Б.з.б. V ғасырындағы Рим сенаторы және консулы Люций Валериус Попликола Потитус (б.з.б. 450–446 жж.) – патриций, Марк Хораций Барбатуспен бірге б.з.б. 449 жылы екінші онвирлердің зәулімдік танытуына қарсы шықты. Олардың күш-жігерінің құрметіне екеуі де сол жылдың қалған бөлігінде консул болып сайланды.

Потитус және Децемират

Екі адам патрицийлер болды, олар деспотиялық екінші десемвираттың плебейді қорлаған кезде тұрып, десемвирлерді сынап, плебейлерге көңіл көрсетті. Плебейлер екінші плебейлік сецессияда көтеріліс жасағанда, олар келіссөзшілер ретінде таңдалды, себебі олардың бұрынғы іс-әрекеттері плебейлердің көзінде оларды сенімді деп санауға мүмкіндік берді. Плебейлердің талаптары орындалып, сецессия тоқтатылғаннан кейін, екеуі де консул болып сайланды. Олар Валерий-Гораций заңдарын (Leges Veleriae Horatiae) қабылдады. Бірінші заңда плебей кеңесінің қаулылары (плебисциттер) бүкіл халыққа, соның ішінде патрицийлерге де міндетті деп белгіленді. Екінші заң екі десемвират кезінде тоқтатылған халыққа шағымдану құқығын қалпына келтірді және шағымдану құқығынан босатылған лауазымға ешкім тағайындалмауы керек екенін, ал мұндай тағайындау болған жағдайда кез келген адам оны заңмен өлтіре алатынын қосты. Үшінші заң плебей трибундарының (плебейлердің өкілдері) қасиеттілігі принципін заңға енгізді. Бұрын бұл принцип тек lex sacrata діни санкциясында бекітілген болатын. Кейбір қазіргі тарихшылар бірінші және екінші десемвираттардың тарихын күмәндандырады. Бұл екінші плебейлік сецессияның, Луций Валерий мен оның әріптесінің консулдығының және Валерий-Гораций заңдарының тарихилығын күмәндандырады. Моммсен мен Корнелл – оқиғаның кеміндегі негізгі бөлігінің тарихилығын қорғайтын тарихшылардың қатарында. Валерий-Гораций заңдары да күмәндандырылды. Шағымдану құқығы туралы заңға қатысты, Валерий отбасынан шыққан консулдардың тағы екі заңы болды (б.з.д. 509 ж. және б.з.д. 300 ж.), және олардың тек соңғысы ғана тарихи деп саналады деген пікір бар. Плебей кеңесінің қаулысы туралы заңға қатысты, б.з.д. 339 жылғы Lex Publilia және б.з.д. 287 жылғы Lex Hortensia сияқты осындай ережеге ие тағы екі заң болды. Тағы да, тек соңғы заң ғана тарихи деп айтылады. Басқа тарихшылар бұл заңдардың тарихилығын қорғады.

Квестору

Консулдықтан үш жыл өткен соң, б.з.д. 446 жылы Валерий Мамерк Эмилий Мамерцинмен бірге квестор болып сайланды. Тацит айтуынша, олар Республиканың алғашқы сайланған квесторы еді.